Giáo án Ngữ văn 9 Chuẩn KT

Kiến thức : Học sinh nắm đợc một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh, làm cho văn bản thuyết minh thêm sinh động hấp dẫn.. Đại diện nhóm trình bầy và nhận xét lẫn điểm, tín

Trang 1

1 - Kiến thức: Giúp HS thấy đợc vẻ đẹp trong phong cách sống và làm việc của Hồ Chí

Minh Sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ

B Kiểm tra bài cũ : Vở soạn HS

C Bài mới : GV giới thiệu :

Sống, chiến đấu, lao động và học tập và rèn luyện theo gơng Bác Hồ vĩ đại đã và

đang là một khẩu hiệu kêu gọi thúc dục mọi chúng ta trong cuộc sống hàng ngày Thcvjchất nội dung khẩu hiệu là động viên mỗi chúng ta hãy noi theo tấm gơng sáng của ngời,học tập theo gơng sáng của Bác Vậy vẻ đẹp văn hoá của phong cách Hồ Chí Minh là gì?Tiết học này chúng ta cùng tìm hiểu

Đọc mẫu một đoạn

G hớng dẫn HS đọc : châm, rõ ràng, khúc

triết

? Hãy cho biết văn bản đợc viết theo kiểu

loại nào ? Vì sao ?

HS vốn văn hoá tri thức của Bác đợc đánh

giá khái quát nh thế nào ? tìm những hình

ảnh, câu văn đó ?

HS trong lời bình về Bác tác giả đã sử sụng

biện pháp nghệ thuật nào Hãy nêu tác dụng

HS Do đâu, bằng cách nào Hồ Chí Minh lại

có đợc vốn tri thức văn hoá sâu rộng nh vậy

2.Tìm hiểu chung văn bản

- Kiểu văn bản : Văn bản Nhật dụng

- Bố cục văn bản : 3 phần

+ P1 : Từ đầu rất hiện đại

+ P2 : Lần đầu tiên tắm ao

 Nhờ thiên tài, dầy công học tập

Trang 2

HS vì sao có thể nói nh vậy ?

Em hiểu phong cáh văn hoá Hồ Chí Minh

là sự kết hợp hài hoà văn hoá phơng Đông và

phơng Tây, truyền thống và hiện đại nh thế

nào ?

HS trả lời

GV chốt lại vấn đề

HS đọc văn bản ?

HS cho biết phong cách sống Hồ Chí Minh

đợc tác giả bình luận qua câu văn nào ?

?Nhận xét về lối bình luận của Lê Anh Trà?

- Cách lập luận chặt chẽ, cách nêu luận cứ

xác đáng, lối diễn đạt tinh tế đã tạo nên sức

thuyết phục

- Điều kì lạ nhất : Những ảnh hởng văn hoá quốc tế và văn hoá dân tộc trở thành một nhân cách rất Việt Nam

* Tiểu kết: Lối sống bình dị rất Việt Nam những rất mới rất hiện đại Đó là truyền thống và hiện đại, phơng Đông và phơng Tây, xa và nay, dân tộc và quốc tế

Trang 3

1 - Kiến thức: Giúp HS thấy đợc vẻ đẹp trong phong cách sống và làm việc của Hồ Chí

Minh Sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ

HS tìm những chi tiết chứng minh cho lối

sống giản dị thanh cao của Bác

?Hãycho biết nơi ở của Bác nh thế nào ?

? Hãycho biết trang phục của Bác nh thế

nào ?

GV :nhận xét ?

? HS cho biết chuyện ăn uống của Bác ?

GV : nhận xét ?

?Em hãy cho biết cuộc sống của Bác?

?Từ đó tác giả đã bình luận và so sánh liên

: Ao cạn vớt bèo cấy muống

Đìa thanh phát cỏ ơm sen

GV : Sinh thời HCM đã từng nói : “ Tôi chỉ

có một ham muốn tột bậc trẻ mục đồng.”

HS đọc đoạn 3

HS trình bầy ý nghĩa của phong cách sống

Hồ Chí Minh

HS trao đổi thảo luận

?Điểm gì giống với các vị danh nho ?

?Điểm gì khác với các vị danh nho.?

HS đại diện nhóm trình bầy và nhận xét lẫn

nhau

GV : Kết luận

III Phân tích

2 Vẻ đẹp trong phong cách sống và làm việc của Hồ Chí Minh.

- BL : Lần đầu tiên giản dị nh vậy

- Chỗ ở : Ngôi nhà sàn độc đáo cảu Bác ở

3 ý nghĩa phong cách Hồ Chí Minh.

- Điểm gióng các vị danh nho : Không tự thần thánh hoá, tự làm cho khác ngời mà

Trang 4

?Để làm rõ , nổi bật vẻ đẹp của phong cách

Hồ Chí Minh, ngời viết dùng các biện pháp

nghệ thuật nào?

?Nêu nội dung ý nghĩa của văn bản ?

?Sau khi đọc song văn bản em có suy nghĩ

gì về con ngời, cuộc đời của Bác

là cách di dỡng tinh thần

- Khác các vị danh nho : Đây là lối sống cảu một chiến sĩ , lão thành cách mạng, linh hồn của dân tộc Việt Nam

III Tổng kết.

1 Nghệ thuât.

- Sử dụng phép phân tích, chứng minh chặt chẽ kết hợp lời bình

- So sánh

2 Nội dung

- Khẳng định, ngợi ca phong cách văn hoà

Hồ Chí Minh

IV Luyện tập.

Hãy kể một mẩu chuyện hoặc đọc một bài thơ viết về Bác thể hiện lối sống giản

dị thanh cao

D Củng cố:

- HS nhắc lại nội dung bài học

- HS đọc đoạn thơ trong bài thơ : Việt Bắc- Tố Hữu

E Hớng dẫn học bài:

- HS học thuộc ghi nhớ SGK

- Đọc bài các phơng châm hội thoại

IV Rút kinh nghiệm.

Tiết 3:

các phơng châm hội thoại

I Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: HS nắm đợc nội dung, ý nghĩa các phơng châm về lợng và phơng châm về

chất

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng sử dụng các phơng châm hội thoại hiệu quả trong giao

tiếp

3 Giáo dục : Giáo dục ý thức sử dụng ngôn ngữ trong sáng, có hiệu quả.

II Chuẩn bị :

1 Thày : Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài, giáo cụ : Bảng phụ, giá đỡ

2 Trò : Đọc, bài

III Tiến trình lên lớp

A ổn định tổ chức ( 1phút ).

B Kiểm tra: ( 3-5 phút ).

Trang 5

=

HS đọc , kể ví dụ 2

?Vì sao truỵen lại gây cời?

?Qua đây , trong giao tiếp, ngời hỏi và ngời

trả lời cần chú ý gì ?

?Đại diện nhóm trình bầy và nhận xét lẫn

nhau

GV: Kết luận

HS đọc văn bản trên bảng phụ

?Truyện cời phê phán thói xấu gì?

?Em rút ra bài học gì trong giao tiếp?

trao đổi thảo luận

Đại diện nhóm trình bầy và nhận xét lẫn

nhau

GV: Kết luận

HS đọc đề bài và xác định yêu cầu ?

HS làm bài tập và nhận xét nhau

GV : Kết luận

chứ không hỏi bới là gì?

* Chú ý câu hỏi :

- Là gì ?

- Nh thế nào ?

- ở đâu ?

Ví dụ 2.

- Câu hỏi thừa : cới

- Câu trả lời thừa : áo mới

* Chú ý : Hỏi, trả lời phải đúng mực, không thừa, không thiếu

2 Ghi nhớ.( SGK ).

II Phơng châm về chất.

1 Tìm hiểu ví dụ.

Ví dụ 1.

- Phê phán tính khoác lác, nói những điều

mà chính mình không tin

* Chú ý :

Đừng nói những gì mình không tin

2 Ghi nhớ.( SGK ).

III Luyện tập.

Bài tập 1/10.

a, nuôi ở nhà

b, có hai cánh

Bài tập 2 /10.

a, Nói có sách, mách có chứng

b, Nói dối

c, Nói mò

d, Nói nhăng noí cuội

Bài tập 3 /10.

- Vi phạm phơng châm về lợng : “Rồi có nuôi đợc không.”

D Củng cố:

- HS nhắc lại nội dung bài học

- HS kể một câu chuyện mà nội dung đã vi phạm phơng châm hội thoại đã học

- Làm bài tập 4, 5 / 11 ( GV hớng dẫn cụ thể )

Trang 7

1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết

minh, làm cho văn bản thuyết minh thêm sinh động hấp dẫn

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng vận dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản

B Kiểm tra: ( 3-5 phút ) : Phần chuẩn bị của học sinh

C Bài mới : GV giới thiệu:

GV : gợi lại, ôn lại kiến thức đã học lớp 8.?

HS kể tên các văn bản thuyết minh đã học ?

HS liệt kê

?Cho biết thế nào là văn bản thuyết minh ?

?Văn bản thuyết minh đợc viết ra nhằm

?Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì ?

?Thuyết minh vấn đề này khó không vì

sao ?

?Để bài thuyết minh thêm sinh động tác giả

bài viết còn sử dụng các biện pháp, phơng

pháp thuyết minh nào ?

điểm, tính chất, nguyên nhân của các hiện ợng, sự vật trong đời sống xã hội Bằng ph-

t-ơng thức: giới thiệu, trình bầy, giải thích

- Mục đích : Cung cấp những hiểu biết kháchquan về những sự vật, hiện tợng đợc chọnlàm đối tợng thuyết minh

- Các phơng pháp thuyết minh đã học : Địnhnghĩa, ví dụ, liệtkê, số liệu, phân loại, sosánh

2 Một số biện pháp nghệ thuật khác để thuyết minh sự vật một cách hình tợng, sinh động.

- Vấn đề thuyết minh: Sự kì lạ của Hạ Long

- Đây là vấn đề thuyết minh rất khó vì rấttrừu tợng ( trí tuệ, tâm hồn )

- Phơng pháp :+ Nghệ thuật miêu tả : chính đá trở nênlinh hoạt

+ Tự thuật - So sánh : Có thể để con thuyềncủa ta mỏng nh

+ Nghệ thuật nhân hoá : và các thập loạichúng sinh

+ Triết lí : Trên thế giới này

Trang 8

?Hãy phân tích cụ thể các phơng pháp

thuyết minh trên ?

HS đọc và xác định yêu cầu?

?Hãy tìm các phơng pháp thuyết minh mà

tác giả sử dụng ?

?Hãy phân tích cụ thể các phơng pháp

thuyết minh trên ?

ngời đọc những kiến thức khách quan về loài ruồi

- Các phơng pháp thuyết minh : + Định nghĩa

+ Phân loại

+ Số liệu

+ So sánh

+ Kể chuyện

+ Miêu tả

+ ẩn dụ, nhân hóa

Bài tập 2/13.

Phơng pháp thuyết minh:

- Kể chuyện

- Giải thích

- Định nghĩa

- Lấy sự ngộ nhận mê tín làm cơ sở câu chuyện Sau đó dùng khoa học để đẩy lùi ngộ nhận

D Củng cố:

Hãy kể tên các phơng pháp, biện pháp đợc sử dụng trong văn bản thuyết minh?

- Làm bài tập 1-2/15 ( GV hớng dẫn )

Trang 9

=

Tiết 5

Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh

1 Kiến thức : Học sinh biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết

minh

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng tạo lập văn bản thuyết minh có sử dụng linh hoạt các

ph-ơng pháp thuyết minh và trình bầy vấn đề trớc tập thể

3 Giáo dục : Giáo dục ý thức tìm hiểu, quan sát các vật xung quanh cuộc sống.

1 Thày : Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài, giáo cụ : Bảng phụ, giá đỡ

2 Trò : Đọc, bài, làm bài tập theo hớng dẫn

HS chép đề bài

HS xác định yêu cầu

nhau

GV: Kết luận

HS lập dàn ý trên cơ cở hớng dẫn của giáo

viên

Đại diện nhóm trình bầyphần Mở bài và

Chú ý nhận xét về nội dung.( Đặc điểm cấu

tạo, giá trị, lịch sử ra đời, quá trình làm )

II Dàn ý

1 Mở bài : Giới thiệu chung về chiếc

nón Chiếc nón lá Việt Nam là một phần cuộc sống của ngời Vịêt Nam Đó là ngời bạn thuỷ chung của ngời lao động một nắng hai sơng

Chiếc nón lá không chỉ dùng che nắng che ma mà còn là một phần không thể thiếu làm nên vẻ đẹp duyên dáng cho ngờiViệt Nam

2 Thân bài

Nón lá Việt Nam có lịch sử lâu đời Hình ảnh chiếc nóna lá đã đợc khắc trên chiếc trống đồng Ngọc Lũ, trên thạp đồng

Đào Thịnh khoảng 3000 năm về trớc Nón

đã hiện diện trong đời sống hàng ngày củangời Việt Nam trong suốt cuộc chiến tranhdựng nớc và giữ nớc

Họ hàng nhà nón cũng thật phong phú và thay đổi theo từng thời kì Có chiếc nón

Trang 10

HS đại diện nhóm trình bầy phần kết bài

và nhận xét lẫn nhau

GV: Kết luận

rất nhỏ nh chiếc mũ bây giờ dùng cho các quan lại trong triều đình phong kiến, có chiếc nón quai thao dùng cho các nghệ sĩ

dân gian

Chiếc nón đợc làm từ lá cọ Muốn có chiếc nón đẹp, ngời làm phải biết chọn lá có mầu trắng xanh, gân lá vẫn còn mầu xanh nhẹ, mặt lá phải bóng khi đan nên trông mới đẹp Trớc khi đan lá nón, ngời ta phải dựng khung bằng dây mây

Chiếc nón là không chỉ đem lại hữu ích trong cuộc sống hằng ngày, dùng để che nắng che ma mà còn có giá trị tinh thần Chiếc nón đã đi vào ca dao dân ca

“ Qua đình ngả nón trông đình Đình bao nhiêu ngói, thơng mình bấy nhiêu ” 3 Kết bài Khẳng định vai trò ý nghĩa, vị trí của nón lá trong thời đại ngày nay * Luyện tập HS đọc trớc lớp từng phần GV nhận xét đánh giá d Củng cố: Học sinh đọc bài “ Họ nhà kim ” E Hớng dẫn học bài: - HS đọc , soạn văn bản : “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình” IV Rút kinh nghiệm.

Tuần 2

Ngày soạn:

Tiết 6 Văn bản : Đấu tranh cho một thế giới hoà bình.

( Trích - Gác -xi - a- mác - két)

1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc vấn đề đặt ra trong văn bản : nguy cơ chiến tranh hạt

nhân đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất; Nhiệm vụ toàn thể nhân loại là ngăn chặn nguy cớ đó, là đấu tranh cho một thế giới hoà bình

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng đọc, tìm hiểu, phân tích văn bản nhận dụng.

3 Giáo dục : Giáo dục lòng yêu hoà bình.

Trang 11

?Cho biết văn bản trên có thể chia làm mấy

phần Hãy xác định giới hạn và nội dung

của từng phần ?

HS xác định luận điểm chính của cả đoạn

trích ?

HS đọc phần 1

? Tác giả mở đầu bài văn bằng kiểu câu

gì ? Nêu tác dụng của nó ?

?Với những số liệu cụ thể nh thế nào ?

?Nhận xét cách mở đầu của tác giả ?

?Em hãy nhận xét về cách lập luận, chứng

minh của tác giả về nguy cơ tiềm ẩn của

- Bố cục văn bản : 3 phần P1 : Từ đầu tốt đẹp hơn. -) Nguy cơchiến tranh hạt nhân

P2 của nó. -) Chứng minh sự nguyhiểm và phi lí của chiến tranh

P3 Chúng ta hết. -) Nhiệm vụ củachúng ta và đề nghị của tác giả

- Luận điểm chính:

+ Nguy cơ chiến tranh

+ Chống lại và xóa bỏ chiến tranh là nhiệm

vụ cấp bách của toàn thể nhân loại

II Phân tích.

1 Hiểm hoạ chiến tranh hạt nhân

- Mở đầu bằng câu hỏi và tự trả lời bằng thời

điểm hiện tại

- 50.000 đầu đạn ) 4 tấn thuốc nổ/ ời -) Xoá sạch mọi sự sống trên trái đất. -) Khẳng định hiểm hoạ tiểm tàng dochính con ngời gây ra

ng-D Củng cố:

Hiểm hoạ chiến tranh hạt nhân là ntn?

Trang 12

E Híng dÉn häc bµi:

- HS häc thuéc ghi nhí SGK

IV Rót kinh nghiÖm.

Trang 13

1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc vấn đề đặt ra trong văn bản : nguy cơ chiến tranh hạt

nhân đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất; Nhiệm vụ toàn thể nhân loại là ngănchặn nguy cớ đó, là đấu tranh cho một thế giới hoà bình

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng đọc, tìm hiểu, phân tích văn bản nhận dụng.

3 Giáo dục : Giáo dục lòng yêu hoà bình.

1 Thày : Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài, giáo cụ : Bảng phụ, giá đỡ, tranh ảnh

2 Trò : Đọc, bài, sạon bài, su tầm tranh về chiến tranh

- Chi phí cho chiến tranh

+ 100 máy bay ném bom chiến lợc B1 B

và 7000 tên lửa

+ Kinh phí phòng bênh 14 năm cho 1 tỷngời cộng với 14 triệu trẻ em Châu Phi =

10 chiếc sân bay Ni mít Mĩ sản xuất1986-2000

+ 1985 575 triệu ngời suy dinh dỡng =kinh phí sản xuất149 tên lửa MX

+ Tiền nông cụ sản xuất cho các nớcnghèo = 27 tên lửa

+ Xoá nạn mù chữ cho trẻ em toàn thế giới

 Dẫn chứng, so sánh toàn diện, cụ thểthuộc nhiều lĩnh vực trong đời sống xãhội

 Chạy đua vũ trang vhuẩn bị chiếntranh là điên rồ, phản nhân đạo

 Lí trí tự nhiên là quy luật của tựnhiên, lo gích tất yếu của cuộc sống

 Sự phản động của chiến tranh hạtnhân đa con ngời trở về xuất phát điểmcủa nó

3 Chúng lại chiến tranh hạt nhân là nhiệm vụ của tất cả chúng ta.

- Thái độ tích cực của mọi ngời là đoànkết đấu tranh vì một thế giới

Trang 14

?Tác giả có thái độ nh thế nào về chiến

tranh hạt nhân ?

?Tác giả có sáng kiến gì để ngăn chặn, chống

chiến tranh hạt nhân?

?Theo em sáng kiến đó có thể thực hiện đợc

không ? Vì sao ?

?Tại sao tác giả lại đa ra ý tởng nh vậy

hoà bình

- Sớm kiến lập ngân hàng trí nhớ  Không tởng

 Nguy cơ chiến tranh và hậu quả khôn lờng

D Củng cố:

Tác giả đã đấu tranh vì một thế giới hoà bình theo cách riêng của mình nh thế

nào ?

Qua bài viết này , em nhận thức đợc điều gì về chiến tranh hạt nhân và nhiệm vụ của chúng ta?

- Đọc soạn văn bản : Tuyên bố về sự sống còn

Trang 15

1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc nội dung hệ thống các phơng châm hội thoại.

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng sử dụng , phân tích hiệu quả của các phơng châm hội

thoại trong giao tiếp

3 Giáo dục : Giáo dục ý thức tham gia hội thoại

HS đọc ví dụ SGK

?Thành ngữ này chỉ tình huống nh thế nào ?

?Hậu quả của tình huống trên là gì ?

GV : Em hãy cho biết Bánh trng bánh giầy

có từ bao giờ

HS : Tha cô bánh trng bánh gu\iầy có tg

28-29 Tết

Ví dụ 2 : Em hiểu câu ca dao:

Con cha gót đỏ nh son

Đến khi cha chết gót con đen xì

 Nói dài dòng, rờm rà

 Nói ấp úng không rõ ràng

- Hậu quả ; ngời nghe không hiểu hoặc hiểusai, bị ức chế, không gây thiện cảm

2 Khái niệm.

C1 : Tôi đồng ý với nhận định của ông ấy.C2 : Tôi đồng ý với những truyện ngắn của

Trang 16

HS đọc câu chuyện ?

?Tại sao cả hai ngời lại cảm thấy mình đã

nhận đợc ở ngời kia cái gì đó?

?Qua đây ta rút ra bài học gì ?

HS đọc và xác định yêu cầu đề bài

nhau

GV: Kết luận

HS đọc và xác định yêu cầu đề bài

nhau

GV: Kết luận

ông ấy

 Tôi đồng ý với những nhận định vềtruyện ngắn của ông ấy

III Phơng châm lịch sự.

1 Tìm hiểu ví dụ

- Cả hai đều nhận đợc tình cảm chân thànhcủa nhau

- Một lời nói quan tiền, thúng thóc

- Một lời nói dùi đục cẳng tay

- HS làm bài tập 4-5/23.( Giáo viên hớng dẫn )

Trang 17

1 Kiến thức : Học sinh củng cố kiến thức về văn bản thuyết minh và văn bản mieu tả.

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh.

3 Giáo dục : Giáo dục ý thức tạo lập văn bản có sử dụng nhiều phơng thức biểu đạt kết

- Những câu văn thuyết minh :

- Những câu văn miêu tả :+ Đi khắp đất nớc Việt Nam , nơi đâu tacũng gặp những cây chuối thân mềm vơnlên

- Hoa chuối ăn sống, lấy nhựa

- Qua chuối làm thuốc

Trang 18

Qu¶ chuèi chÝn vµng võa bÊt, võa dËy lªnmét mïi th¬m ngät ngµo quyÕn rò.

- HS lµm bµi tËp 3/27 ( Gi¸o viªn híng dÉn)

Trang 19

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng tổng hợp về văn bản thuyết minh.

3 Giáo dục : Giáo dục ý thức tạo lập văn bản thuyết minh

GV đọc, ghi đề bài lên bảng

?Đề yêu cầu trình bày vấn đề gì?

?Với vấn đề này, cần trình bày những ý

nào?

?Có thể sử dụng những yt nào trong bài

thuyết minh khoa học?

GV hớng dẫn cho học sinh nêu dàn ý chi

tiết cho từng nội dung trên Nhiều ý cụ thể

?Nội dung cần thuyết minh trong đoạn mở

? ý phải thuyết minh?

Đề bài: Con trâu Việt Nam

1 Tìm hiểu đề:

- Vấn đề: Vai trồ, vị trí cảu con trâu trong

đời sống của ngời nông dân VN( )

- Các ý:

a, Con trâu là sức kéo chủ yếu

b, Con trâu là tài sản lớn

c, Con trâu trong lễ hội, đình đám truyền thống

d, Con trâu đốic với kí ức tuổi thơ

e, Con trâu đối với việc cung cấp thực phẩm

và chế biến đồ mĩ nghệ

- Có thể sử dụng những tri thức về sức kéo của con trâu

2 Lập dàn ý:

+ Mở bài: Giới thiệu chung về con trâu trên

đồng ruộng Việt Nam

+ Thân bài:

- Con trâu trong nghề làm ruộng: là sức để cày , bừa, kéo xe, trục lúa

- Con trâu trong lễ hôi, đình đám

- Con trâu – 2011 nguồn cung cấpthịt, dađể thuộc, sừng trâu để làm đồ mĩ nghệ

- Con trâu là tài sản lớn của ngời nông dân VN

- Con trâu và trẻ chăn trâu, việc chăn nuôi trâu

+ Kết bài: Con trâu trong tình cảm của ngời nông dân

3 Thực hành làm bài.

a, Xây dựng đoạn văn mở bài, vừa có nội dung thuyết minh vừa có yếu tố miêu tả contrâu ở làng quê VN

Trang 20

Lu ý: Cần giới thiệu từng sự việc và miêu tả

con trâu trong từng sự việc đó

HS viết nháp, đọc, bổ sung, sửa chữa

?Có thể viết về cảnh chăn trâu với tuổi thơ

c, Giới thiệu con trâu trong lễ hội(câu giới thiệu chung)

d, Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn

Cảnh chăn trâu: con trâu ung dung gặm cỏ

là một hình ảnh đẹp của một cuộc sống thanh bình ở làng quê VN.( miêu tả trẻ chăntrâu, trâu gặm cỏ)

e, Viết doạn kết bài

D Củng cố:

- GV nhận xét, đánh giá tiết học

- Viết phần chuẩn bị trên thành một văn bản hoàn chỉnh

IV Rút kinh nghiệm:

………

bảo vệ và phát triển của trẻ em

( Trích hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em )

1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới

hiện nay và tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ em Sự quan tâm của cộng

đồng quốc tế đối với vấn đề này Nghệ thuật nghị luận chính trị xã hội trong văn bảnnhật dụng

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích văn bản nhật dụng nghị luận

Trang 21

?Cho biết văn bản trên có thể chia làm mấy

phần Hãy xác định giới hạn và nội dung của

từng phần ?

?Hãy đọc lại mục 1-2 ?

?Nêu nội dung của từng mục ?

?Nêu ý nghĩa của từng mục ?

?Em nhận xét gì về cách đặt vấn đề của tác

giả ?

GV : Nhấn mạnh vị trí, vai trò của trẻ em

-thế hệ tơng lai, chủ nhân của đất nớc trong

mỗi quốc gia

HS đọc lại mục 3- 7 ?

?Em hãy cho biết vai trò, vị trí của mục 3-7 ?

?Nêu nội dung mục 4-5-6 ?

?Hãy nêu biểu hiện cụ thể của luận điểm trẻ

P2 : Sự thách thức của tình hình

P3 : Cơ hộ những điều kiện thuật lợi để thựchiện nhiệm vụ quan trọng

P4 : Nhiệm vụ cụ thể

II Tìm hiểu chi tiết văn bản

1 Lí do của bản tuyên bố.

- Mục 1 : Nêu vấn đề, giới thiệu mục đích

và nhiệm vụ của Hội nghị cấp cao thế giới

- Mục 2 Khái quát những đặt điểm, yêu cầucủa trẻ, khẳng định quyền đợc sống, pháttriển, hạnh phúc

 Nêu vấn đề có tính ngắn gọn, có tínhchất khẳng định

Trang 22

- HS häc thuéc ghi nhí SGK.

Trang 23

bảo vệ và phát triển của trẻ em

( Trích hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em )

1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới

hiện nay và tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ em Sự quan tâm của cộng

đồng quốc tế đối với vấn đề này Nghệ thuật nghị luận chính trị xã hội trong văn bảnnhật dụng

2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích văn bản nhật dụng nghị luận

HS tóm tắt những điều kiện thuận lợi mục

8-9

HS lần lợt trình bầy

?Hãycho biết Đảng và nhà nớc ta đã và đang

có sự quan tâm nh thế nào đối với trẻ em

HS quan sát văn bản

?Nêu những nhiệm vụ cụ thể để thực hiện

tốt quyền của trẻ em ?

?Hãy nêu, khái quát tầm quan trọng của vấn

đề bảo vê, chăm sóc trẻ em, sự quan tâm

của cộng đồng quốc tế hiện nay ?

- Công ớc về quyền của trẻ em đợc côngnhận về mặt pháp lí

- Những cải thiện về bầu không khí chínhtrị đợc cải thiện

- Đảm bảo quyền bình đẳng bà mẹ và trẻem

- Về giáo dục

- Kế hoạch hoá gia đình

- Giáo dục tính tự lập, tinh thần tráchnhiệm

- Về kinh tế

- Về sự phối hợp

III Tổng kết.

- Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai

- Qua việc thực hiện các vấn đề : Trình độvăn minh, chế độ chính trị cao hay thấptiến bộ hay lạc hậu, nhân đạo hay vô nhân

Trang 24

- §äc so¹n V¨n b¶n : “ ChuyÖn ngêi con g¸i Nam X¬ng ”- NguyÔn D÷.

Trang 25

- Nắm đợc mối quan hệ chặt chẽ giữa phơng châm hội thoại và tình huống giao tiếp.

- Hiểu đợc phơng châm hội thoại là những quy định bắt buộc trong mọi tình huóng giaotiếp, vì nhiều lí do khác nhau, các phơng châm hội thoại có khi không đợc tuân thủ

Câu hỏi: Nhắc lại nội dung các phơng châm hội thoại đã học?

C Bài mới: Giới thiệu bài:

HS đọc chuyện cời “ Chào hỏi”

? Nhân vật chàng rể có tuân thủ phơng châm lịch

sự không ? Vì sao?

GV giải thích: Trong tình huống khác

?Tìm tình huống mà lời chào hỏi trên thích hơp

với phơng châm lịch sự

HS chỉ ra sự khác nhau của tình huống truyện và

tình huống HS nêu ra

? Nói với ai, nói khi nào, nói ở đâu, nói nhằm mục

đích gì đều ảnh hởng đến giao tiếp

Từ đó em rút ra bài học gì?

HS đọc to ghi nhớ

?Em hãy cho biết các phơng châm hội thoại đã

học?

? Trong các bài học ấy, tình huống nao phơng

châm hội thoại không đợc tuân thủ?

HS đọc kĩ đoạn đối thoại

? Câu trả lời của Ba có đáp ứng đợc yêu cầu của

- Giả sử có một ngời mắc bệnh ung th đã đến giai

đoạn cuối thì sau khi khám bệnh, BS có nên nói

thật cho ngời ấy biết không? Tại sao?

- BS nói tránh để bệnh nhân yên tâm thì BS vi

phạm phơng châm hội thoại nào?

I Quan hệ giữa phơng châm hội thoại với tình huống giao tiếp.

1 Ví dụ:

- Chàng rể đã gây rối, phiền hà cho

ng-ời khác vì chào hỏi không đúng tìnhhuống giao tiếp

- Chỉ có 2 tình huống về phơng châmlịch sự đợc tuân thủ, các tình huốngcòn lại không tuân thủ phơng châm hộithoại

b,

- Câu trả lời của Ba không đáp ứng đợcyêu cầu của An

- Phơng châm về lợng( Không cungcấp đủ thông tin An muốn biết)

Vì Ba không biêt chiếc máy bay đầutiên đợc sản xuất năm nào Để tuân thủphơng châm về chất( ) nên Ba phải trảlời chung chung nh vậy

c,

- Không nên nói thật vì có thể sẽ khiếncho bệnh nhân lo sợ, thất vọng

Trang 26

- Việc nói dối của BS có chấp nhận đợc không?

Tại sao?

?Khi nói “ Tiền bạc chỉ là tiền bạc” thì có phải

ng-ời nói không tuân thủ phơng châm về lợng không?

?Theo em, nên hiểu nghĩa câu này nh thế nào?

?Em hãy nêu một số cách nói tơng tự?

d, “ Tiền bạc chỉ là tiền bạc”

- Nếu xét nghĩa hiển ngôn( ) thì cáchnói trên không tuân thủ phơng châm vềlợng

- Nếu xét nghĩa hàm ẩn( ) thì cách nóinày vấn tuân thủ phơng châm về lợng

- Cần hiểu: Tiền bạc chỉ là phơng tiệnsống, chứ không phải là mục đích cuốicùng của con ngời Câu này nhắc nhở:ngoài tiền bạc để duy trì cuộc ssống,con ngời cần có những mối quan hệthiêng liêng khác trong đời sống tinhthần Vì vạy, không nên vì tiền bạc màquên đi tất cả

VD: Chiến tranh là chiến tranh; nó vẫn

là nó; Rồng là rồng, liu điu là liu điu;cóc nhái vẫn là cóc nhái; Em vẫn là

em, anh vẫn cứ là anh

- Đối với những ngời đã đi học thì đay

là câu trả lời đúng

Bài tập 2:

- Thái độ không tuân thủ phơngchâm lịch sự

- việc không tuân thủ phơng châm ấy

là vô lí vì khách dến nhà ai cung phảichào hỏi chủ nhà rồi mới nói chuyện;nhất là ở đay, thái độ và những lời nóithật hồ đồ, chẳng có căn cứ gì cả

Trang 27

=

Trang 28

Tiết 14-15 Kiểm tra

( Bài số 1- văn bản thuyết minh )

Nguồn gốc của cây lúa

Vai trò, ý nghĩa, giá trị của cây lúa đôí với con ngời

Đặc điểm cây lúa ( Hình thức các bộ phận của cây lúa )

Quá trình phát triển của cây lúa, cách chăm bón

Hình ảnh cây lúa trong đời sống tâm hồn của ngời dân Việt Nam

+ Kết bài : Phát biểu tình cảm, khẳng định vai trò của cây lúa

Chú ý : Bài viết phải vận dụng đợc các phơng thức miêu tả, sự kết hợp linh hoạt chặt chẽ

và có các hình ảnh so sánh, nhân hoá

D Củng cố:

GV Thu bài, nhận xét giờ kiểm tra.

- HS đọc soạn văn bản : Chuyện ngời con gái Nam Xơng

Kí duyệt của BGH.

tuần 4.

Tiết 16

văn bản : Chuyện ngời con gái nam xơng.

( Trích Truyền kì mạn lục - Nguyễn Dữ )

Trang 29

GV : HS Theo em Chuỵên ngời con gái

Nam Xơng có đầy đủ đặc điểm của

truyền kì hay không ? Vì sao ?

GV : HS quan sát phần đầu của văn bản

GV : HS cho biết nhân vật Vũ Nơng đợc

tác giả giới thiệu nh thế nào ?

GV : HS cho biết nét nổi bật trong tính

cách của Vũ Nơng là gì ?

GV : HS với chồng nàng đã có cách c xử

nh thế nào ? Tìm những chi tiết cụ thể :

Trong những ngày đầu chung sống ?

Trong buổi tễn đa chồng lên đờng ra

trận ? Và trong thời gian Trơng Sinh đi

2 Tác phẩm.

- Viết bằng chữ Hán, có nguồn gốc từtruyện cổ dân gian

- Nhân vật chính thờng là ngời phụ nữ

có phẩm hạnh cao đẹp nhng cuộc đờigặp nhiều bất hạnh

- Truyện thờng có yếu tố hoang đờng

II Đọc tìm hiểu chung văn bản

1 Đọc.

2 Tóm tắt

- Vũ Nơng là một ngời phũ nữ đứ hạnhvẹn toàn, chính vì vậy Trơng Sinh đã bỏ

ra một trăm lạng vàng để cới nàng vềlàm vợ

- Cuộc chiến tranh xẩy ra Trơng Sinhphải đi lính Vũ Nơng ở nhà sinh con,phụ dỡng , lo ma chay cho mẹ chồngchu đáo

- Chiến tranh kết thúc, Trơng Sinh trở

về, bi kịch hạnh phúc gia đình xẩy rachỉ vì cái bóng vô tình

- Vũ Nơng đã phải chứng minh phẩmhạnh của mình bằng cái chết tại bếnsông Hoàng Giang

- Khi Trơng Sinh hiểu ra sự thật, thâushiểu nỗi oan của vợ thì đã quá muộn

- Trơng Sinh lậ đàn thờ giải oan Vũ

N-ơng chỉ hiện về trong giây phút với câunói thật đau long rồi biết mất

III Phân tích.

1 Hình tợng nhân vật Vũ Nơng.

- Ngời con gái thuỳ mị nết na, t dungtốt đẹp

- Ngơi phụ nữ đức hạnh ven toàn

+ Với chồng : Luôn giữ gìn khuônphép, không để xẩy ra chuyện thất hoà

Ước mơ cuộc đời bình dị khi chồng rachiến trận Một lòng thuỷ chung chờchồng, nuôi con

Trang 30

+ Với con : Ngời mẹ hiền, thơng con,

đảm đang, lo toan vọi công việc gia

đình

+ Với mẹ chồng : Lo thuốc thang, độngviên khi mẹ ốm đau và lo chuyện machay tế lễ chu đáo khi mẹ qua đời

 Ngời mẹ thơng con, ngời vợ thuỷchung và là một nàng dâu hiếu thảo

D Củng cố:

- HS nhận xét khái quát về n/v Vũ Nơng

- E Hớng dẫn học bài:

- Soạn tiếp bài

Trang 31

=

Ngày soạn:

Tiết 17

( Trích Truyền kì mạn lục - Nguyễn Dữ )

1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc phẩm chất vẻ đẹp tâm hồn và bi kịch hạnh phúc của

Vũ Nơng, một ngời phụ nữ trong xã hội phong kiến Những đặc điểm chủ yếu của truyền kì Tích hợp lời dẫn trực tiếp, lời dẫn gián tiếp

GV : Khi chiến tranh kết thúc Trơng Sinh

GV : HS theo em Trơng Sinh có nên nghe

theo lời của bé Đản hay không ? Vì Sao ?

GV : HS trao đổi thảo luận

GV : Đại diện nhóm trình bầy và nhận xét

GV : HS cho biết những nguyên nhân nào

dẫn đến cái chết oan nghiệp của Vũ Nơng ?

lẫn nhau

GV: Kết luận

GV : Có phần Trơng Sinh cả ghen, có phần

con dại vô tình hại mẹ Song nếu nh không

có chiến tranh, nếu đứa trẻ khi sinh ra đã có

cha ở bên cạnh thì chắc hẳn Vũ Nơng đã

đ-ợc hạnh phúc cho dù đó là hạnh phúc của sự

an bài

GV : HS Qua đây em nhận thấy bản chất

của xã hội phong kiến Việt Nam thế kỉ XVI

- Vũ Nơng tự vẫn bên bến sông HoàngGiang để minh oan cho chính mình

* Nguyên nhân :

- Trơng Sinh cả ghen, đa nghi

- Con dại vô tình hại mẹ

- Chiến tranh dẫn đến gia đình li tán

- Xã hội phong kiến đọc đoán nam quyền

- Vũ Nơng yếu đuối , mất đi ý thức cánhân, sống cho chính mình

 Trong xã hội phong kiến cái chết là tất

Trang 32

GV : Giá nh truyện kết thúc ở đoạn Vũ

N-ơng tự vẫn và TrN-ơng Sinh nhận ra nỗi oan

của vợ thì cũng là trọn vẹn Song tác giả còn

viết thêm đoạn Vũ Nơng sống dới thuỷ

cung, gặp Phan Lang, nhớ thơng con mà

khóc, mong muốn đợc trở về trần thế và

Tr-ơng Sinh đã lậ đàn giải oan

GV : HS tìm những chi tiết kì ảo của tác

phẩm

GV : HS Cho biết tác dụng, ý nghĩa của

yếu tố kì ảo ?

GV : HS cho biết thái độ của tác giả ?

GV : HS cho biết nghệ thuật đặt sắc của tác

phẩm

yếu đối với ngời phụ nữ cho dù họ có đầy

đủ phẩm hạnh cao đẹp và khát vọng đợcsống hạnh phúc

3 Yếu tố kì ảo.

- Chi tiết kì ảo : + Vũ Nơng sống dới thuỷ cung, gặp ngờilàng là Phan Lang

+ Vũ Nơng trở về trong giây phút vời câunói “ Đa tạ đợc nữ ”

- Tác dụng : + Làm cho câu chuyện thêm li kì hấp dẫn+ Truyện trở nên có hậu khi kết thúc.+ Tăng ý nghĩ triết lí, tố cáo bản chất đentối của xã hội phong kiến đã đẩy ngời phụnữ tới cuộc đời bất hạnh

IV Tổng kết.

1 Nội dung.

- Tác phẩm là bản án đanh thép tố cáo bảnchất vô nhân đạo của xã hội phong kiến

- Ngợi ca phẩm chất, tâm hồn cao đẹp củangời phụ nữ

- Thái độ cảm thông chân thành của nhàvăn

 Giá trị nhân đạo của tác phẩm

2 Nghệ thuật.

- Bố cục chặt chẽ

- Tình huống truyện hấp dẫn li kì

Sử dụng thành công yếu tố kì ảo hoang ờng

đ-D Củng cố:

- HS đọc bài lại viếng vũ thị - Lê thánh tông

- Có ý kiến cho rằng tác phẩm : Chuyện ngời con gái Nam Xơng vừa kết thúc có hậu,vừa kết thúc không có hậu ý kiến của em nh thế nào ? Vì sao ?

- Học thuộc ghi nhớ SGK

- Tóm tắt, nắm nội dung, nghệ thuật của tác phẩm

- Đọc bài : Lời dẫn trực tiếp, lời dẫn gián tiếp

Trang 33

+ Hiểu đợc sự phong phú, tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm của hệ thống các từ xng

hô trong tiếng Việt;

+ Hiểu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xng hô với tình huống giâo tiếp

+ Nắm vững và sử dụng thích hợp từ ngữ xng hô

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Nghien cứu, soạn giáo án

2 Học sinh: Học bài cũ, làm bài tâp, đọc trớc bài

III Tiến trình lên lớp:

A ổn định tổ chức.

B Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Trình bày các phơng châm hội thoại đã học?

C Bài mới:

+ Giới thiệu bài:

GV: Trong tiếng Việt, chúng ta thờng gặp

những từ ngữ xng hô nào? Cách sử dụng

chúng ra sao?

HS trao đổi, thảo luận

GV so sánh với tiếng Anh để thấy sự phong

phú của tiếng Việt

mi, no, hấn, chúng may, chúng nó, họ , anh,

em, chú, bác, cô, dì, cậu, mợ, ông ấy, bà

Dế mèn thì không còn ngạo mạn, hách dịchnữavì đã nhận ra “tội ác” của mình; còn DếChoắt hết mặc cảm hèn kém, sợ hãi

2 Ghi nhớ:( SGK)

II Luyện tập:

Bài tập 1:

Nhầm chúng ta với chúng em hoặc chúng tôi.

- Chúng ta: gồm những ngời nói và ngờinghe

Trang 34

- Chúng em, chúng tôi: không gồm ngơìnghe

- Ngời thày lại rất tông trọng địa vị hiện tại

của ngời học trò cũ nen gọi là ngài

- đó là cách đối nhân xử thế rất thấu tình,

đạt lí

Bài tập 5:

-Trớc Cách mạng, thực dân xng hô: – 2011 cóthái độ miệt thị

- Vua xng hô: – 2011 Sự ngăn cách ngôi thứ rõràng

- Cách xng hô của Bác Hồ gần gũi, thân mật

và thể hiện sự thay đổi về chất trong mốiquan hệ giữa lãnh tụ cách mạng và quầnchúng cách mạng

Bài tập 6:

- Cai lệ là kẻ có quyền thế nên xng hô trịnhthợng, hống hách

- Chị Dậu là ngời thấp cổ bé họng nen xnghô một cách nhún nhờng Sự thay đổi cáchxng hô của chị Dậu phản ánh những biếnthái về tâm lí và những hành vi ứng xử trongmột hoàn cảnh đang bị cờng quyền bạo lựcdồn đến bớc đờng cùng

Trang 35

1 Giáo viên: NGhiên cứu, soạn giáo án, viết bảng phụ

2 Học sinh: Học bài cũ, làm bài tâp, đọc trớc bài

B Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: HS trình bày bài tập 6

C Bài mới:

+ Giới thiệu bài:

HS đọc

GV: Cho biết phần in đậm trong các VD, phần in

đậm nào đợc phát ra thành lời? Phần in đậm nào

HS đọc, trao đổi, trình bày

GV chia nhóm, giao nhiệm vụ

2, Dấu hai chấm và dấu ngoặc kép

3 Có thể đảo đợc Khi đảo cần thêm dấu gạch ngang để ngăn cách hai phần

II Cách dẫn gián tiếp.

1 a Phần in đậm ở ví dụ a là lời nói

D Củng cố:

- GV khái quát bài học

- HS học bài, xem trớc bài: Sự phát triển của từ vựng.

Trang 36

Trang 37

C Bài mới : Giới thiệu bài: Nhắc lại ngắn gọn kién thức ở lớp 8:

- Tóm tắt văn bản tự sự là kể lại một cốt truyện đeer ngời đọc hiểu đợc nội dung cơ bản của tác phảm ấy

- Chú ý:

+ Phải chú ý vào yếu tố quan trọng nhất của tác phẩm là: sự việc và nhân vật chính( hoặccốt truỵên và nhân vật chính)

+ Có thể xen kẽ mức động những yếu tố bổ trợ, các chi tiết, các nhân vật phụ, miêu tả,

biểu cảm, nhị luận, đối thoại, độc thoại,và độc thoại nội tâm

HS suy nghĩ về 3 tình huống nêu ra trong

nhu cầu tất yếu do cuộc sống đặt ra

GV: Nêu câu hỏi b, trong SGK

HS nêu; cả lớp nhận xét, bổ sung

HS đọc

GV: Các sự việc chính đã nêu đầy đủ

ch-a? có thiếu sự việc nào quan trọng không?

Nếu có thì đó là sự việc gì? Tại sao đó là

sự việc quan trọng cần phải nêu?

? Các sự việc nêu trên đã hợp lí cha? Có gì

* Tình huống 2: Phải trực tiếp đọc tác phẩm

tr-ớc khi hoc, do đó, khi đã tóm tắt đợc tác phẩmthì ngời học sẽ có hứng thú hởntong phần đọchiểu và phân tích.* Tình huống 3: Kể tóm tắttác phẩm văn học mà mình yêu thích Yêucầu: phải trung thực với cất truyện, khách quanvới nhân vật, hạn chế những thêm thắt khôngcần thiết hoặc những lời bình chủ quan, dàidòng

2 Các tình huống khác.

II Thực hành tóm tắt văn bản tự sự.

1 SGK nêu lên 7 sự việc khá đầy đủ của cốttruyện “ CNCGNX” Tuy vậy vẫn thiếu một sựviệc quan trọng Đóa là sau khi vợ trẫmmìnhtự vẫn, một đem cùng con trai ngồi bên

đèn, đứa con chỉ chiếc bóng trên tờng và nói

đó chính là ngời hay đến đêm đêm Chính sựviệc này làm cho chàng hiểu ra là vợ mình bịoan, nghĩa là chàng biết sự thạt trớc khi gặp

Trang 38

III Luyện tâp.

Bài tập 1( Về nhà)Bài tập 2:

D Củng cố:

GV khái quát lại tầm quan trong của việc rèn luyện tóm tắt văn bản tự sự

Học bài, làm bài tập 1 trong SGK

1 Giáo viên: Nghiên cứu, soạn giáo án, viết bảng phụ.

2 Học sinh: Học bài cũ, làm bài tập, đọc trớc bài mới

Trang 39

=

Đông cảm tác” có nghĩa là gì?

GV: Ngày nay, chún ta có hiểu từ này

theo nghĩa nh cụ Phan bội Châu đã dùng

hay không?

GV: Qua đó, em có nhận xét gì về

nghĩa của từ?

GV :HS đọc kĩ câu thơ trong mục 2

GV : HS trả lời câu hỏi

GV: Xác đinh trong trờng hợp có nghĩa

chuyển thì nghĩa chuyeenr đó đợc hình

thành theo phơng thức nào?

HS đọc phần ghi nhớ

HS đọc, làm bài tập

HS lên bảng

GV nhận xét, đánh giá, cho điểm

HS đọc, thảo luận, trình bày

- Kinh tế trong bài thơ Vào nhà ngục Quảng

Đông cảm tác là hình thức nói tắt của “kinh

bang tế thế”, có nghĩa là trị nớc cứu đời Cảcâu thơ ý nói tác giả ôm ấp hoài bảotông coiviệc nớc, cứu giúp ngời đời

- Ngày nay, không còn dùng theo nghĩa nh vậynữa, mà theo nghĩa: toàn bộ hoạt động của conngời trong lao động sản xuất, trao đổi, phânphối và sử dụng của cải vật chất làm ra

 Nghĩa củ thừ không phải bất biến Nó thaydổi theo thời gian Có nghĩa cũ bị mát đi và cónghĩa mới đợc hình thành

2 VD 2.

a, Xuân( thứ nhất): mùa chuyển tiếp từ đôngsang hạ, thời tiết ấm dần lên, thờng đợc coi làmùa mở đầu của năm( nghĩa gốc); xuân (thứ2): thuộc về tuổi trẻ ( nghĩa chuyển)

b, Tay( thứ nhất): bộ phận chính trên cơ thể, từvai đến các ngón, dùng để cầm, nắm( nghĩa gốc) Tay ( thứ 2): ngơi chuyên hoạt

đông hay giỏi về một môn, một nghề nào

b, Nghĩa chuyển theo phơng thức hoán dụ

c, Nghĩa chuyển theo phơng thức ẩn dụ

d, Nghĩa chuyển theo phơng thức ẩn dụ

2.Bài tập 2:

Trong những cách dùng trà…, từ trà đã đợcdung với nghĩa chuyển, chứ không phải nghĩagốc nh đã đợc giải thích ở trên Trà trongnhững trờng hợp này có nghĩa là sản phẩm từthực vật, đợc ché biến thành dạng khô, dùng

để pha nớc uống  Chuyển nghĩa theo phơngthức ẩn dụ

GV : Học bài, làm bài tập 5; soạn “ Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh”

Trang 40

Tiêu đề	Phong cách Hồ Chí Minh (Trích)
Tác giả	Lê Anh Trà
Trường học	Trường THCS Diễn Lâm
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2010 – 2011
Thành phố	Diễn Châu

Định dạng
Số trang	302
Dung lượng	1,85 MB