giáo án ngữ văn 9 chuẩn

Để làm rõ đặc điểm phong cách văn hoá Hồ Chí Minh, tác giả đã sử dụng những phơng pháp thuyết minh nào?. đẹp trong phong cách văn hoá của Bác.Vậy trong đời sống sinh hoạt hàng Bằng sự hi

Bài 1 : Kết quả cần đạt:

- Thấy đợc những vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh – Sự kết hợp hài hoà giữatruyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị - Để càng thêm kính yêuBác, tự nguyện học tập theo gơng Bác

- Nắm đợc các phơng châm hội thoại về lợng , về chất để vận dụng trong giao tiếp

- Biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Ngày soạn: 03/9/2007 Ngày giảng: 06/9/2007

Bài 1: Tiết 1+2: Văn bản: PHong cách Hồ Chí minh

(Lê Anh Trà)

A phần chuẩn bị :

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Thấy đợc vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyềnthống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại mà bình dị

- Thấy đợc một số biện pháp nghệ thuật chủ yếu đã góp phần làm nổi bật phong cách HồChí Minh: biết kết hợp kể - bình luận, chọn lọc chi tiết tiêu biểu, sắp xếp ý mạch lạc

- Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác có ý thức tu dỡng, học tập, rèn luyện theo gơng Bác

- Bớc đầu có ý niệm về văn bản thuyết minh kết hợp với lập luận

II Chuẩn bị:

1 Thầy: - Bài soạn, chuẩn bị những mẩu chuyện về cuộc đời Hồ Chí Minh, tranh ảnh.

2 Trò : - Đọc bài,soạn bài theo câu hỏi phần đọc hiểu VB.

B Phần trên lớp:

I Kiểm tra bài cũ: (3’) - Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh- GV nhận xét.

II Dạy bài mới

(1') Kể chuyện Hồ Chí Minh, đọc thơ văn viết về Ngời ở đất nớc ta đối với mọingời Việt Nam, dờng nh đã trở thành một nếp sống, một thói quen văn hoá đáng tự hào

và thú vị ở sách Ngữ văn lớp 7, chúng ta đã đợc học bài “Đức tính giản dị của Bác Hồ”của Thủ tớng Phạm Văn Đồng – Một chiến sĩ cách mạng, một nhà văn hoá lớn, từng đ-

ợc sống, làm việc nhiều năm bên Ngời Giờ đây, mở đầu sách Ngữ Văn lớp 9, chúng talại đợc học một văn bản nữa của Lê Anh Trà - một nhà khoa học thuộc thế hệ con cháu

Hồ Chí Minh.Vậy cảm nhận của Lê Anh Trà về phong cách Hồ Chí Minh nh thế nào?Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

? Trình bày xuất xứ của văn bản: “Phong

cách Hồ Chí Minh” ?

I.Đọc và tìm hiểu chung: (13')

1 Xuất xứ:

Trích trong “Phong cách Hồ Chí Minh, cái

vĩ đại gắn với cái giản dị” in trongcuốn"HCM và văn hoá Việt Nam"(1990)

Nêu yêu cầu đọc ?

Giải nghĩa từ : truân chuyên, Bộ Chính

trị, thuần đức, hiền triết

Theo em, văn bản “Phong cách Hồ Chí

Minh” đợc viết với mục đích gì ?

- Học sinh đọc đoạn 1 nêu ND chính

Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá của

Bác đợc tác giả nêu vấn đề nh thế nào ?

Qua lời giới thiệu của tác giả giúp em

-> GVđọc mẫu-HS đọc -nhận xét

->Trình bày cho ngời đọc hiểu và quí trọng

vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh

ơng Tây Tức là Hồ Chí Minh đã từng đikhắp năm châu bốn biển, lao động kiếmsống và học tập khắp mọi nơi trên trái đất,tiếp xúc với đủ mọi dân tộc, mọi chủng tộccủa các màu da: vàng, đen, trắng, đỏ

Ghé nhiều hải cảng, thăm các nớc châu Phi, châu á, châu Mỹ sống nhiều ngày

ở Pháp, Anh nói, viết nhiều thứ tiếng ngoại quốc: Pháp, Anh, Hoa, Nga

->Bác làm thơ chữ Hán, giao tiếp bằng

“NKTT”, viết văn bằng tiếng Pháp: “Bản

Tại sao khi đến các nớc, Bác lại nắm

vững phơng tiện giao tiếp là ngôn

ngữ ?

Có thể nói ngôn ngữ của dân tộc nào là

chìa khoá mở kho tàng văn hoá tri thức

của dân tộc đó

Ngoài việc nói và viết nhiều thứ tiếng,

Bác còn làm gì để có những kiến thức

về văn hoá của các nớc khác ?

Lí do nào khiến Ngời dày công tìm

hiểu văn hoá nghệ thuật của các nớc ?

Ngời đã kể một kỉ niệm trong thời kì

tìm hiểu, học tập về lí tởng cách mạng

của mình: “Tôi tham gia Đảng Xã hội

Pháp còn nh đảng là gì, chủ nghĩa xã

hội và chủ nghĩa cộng sản là gì, thì tôi

cha hiểu Tôi dự rất nhiều cuộc họp

chăm chú lắng nghe những phát biểu ý

kiến Lúc đầu, tôi không hiểu đợc hết

tại sao ngời ta bàn cãi hăng nh vậy ?

Điều mà tôi muốn biết hơn cả là Vậy

thì quốc tế nào bênh vực nhân dân các

nớc thuộc địa ? Trong một cuộc họp,

tôi nêu câu hỏi ấy lên và một đồng

chí đã đa tôi đọc Luận cơng của Lê-nin

về các vấn đề dân tộc và thuộc địa

Trong Luận cơng ấy có những chữ

chính trị khó hiểu Nhng cứ đọc đi đọc

lại nhiều lần, cuối cùng tôi cũng hiểu

đợc phần chính ”

Qua phân tích, tìm hiểu, em thấy vẻ

đẹp nào trong phong cách văn hoá của

Bác đợc biểu hiện?

Tác giả đã bình luận nh thế nào về

những biểu hiện văn hoá đó của Bác ?

án chế độ thực dân Pháp”

->Bởi vì ngôn ngữ là phơng tiện giao tiếp,nếu không nắm vững phơng tiện này thìkhông thể giao tiếp, học hỏi

Học hỏi, tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật mức khá uyên thâm.

Chịu ảnh hởng của tất cả các nền văn hoá, tiếp thu mọi cái hay đẹp phê phán tiêu cực của chủ nghĩa t bản.

->Đi nhiều, tiếp xúc nhiều, biết nhiềungoại ngữ đó là điều kiện cần nhng cha đủ

để mở mang kiến thức, thu lợm tri thức ờng nh Hồ Chí Minh đã thấu hiểu qui luật

D-ấy nên “đến đâu Ngời cũng học hỏi, tìmhiểu văn hoá nghệ thuật đến mức khá uyênthâm” Học hỏi, tìm hiểu để tiếp thu nhữngcái hay, cái đẹp, đồng thời Ngời biết “phêphán những tiêu cực” Cách đi, cách sống

và học tập nh vậy thật đúng đắn, mang tínhkhoa học cao

-Tiếp thu các giá trị văn hoá nhân loại có

sàng lọc (văn hoá của Bác mang tính nhân

loại

Điều kì lạ quốc tế văn hoá dân tộc một cách rất Việt Nam rất bình dị rất Việt Nam phơng Đông hiện

đại

->Sau vài ba sự việc đợc kể tóm tắt, nhằmgợi cho ngời đọc liên tởng và suy ngẫm vềtầm hiểu biết và tích luỹ vốn tri thức, tácgiả bình luận “ ” Bằng một câu văn dài

Qua lời bình luận của tác giả đã bộc lộ

thêm vẻ đẹp nào trong phong cách văn

hoá của Bác ?

->Đi nhiều nơi, học hỏi, tiếp thu mọi

cái đẹp, cái hay của nền văn hoá thế

giới không phải chỉ để cho riêng mình

mà đấu tranh cho độc lập, tự do của tổ

quốc mình, dân tộc mình, đó là cách

sống của Hồ Chí Minh Chính vì biết

cống hiến tất cả cho một lí tởng cao

đẹp nh thế nên Hồ Chí Minh đã trở

thành một ngời Việt Nam đẹp nhất,

tiêu biểu nhất của thời đại, một nhân

cách Việt Nam mang truyền thống

ph-ơng Đông, đồng thời rất mới, rất hiện

kết hợp và thống nhất hài hoà bậc nhất

trong lịch sử Việt Nam từ xa đến nay

Một mặt “tinh hoa Hồng Lạc đúc nên

Ngời”, nhng mặt khác tinh hoa nhân

loại cũng góp phần làm nên phong

cách Hồ Chí Minh

Để làm rõ đặc điểm phong cách văn

hoá Hồ Chí Minh, tác giả đã sử dụng

những phơng pháp thuyết minh nào ?

Giữ vững các giá trị văn hoá n ớc nhà

(văn hoá của Bác mang đậm bản sắc vănhoá dân tộc)

-Sự kết hợp hài hoà những phẩm chất rất khác nhau (hiện đại - bình dị), thống nhất trong một con ng ời Hồ Chí Minh

->Các phơng pháp thuyết minh:

- So sánh.- Liệt kê-Kết hợp bình luận

->Đảm bảo tính khái quát cho nội dung

đ-ợc trình bày, đó là văn hoá Hồ Chí Minh.-> Khơi gợi ở ngời đọc cảm xúc tự hào, tintởng

->Học sinh tự bộc lộ-GV nhận xét

đẹp trong phong cách văn hoá của Bác.

Vậy trong đời sống sinh hoạt hàng

Bằng sự hiểu biết về Bác, em cho biết

mỗi phần văn bản nói về thời kì nào

trong sự nghiệp hoạt động cách mạng

của lãnh tụ Hồ Chí Minh ?

Tác giả đã thuyết minh phong cách

sinh hoạt của Bác trên những khía cạnh

sinh hoạt của vị Chủ tịch nớc ?

Những câu chuyện cụ thể, những từ

ngữ, câu văn giàu hình ảnh, điểm vài

lời nhận xét, so sánh ý nhị dẫn dắt ngời

đọc vào thăm nơi ăn chốn ở của Ngời

nh vào một bảo tàng vừa bình dị, vừa

thiêng liêng Chiếc nhà sàn đơn sơ

nh-ng lại là nơi diễn ra nhữnh-ng sự kiện

2 Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của Bác: (30')

->- Phần 1: Là thời kì Bác đang hoạt động

ở nớc ngoài

- Phần 2: Là thời kì Bác làm chủ tịch nớctại Phủ Chủ tịch

->Bốn phơng diện: Nơi ở, trang phục, bữa

ăn, t trang

- Nơi ở: Nhà sàn bằng gỗ, bên cạnh ao vẻn vẹn vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc, ngủ.

- Trang phục: quần áo bà ba nâu, áo trấn thủ dép lốp

- Bữa ăn: không chút cầu kì: cá kho, rau

- T trang: ít ỏi một vali con, vài bộ quần áo kỉ niệm

->Ngôn ngữ giản dị, với những từ chỉ số ợng ít ỏi, cách nói dân dã (chiếc, vài, vẻnvẹn)

l > Phơng pháp thuyết minh: Liệt kê cácbiểu hiện cụ thể, xác thực trong đời sốngsinh hoạt của Bác

->HS

“cung điện” trong thần thoại hay cổ

tích Điểm lại trang phục, vật dụng

hàng ngày cuả Ngời ( ) ngỡ nh những

quần áo, trang phục tinh tuý nhất, tiêu

biểu nhất ở mọi miền đất nớc, của dân

tộc trong mọi công việc lãnh đạo,

chiến đấu đã đợc gạn lọc, lựa chọn về

đây hợp thành trang phục của Ngời

Những bữa ăn hàng ngày của vị Chủ

tịch nớc nhng chỉ hởng thụ cá, rau, da,

cà, cháo hoa Đó là những sản vật vừa

thân quen vừa tinh tuý đất Việt từ ngàn

xa chắt lọc lại: “Anh đi anh

nhớ dầm tơng”

Từ đó, vẻ đẹp nào trong cách sống của

Bác đợc làm sáng tỏ ?

Em còn biết thông tin nào về Bác để

thuyết minh thêm cho cách sống bình

dị, trong sáng của Ngời ?

Sau khi thuyết minh phong cách sinh

hoạt của Bác, tác giả đã dùng phơng

pháp thuyết minh nào ?

Hãy chỉ ra biểu hiện của phơng pháp

đó ?

Phơng pháp thuyết minh đó đem lại

hiệu quả nh thế nào cho đoạn văn

này ?

Tác giả đã bình luận nh thế nào sau khi

thuyết minh phong cách sinh hoạt của

Bác ?

Em hiểu nh thế nào là cách sống không

tự thần thánh hoá, khác đời hơn đời ?

-Bình dị, trong sáng, thanh cao

->HS (Tự bộc lộ)

->Phơng pháp thuyết minh bằng so sánh

->So sánh cách sống của lãnh tụ Hồ Chí

Minh với lãnh tụ của các nớc khác:" dám chắc không có một lãnh tụ tổng thống vua hiền nào sống đến mức giản dị và tiết chế nh vậy".

->So sánh cách sống của Bác với các vị

hiền triết xa:" các hiền triết Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm".

->Nêu bật sự kết hợp giữa vĩ đại và bình dị

ở nhà cách mạng Hồ Chí Minh

->Làm sáng tỏ cách sống bình dị, trongsáng của Bác

->Thể hiện niềm cảm phục, tự hào của ngờiviết

Nếp sống giản dị, thanh đạm của Bác có khả năng di dỡng tinh thần

đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn thể xác.

->Không xem mình nằm ngoài nhân loại

nh các thánh nhân siêu phàm

->Không tự đề cao mình bởi sự khác mọingời, hơn mọi ngời, không đặt mình lênmọi sự thông thờng ở đời

->Quan niệm thẩm mĩ: quan niệm về cái

đẹp

->Với Bác sống nh thế là đẹp

->Mọi ngời đều nhận thấy đó là cách sống

Theo tác giả, cách sống bình dị cuả

Bác là một quan niệm thẩm mĩ về cuộc

sống Em hiểu thế nào về nhận xét

này ?

Tại sao tác giả có thể khẳng định rằng

lối sống của Bác có khả năng đem lại

hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và

ta suy ngẫm về tính hiện đại, tầm cỡ

thế giới và tính truyền thống, màu sắc

dân tộc, vừa nâng cao, hoà hợp và vợt

lên trên mọi ham muốn tầm thờng của

con ngời thời đại Cách sống nh vậy

không phải là lập dị, khác thờng mà là

sự tích tụ những gì tinh tuý nhất của

nhiều phơng trời, nhiều thời đại, nhiều

phong cách Rõ ràng, cách sống của

Hồ Chí Minh đã nêu một khái niệm –

nh qui luật muôn đời: “Sống quen

phong cách cao quí của phong cách Hồ

Chí Minh, ngời viết đã dùng những

biện pháp nghệ thuật nào ?

->Vẻ đẹp vốn có, hồn nhiên, tự nhiên,

không xa lạ, ( mọi ngời đều có thể học tập.)

III Tổng kết, ghi nhớ: (5')

- Kết hợp kể, phân tích, bình luận (mộtcách tự nhiên) Chọn lọc chi tiết tiêu biểu

So sánh, đối lập Dẫn chứng, thơ cổ, dùng

từ Hán Việt

-Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh là sựkết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoádân tộc với tinh hoa văn hoá nhân loại ,giữa thanh cao và hiện đại

Đọc bài “Phong cách Hồ Chí Minh”

của nhà khoa học Lê Anh Trà, chúng

ta hiểu rõ hơn, hiểu sâu thêm những

đặc điểm tạo nên phong cách, cách

sống của Ngời: đó là sự kết hợp hài

hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân

Minh – tấm gơng nhân cách Việt

Nam sẽ muôn đời toả sáng

Không gì vui bằng đôi mắt Bác Hồ cời,

Quên tuổi già, tơi mãi tuổi đôi mơi

Giọng của Ngời không phải sấm trên

cao,

Thấm từng tiếng ấm vào lòng mong ớc,

Con nghe Bác tởng nghe lời non nớc

Tiếng ngày xa và cả tiếng mai sau

3.- Ngời cha năm chục đã kêu già đấy

Mà ta sáu ba còn khoẻ thay

ở ăn thanh đạm, tinh thần khoẻ,Làm việc ung dung với tháng ngày

4.- Ăn khoẻ ngủ ngon làm việc khoẻ,Trần mà nh thế kém gì tiên

5.- Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay,Vợn hót chim kêu suốt cả ngàyKhách đến thì mời ngô nếpnớng

Rợu ngọt chè tơi mặc sức say

(Hồ Chí Minh)

5.- Ngời thờng bó lại đĩa thịt gà mà ăn hếtmấy quả cà xứ Nghệ Tránh nói to mà đi rấtnhẹ trong vờn

(Việt Phơng)

III H ớng dẫn học bài cũ và chuẩn bị bài mới : (1’).

- Nắm đợc nội dung cơ bản của bài học, học thuộc phần ghi nhớ

- Tìm đọc những câu chuyện về lối sống giản dị của Hồ Chí Minh

- Chuẩn bị bài:" Các phơng châm hội thoại"

========================================

Ngày soạn: 05/9/2007 Ngày dạy: 07/9/2007

Bài 1 Tiết 3 Các phơng châm hội thoại

A phần chuẩn bị :

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Nắm đợc nội dung phơng châm về lợng và phơng châm về chất

- Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp

II Chuẩn bị:

1 Thầy: -Sách giáo khoa, Sách giáo viên, soạn giáo án

2 Trò : - Chuẩn bị theo yêu cầu.

B Phần trên lớp:

I Kiểm tra bài cũ: (3’).

- Kiểm tra sự chuẩn bị bài, sách, vở, đồ dùng của học sinh

- Giáo viên kiểm tra xác suất - nhận xét

II Dạy bài mới : (41')

(1’) ở chơng trình ngữ văn lớp 8, các em đã có những hiểu biết nhất định về hội thoạinh: Hành động nói, vai giao tiếp, lợt lời hội thoại Nhng để cuộc thoại đạt hiệu quả, cầntuân thủ các phơng châm hội thoại Vậy các phơng châm hội thoại là gì? bài học hômnay chúng ta cùng tìm hiểu

Khi An hỏi “học bơi ở đâu” mà Ba trả lời

“ở dới nớc” thì câu trả lời có đáp ứng đợc

điều mà An cần biết không ? Vì sao ?

Điều mà An muốn biết ở đây là gì?

Nếu là Ba, em sẽ trả lòi nh thế nào?

Câu trả lời nh vậy đã đáp ứng đợc điều mà

An cần báo cha?

Từ đó, em rút ra kết luận gì về giao tiếp?

I.Ph ơng châm về l ợng : (14’).

* Ví dụ 1:

An: Cậu có biết bơi không?

Ba: Biết chứ, thậm chí còn bơi giỏi nữa.An: Cậu học bơi ở đâu vậy?

Ba: Dĩ nhiên là ở dới nớc chứ còn ở đâu

->Không, vì "Bơi" là di chuyển trong

n-ớc hoặc trên mặt nn-ớc bằng cử động của cơ thể Câu trả lời của Ba không mang lại

nội dung mà An cần biết

->Là một địa chỉ cụ thể nào đó: ở bể bơi,sông suối

->Tớ học ở CLB bơi thành phố

->Đã đáp ứng đợc, bởi đã có những địachỉ cụ thể

->Khi nói cần phải có nội dung đúng vớiyêu cầu của giao tiếp, không nên nóikhông đúng với những gì mà giao tiếp đòihỏi

Vì sao truyện này lại gây cời?

Em hãy tìm ra từ ngữ thừa trong câu nói

của hai nhân vật?

Lẽ ra anh “lợn cới” và anh “áo mới” phải

trả lời nh thế nào để ngời nghe biết đợc

điều cần hỏi và cần trả lời?

Qua câu truyện, theo em khi giao tiếp cần

tích lỗi trong câu sau:

"Trâu là một loại gia súc nuôi ở nhà"

* Chuyển ý:

- Học sinh đọc ví dụ

Truyện cời này phê phán điều gì?

Em hãy chỉ ra những điều mà hai anh

chàng nói không đúng sự thật ?

Trong giao tiếp ta có nên nói nh vậy

không ? Vì sao ?

GV đa ra tình huống :

Nếu không biết chắc vì sao bạn mình nghỉ

học thì em có trả lời với thầy cô là bạn ấy

Trong tiết học này các em cần nắm những

*Ví dụ 2: Truyên cời “Lợn cới, áo mới”.

-> HS

->Hai nhân vật đều nói thừa nội dung

- >Khoe lợn cới khi đi tìm lợn; Thừa cụmtừ: “Từ lúc tôi mặc cái áo mới này”

- >Cần hỏi: Bác có thấy con lợn nào chạyqua đây không?

-> Trả lời: Nãy giờ tôi chẳng thấy con lợnnào chạy qua đây cả

->Không nên nói nhiều hơn những gì cầnnói

-Khi giao tiếp cần nói cho có nội dung, nội dung của lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp, không thiếu không thừa.

-> Thừa cụm từ “nuôi ở nhà” bởi từ "gia súc " đã hàm chứa vật nuôi ở nhà

->Không, vì không có bằng chứng xácthực

-> Tha thầy (cô), hình nh bạn ấy ốm Hoặc: Em nghĩ là bạn ấy ốm

- Khi giao tiếp, đừng nói những điều mà mình không tin là đúng, hay không có bằng chứng xác thực.

-> HS

Các từ ngữ đều chỉ những cách nói liên

quan đến phơng châm hội thoại đã học

Cho biết đó là phơng châm hội thoại nào ?

Học sinh đọc yêu cầu và nội dung BT3

Phơng châm hội thoại nào không đợc tuân

thủ? Vì sao ?

HS đọc BT4

Vận dụng phơng châm hội thoại để giải

thích vì sao ngời nói dối đôi khi phải dùng

những cách diễn đạt ?

HS đọc BT5

Giải thích các từ ngữ ?

Những từ ngữ này có liên quan đến những

phơng châm hội thoại nào ?

-Đều chỉ cách nói tuân thủ hoặc liên quan

đến phơng châm hội thoại về chất

Bài 3: (11)

-Ngời nói không tuân thủ phơng châm vềlợng, vì hỏi một điều rất thừa: “Rồi cónuôi đợc không?”

Bài 4: (11)

a Thông tin họ nói là cha chắc chắn

b Các cụm từ không nhằm lặp lại nộidung cũ

ơng châm về chất, những từ ngữ này chỉnhững điều tối kị trong giao tiếp

III H ớng dẫn học bài cũ và chuẩn bị bài mới : (1’)

- Học thuộc ghi nhớ, hoàn thành bài tập 1 + 5

- Chuẩn bị bài: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

=================================

Ngày soạn: 07/9/2007 Ngày dạy: ô8/9/2007

Bài 1 - Tiết 4: sử dụng một số biện pháp

nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

A phần chuẩn bị :

I Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Biết thêm phơng pháp thuyết minh những vấn đề trừu tợng ngoài trình bày, giới thiệucòn cần sử dụng các biện pháp nghệ thuật

- Tập sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong bài thuyết minh

II Chuẩn bị:

1 Thầy: - Sách giáo khoa, sách giáo viên, soạn giáo án

2 Trò : - Chuẩn bị theo yêu cầu.

B Phần trên lớp:

I Kiểm tra bài cũ: (3’).

- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh

- Giáo viên nhận xét ý thức chuẩn bị bài của các em

II Dạy bài mới :

* Giới thiệu bài (1’):

ở các lớp học dới, các em đã đợc học về văn bản thuyết minh Để một bài thuyếtminh đợc sinh động, hấp dẫn thì phải biết cách sử dụng biện pháp nghệ thuật trong vănbản thuyết minh Vậy cách sử dụng nh thế nào ? Bài học hôm nay sẽ giúp các em tìm đ-

1 Ôn tập văn bản thuyết minh (7 ):’->Văn bản thuyết minh là kiểu văn bảnthông dụng trong lĩnh vực đời sống nhằmcung cấp tri thức (kiến thức) về đặc điểm,tính chất, nguyên nhân của các hiện tợng

và sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phongcách trình bày, giới thiệu, giải thích

->Cung cấp các tri thức khái quát, xácthực, hữu ích cho con ngời

->Các phơng pháp thuyết minh: nêu địnhnghĩa, giải thích, liệt kê, nêu ví dụ, dùng số

Thông thờng khi giới thiệu về cảnh đẹp

Hạ Long, ngời ta thờng nói vịnh rộng

bao nhiêu, có bao nhiêu hòn đảo lớn

nhỏ, có bao nhiêu động đá, có những

đảo mang hình thù kì lạ nh thế nào

Nhà văn Nguyên Ngọc giới thiệu Hạ

Long theo một phơng diện ít ai nói tới,

đó là đá và nớc Hạ Long đem đến cho

du khách những cảm giác thú vị

Sau mỗi ý đa ra giải thích về sự thay

đổi của nớc, tác giả làm nhiệm vụ gì ?

Tác giả đã trình bày đợc sự kì lạ của Hạ

Long cha ? Em hãy chỉ ra sự kì lạ đó ?

Để cho bài thuyết minh sinh động, tác

giả còn vận dụng những biện pháp nghệ

thuật nào ? Tác dụng của những biện

pháp nghệ thuật đó?

Tởng tợng cuộc dạo chơi, đúng hơn là

các khả năng dạo chơi (toàn bài dùng 8

chữ “có thể”), khơi gợi những cảm giác

có thể có (toàn vài dùng mấy từ “đột

nhiên”, “bỗng”, “bỗng nhiên”, “hoá

Sự sáng tạo của n“ ớc , làm cho đá sống”

dậy, linh hoạt, có tâm hồn.

+ Nớc tạo nên sự di chuyển

+ Tuỳ theo góc độ và tốc độ di chuyển + Tuỳ theo hớng ánh sáng dọi vào nớc + Tự nhiên tạo nên thế giới bằng những nghịch lí lạ lùng.

->Thuyết minh, liệt kê, miêu tả sự biến đổibằng tri thức tởng tợng phong phú, độc đáocủa tác giả

->Tác giả đã trình bày sự kì lạ của HạLong là: du khách có cảm giác hình thùcác đảo biến đổi, kết hợp với ánh sáng, gócnhìn, ban ngày hay ban đêm, các đảo đáHạ Long bình thờng là một thế giới cóhồn, một thập loại chúng sinh sống động.->Thuyết minh kết hợp với các phép lậpluận, tởng tợng và liên tởng, so sánh, nhânhoá -> Làm cho vịnh Hạ Long đẹp hơn ,sôngd động và có hồn hơn

đảo đá (gọi là thập loại chúng sinh, là

thế giới ngời, là bọn ngời bằng đá hối

hả trở về ) Các biện pháp nghệ thuật

ấy đã có tác dụng giới thiệu vịnh Hạ

Long không chỉ là đá mà còn là một thế

giới sống có hồn Bài viết là một bài thơ

bằng văn xuôi mời gọi du khách đến

với Hạ Long

Qua tìm hiểu văn bản, theo em cần làm

nh thế nào để bài văn thuyết minh sinh

động, hấp dẫn ?

Các biện pháp nghệ thuật đó có vai trò

nh thế nào trong văn bản thuyết minh ?

Các biện pháp này phải sử dụng nh thế

nào để có hiệu quả ?

bố cục văn bản thuyết minh ?

Trong tiết học này các em cần ghi nhớ

-Muốn cho văn bản thuyết minh đ ợc sinh

động, hấp dẫn , ng ời ta vận dụng thêm một số biện pháp nghệ thuật: kể chuyện,

tự thuật, đối thoại theo lối ẩn dụ, nhân hoá hoặc các hình thức vè, diễn ca

->Các biện pháp nghệ thuật này chỉ có vaitrò phụ trợ, làm cho văn bản thêm hấp dẫn,

dễ nhớ nhng không thay thế đợc bản thấn

sự thuyết minh là cung cấp tri thức kháiquát, chính xác về đối tợng

- Các biện pháp nghệ thuật cần đ ợc sử dụng thích hợp, góp phần làm nổi bật

đặc điểm của đối t ợng thuyết minh và gây hứng thú cho ng ời đọc.

->Mang tính xác thực

->Không , vì các đặc điểm thuyết minhphải liên kết chặt chẽ bằng trật tự trớc sauhoặc phơng tiện liên kết

* Ghi nhớ: ( SGK - 13)

II Luyện tập: (15')

1 Bài 1: (14)

Văn bản “Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh”

- Đây là chuyện vui có tính chất thuyếtminh (một văn bản thuyết minh có sử dụngmột số biện pháp nghệ thuật)

- Tính chất thuyết minh thể hiện ở chỗ:giới thiệu loài ruồi rất có hệ thống, nhữngtính chất chung về họ, loài, về các tập tínhsinh sống, sinh sản, đặc điểm cơ thể, cungcấp các kiến thức chung đáng tin cậy vềloài ruồi , thức tỉnh ý thức giữ gìn vệ sinh,phòng bênhgj ý thức diệt ruồi Mặt kháchình thức nghệ thuật cũng gây hứng thú

Bài thuyết minh này có gì đặc biệt ?

Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ

thuật nào ?

-> Điều đặc biệt ở bài thuyết minh này

là câu chuyện vui có tính chất thuyết

minh ở đây yếu tố thuyết minh và các

Nêu nhận xét về biện pháp nghệ thuật

đợc sử dụng để thuyết minh ?

cho ngời đọc

- Các phơng pháp thuyết minh đợc sửdụng:

+ Định nghĩa: thuộc họ côn trùng, haicánh, mắt lới

+ Phân loại: các loại ruồi

+ Số liệu: số vi khuẩn, số lợng sinh sản củamột cặp ruồi

+ Liệt kê: mắt lới, chân tiết ra chất dính

- Biện pháp thuyết minh đợc sử dụng là:+ Nhân hoá

+ Có tình tiết

- Tác dụng: gây hứng thú cho bạn đọc nhỏtuổi, vừa là chuyện vui, vừa học thêm trithức

2 Bài 2: (15)

Đoạn văn nói về tập tính của chim cú dớidạng một ngộ nhận (định kiến) thời thơ ấu,sau lớn lên đi học mới có dịp nhận thức lại

sự nhầm lẫn cũ Biện pháp nghệ thuật ở

đây là lấy ngộ nhận hồi nhỏ làm đầu mối câu chuyện.

III H ớng dẫn học bài cũ và chuẩn bị bài mới : (1’)

- Nắm đợc nội dung cơ bản của việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bảnthuyết minh , học thuộc ghi nhớ - SGK

- Lập dàn ý nội dung thuyết minh cho đề 1, 2 trong sách giáo khoa - Chuẩn bị cho tiếtluyện tập

===========================

Ngày soạn: 09/9/2007 Ngày dạy: 12/9/2007

Bài 1 - Tiết 5: luyện tập sử dụng một số biện pháp

nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

A phần chuẩn bị :

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Củng cố , hệ thống hoá kiến thức về văn thuyết minh , nâng cao thông qua việc kếthợp với các biện pháp nghệ thuật

- Biết vận dụng phép lập luận giải thích, tự sự, kể chuyện vào thuyết minh vấn đề

II Chuẩn bị:

1 Thầy: - Sách giáo khoa, sách giáo viên, soạn giáo án

2 Trò : - Chuẩn bị theo yêu cầu.

B Phần lên lớp:

I Kiểm tra bài cũ: (4’)

Câu hỏi: Để bài văn thuyết minh sinh động, hấp dẫn, ngời viết cần phải viết nh thế nào ? Đáp án: Muốn cho bài văn thuyết minh đợc sinh động, hấp dẫn ngời ta vận dụng thêmmột số biện pháp nghệ thuật nh: kể chuyện, tự thuật, đối thoại theo lối ẩn dụ, nhân hoáhoặc các hình thức vè, diễn ca

II Dạy bài mới :

(1') Giờ học trớc, chúng ta đã đợc tìm hiểu về việc sử dụng một số biện pháp nghệthuật trong văn bản thuyết minh để củng cố kiến thức đã học, giờ hôm nay chúng ta điluyện tập

cho sự vật tự thuật về mình hoặc

có thể sáng tạo ra một câu chuyện

nào đó hoặc phỏng vấn các loại

ph-ơng pháp thuyết minh: định nghĩa,

giải thích, liệt kê, nêu ví dụ, dùng

số liệu, so sánh, phân tích, phân

loại

Em sẽ mở bài nh thế nào ?

Trong phần mở bài, ta có thể đa

yếu tố nghệ thuật nào để tạo sự

hấp dẫn cho văn bản ?

Để làm nổi bật đặc điểm tiêu biểu

của cái quạt, em sẽ đa ra luận

điểm nào đầu tiên ?

Có những loại quạt nào ? Công

dụng của nó ?

Để phần giới thiệu các loại quạt

thêm sinh động, hấp dẫn, em sẽ sử

dụng yếu tố nghệ thuật nào ?

Ngày nay ngoài các loại quạt thủ

công kể trên còn có loại quạt nào

- Các hành động xoè quạt, gấp

quạt của nhân vật nam là cả một

nghệ thuật thể hiện phong cách

- Định nghĩa: Quạt là một vật dụng tronggia đình có thể dùng lực của tay, của điện

để tạo ra gió lúc cần thiết

- Giới thiệu về sự đông đúc và đa dạng của

+ Quạt nan: chất liệu, kiểu dáng

+ Quạt cho các tầng lớp vơng công quí tộcngày xa

-> Yếu tố so sánh, miêu tả, nhân hoá

->Thời hiện đại có nhiều loại quạt điện

* Công dụng chủ yếu:

- Dùng làm mát

* Các công dụng khác của quạt:

- Quạt dùng trên sân khấu tuồng, chèo

thuật gì khi thuyết minh các công

dụng của quạt ?

ở luận điểm này, cần thuyết minh

những vấn đề gì ?

Phần kết bài cần khẳng định điều

gì ?

Dựa vào dàn ý trên, em hãy viết

phần mở bài cho bài thuyết minh

(5’)

- Giáo viên đọc phần mở bài mẫu

" Quạt là một vật dụng trong gia

đình có thể dùng lực của tay, của

điện để tạo ra gió lúc cần thiết

Khi nói về chiếc quạt chúng ta lại

nhớ đến chiếc quạt mo của "

Thằng Bờm " hay chiếc quạt của

Phần mở bài giới thiệu điều gì ?

Có sử dụng yếu tố nghệ thuật

3 Độ bền của quạt và cách bảo quản:

- Độ bền tuỳ thuộc vào ngời sử dụng

- Cách bảo quản để quạt đợc bền

c Kết bài:

- Khẳng định vai trò, vị trí của quạt đối với

đời sống con ngời từ xa đến nay

-> Học sinh viết và trình bày trớc lớp (3học sinh)

-> Học sinh nhận xét – giáo viên nhậnxét

Bài tập 2: (17’).

Bút là loại đồ dùng rất thân thuộc với mỗihọc sinh Em hãy viết bài thuyết minh chocây bút của mình

Khi thuyết minh cụ thể cây bút

của mình, em sẽ trình bày luận

điểm nào đầu tiên ?

Để thuyết phục ngời đọc, em sẽ đa

ra hệ thống luận cứ nh thế nào ?

Em có sử dụng yếu tố nghệ thuật

vào văn bản này không ? Nếu có

Dựa vào dàn ý, học sinh viết bài

thuyết minh ở nhà thay cho bài

tập về nhà

Bài thuyết minh có sử dụng một

số biện pháp nghệ thuật đòi hỏi

ngời viết điều gì ?

Nh vậy với kiến thức về văn

thuyết minh, các em đã học ở lớp

8 cộng với 2 giờ học và luyện tập

về văn thuyết minh có sử dụng

một số biện pháp nghệ thuật giúp

- Hình dáng: thon dài

- Màu sắc: xanh (đen, nâu) mỗi màu lạigợi lên một sự tởng tợng, liên tởng

=> Yếu tố nghệ thuật: cây bút tự thuật

2 Vai trò, tác dụng cây bút đối với bản thân:

III H ớng dẫn học bài cũ và chuẩn bị bài mới : (1’)

- Nắm chắc kiến thức về văn thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

- Viết bài thuyết minh về cây bút của mình dựa trên cơ sở dàn ý ở lớp

- Soạn bài : " Đấu tranh cho một thế giới hoà bình ".

===========================

Bài 2kết quả cần đạt

- Hiểu đợc nguy cơ chiến tranh hạt nhân và cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân đang

đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất và nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại làngăn chặn nguy cơ đó, đó là đáu tranh cho một thế giới hoà bình Thấy đợc nghệthuật ngôn luận của tác giả: chứng cứ cụ thể, xác thực, cách so sánh rõ ràng, giàuchất thuyết phục, lập luận chặt chẽ

- Nắm đợc phơng châm hội thoại quan hệ, cách thức, lịch sự để vận dụng trong giaotiếp

- Hiểu và có kĩ năng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Ngày soạn: 10/9/2007 Ngày dạy: 13/9/2007

Tiết 6 +7 : Văn bản : đấu tranh cho một thế giới hoà bình

+ Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của văn bản, nổi bật là chứng cứ cụ thể, xác thực, các sosánh rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ

- Giáo dục bồi dỡng tình yêu hoà bình, tự do và lòng yêu thơng nhân ái, ý thức đấu tranhvì nền hoà bình thế giới

- Rèn cho học sinh kĩ năng đọc, phân tích, cảm thụ văn bản thuyết minh và lập luận

II Chuẩn bị:

1 Thầy: - Soạn bài, su tầm tranh ảnh, tài liệu về sự huỷ diệt.

2 Trò : - Chuẩn bị theo yêu cầu của giáo viên.

B Phần trên lớp:

I Kiểm tra bài cũ: ( 10') Kiểm tra viết.

Câu hỏi: Phong cách Hồ Chí Minh thể hiện ở những nét đẹp nào ? Em học tập đợc điềugì từ phong cách đó của Bác ?

Đáp án: Phong cách Hồ Chí Minh thể hiện hai nét đẹp trong lối sống của Ngời:

- Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá của Bác:

+ Tiếp thu các giá trị văn hoá nhân loại (văn hoá của Bác mang tính nhân loại)

+ Giữ vững các giá trị văn hoá nớc nhà (văn hoá của Bác mang đậm bản sắc dân tộc).

- Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của Bác:

+ Lối sống bình dị, trong sáng, thanh cao

+ Vẻ đẹp vốn có tự nhiên, hồn nhiên, gần gũi, không xa lạ, mọi ngời đều có thể học tập

II Dạy bài mới :

( 1') Trong Chiến tranh thế giới thứ 2, những ngày đầu tháng 8 năm 1945 , chỉ bằng 2quả bom nguyên tử đầu tiên mà Mĩ ném xuống 2 thành phố Hi-rô-si-ma và Na-ga-xa-ki( Nhật Bản) đã làm 2 triệu ngời dân Nhật Bản thiệt mạng và còn di hoạ đến bây giờ Thế

kỉ XX, thế giới phát minh ra nguyên tử, hạt nhân đồng thời cũng phát minh ra những vũkhí huỷ diệt, giết ngời hàng loạt khủng khiếp Từ đó đến nay, những năm đầu thế kỉ củaXXI và cả trong tơng lai, nguy cơ về một cuộc chiến tranh hạt nhân tiêu diệt cả thế giớiluôn tiềm ẩn và đe doạ nhân loại Đấu tranh vì một thế giới hoà bình luôn là một trongnhững nhiệm vụ vẻ vang , nhng cũng khó khăn nhất của nhân dân các nớc Hôm naychúng ta nghe tiếng nói của một nhà văn nổi tiếng Nam Mĩ (Cô-lôm-bi-a), tác giả củanhững tiểu thuyết huyền ảo lừng danh

- Giáo viên đọc mẫu

- Học sinh đọc bài – nhận xét; giáo

Theo em, đó là t tởng nào ?

T tởng ấy đợc biểu hiện trong một hệ

thống những luận điểm nh thế nào ? Em

hãy tách các đoạn văn bản tơng ứng với

những luận điểm đó? (Tìm bố cục và nội

- Trích từ tham luận của ông (8.1986 tạiMê-hi-cô )

-> Luận điểm cơ bản trên đợc triển khaitrong một hệ thống luận cứ khá toàn diện.Bốn luận cứ:

-> Tơng đơng với bốn phần là bốn luận

Có yếu tố biểu đạt nào khác trong văn

bản này không ? Nếu có thì đó là yếu tố

biểu đạt nào ? Nêu dẫn chứng ?

Văn bản thuộc thể loại nào ?

toạ độ chết bằng những khái niệm trừu

tợng, mơ hồ Trả lời cho câu hỏi “chúng

ta đang ở đâu” là một tình thế xuyên

quốc gia vì hiểm hoạ của hơn 50 nghìn

đầu đạn hạt nhân không tập trung ở một

điểm:

+ Nguy cơ chiến tranh đe doạ sự sống

trên trái đất.( Phần 1: Từ đầu đến vận“

mệnh ).”+ Chạy đua chiến tranh hạt nhân là cực kì

8/8/1986 hơn 50.000 đầu đạn hạt nhân bố trí khắp hành tinh Mỗi ngời không trừ trẻ con ngồi trên 4 tấn thuốc nổ tung lên, biến hết thảy 12 lần dấu vết sự sống trên trái đất.

- Lí lẽ: tiêu diệt tất cả hành tinh

hệ mặt trời phá huỷ thế thăng bằng

hệ mặt trời

Không có một ngành khoa học cong nghệ nào .tiến bộ ghê gớm nh công nghiệp hạt nhân

->Bằng những con số , số liệu cụ thể,chính xác; lí lẽ sắc bén, đanh thép

?

G

?

quốc gia nào “ ” Nguy cơ ấy vừa mở

rộng đến phạm vi toàn cầu, vừa thắt lại

thời gian từng giờ, từng phút “ ” Giống

nh một tích tắc hiểm nguy mà đờng dây

cháy chậm đang nhích dần cái chết

Thay thế có những luận điểm, những

khái niệm thờng vốn chung chung là

những con số, những con số tuy vô cảm,

vô tri nhng có những tiếng nói riêng, có

cách nói riêng tác động tới những miền

nhạy cảm nhất của con ngời (thính giác,

thị giác, xúc giác )

Tính hình tợng trong đoạn văn đợc bộc

lộ qua hình ảnh nào ? Tác dụng của nó ?

Để tăng sức thuyết phục cho đoạn văn,

ngời viết đã sử dụng những biện pháp

nghệ thuật nào ? Tác dụng của biện

pháp nghệ thuật ấy ?

Cụm từ: “Không có ” là cách nói hoàn

toàn có dụng ý Mỉa mai thay khi nhà

văn nhận ra mặt trái của tấm huy chơng

Khoa học hay tài năng đều là những

điều đáng quí, nhng khi khoa học mà

không gắn với lơng tri thì nó sẽ là tội ác

đối với loài ngời Tính chất hai mặt này

của văn minh công nghiệp và khoa học

tự nhiên đã tạo ra khoảng trống đáng sợ:

vùng tâm linh nhân ái của con ngời

Những điều đó khiến đoạn văn mở đầu

có sức ám ảnh không nguôi, đó là thanhgơm Đa-mô-clét Điển tích lấy từ thầnthoại Hi Lạp này có một ý nghĩa tơng đ-

ơng với một hình tợng trong từ ngữ ViệtNam “Ngàn cân treo sợi tóc”, “Sợi lông

đuôi ngựa” ở hình ảnh thứ nhất, “sợi tóc”trong hình ảnh thứ hai chuyên chở mộtnỗi hồi hộp, lo âu về cái chết ghê gớm cóthể xảy ra trong thực tế không lờng trớc

đợc bất cứ lúc nào

->Biện pháp lặp từ và lặp cấu trúc câu cótác dụng rất mạnh và phối hợp với hànhvăn châm biếm, đả kích sâu cay lập lờ haimặt tạo nên một giọng văn đa chiều, vừadiễn tả một hiểm hoạ khái quát, vừa biểuhiện thái độ chủ quan của ngời viết

- Tác động vào nhận thức của ngời đọc về

sức mạnh ghê gớm của vũ khí hạt nhân,

khơi gợi sự đồng tình với tác giả

->Các cờng quốc, các nớc t bản kinh tếphát triển mạnh nh : Mĩ, Anh, Đức

của ngời đọc, đoạn văn đã chỉ ra cho

mọi ngời thấy nguy cơ chiến tranh đang

từng giờ, từng phút đe doạ sự sống nhân

loại

Hết tiết 1- chuyển tiết 2

Qua các phơng tiện thong tin đại chúng,

em có thêm chứng cớ nào về nguy cơ

chiến tranh hạt nhân vẫn đang đe doạ sự

sống trái đất ?

- HS đọc đoạn 2 Nêu nội dung chính

Để triển khai luận cứ này, tác giả đã

Mác-két thật toàn diện và cụ thể, đáng

tin cậy Nhiều thiết yếu và bất thờng của

đời sống xã hội đợc đối sánh với sự tốn

kém phi lí cho việc chạy đua vũ khí,

chuẩn bị chiến tranh hạt nhân Đó là

những sự thật hiển nhiên mà vô cùng

phi lí làm cho chúng ta rất đỗi ngạc

nhiên

Em hãy phân tích và chỉ ra những sự

thật hiển nhiên mà vô cùng phi lí ?

->Các cuộc thử bom nguyên tử, các lòphản ứng hạt nhân, tên lửa, đạn đạo trênthế giới diễn ra trong thời gian qua

2 Chạy đua vũ trang, chiến tranh hạt nhân là cực kì tốn kém: (10 ).’

nhận thức đợc bảo tồn sự sống trên trái đất ít tốn kém hơn là dịch hạch hạt nhân.

-> Lời bình luận có vai trò là một mệnh

đề khái quát

Đầu t cho nớc nghèo Sản xuất vũ khí hạt nhânGiải quyết vấn đề

cấp bách

500 triệu trẻ em nghèo khổ

chi cho 100 máy bay ném bom B.1B dới 7000 tên lửa

Bảo vệ hơn 1 tỉ ngời khỏi sốt rét , cứu > 14 triệu trẻ em

10 chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạt nhân

575 triệu ngời thiếu dinh dỡng ~149 tên lửa MXTiền nông cụ cho

nớc nghèo 4 năm

~27 tên lửa MX

Xoá nạn mù chữ toàn thế giới ~2 tầu ngầm hạt nhân

=>Chỉ là giấc mơ =>Đã và đang thực hiện

Đoạn văn này gợi cho em cảm nghĩ sâu

sắc nào về chiến tranh hạt nhân ?

Cuộc chạy đua chiến tranh hạt nhân đã

và đang cớp đi của thế giới nhiều điều

kiện để cải thiện cuộc sống của con

ng-ời Cần loại bỏ chiến tranh hạt nhân vì

cuộc sống hoà bình, hạnh phúc trên thế

giới ngày nay

Qua các phơng tiện thông tin đại chúng,

em biết nhân loại đã tìm cách nào để

hạn chế chạy đua chiến tranh hạt nhân ?

- Học sinh đọc đoạn 3 Nêu nội dung

chính của đoạn

Phần văn bản tiếp theo đợc tạo bằng ba

đoạn văn, mỗi đoạn đều nói đến hai chữ

“trái đất”, trái đất đợc nhắc đến nh thế

là “Việc bảo tồn dịch hạch hạt nhân”

đó là cán cân công lí đã mất hẳn đi sựthăng bằng, nó đang nghiêng hẳn về mộtphía: phía bất công và phi lí, là “đi ng ợc lại lí trí” tối thiểu cần phải có ở con ngời.Phơng pháp t duy theo kiểu so sánh là đốichọi những con số với những con số, con

số của “dịch hạch hạt nhân” với con sốhồi sinh cho chính con ngời từ cái chếtsinh học “ ” Việc lặp lại các ví dụ vừadiễn tả một chân lí hiển nhiên về sự tốnkém đến kì quặc của những cái đầu méo

mó, vừa có sức tố cáo không cần lời tốcáo với những kẻ phạm nhân đáng bị cảloài ngời lên án Hơn thế nữa nó đợc kếthợp với một giọng điệu trữ tình thể hiện

án kẻ tội đồ của thời đại

->Tính chất phi lí và sự tốn kém ghê gớmcủa cuộc chạy đua chiến tranh hạt nhân.Qua việc nêu bật sự vô nhân đạo đó, tácgiả đã gợi cảm xúc mỉa mai, châm biếm ởngời đọc

- Chạy đua chiến tranh hạt nhân là tốn kém , đắt đót, vô nhân đạo nhất.

->Các hiệp ớc cấm thử vũ khí hạt nhân,hạn chế số lợng đầu đạn hạt nhân trên thếgiới

3 Chiến tranh hạt nhân là hành động cực kì phi lí: (10 ).’

- Trái đất:

Là địa ngục của các hành tinh.

Nơi độc nhất có phép màu sự sống.

Tác giả khẳng định: “Chạy đua vũ

trang là đi ngợc lại lí trí không

những của con ngời mà cả lí trí tự

nhiên nữa” Em trả lời khẳng định đó

của tác giả nh thế nào ?

Em đọc đợc cảm nghĩ gì của tác giả khi

liên tục nhắc lại danh từ “trái đất” trong

phần này ?

Theo tác giả: "Trái đất chỉ là một cái

làng nhỏ trong vũ trụ nhng lại là nơi

độc nhất có phép màu của sự sống

trong hệ mặt trời" Em hiểu nh thế nào

về ý nghĩ ấy ?

Quá trình hình thành sự sống trên trái

đất đợc tác giả hình dung nh thế nào ?

Theo em có gì độc đáo trong cách lập

luận của tác giả ở đoạn này ?

Các số liệu khoa học (380 triệu năm,

180 tiệu năm ) đợc làm sinh động bằng

các hình ảnh: con bớm, bông hồng, con

ngời, con chim Đó là những định lợng

vô bờ bến để sự sống thăng hoa Quả

thât, nó là một kì công hơn Kim tự tháp

Ai Cập hàng triệu lần Nhng oái oăm

thay chỉ cần bấm nút một cái tất cả trở

lại con số không ban đầu vô nghĩa Sự

vô lí, nghịch lí của việc chạy đua vũ

trang bị truy kích từ nhiều phía đối với

nhiều cấp độ cả chiều rộng và chiều sâu,

cả thực tế và đạo lí Trong đó điều vô lí,

nghịch lí nhất (tuy không đợc nói ra) là:

Kẻ huỷ diệt con ngời trên trái đất là kẻ

tự đào huyệt chôn mình mà những kẻ

quá điên cuồng đã không tự biết.

Em hiểu gì về sự sống trên trái đất từ

hình dung của tác giả ?

Luận cứ này có ý nghĩa nh thế nào ?

Chiến tranh hạt nhân là hành động cực

Sự sống trên trái đất.

-> Dẫn chứng khoa học về địa chất , khoahọc về địa chất và cổ sinh học về nguồngốc và sự tiến hoá của sự sống trên trái

đất

->Câu văn nh một sơ kết cho phần thứhai, vừa nh mở rộng ra, nâng cao hơn tầmtội ác của kẻ thù Bởi lí trí của con ngời

có thiên tính, lí trí của tự nhiên cúng cónhân tính Lí trí của tự nhiên chính là quiluật tất yếu logic của tự nhiên

->Tác giả muốn khẳng định: trái đất và sựsống trên trái đất là báu vật, do vậy không

ai có quyền và không ai đợc xâm phạm vàhuỷ hoại trái đất

->Trong vũ trụ, trái đất chỉ là hành tinhnhỏ nhng là hành tinh duy nhất có sựsống

- Khoa học vũ trụ cha khám phá đợc sựsống ở nơi nào khác ngoài trái đất

- Đó là sự thiêng liêng, kì diệu của trái

đất bé nhỏ của chúng ta

380 triệu năm bớm bay 180 triệu năm hồng nở làm đẹp 4

kỉ địa chất.

con ngời hát hay hơn chim chết yêu.

->số liệu khoa học hình ảnh sinh học

->Phải lâu lắm mới có đợc sự sống trêntrái đất này

- Học sinh đọc đoạn cuối.

Phần cuối có mấy đoạn văn ? Mỗi đoạn

văn trình bày ý gì ?

Trình bày về việc chống chiến tranh hạt

nhân, tác giả đã triển khai nh thế nào ?

Em hiểu nh thế nào về bản đồng ca của

con ngời đòi hỏi một thế giới không có

ý tởng đó của tác giả là lời trăng trối

cho đời sau rằng chúng ta đã không lùi

bớc, rằng cuộc sống này đáng sống biết

bao, vì cái thời của chúng ta đang sống

tuy bị chi phối bởi đau khổ và bất công ,

nhng cũng “từng bớc đến tình yêu và

biết hình dung ra hạnh phúc” và tiếng

nói của chúng ta cho dù có không còn

nữa vì chiến tranh hạt nhân cũng là một

lời cảnh báo, răn đe: "Con ngời hãy

bao nhng cũng là thái độ kiên quyết biết

bao Không chịu đầu hàng, nhân loại

Thông điệp nào gửi đến chúng ta từ văn

- Mọi vẻ đẹp trên trái đất này không phảimột sớm một chiều mà có đợc

->Chiến tranh nổ ra sẽ đẩy lùi sự tiến hoátrở về điểm xuất phát ban đầu

->Phần cuối văn bản có hai đoạn văn: một

đoạn văn nói về việc chúng ta chốngchiến tranh hạt nhân, một đoạn là thái độcủa tác giả về việc này

Chúng ta cố gắng chống lại việc

đó tham gia vào một bản đồng ca đòi hỏi một thế giới không có vũ khí hoà bình, công bằng.

-> Đó là tiếng nói của công luận thế giớichống chiến tranh

- Là tiếng nói yêu chuộng hoà bình trêntrái đất của nhân dân thế giới

- >Thông điệp về một cuộc sống từng tồntại trên trái đất

- Thông điệp về những kẻ đã xoá bỏ cuộcsống trên phạm vi trái đất này bằng vũ khíhạt nhân

->Ông là ngời quan tâm sâu sắc đến vấn

đề vũ khí hạt nhân với niềm lo lắng vàcăm phẫn cao độ

- Vô cùng yêu chuộng cuộc sống trên trái

viết nghị luận qua văn bản “Đấu tranh

cho một thế giới hoà bình” ?

Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm

tới ngời đọc trong văn bản này là gì ?

Từ văn bản trên hãy s đồ hoá vấn đề

nghị luận và các luận điểm trong văn

bản ?

Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi học

xong văn bản này ?

đất hoà bình

- Tiêu huỷ mọi thành quả của quá trình

tiến hoá ( phản tự nhiên, phản tiến hoá.)

- Đoàn kết để ngăn chặn chiến tranh

hạt nhân vì một thế giới hoà bình là nhiệm vụ của mọi ng ời

4.Đấu tranh cho một thế giới hoà bình (7')

Mở ra một nhà băng lu trữ trí nhớ tồn tại đợc sau thảm hoạ hạt nhân

mọi thời đại ngời ta đều biết

->Muốn nhấn mạnh nhân loại cần giữ kí

ức của mình , lịch sử cần lên án những thếlực hiếu chiến, đẩy nhân loại vào thảmhoạ hạt nhân

- Xoá bỏ nguy cơ chiến tranh là nhiệm

vụ thiết thực và cấp bách.

-> Giúp đỡ , tuyên truyền , thức tỉnhnhững ngời cha hiểu vấn đề này , thamgia tích cực vào việc bảo vệ môi trờng ,học tập tốt

III Tổng kết - ghi nhớ: (7 )’

- Lập luận chặt chẽ, chứng cứ phong phú,xác thực , tạo nên sức thuyết phục cao.-> HS

* Ghi nhớ: (sách giáo khoa – 21)

IV Luyện tập :(5')

Đấu tranh chomột thế giới hoàbình

L

Đ1

L

Đ2

L

Đ3

L

Đ4-> HS

?

III H ớng dẫn học bài cũ và chuẩn bị bài mới: (1’).

- Học thuộc phần ghi nhớ, đọc lại văn bản

- Chuẩn bị bài: "Các phơng châm hội thoại (tiếp)."

========================================

Ngày soạn: 11/9/2007 Ngày dạy: 14/9/2007

Bài 2 - Tiết 8 : Các phơng châm hội thoại ( Tiếp theo )

A phần chuẩn bị :

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Nắm đợc nội dung phơng châm quan hệ, phơng châm cách thức và phơng châm lịch sự

- Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp

II Chuẩn bị:

1 Thầy: -Sách giáo khoa, Sách giáo viên, soạn giáo án

2 Trò : - Chuẩn bị theo yêu cầu.

B Phần trên lớp :

I Kiểm tra bài cũ: (3')

Câu hỏi: Nêu cách thức thể hiện các phơng châm hội thoại đã học ? Hai câu thành ngữ

“Ăn không nói có” và “Khua môi múa mép” vi phạm phơng châm hội thoại nào ? Tronggiao tiếp có nên vận dụng các từ ngữ đó không ?

Đáp án:

- Phơng châm về lợng: Khi giao tiếp cần nói cho có nội dung; nội dung của lời nói phải

đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp, không nói thiếu, không nói thừa

- Phơng châm về chất: Khi giao tiếp đừng nói những điều mà mình không tin là đúng haykhông có chứng cứ xác thực.

- Hai thành ngữ trên vi phạm phơng châm hội thoại về chất, trong giao tiếp không sửdụng hai câu thành ngữ đó

II Dạy bài mới :

(1') Trong giao tiếp ngoài việc thực hiện đúng các phơng châm về lợng và phơngchâm về chất, đòi hỏi ngời giao tiếp còn phải biết đến quan hệ, cách thức và lịch sự Bàihọc hôm nay, chúng ta đi tìm hiểu về những phơng châm đó

ứng dụng vào (câu) thành ngữ “Ông nói

gà, bà nói vịt” có đợc không ? Tại sao ?

Thử tởng tợng điều gì xảy ra nếu xuất

hiện những tình huống hôị thoại nh

vậy ?

Qua đó, có thể rút ra bài học gì trong

giao tiếp ?

* Bài tập nhanh: Học sinh đọc

- Cô gái: Anh ơi, quả khế chín rồi kìa !

- Chàng trai: Cành cây cao lắm !

Theo em cuộc hội thoại này có thành

- Tôi có tiếc gì đâu

->Cuộc hội thoại không thành công vìmỗi ngời nói đều không khớp nhau,không hiểu nhau

-> ứng dụng vào đợc, vì câu thành ngữnày dùng để chỉ tình huống hội thoại màtrong đó mỗi ngời nói một đằng, khôngkhớp nhau, không hiểu nhau

-> Nếu xuất hiện những tình huống hộithoại nh thế thì con ngời sẽ không giaotiếp với nhau đợc và những hoạt độngxã hội sẽ trở nên rối loạn

- Khi giao tiếp, cần nói đúng vào đề tài

giao tiếp, tránh nói lạc đề.

->Nếu chỉ xét nghĩa tờng minh của câu(nghĩa đợc thể hiện ngay trên bề mặtcâu chữ, nghĩa hiển ngôn) thì dờng nhcâu đáp của ngời thứ hai không tuân thủphơng châm quan hệ Tuy nhiên, trongthực tế đó là những tình huống giao tiếprất bình thờng và tự nhiên Sở dĩ nh vậy

là ngời nghe hiểu và đáp lại câu nói theohàm ý ((ý nghĩa phải thông qua suy luậnmới biết đợc) Chẳng hạn khi cô gái nói:

“quả khế chín rồi kìa !” thì chàng traihiểu đó không đơn giản là một thôngbáo mà là một yêu cầu “hãy hái quả khếcho em” Chính vì hiểu nh vậy nênchàng trai mới đáp: “cành cây cao

Qua ví dụ trên, mới biết một câu nói có

tuân thủ phơng châm quan hệ hay

không (nói đúng vào đề tài giao tiếp)

hay không, cần biết thực sự ngời nói

muốn nói điều gì qua câu đó

truyện ngắn của ông ấy "

Có thể hiểu câu nói trên theo mấy cách

(chú ý : cách hiểu tuỳ thuộc vào việc

xác định tổ hợp từ của ông ấy bổ sung

cho từ nào) ?

Nếu “ông ấy” bổ sung nghĩa cho “nhận

định” thì câu trên có thể hiểu nh thế nào

?

Nếu “ông ấy” bổ sung nghĩa cho

“truyện ngắn” thì câu trên có thể hiểu

nh thế nào ?

Thay vì dùng câu trên tuỳ theo ý muốn

lắm !” Nghĩa là phơng châm quan hệvẫn đợc tuân thủ

-> Thành ngữ thứ hai dùng để chỉ cáchnói ấp úng, không thành lời, không rànhmạch

->Những cách nói đó làm cho ngời nghekhó tiếp nhận hoặc tiếp nhận không

đúng nội dung đợc truyền đạt Rõ ràng

điều đó làm cho cuộc giao tiếp không

đạt kết quả mong muốn

->+ Nói có đầu có đũa

+ Nói nh rót mật vào tai

+ Nói con kiến trong lỗ cũng phải bòra

- Khi giao tiếp, cần chú ý đến cách nói

ngắn gọn, rành mạch.

*Ví dụ 3:

-> Câu trên có thể đợc hiểu theo haicách tuỳ thuộc vào việc xác định cụm từ

“của ông ấy” bổ sung nghĩa cho “nhận

định” hay cho “truyện ngắn”

-> Có thể hiểu là : "Tôi đồng ý vớinhững nhận định của ông ấy về truyệnngắn "

-> Có thể hiểu là : "Tôi đồng ý vớinhững nhận định về truyện ngắn mà ông

ấy sáng tác Hoặc :" Tôi đồng ý vớinhững nhận định của một ngời nào đó

về truyện ngắn của ông ấy " (truyện

Để ngời nghe không hiểu lầm, phải nói

nh thế nào ? Nh vậy trong giao tiếp cần

phải tuân thủ điều gì ?

Đúng ra cậu bé phải nói nh thế nào ?

Nếu trả lời đầy đủ, câu nói của cậu bé

còn thể hiện điều gì ?

* Giáo viên chuyển ý:

- Học sinh đọc truyện

Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé trong

câu chuyện đều cảm thấy nh mình đã

nhận đợc từ ngời kia một cái gì đó ?

Xuất phát từ điều gì mà cậu bé cũng

nhận đợc tình cảm của ông lão ?

Có thể rút ra bài học gì từ câu chuyện

này ?

-> Trong giao tiếp dù ở địa vị xã hội và

hoàn cảnh của ngời đối thoại nh thế nào

đi chăng nữa thì ngời nói cũng phải chú

ý đến cách nói tôn trọng đối với ngời

khác Không nên cảm thấy ngời đối

thoại thấp kém hơn mà dùng những lời

-> Câu rút gọn của cậu bé tạo sự mơ hồ,vì câu đó tạo ra hai cách hiểu khác nhau.-> Bố cháu đi vắng, có gửi cho bác mộtmảnh giấy

-> Sự lễ độ với ngời nghe, điều đó cònthể hiện phơng châm lịch sự

III Ph ơng châm lịch sự: (9')

* Ví dụ 4: Truyện "Ngời ăn xin "

-> Tuy cả hai đều không có của cải, tiềnbạc gì nhng cả hai đều cảm thâýnhận đợc tình cảm mà ngời kia đã giànhcho mình, đặc biệt là tình cảm của cậu

bé đối với ông ăn xin Đối với một ngời

ở vào hoàn cảnh bần cùng (đãgià quần áo tả tơi) cậu bé không hề tỏ

ra khinh miệt, xa lánh mà vẫn có thái độ

và lời nói hết sức chân thành, thể hiện sựtôn trọng và quan tâm đến ngời khác.-> Cậu bé nhận đợc tình cảm của ônglão bởi vì chính ông lão đã giúp cậu bénhận ra đợc bài học về sự lễ phép

- Khi giao tiếp cần tế nhị và tôn trọng

ng

ời khác.

* Ghi nhớ: ( SGK- 21,22,23)

- Học sinh đọc yêu cầu.

Qua những câu thành ngữ đã cho, ông

cha ta khuyên dạy chúng ta điều gì ?

Giải thích vì sao ngời nói đôi khi phải

dùng cách nói “tiện đây xin hỏi”

IV Luyện tập: (15 ).’

Bài 1 (23)

- Những câu tục ngữ, ca dao đó khẳng

định vai trò của ngôn ngữ trong đời sống

và khuyên ta trong giao tiếp nên dùngnhững lời lẽ lịch sự, nhã nhặn

- Một số câu tục ngữ, ca dao có nộidung tơng tự:

+ Chim khôn kêu tiếng rảnh rangNgời khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe+ Vàng thì thử lửa thử than

Chim kêu thử tiếng, ngời ngoan thử lời.+ Chẳng đợc miếng thịt miếng vôi cũng đợc lời nói cho tôi vừa lòng

+ Một lời nói quan tiền thúng thóc, mộtlời nói dùi đục cẳng tay

Bài 2 (23):

-Phép tu từ có liên quan đến phơngchâm lịch sự là nói giảm, nói tránh

Ví dụ:

- Chị cũng có duyên (thực ra là chị xấu)

- Em không đến nỗi đen lắm (thực ra làrất đen)

Bài 4 (23):

a Khi ngời nói chuẩn bị hỏi về một vấn

đề không đúng vào đề tài mà hai ngời

đang trao đổi, tránh để ngời nghe hiểulầm là mình không tuân thủ phơng châmquan hệ, ngời nói dùng cách diễn đạt

tôi phải nói”

Giải thích cách nói “đừng nói leo ”

- Học sinh đọc bài tập

Giải thích nghĩa các thành ngữ đã cho

Mỗi thành ngữ liên quan đến phơng

châm hội thoại nào ?

trên

b Trong giao tiếp ngời nói đôi khi vìmột lí do nào đó, ngời nói một điều màngời đó nghĩ là sẽ làm tổn thơng thểdiện ngời đối thoại Để giảm nhẹ ảnh h-ởng, tức là xuất phát từ việc chú ý tuânthủ phơng châm lịch sự, ngời nói dùngnhững cách diễn đạt trên

c Những cách nói này báo hiệu cho

ng-ời đối thoại biết là ngng-ời đó đã khôngtuân thủ phơng châm lịch sự và phảichấm dứt sự không tuân thủ đó

- Điều nặng tiếng nhẹ: Nói trách móc,chì chiết (phơng châm lịch sự)

- Nửa úp nửa mở: Nói ỡm ờ, mập mờ,không nói ra hết (phơng châm cáchthức)

- Mồm loa mép giải: Lắm lời, đanh đá,nói át ngời khác (phơng châm cáchthức)

- Đánh trống lảng: Lảng ra, né tránhkhông muốn tham dự một việc nào đó,không muốn đề cập đến một vấn đề nào

đó mà ngời đối thoại đang trao đổi

(ph-ơng châm quan hệ)

- Nói nh dùi đục chấm mắm cáy: Nóikhông khéo, thô cộc, thiếu tế nhị (phơngchâm lịch sự)

III H ớng dẫn học ở nhà : (1’)

- Học thuộc ghi nhớ, làm những phần bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài: " Yêú tố miêu tả trong văn bản thuyết minh"

===========================

Ngày soạn: 12/9/2007 Ngày dạy: 15/9/2007

Bài 2 - tiết 9: sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

A phần chuẩn bị :

I Mục tiêu cần đạt :

- Giúp học sinh nhận thức đợc vai trò của miêu tả trong văn bản thuyết minh, yếu tốmiêu tả làm cho vấn đề thuyết minh sinh động, cụ thể hơn.

- Rèn kĩ năng làm văn thuyết minh, thể hiện sự sáng tạo và linh hoạt

II Chuẩn bị:

1 Thầy: - Soạn giáo án

2 Trò : - Chuẩn bị theo yêu cầu.

II Dạy bài mới :

(1') Để văn bản thuyết minh cụ thể, sinh động, hấp dẫn ngoài việc vận dụng thêmmột số biện pháp nghệ thuật ra thì yếu tố miêu tả cũng có tác dụng làm cho đối tợngthuyết minh đợc nổi bật, gây ấn tợng Vậy, sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyếtminh nh thế nào ? Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

?

?

?

Học sinh đọc văn bản

Em hãy giải thích nhan đề văn bản ?

(Đối tợng thuyết minh)

Tìm những câu trong bài thuyết minh về

đặc điểm tiêu biểu của cây chuối ?

Chỉ ra những câu văn có yếu tố miêu tả

- Đặc điểm của cây chuối:

+ cây chuối nơi nào cũng có

+ Cây chuối là thức ăn, thức dùng từ lá đếngốc

+ Công dụng của chuối và giới thiệu quảchuối chín

+ Khi chín vỏ nh trứng cuốc

Em hãy cho biết tác dụng của yếu tố

miêu tả đó? (Nếu không có những yếu

tố miêu tả đó ngời đọc có hình dung đợc

hình dáng, hơng vị, các cách ăn chuối

không ?)

Nh vậy, văn bản trên ngoài việc nêu lên

những đặc điểm cơ bản của cây chuối

nh: Nơi nào cũng có, a nớc, dễ trồng,

phát triển nhanh, đem lại nhiều lợi ích

về thức ăn, thức dụng cho con ngời ,

tác giả còn sử dụng thêm những câu văn

miêu tả về cây chuối: " những cây

chuối thân mềm vơn lên nh những trụ

cột nhẵn bóng, toả ra vòm tán lá xanh

mớt che rợp từ vờn tợc đến núi rừng ";

" chuối mọc thành rừng bạt ngàn vô

tận " ; "loại chuối nào khi quả đã chín

cũng đều cho ta vị ngọt ngào và hơng

thơm hấp dẫn" ; chuối trứng quốc " khi

chín vỏ chuối có vệt lốm đốm nh vỏ

trứng quốc"

Nhờ có những câu văn miêu tả, cây

chuối trong cuộc sống của nhân dân ta

hiện lên cụ thể, sinh động, ngời đọc cảm

nhận đợc ngay một cách dễ dàng và

thích thú về đối tợng thuyết minh

Vậy để bài văn thuyết minh thêm sinh

động , hấp dẫn chúng ta có thể sử dụng

yếu tố nào khi thuyết minh và tác dụng

của nó ?

Theo yêu cầu của văn bản thuyết minh,

bài này có thể bổ sung những gì ?

Em hãy cho biết thêm công dụng của

thân, lá chuổi tơi, khô, nõn chuối, bắp

chuối ?

Theo em những đối tợng nào cần sự

miêu tả khi thuyết minh ?

+ Tả các cách ăn chuối xanh

->Yếu tố miêu tả làm cho bài viết cụ thể,sinh động, hấp dẫn đối tợng thuyết minh đ-

ợc nổi bật, gây ấn tợng

- Để thuyết minh cho cụ thể, sinh động,

hấp dẫn, bài htuyết minh có thể sử dụng yếu tố miêu tả Nó có tác dụng làm cho

đối t ợng thuyết minh đ ợc nổi bật, gây ấn

t ợng.

-> Bổ sung công dụng của các bộ phận câychuối:

+ Thân chuối: Lúc non dùng để ăn ghémvới rau sống, lúc già là món ăn cho lợn, dê,trâu, bò

+ Lá chuối: tơi gói giò, gói bánh khôdùng để gói bánh gai (không thể thiếu).+ Nõn chuối: cũng chế biến thành món ăn.+ Bắp chuối: là món ăn a thích của ngờidân Việt Nam, có thể chế biến thành món

ăn: nộm, xào, nấu, chua

->Những đối tợng cần sự miêu tả khithuyết minh: các loài cây, di tích, thành

minh cây chuối ? Rút ra yêu cầu gì về

các đặc điểm của thuyết minh ?

Giáo viên khái quát lại nội dung cơ bản,

học sinh đọc ghi nhớ

* Giáo viên chuyển ý.

Yêu cầu: Bổ sung yếu tố miêu tả vào

các chi tiết thuyết minh đã cho

- Học sinh chuẩn bị 5 phút – giáo viên

gọi học sinh trình bày

- Lá chuối tơi bản to, mỏng nh những chiếcquạt phẩy nhẹ theo làn gió Trong nhữngngày nắng nóng đứng dới những chiếc quạt

ấy thật mát

- Sau mấy tháng chắt lọc dinh dỡng, tăngdiệp lục cho cây, những chiếc lá già mệtnhọc héo úa dần rồi khô lại, lá chuối khôgói bánh gai thơm phức

Bài 3 (26):

Văn bản: "Trò chơi ngày xuân"

Câu 1: Lân đợc trang trí công phu

Câu 2: Những ngời tham gia chia làm haiphe

Câu 3: Hai tớng của từng bên đều mặctrang phục ngày xa lộng lẫy

Câu 4: Sau hiệu lệnh, những con thuyềnlao vun vút

III H ớng dẫn học bài cũ, chuẩn bị bài mới : (1’)

- Nắm đợc tác dụng của việc sử dụng yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh

Bài 2 - Tiết 10 : luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong

văn bản thuyết minh

A phần chuẩn bị :

I Mục tiêu bài học:

- Giúp học sinh rèn luyện kĩ năng kết hợp thuyết minh và miêu tả trong bài văn thuyếtminh Kĩ năng diễn đạt trình bày một vấn đề trớc tập thể; nói lu loát các ý trong đềthuyết minh

II Chuẩn bị:

1 Thầy: - Soạn giáo án, chuẩn bị đồ dùng dạy học

2 Trò : -Học bài cũ, chuẩn bị đề bài trong SGK: Tìm hiểu đề, lập dàn bài chi tiết.

- HS lấy dẫn chứng:

II Dạy bài mới :

(1') Giờ học trớc chúng ta đã biết trong văn bản thuyết minh, nếu sử dụng yếu tốmiêu tả thì bài thuyết minh sẽ cụ thể, sinh động, hấp dẫn và có tác dụng làm cho đối tợngthuyết minh đợc nổi bật, gây ấn tợng Để giúp các em có kĩ năng sử dụng yếu tố miêu tảtrong văn bản thuyết minh, giờ học hôm nay chúng ta cùng luyện tập

?

?

?

G

HS đọc đề bài trong sách giáo khoa

Xác định thể loại cho đề bài trên ?

Vấn đề thuyết minh ? Đối tợng cụ thể

hay trừu tợng ? Phạm vi ? (xác định vấn

đề, đối tợng, phạm vi thuyết minh)

Cụm từ “Con trâu ở làng quê Việt Nam”

bao gồm những ý gì ? ( Có thể hiểu đề

bài thuyết minh muốn trình bày con

trâu trong đời sống làng quê Việt Nam

không ?)

ở đây cần chú ý mấy chữ “ở làng quê

Việt Nam” Đó là cuộc sống của ngời

làm ruộng, con trâu trong việc đồng

> Đề bài muốn trình bày con trâu trong

đời sống làng quê Việt Nam Vậy nên phảitrình bày vị trí, vai trò của con trâu trong

đời sống ngời nông dân, trong nghề nôngcủa ngời Việt Nam

áng, con trâu trong cuộc sống làng quê.

Phần mở bài cần trình bày những vấn đề

gì ?

Nội dung đầu tên em sẽ thuyết minh về

con trâu là gì?

Để giúp ngời đọc biết rõ nguồn gốc, đặc

tính của con trâu ở Việt Nam, em sẽ vận

dụng những kiến thức nào vào việc giới

thiệu con trâu ?

Em sẽ vận dụng nh thế nào ? -> HS

Theo em, phần này có cần sử dụng yếu

tố miêu tả không ? Vì sao ?

Sau khi hoàn thành luận điểm trên, em

sẽ giới thiệu cho ngời đọc đặc điểm nổi

bật nào của trâu ?

Em sẽ giúp ngời đọc hiểu đợc những tác

dụng của con trâu trong nghề làm

- Đặc tính: Thuộc họ bò, phân bộ nhai lại, nhóm sừng rỗng, bộ guốc chẵn, lớp thú có vú, lông màu xám

->Không cần, vì phần này cung cấp nhữngkiến thức khoa học cơ bản về nguồn gốc và

đặc tính của trâu Việt Nam

2 Con trâu trong nghề làm ruộng:

- Là sức cày, sức bừa quan trọng mỗi khi mùa vụ đến: lực kéo trung bình trên ruộng 70 – 75 kg bằng 0,36 – 0,4 mã lực.

- Con ngời còn tận dụng sức kéo để kéo

xe, trục lụa, nguồn cung cấp phân bón,

3 Con trâu trong lễ hội, đình đám:

- Lễ hội đâm trâu (Tây Nguyên).

Nhóm 1: viết đoạn văn mở bài

Nhóm 2: Viết đoạn văn thân bài "Con

trâu trong nghề làm ruộng"

Nhóm 3: Viết đoạn vănthân bài "Con

trâu với tuổi thơ ở nông thôn"

Nhóm 4: Viết phần kết bài

Các nhóm viết bài (8') - trình bày

GV nhận xét - sửa chữa, bổ sung

Em hãy viết phần mở bài có sử dụng

yếu tố miêu tả cho đề bài trên ?

Viết đoạn văn: Con trâu trong nghề làm

- Lễ hội chọi trâu (Đồ Sơn, Phú Thọ).

->Nên sử dụng yếu tố miêu tả vào việcmiêu tả cụ thể một trận đấu chọi trâu

- Là vật dụng để thờ cúng ở một số vùng miền.

4 Con trâu là nguồn cung cấp thịt, da.

- Thịt trâu là món ăn bổ dỡng, cung cấp nhiều đạm.

- Da trâu dùng trong thuộc da, để làm hàng da.

- Sừng trâu dùng làm đồ mĩ nghệ (miêu tả).

5 Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn.

- Là con vật ăn giả làm thật, ở nông thôn trẻ em (từ 6 – 7 tuổi) có thể giúp cha mẹ chăn trâu với những trò chơi: thổi sáo trên lng trâu, thả diều

- Thức ăn của trâu đơn giản, rẻ tiền, dễ kiếm.

Ta đây trâu đấy ai mà quản côngBao giờ cây lúa còn bôngThì còn ngọn cỏ trên đồng trâu ăn”Không phải tự nhiên con ngời lại có cáchgọi trâu, nói chuyện với trâu trìu mến, thânthơng nh vậy Không khó khăn lắm, nếuchịu để ý quan sát, chúng ta sẽ thấy bất kìmột làng quê nào ở Việt Nam cũng đều có

bóng dáng con trâu

Con trâu là ngời bạn từ xa xa của ngờinông dân Việt Nam, giúp họ sức kéo, sứccày đem lại những mùa vàng bội thu làmnhân vật chính trong các lễ hội (chọi trâu),

là biểu tợng cho Seagam 22