Phan Quốc Tấn L o g o Sau khi học xong chương này, bạn sẽ: Biết được khái niệm và ý nghĩa của phân tích công việc 1 Trình bày được nội dung Bản mô tả công việc 2 Nhận biết được phương ph
Trang 1L o g o
PHÂN TÍCH CÔNG VIỆC
The Analysis and Design of Work
Chương 2
TS Phan Quốc Tấn
L o g o
Sau khi học xong chương này, bạn sẽ:
Biết được khái niệm và ý nghĩa của phân tích công việc
1
Trình bày được nội dung Bản mô tả công việc
2
Nhận biết được phương pháp thu thập thông tin
3
Thực hành xây dựng bản mô tả công việc
4
Trang 21- Khái niệm về phân tích công việc:
Là quá trình tìm hiểu, nghiên cứu, điều tra có
hệ thống về những nhiệm vụ của một công
việc cụ thể trong tổ chức, DN; cũng như điều
tra về kiến thức, kỹ năng và yêu cầu thiết
yếu mà một người cần có để hoàn thành
công việc một cách thoả đáng, để xây dựng
bảng mô tả công việc và bảng yêu cầu
công việc.
L o g o
1- Khái niệm về phân tích công việc:
Bảng mô tả công việc (job description)
Là tài liệu giải thích tại sao công việc này tồn
tại, người giữ vị trí công việc làm gi, làm như
thế nào, và với điều kiện ra sao.
Yêu cầu công việc (job specification)
Là tài liệu trình bày các thông tin liên quan đến
kinh nghiệm, trình độ chuyên môn, kỹ năng,
khả năng, kiến thức và những yêu cầu đặc biệt
khác mà một người cần có để hoàn thành một
công việc.
Trang 3L o g o
II- Nội dung Bản mô tả công việc
L o g o
Nội dung Bản mô tả công việc
Trang 4Nội dung Bản mô tả công việc (tt)
L o g o
Nội dung Bản mô tả công việc
Trang 5L o g o
Lợi ích của việc phân tích công việc
phận;
nhân viên;
Hỗ trợ thông tin nhằm cơ cấu lại tổ chức, tinh
giảm biên chế và nâng cao hiệu quả hoạt động
sản xuất kinh doanh.
L o g o Lợi ích của Phân tích công việc
Tác vụ/nhiệm vụ/ trách nhiệm
Mô tả công việc Yêu cầu công việc
Kiến thức/ kỹ năng/ thái độ
Phân
tích
công
việc
Phân
tích
công
việc
Trang 6Ý nghĩa phân tích công việc:
Đối với nhà quản trị:
- Làm căn cứ để hoạch định
nguồn nhân lực
- Để tuyển dụng nhân viên
- Đánh giá hiệu quả công việc
của nhân viên
- Đào tạo và phát triển
- Trả lương, thưởng
- Bố trí đúng người và đúng
việc
Đối với nhân viên:
- Nhân viên nhanh chóng nắm bắt được yêu cầu của công việc
- Tạo điều kiện cho nhân viên phấn đấu vào chức danh họ mong muốn
Đối với nhân viên:
- Nhân viên nhanh chóng nắm bắt được yêu cầu của công việc
- Tạo điều kiện cho nhân viên phấn đấu vào chức danh họ mong muốn
Đối với nhân viên:
- Nhân viên nhanh chóng nắm bắt được yêu cầu của công việc
- Tạo điều kiện cho nhân viên phấn đấu vào chức danh họ mong muốn
L o g o
Khi nào cần thiết kế công việc?
Sắp xếp lại cơ cấu tổ chức công ty – Tái cấu trúc công ty
Công việc mới, phương pháp mới, công nghệ mới
Thay đổi về công việc, phương pháp, công nghệ
Gia tăng những khiếu nại về nội dung công việc, điều kiện làm việc
Bất đồng ý kiến giữa cấp trên và cấp dưới về sự hoàn thành công việc
Thay thế những nhân sự đã phục vụ lâu năm: điều chỉnh lại công việc
khi các nhân sự này thực hiện nhiều hay ít hơn vị trí hiện tại.
Trang 7L o g o
Mô hình phân tích và thiết kế công việc:
Tầm nhìn, sứ mạng, giá trị, chiến lược công ty
Vai trò/ chức năng Cơ cấu tổ chức
Danh mục trách nhiệm Cơ cấu bộ phận/ phòng ban
Vị trí công việc
Vị trí công việc
Vị trí công việc
L o g o
Xây dựng Cơ cấu tổ chức
Trang 8Xây dựng Cơ cấu tổ chức (tt)
L o g o
III- Tiến trình xây dựng Bản MTCV
Trang 9L o g o
Tiến trình xây dựng Bản MTCV
Bước Công việc thực hiện Cách thức thực hiện
1 Tìm hiểu cơ cấu tổ chức công ty/bộ phận Thu thập tài liệu có sẵn
2 Xác định chức năng của bộ phận Thu thập tài liệu có sẵn hay phỏng vấn các cấp quản lý
3 Xác định nhiệm vụ của các vị trí công việc Thu thập tài liệu có sẵn hay phỏng vấn các cấp quản lý
4
Viết bản mô tả công việc Cấp trên hay người giữ vị trí công việc
liệt kê theo phiếu điều tra công việc hay bảng câu hỏi phân tích công việc
5 Tổng hợp thông tin Phân tích các tài liệu phỏng vấn và phiếu/ biểu mẫu đã được thực hiện
6 Hoàn chỉnh bản Mô tả công việc Quan sát và phỏng vấn cấp quản lý và các đối tượng khác có liên quan
7 Ban hành chính thức để áp dụng
L o g o
Kế hoạch xây dựng Bản MTCV
TT Nội dung Phụ trách Phối hợp/ hỗ trợ Từ Đến
1 Triển khai kế hoạch Tp HC-NS Giám đốc bộ phận, trưởng
phòng, trưởng chi nhánh, NV, nhân sự
2 Triển khai KH XD Bản MTCV
đến các NV, công nhân thuộc
phòng, xưởng
Trưởng BP Tp HC-NS
NV nhân sự
3 Hướng dẫn viết Bản MTCV Tp.HC-NS Giám đốc bộ phận, trưởng
phòng, trưởng chi nhánh, NV, nhân sự
3.1 Buổi 1 BP kinh doanh
3.2 Buổi 2 BP R&D, Kế toàn, Phòng HC-NS,
Chi nhánh
Trang 10Kế hoạch xây dựng Bản MTCV (tt)
TT Nội dung Phụ trách Phối hợp/ hỗ trợ Từ Đến
4 Phỏng vấn, thu thập thông
tin, hỗ trợ giải đáp các thắc
mắc
Tp.HC-NS
NV Nhân sự
Trưởng BP
5 Viết MTCV Theo DS đính kèm Người viết MTCV
6 Gởi về phòng NS NV nhân sự Trưởng BP
7 Trao đổi, làm rõ chi tiết về
Bản MTCV, tổng hợp
Tp Nhân sự
NV nhân sự
Người viết MTCV
8 Điều chỉnh, bổ sung nội dung
Bản MTCV và k ý trình duyệt
Trưởng BP Người viết MTCV và
các cấp quản lý
9 Duyệt các bản MTCV Giám đốc BP Tp HC-NS
10 Điều chỉnh, bổ sung nội dung
Bản MTCV
Trưởng BP Tp HC-NS
L o g o
Kế hoạch xây dựng Bản MTCV (tt)
TT Nội dung Phụ trách Phối hợp/ hỗ trợ Từ Đến
11 Tổng hợp lần 2 Tp.HC-NS
12 Duyệt lần 2 Giám đốc cty
13 Ban hành và chính thức áp
dụng
Tp.HC-NS Trưởng BP
14 Giao bản MTCV đến các vị trí
công việc thuộc phòng/
xưởng
Trưởng BP Tp.Nhân sự
NV nhân sự
15 Lưu trữ Phòng NS,
NV thuộc phòng, xưởng được giao nhiệm vụ
Trang 11L o g o
IV- Phương pháp thu thập thông tin
L o g o
Thu thập thông tin
Người giữ vị trí công việc
Cấp trên trực tiếp
cần phân tích: khách hàng, đối tác
Trang 12Những thông tin cần thu thập trong PTCV
● Thông tin về các hoạt động thực tế của nhân viên: Phương pháp
làm việc; các mối quan hệ trong thực hiện công việc; Sự phối hợp
trong công việc; quan hệ với khách hàng; Cách thức làm việc với các
loại máy móc thiết bị kỹ thuật
● Thông tin về tiêu chuẩn trong thực hiện công việc: Tiêu chuẩn hành
vi và tiêu chuẩn kết quả.
● Thông tin về các yếu tố, điều kiện làm việc: Tổ chức lao động; chế
độ lương; khen thưởng; điều kiện về vệ sinh ATLĐ; những rủi ro; sự
tiêu hao năng lượng trong quá trình làm việc.
● Thông tin về phẩm chất của nhân viên: Trình độ học vấn,kiến thức,
kinh nghiệm, sở trường, quan điểm, đạo đức, lối sống
● Thông tin về các loại máy móc thiết bị: số lượng, chủng loại, cách
thức sử dụng, bảo quản, quy trình kỹ thuật
L o g o
Thu thập thông tin (tt)
Tiến trình và hoạt động
VD: quy trình xuất hàng từ kho và các hoạt động
thực hiện trong từng bước cụ thể
Hồ sơ các hoạt động: các văn bản, tài liệu,
phim, ảnh có liên quan khi thực hiện công việc
quá trình thực hiện cần sử dụng
VD: bộ phận kho thực hiện dịch vụ xuất, nhập
hàng hoá
Trang 13L o g o
Thu thập thông tin (tt)
Nguyên liệu/vật chất sở hữu
VD: bộ phận kho thường giữ các nguyên liệu để phục vụ
cho sản xuất
Kỹ năng/hành vi thực hiện, các hành vi cụ thể khi thực
hiện công việc
VD: NV kho thực hiện bốc vác hàng hoá ra xe để giao hàng
Kiến thức, Kinh nghiệm, Thái độ
Tính cách/nhu cầu cá nhân liên quan công việc
VD: NV kho phải có thể lực, sức khoẻ tốt
Máy móc, công cụ, thiết bị và các hỗ trợ khác
VD: các thiết bị kho như xe nâng, xe kéo
L o g o
Thu thập thông tin (tt)
• Các sai, lỗi (VD: các sai sót trong việc bảo quản
hàng trong kho: hàng bị hư, thất thoát)
• Tiêu chuẩn công việc
• Cách thức đo lường công việc
• Quan hệ công việc: mối quan hệ trong công việc
trong và ngoài công ty
• Tác động: số người giám sát, người báo cáo
• Điều kiện làm việc: môi trường bụi, nguy cơ tai
Trang 14Phương pháp thu thập thông tin
Bản câu hỏi phân tích
Quan sát
Phỏng vấn
L o g o Bản Câu Hỏi Phân Tích Công Việc
Có 2 dạng: bản câu hỏi trắc nghiệm và bản câu hỏi phỏng
vấn trực tiếp.
Bản câu hỏi phải làm rõ những nội dung trong bản phân
tích công việc yêu cầu.
Một nội dung có thể có 2 hoặc 3 câu hỏi để làm rõ vấn đề.
Câu hỏi theo hình thức mở, dễ hiểu.
Phải có khoảng trống sau mỗi câu hỏi.
Bản câu hỏi phải có thông tin cá nhân của người cần hỏi.
Câu hỏi không gây phản cảm cho đối tượng.