GIÁO ÁN NGỮ VĂN 9 CHUẨN KTKN

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 9

2 Kiểm tra bài cũ :

Kiểm tra vở soạn của học sinh

* Các kiểu văn bản trên không thể thay thế cho nhau đ ợc vì :

+Phơng thức biểu đạt khác nhau +Hình thức thể hiệnu khác nhau +Mục đích khác nhau :

-Để nắm vững diễn biến sự việc ,sự kiện (Tự sự )

-Để cảm nhận đợc các sự việc , hiện tợng ( Miêu tả )

-Để thuyết phục ngời đọc , ngời nghe về một vấn đề nào đó ( Nghị luận )

-Để hiểu đợc thái độ , tình cảm

Các phơng thức biểu đạt trên có

thể phối hợp với nhau trong một

văn bản cụ thể không ? Vì sao ?

Nêu một ví dụ cụ thể ?

Từ bảng trên hãy cho biết kiểu văn

truyện , kịch có sử dụng yếu tố

nghị luận không ? Cho ví dụ ?

những điểm nào ? Nêu đặc

của ngời nói, ngời viết ( Biểu cảm )

-Để tạo lập mối quan hệ xã hội theokhuôn khỏ pháp luật ( Hành chính –công vụ )

+Các yếu tố cấu thành văn bản :-Nguyên nhân , diến biến , kết quả , sự việc ( Tự sự )

-Hình tợng về một sự vật , hiện tựợng ( Miêu tả )

-Cảm xúc cụ thể của ngời viết ( Biểu cảm )

-Các tri thức khách quan về đối ợng ( Thuyết minh )

t Hệ thống luận điểm , luân cứ , lập luận

-Trình bày theo mẫu ( Hành chính –công vụ )

* Các ph ơng thức biểu đạt trên có thể phối hợp với nhau trong một văn bản cụ thể , Vì :

-Trong văn bản tự sự có thể sử dung phơng thức miêu tả , thuyết minh , nghị luận và ngợc lại -Không có văn bản nào sử dụng một phơng thức biểu đạt

* So sánh kiểu văn bản và thể loại văn học

+Giống nhau : Các kiểu văn bản cùng chung một phơng thức biểu

đạt nào đó VD: Kiểu tự sự có trong văn bản tự

sự +Khác nhau : -Kiểu văn bản là cơ sở của thể loạivăn học

-Thể loại văn học là môi trờng để xuất hiện các kiểu văn bản

VD : Thể loại văn học :Tự sự , trữ tình , kịch, kí thì thể loại tự sự

có thể sử dụng các kiểu văn bản

tự sự , miêu tả , biểu cảm , thuyết minh nghị luận

-Tác phẩm thơ , truyện , kịch có

sử dụng yếu tố nghị luận

VD : Đoạn trích Thuý Kiều báo ân báo oán

* Kiểu văn bản tự sự và thể loại văn học tự sự khác nhau : Kiểu

điểm của thể loại văn học trữ

*Tác phẩm nghị luận cũng cần

đến yếu tố thuyết minh , miêu tả , tự sự nhng đây chỉ là các yếu tố phụ , không nên đa quá nhiều sẽ phá vở mạch lập luận

2 Kiểm tra bài cũ :

Kiểm tra vở soạn của học sinh

3- Bài mới:

II Phần tập làm văn trong chơng trình ngữ văn THCS Phần Văn và tập làm văn có mối

quan hệ với nhau nh thế nào ?Hãy * Mối quan hệ giữa phần văn và tập làm văn :

nêu ví dụ cho thấy mối quan hệ

đó trong chơng trình đã học ?

Phần tiếng việt có mối quan hệ

với phần văn , tập làm văn nh thế

nào ? Cho ví dụ chứng minh ?

( mói quan hệ qua lại , tích hợp

lẫn nhau )

Các phơng thức biểu đạt miêu tả ,

tự sự , nghị luận ,biểu cảm ,

thuyết minh , có ý nghĩa nh thế

nào trong việc rèn luyện kĩ năng

tập làm văn ?

Phần văn và phần tập làm văn có mối quan hệ chặt chẽ , cụ thể các kiểu văn bản của tập làm văn giúpcác em học tốt kiến thức văn học , ngợc lại những văn bản văn học sẽ hình thành kĩ năng về các kiểu văn bản

VD: Phần Đọc –hiểu văn bản Hịch Tớng sĩ sẽ giúp tạo lập kiểu văn bản nghị luận trong tập làm văn

* Các ph ơng thức biểu đạt miêu tả, tự sự , nghị luận , biểu cảm , thuyết minh có thể phối hợp với nhau tạo nên những kiểu văn bản

III.Các kiểu văn bản trọng tâm Văn bản thuyết minh có đích

biểu đạt là gì ?

Muốn làm văn bản thuyết minh

cần chuẩn bị những gì ?

Hãy cho biết phơng pháp sử dụng

trong văn bản thuyết minh ?

hợp với các yếu tố miêu tả , biểu

cảm , nghị luận ? Hãy cho biết tác

dụng của các yếu tố đó đối với

văn bản tự sự ?

1 Văn bản thuyết minh

+Mục đích : Để cung cấp tri thức

về đối tợng ( Nhận thức về đối ợng )

t-+Muốn viết đ ợc văn bản thuyết minh cần quan sát, tích luỹ , tìm hiểu về đối tợng đầy đủ

+ Ph ơng pháp :

- Phơng pháp nêu ví dụ -Phơngpháp dùng số liệu -Phơng pháp so sánh -Phơng pháp phân tích –phân loại

+Ngôn ngữ cần chính xác , khách quan , khoa học

2 Văn bản tự sự

+Mục đích : Kể một câu chuyện theo một trình tự nào đó

+Các yếu tố tạo văn bản tự sự : Sự việc , nhân vật , tình huống , hành động , lời kể , kết cục +Văn bản tự sự th ờng sử dụng các yếu tố miêu tả , biểu cảm để làmcâu chuyện thêm sinh động , hấpdẫn ; sử dụng yếu tố nghị luận

để câu chuyện thêm phần triết

lí sâu sắc

Nêu dàn bài chung của bài văn

nghị luận về một sự việc , hiện

t-ợng đời sống hoặc một vấn đề t

tởng đạo lí ?

Nêu dàn bài chung của bài văn

nghị luận về tác phẩm văn học ?

+Ngôn ngữ trong văn bản tự sự thờng sử dụng nhiều từ chỉ hành

động , giới thiệu , từ chỉ thời gian , tính từ để ngời đọc hình dung đối tợng , sự việc một cách sinh động

3 Văn bản nghị luận

+Mục đích : Để thuyết phục ngời

đọc , ngời nghe tin theo một vấn

đề nào đó +Yếu tố tạo văn bản nghị luận :

Hệ thống luận điểm , luận cứ , lập luận

+Luận điểm cần rõ ràng , luận

cứ xác thực, thuyết phục , lập luận phù hợp

* Dàn bài chung của bài nghị luận

về một sự việc ,hiện t ợng đời sống

+Mở bài : Giới thiệu sự việc ,hiện tợng có vấn đề

+Thân bài : Liên hệ thực tế , phân tích các mặt đúng ,sai ,

đánh giá nhận định +Kết bài : Kết luận , khẳng định, lời khuyên

* Dàn bài chung của bài nghị luận về một tác phẩm

+Mở bài : Giới thiệu tác phẩm và nêu đánh giá sơ bộ của mình +Thân bài Nêu các luận điểm chính về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm , có phân

tích ,chứng minh bằng các luận cứtiêu biểu , xác thực

+Kết luận : Nêu nhận xét , đánh giá chung về tác phẩm

miêu tả b Trình bày theo mẫu chung bày tỏ nguyện vộng của cá nhân hay tập thể với cơ quan quản

lí hoặc bày tỏ yêu cầu , quyết định , thoả

thuận giữa hai bên có trách nhiệm 3.Văn bản

biểu cảm c Trình bày t tỏng đối với tự nhiên , xã hội con ngời , tác phẩm văn học bằng các luận điểm ,

luận cứ , và cách lập luận thuyết phục 4.Văn bản

thuyết

minh

d Trình bày các sự kiện có quan hệ nhân quả dẫn đến kết cục , qua đó biểu hiện co9n ngời ,quy luật cuộc sống , bày tỏ thái độ

- Rèn luyện kỹ năng đọc phân vai , phân tích xung đột kịch qua tìnhhuống kịch , qua lời đối thoại giữa các nhân vật

- Giáo dục ý thức , t tởng tiến bộ , tinh thần đấu tranh chống cái bảo thủ, lạc hậu

2 Kiểm tra bài cũ :

Em hãy chỉ ra mâu thuẫn , xung đột kịch trong đoạn

trích Bắc Sơn ?

3.Bài mới

I.Giới thiệu chung

Em hãy nêu đôi nét về tác giả Lu

Quỳnh , có nhiều vở kịch hay nh

+Năm 2000 đợc tặng giải thởng

Hồ Chí Minh về văn học nghệthuật

2.Tác phẩm

+Tôi và chúng ta là vở kịch sángtác những năm 80 TK XX , đoạntrích nằm ở cảnh ba (Trong 9cảnh )

vừa tỏ ra thông cảm vừa đe doạ ,

giọng quản đốc hốt hoảng , sợ hãi

? -Nhan đề thể hiện mối quan hệgiữa cá nhân và tập thể, giữa cái

riêng và chung cần đợc nhìn nhậnmới : cái chúng ta đợc tạo thành từnhững cái tôi cụ thể , tôi và chúng

ta cần đợc thống nhất nhng mỗicái tôi phải đợc tôn trọng

D Củng cố –Hớng dẫn

1 củng cố :

a Vở kịch Tôi và chúng ta ra đời trong hoàn cảnh nào?

A, Thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nớc

B, Thời kì xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Miền Bắc

C Thời xây dựng CNXH sau chiến tranh (Những năm 80 của TK XX) (X)

D Thời kì đổi mới (Những năm 90của TK XX)

b.Vở kịch Tôi và chúng ta viết về đề tài gì ?

A Sự thay đổi phơng thức và cơ chế sản xuất ( X)

B Sự thây đổi của đất nớc sau chiến tranh

C Số phận của những con ngời trong chế độ xã hội mới

D Sự thay đổi của cuộc sóng trong những năm đổi mới

D Hớng dẫn :

-học bài cũ , xem bài mới giờ sau học tiếp

- Rèn luyện kỹ năng đọc phân vai , phân tích xung đột kịch qua tìnhhuống kịch , qua lời đối thoại giữa các nhân vật

- Giáo dục ý thức , t tởng tiến bộ , tinh thần đấu tranh chống cái bảo thủ, lạc hậu

Mục đích cuộc họp là gì ?Ai là

ngời biên soạn ?Điều đó có ý

nghĩa gì ?

Từ đó ta hiểu gì về phong cách

làm việc của giám đốc Hoàng

+Cuộc họp mở tại phòng giám đốc, có đủ các thành phần

=> Là ngời không câu lệ , khẩntrơng , dân chủ

+Trình bày kế hoạch mở rộng sảnxuất và phơng án làm ăn mới của

xí nghiệp do kĩ s Lê Sơn soạnthảo

=> Phong cách làm việc có mục

đích rõ ràng , khách quan ,minhbạch

Việt ?

Đề án mở rộng sản xuất có những

điểm nào nổi bật ?(HS)

Giám đốc Hoàng Việt có phản ứng

nh thế nào khi thấy kĩ s Lê Sơn

ngần ngại , trớc quan điểm kế

hoạch sản xuất là kế hoạch của

cấp trên ?

Những phản ứng đó cho thấy

Hoàng Việt là một giám đốc nh

thế nào ?

Trong đổi mới làm ăn giám đốc

Hoàng Việt có những chỉ đạo nh

Từ dó Hoàng Việt bộc lộ vai trò là

một giám đốc mới nh thế nào ?

Nhận xét về nghệ thuật khắc hoạ

tính cách nhân vật Hoàng Việt

Qua đó những đặc điểm nào

trong tính cách Hoàng Việt đợc

+Phê phán bác bỏ kế hoạch củacấp trên (Cấp trên cao hơn .từnay chúng ta chủ động đặt ra kếhoạch của chính chúng ta , )

=>là một giám đốc dám nghĩ ,dám làm theo cái mới , chịu tráchnhiệm trong công việc

+Những chỉ đạo :-Tuyển dụng thợ hợp đồng , dừngviệc xây nhà khách trả lơng chohợp đồng

-Tổ chức lại sản xuất trên cơ sởnhững tính toán cụ thể

-Lơng khoán theo sản phẩm

=> Thực hiện công bằng trong lao

động , lấy lợi ích để kích thíchngời lao động

+Khi bị chống đối , thì dùngquyền lực để bãi miễn chức , dùngtri thức quản lí để phê phán lại -Không có chức vụ nào là quantrọngcả , chỉ có hiệu quả côngviệc là quan trọng

-Những quy định từ lâu đã thànhbất hợp lí , lạc hậu

- Sự vật không đứng yên , phảitìm cách phá bỏ

=> Lập trờng đổi mới rõ ràng , cótri thức về đổi mới ,quyết đoántrong công việc

+Tính cách bộc lộ trong hàng loạtxung đột

=> Cơng quyết , thông minh , táobạo , dám chịu trách nhiệm

c Nhân vật Nguyễn Chính Phó giám đốc Nguyễn Chính có

phản ứng nh thế nào trớc kế hoạch +Chỉ tiêu năm nay trên giao chochỉ còn 15 biên chế

đổi mới của Hoàng Việt ?

Cái cách phản ứng của Nguyễn

Chính có gì đặc biệt ?

Những phản ứng đó cho thấy mục

đích của vị phó giám đốc này là

Theo em Nguyễn Chính tiêu biểu

cho loại ngời nào trong thời kì đỏi

mới ?

Từ đoạn trích em thấy mâu

thuẫn trong đoạn trích là mâu

thuẫn , xung đột giữa ai với ai ?

Em có suy nghĩ gì về sự nghiệp

đổi mới của nớc ta hiện nay ?

+Tất cả những điều đồng chílàm không có trong nghị quyết

Đảng uỷ xí nghiệp +Chúng tôi không có quyền gìsao ? Đợc rồi đồng chí quá tự tin

đấy ! Đợc để rồi xem

=> Phản ứng dựa vào chỉ thị ,nguyên tắc , dựa vào cấp trên vàthế lực bản thân

+Mục đích : Chống lại quan điểm

đổi mới , bảo vệ lối làm ăn cũ , hạ

uy tín của giám đốc vì lợi ích vàquyền lợi cá nhân

+Đặt trong xung đột trực diện ,tính cách bộc lộ từ thấp đến cao ,

có lời lẽ và giọng điệu riêng

=> Thủ đoạn , đố kị , hamquyền lực

Là hình ảnh tiêu biểu cho một bộphận lãnh đạo kém năng lực , bảothủ , cản trở việc đổi mới

=>Mâu thuẫn giữa cáicũ( Nguyễn Chính ) và cái mới( Hoàng Việt )

III Tổng kết Bảng phụ

Nghệ thuật nổi bật của đoạn

D Tổ chức đối thoại sinh động

Nội dung chính của đoạn trích là

gì ?

1 Nghệ thuật -A

2 Nội dung

*Ghi nhớ (SGK)

D Củng cố _Hớng dẫn

1 Củng cố :

Xung đột chính đợc nêu ra ở đoạn trích là gì ?

A Xung đột giữa những tính cách khác nhau

B Xung đột giữa những lối sống khác nhau

C Xung đột giữa những t tởng bảo thủ và đổi mới ( X)

D Xung đột giữa đội ngũ lãnh đạo và công nhân

2 Hớng dẫn :

-Häc bµi cò , Xem bµi míi

- Gi¸o dôc niÒm tù hµo vÒ nÒn v¨n häc níc nhµ

Có những bộ phận nào cấu thành nền văn học Việt Nam ?

( Gồm hai bộ phận chủ yếu : văn học dân gian , văn học viết ) +Văn học dân gian có đặc điểm gì khác với tác phẩm văn học viết ?

(Tính tập thể ,tính truyền miệng , Tính dị bản )

2.Hớng dẫn :

-Học bài cũ , xem tiếp câu 3,4 giờ sau học tiếp

Câu 3 các thể loại trong văn học trung đại từ TK X-XI X

Trữ tình trung đại Tự sự trung đại Nghị luận trung đại Thơ : Đờng luật có

Truyền kì mạn lục +Tiểu thuyết chơng hồi

+Truyện thơ Nôm : truyện Kiều , truyện lục Vân Tiên

+Kí sự : Thợng kinh kí

Chiếu +Hịch : Hịch tớng sĩ +Cáo : Bình Ngô đại cáo

+Luận : bàn về phép học

sự +Tuỳ bút :Vũ trung tuỳ bút

Câu 4 Các thể loại văn học hiện đại

+Kịch nói

* Luyện tập : Yêu cầu : xác định thể loại văn bản nghị luận hiện đại

GV treo bảng phụ , học sinh lên điền

Tên bài , tên tác giả

Xã hội (Vấn đề

t tởng đạo

lí )

Xã hội ( Về hiệntợng đời sống )

Văn học( Tác phẩm trích

đoạn )

Văn học ( bài thơ ,

đoạn thơ )+Tinh thần yêu nớc của

+Sự giàu đẹp của Tiếng

việt -Đặng Thai Mai

+ý nghĩa văn chơng –Hoài

Thanh

+Bàn luận về phép học –

Nguyễn Thiếp

+Đi bộ ngao du-Rut-xô

+Chuẩn bị hành trang vào

thế kỉ mới –Vũ Khoan

XX

Xx

XXXx

- Giúp học sinh củng cố những kiến thức đã học trong chơng trình ,biết vận dụng những kiến thức đã học vào làm bài kiểm tra viết

-Rèn kĩ năng làm bài kiểm tra viết , kĩ năng phân tích tác phẩm

- Giáo dục ý thức tự giác làm bài

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi bằng cách ghi ra giấy thi đáp án

đúng (Chỉ cần ghi A,B,C,D )

“ Nhng tạnh mất rồi Tạnh rất nhanh nh khi ma đến Sao chóngthế ? Tôi bỗng thẫn thờ , tiếc không nói nổi Rõ ràng tôi không tiếcnhững viên đá Ma xong thì tạnh thôi Mà tôi nhớ một cái gì đấy ,hình nh mẹ tôi , cái cửa sổ , hoặc những ngôi sao to trên bầu trờithành phố Phải có thể những cái đó Hoặc là cây , hoặc là cái vòmtròn của nhà hát , hoặc là bà bán kem đẩy chiếc xe chỏ đầy thùng kem, trẻ con háo hức bâu xung quanh Con đờng nhựa ban đêm , sau cơn

ma mùa hạ rộng ra , dài ra , lấp loáng ánh đèn trông nh một con sông nớc

đen Những ngọn điện trên quảng trờng lung linh nh những ngôi saotrong câu chuyện cổ tích nói về những xứ sở thần tiên Hoa trongcông viên Những quả bóng sút vô tội vạ của bọn trẻ con trong một gócphố Tiếng rao của bà bán xôi sáng có cái mủng đội trên đầu

Chao ôi, có thể là tất cả những cái đó Những cái đó ở thiệtxa Rồi bỗng chốc , sau một cơn ma đá , chúng xoáy mạnh nh sóngtrong tâm trí tôi

(Ngữ văn 9-tập II )

Câu 1 Đoạn trích trên trích trong tác phẩm nào ?

A Bến quê B Làng C Cố h ơng D.Những ngôisao xa xôi

Câu 2 Phơng thức biểu đạt chính của đoạn trích là gì ?

A Tự sự B Miêu tả C Biểu cảm D Nghị luận

Câu 3 Nội dung chính của đoạn trích trên là gì ?

A Miêu tả cảnh xung quanh chân cao điểm

B Kể về tuổi thơ của Phơng Định

C Bộc lộ nỗi nhớ và những kỉ niệm tuổi thơ của Phơng Định

D Giới thiệu cuộc sống và công việc của Phơng Định

Câu 4 Vai kể trong đoạn trích trên là ai ?

A Hồn nhiên và mơ mộng C Tinh nghịch và thíchhài hớc

B Chín chắn và già dặn D Thông minh , thích khám phá

Câu 6 Đặc điểm đặc sắc nhất về nghệ thuật trong đoạn trích trên là gì ?

A Sử dụng các kiểu câu linh hoạt , có giá trị biểu cảm

B Sử dụng các biện pháp tu từ ẩn dụ , nhân hoá

C Cách kể chuyện tự nhiên , sinh động

D Cách xây dựng tình huống truyện hấp dẫn

Câu7 Câu văn “ Sao chóng thế ?” đợc dùng với mục đích gì ?

A Bày tỏ ý nghi vấn C Thể hiện sự cầu khiến

B Trình bày một sự việc D Bộc lộ cảm xúc

Câu 8 Từ gạch chân trong câu “ Rõ ràng tôi không tiếc những viên đá” là thành phần gì ?

A Khởi ngữ C Thành phần biệt lập phụ chú

B Thành phần biệt lập tình thái D Thành phần biệt lập cảm thán

Câu 9 Cụm từ gạch chân trong câu văn “Mà tôi nhớ một cái gì

đấy , hình nh mẹ tôi , cái cửa sổ , hoặc những ngôi sao to trên bầu trời thành phố” liên hệ với từ ngữ trớc đó theo kiểu quan hệ nào ?

A Quan hệ bổ sung C Quan hệ nghịch

đối

B Quan hệ thời gian D.Quan hệ nguyên nhân

Câu 10 Trong đoạn văn “ Chao ôi, có thể là tất cả những cái

đó Những cái đó ở thiệt xa Rồi bỗng chốc , sau một cơn ma đá , chúng xoáy mạnh nh sóng trong tâm trí tôi ” sử dụng những phép liên kết nào ?

A Phép lặp , phép thế C Phép đối , phép nối

B Phép đối , phép lặp D Phép đối , phép thế

Câu 11 Đoạn văn trong câu hỏi 9 sử dụng biện pháp tu từ nào ?

A ẩn dụ B Nhân hoá C So sánh D Chơi chữ

Câu 12 Câu nào sau đây là câu đặc biệt ?

A Rõ ràng tôi không tiếc những viên đá

B Tôi bỗng thẫn thờ , tiếc không nổi

C Những quả bóng sút vô tội vạ của bọn trẻ con trong một góc phố

D Rồi bỗng chốc , sau một cơn ma đá , chúng xoáy mạnh nh sóng vàotâm trí tôi

Phần II Tự luận (7 điểm)

Phân tích nhân vật Phơng Định trong tác phẩm “ Những ngôi sao

xa xôi” của Lê Minh Khuê

Đáp án môn Ngữ văn 9 ( 2006-2007) Phần I Trắc nghiệm ( 3 điểm ) Mỗi ý đúng 0,3 điểm