GIẢI QUYẾT KHIẾU nại QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH vực đất ĐAI từ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH đắk lắk

Giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai là mộttrong số những biện pháp bảo vệ sự công bằng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp phápcủa công dân trong việc quản lý, sử

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu,kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫnđầy đủ theo quy định

Tác giả luận văn

Phạm Thị Bích Chi

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI QUYẾT ĐỊNH HÀNH

CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI 81.1 Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của việc giải quyết khiếu nại quyết định hànhchính trong lĩnh vực đất đai 81.2 Nội dung của giải quyết khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đất đai 141.3 Các yếu tố tác động đến hoạt động giải quyết khiếu nại quyết định hành chínhtrong lĩnh vực đất đai 23Tiểu kết chương 1 27Chương 2 29NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG VÀ THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT KHIẾU

NẠI QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI TỪ

THỰC TIỄN THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK 292.1 Những yếu tố tác động đến công tác giải quyết khiếu nại quyết định hành chínhtrong lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk 292.2 Thực trạng tình hình giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vựcđất đai trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk 352.3 Đánh giá thực trạng giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vựcđất đai trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk 42Tiểu kết chương 2 48Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU

QUẢ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH 50

TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI 50

3.1 Phương hướng về việc nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại đất đai 50

3.2 Các giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại định hành chính trong lĩnh vực đất đai 55

Tiểu kết chương 3 69

KẾT LUẬN 70

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 72

Chữ cái viết tắt

HĐND

KN

KNQĐHCNĐ

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Tổng hợp tình hình tiếp nhận đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị

phản ánh 5 năm (từ năm 2016 đến năm 2020 trên địa bàn Tp

Buôn Ma Thuột) 39Bảng 2.2 Tổng hợp kết quả tiếp nhận và giải quyết đơn khiếu nại phản

ánh 5 năm (từ năm 2016 đến năm 2020 trên địa bàn Tp Buôn

Ma Thuột) 40

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Quyền khiếu nại là quyền dân chủ của công dân, tổ chức nhằm bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức bị hành vi trái pháp luật xâm hại Để bảo

vệ tốt nhất quyền lợi của công dân, tổ chức thì nhà nước ta đã ban hành Luật Khiếunại và quy định cụ thể quyền khiếu nại, thủ tục giải quyết khiếu nại Công dân thựchiện quyền khiếu nại chính là đang thực hiện quyền dân chủ, quyền giám sát cáchoạt động của các cơ quan nhà nước nhằm góp phần bảo vệ sự công bằng, phát triểnkinh tế, xây dựng nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Quyết định hành chính làvăn bản của cơ quan hành chính nhà nước hoặc của người có thẩm quyền trong cơquan hành chính nhà nước ban hành để quyết định về một vấn đề cụ thể trong hoạtđộng quản lý hành chính nhà nước, được áp dụng một lần đối với một hoặc một sốđối tượng cụ thể [28, tr9]

Khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai là một vấn đề đangdiễn ra khá phổ biến ở nước ta hiện nay Bởi lẽ, nước ta đang từng bước chuyển đổisang nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, Nhà nước thực hiện cơchế quản lý đất đai theo hình thức công nhận quyền sử dụng đất cho người dân thìtranh chấp đất đai phát sinh có xu hướng ngày càng tăng và tính chất vụ việc cũngrất phức tạp Tranh chấp đất đai có liên quan đến các quyết định hành chính đượcngười dân và các cơ quan có thẩm quyền đặc biệt quan tâm và đưa ra phương hướnggiải quyết

Giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai là mộttrong số những biện pháp bảo vệ sự công bằng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp phápcủa công dân trong việc quản lý, sử dụng đất đai, phát huy quyền dân chủ của côngdân trong quá trình kiểm tra, giám sát hoạt động quản lý hành chính của cơ quannhà nước, chống các hành vi vi phạm pháp luật và các biểu hiện tiêu cực khác tronglĩnh vực quản lý đất đai nhằm góp phần bảo vệ sự công bằng của pháp luật, giữ trật

tự an toàn xã hội giúp nâng cao niềm tin của nhân dân đối với nhà nước ta

Buôn Ma Thuột là thành phố trực thuộc tỉnh Đắk Lắk, đóng vai trò quantrọng về mặt kinh tế xã hội, anh ninh quốc phòng trên địa bàn tỉnh Tình hình kinh

tế xã hội phát triển nhanh và quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ làm cho quan hệpháp luật liên quan đến lĩnh vực đất đai trở nên đa dạng và phức tạp Song song với

sự phát triển kinh tế thì các thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai như: cấp mớigiấy CNQSD đất; cấp đổi giấy CNQSD đất; sang nhượng, tặng cho quyền sử dụngđất; tách thửa; chuyển đổi mục đích sử dụng đất; nhà nước thu hồi đất là nguyênnhân chủ yếu dẫn đến phát sinh khiếu nại đối với các quyết định hành chính Nhìnchung, các cấp có thẩm quyền cũng đã xử lý, giải quyết kịp thời và đúng pháp luậtđối với các đơn thư kiến nghị, khiếu nại của công dân, đảm bảo quyền và lợi íchhợp pháp của công dân nhằm đảm bảo sự phát triển kinh tế, chính trị trên địa bànthành phố Tuy nhiên, lĩnh vực đất đai có phạm vi rất rộng nên công tác giải quyếtkhiếu nại trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột vẫn tồn đọng một số hạn chế, chưa

có hướng giải quyết thỏa đáng nên làm ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng củangười dân và ít nhiều cũng làm suy giảm lòng tin đối với người dân đối với các cấp

có thẩm quyền

Xuất phát từ tình hình thực tiễn khiếu nại và giải quyết khiếu nại quyết địnhhành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh ĐắkLắk thì việc tìm ra những giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả công tác giải quyếtkhiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai trên cả nước nói chung vàcủa thành phố Buôn Ma Thuột nói riêng là một trong những vấn đề tác giả thấy cầnđược làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác giảiquyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai, tác giả đã chọn nghiên

cứu đề tài: “Giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai từ thực tiễn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk” cho luận văn tốt nghiệp thạc

sĩ của mình

2 Tình hình nghiên cứu

Trước đây đã đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu về các đề tài liên quan đếnlĩnh vực khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai dưới nhiều góc độkhác nhau, cụ thể là đã có rất nhiều công trình tiêu biểu như:

Các giáo trình, tài liệu phục vụ mục đích nghiên cứu và giảng dạy liên quanđến vấn đề về khiếu nại hành chính và giải quyết khiếu nại hành chính trong lĩnh

vực đất đai: “Lý luận chung về Nhà nước và pháp luật” của tác giả Lê Minh Tâm;

“Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, Chương XXI, Chương XXII” của KhoaLuật - Đại học Quốc gia Hà Nội; “Giải đáp Luật hành chính Việt Nam, ChươngXIX” của TS Phạm Hồng Thái và TS Đinh Văn Mậu; “Tìm hiểu Pháp lệnh khiếunại tố cáo của công dân” của PGS.TS Lê Bình Vọng; “Tìm hiểu pháp luật về khiếu

nại, tố cáo” của PGS.TS Phạm Hồng Thái; “Đổi mới cơ chế giải quyết khiếu nại, khiếu kiện hành chính ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật của PGS.

TS Bùi Xuân Đức;“Một số vấn đề đổi mới cơ chế giải quyết khiếu kiện hành chính

ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Văn Thanh, Đinh Văn Minh.

Một số đề tài nghiên cứu khoa học, luận văn, luận án về khiếu nại hành chính

và giải quyết khiếu nại hành chính như: Đề tài nghiên cứu khoa học “Hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu kiện hành chính”, Thanh tra Nhà nước; Luận văn “Khiếu nại

và giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực quản lý hành chính” của tác giả Hoàng Văn Lễ; Luận án “Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ chế hành chính ở nước ta hiện nay”của tác giả Trần Văn Sơn; Luận văn “Giải quyết khiếu nại về đất đai của UBND tỉnh Đắk Lắk”của tác giả Thái Thị Minh Phụng; Luận văn “Hoàn thiện pháp luật về giải quyết khiếu nại ở Việt Nam hiện nay” của tác giả Lương Thị Thúy Hà; Luận án “Đảm bảo pháp

lý thực hiện quyền khiếu nại hành chính của công dân ở nước ta hiện nay” của tác giả Nguyễn Tuấn Khanh; Luận án“Thực hiện pháp luật về khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên, Việt Nam” của tác giả Lê Duyên Hà; Luận văn “Giải quyết khiếu nại về đất đai trên địa bàn thành phố Buôn

Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk” của tác giả Nguyễn Quang Huy; Luận Văn “Giải quyết khiếu nại về thu hồi đất từ thực tiến tỉnh Đắk Lắk” của tác giả Phùng Văn Hải.

Hầu hết, các nghiên cứu nêu trên đã tập trung vào các nội dung: (1) Thủ tụcgiải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai ở nước ta hiện nay; (2) Công tác giảiquyết khiếu nại của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền; (3) Giải pháp nhằm nângcao hiệu quả trong công tác giải quyết khiếu nại…

Mặc khác, tuy đã có rất nhiều công trình nghiên cứu của nhiều tác giả trên cảnước song chưa có công trình nào tập trung phân tích và nghiên cứu thực trạng giảiquyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phốBuôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk Vì vậy, đề tài này tác giả đặc biệt đi sâu vào nghiêncứu thuộc chuyên ngành hành chính trong lĩnh vực đất đai để có thể đưa ra nhữnggiải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đaigóp phần xây dựng phương thức giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai nóichung và giải quyết khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đất đai nói riêng một cáchhữu hiệu nhất

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Trên cơ sở phân tích, nghiên cứu những vấn đề liên quan đến quản lý nhànước trong lĩnh vực đất đai, giải quyết khiếu nại các quyết định hành chính và thựctrạng giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bànthành phố Buôn Ma Thuột Từ đó, tìm ra nguyên nhân và những vướng mắc còn tồnđọng trong quá trình giải quyết khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đất đai nhằmtìm ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác giải quyết khiếu nạiquyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai từ thực tiễn thành phố Buôn Ma Thuột,tỉnh Đắk Lắk

3.2 Nhiệm vụ

Thứ nhất, làm rõ các vấn đề lý luận liên quan đến quyền khiếu nại, giải quyết

khiếu nại nói chung và giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vựcđất đai từ thực tiễn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk nói riêng

Thứ hai, phân tích, đánh giá về thực trạng công tác giải quyết khiếu nại quyết

định hành chính trong lĩnh vực đất đai từ thực tiễn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh

Đắk Lắk Đưa ra được những ưu điểm, hạn chế và những vấn đề còn tồn đọng trongcông tác giải quyết khiếu nại để tìm ra những nguyên nhân, vướng mắc cần xử lý.

Thứ ba, đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác giải quyết khiếu

nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phố Buôn MaThuột, tỉnh Đắk Lắk cũng như trên phạm vi cả nước

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn không nghiên cứu về công tác giải quyết tố cáo, khiếu kiện quyếtđịnh hành chính trong lĩnh vực đất đai mà tập trung nghiên cứu những vấn đề lýluận và thực tiễn công tác giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vựcđất đai từ thực tiễn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn chỉ giới hạn phạm vi nghiên cứu công tác giải quyết khiếu nạiquyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai thuộc thẩm quyền giải quyết củaUBND Tp.Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk

Thời gian từ: Năm 2016 đến năm 2020

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Cơ sở lý luận của luận văn là phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật đồng thời bám sát theo đường lốichủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước về giải quyết khiếu nại trong lĩnh vựcđất đai

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu như triết học duy vật biệnchứng, duy vật lịch sử và các phương pháp của các bộ môn khoa học khác, cụ thể:

- Phương pháp phân tích: là phương pháp nghiên cứu các tài liệu, lý luậnkhác nhau bằng cách phân tích tình hình giải quyết khiếu nại quyết định hành chínhtrong lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột để tìm hiểu sâu sắc vềchủ đề nghiên cứu

- Phương pháp tổng hợp: là sự liên kết các thông tin đã được phân tích tạo ra một hệ thông lý thuyết mới đầy đủ và sâu sắc về đề tài nghiên cứu.

- Phương pháp thống kê: thống kê số liệu chi tiết về thực trạng tình hình giảiquyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phốBuôn Ma Thuột nhằm đề ra những giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả trongcông tác giải quyết khiếu nại

- Phương pháp so sánh: so sánh giữa lý luận và thực tiễn tình hình giải quyếtkhiếu nại về đất đai ở địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột với pháp luật đất đai, phápluật về khiếu nại của Nhà nuớc

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Đề tài nghiên cứu và tập hợp hệ thống các vấn đề lý luận liên quan đến quyềnkhiếu nại, giải quyết khiếu nại nói chung và giải quyết khiếu nại quyết định hànhchính trong lĩnh vực đất đai từ thực tiễn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắknói riêng Phân tích những hạn chế còn tồn đọng và đề xuất các giải pháp nhằmhoàn thiện hệ thống pháp luật khiếu nại và pháp luật quản lý đất đai ở nước ta

Đề tài trên cơ sở phân tích, đánh giá về thực trạng công tác giải quyết khiếu nạiquyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai từ thực tiễn thành phố Buôn Ma Thuột,tỉnh Đắk Lắk Tác giả đưa ra được những ưu điểm, hạn chế và những vấn đề còn tồnđọng trong công tác giải quyết khiếu nại để tìm ra những nguyên nhân, vướng mắccần xử lý Từ đó, tác giả đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác giảiquyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phốBuôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn được cấu trúc thành ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong

lĩnh vực đất đai

Chương 2: Những yếu tố tác động và thực trạng giải quyết khiếu nại quyết

định hành chính trong lĩnh vực đất đai từ thực tiễn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnhĐắk Lắk;

Chương 3: Phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả về giải

quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI QUYẾT ĐỊNH HÀNH

CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI 1.1 Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của việc giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai

1.1.1 Khái niệm

Đất đai là nguồn tài nguyên rất quan trọng và quý giá của mỗi quốc gia Ở nước

ta hiện nay, cùng với sự phát triển kinh tế chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường thì đấtđai đang dần trở thành một loại hàng hóa đặc biệt bởi nhu cầu sử dụng tăng cao Từ đóphát sinh nhiều tranh chấp liên quan đến đất đai ngày càng phức tạp và đa dạng Đểđiều chỉnh các quan hệ đất đai nhằm tạo lập một hành lang pháp lý lành mạnh cho hoạtđộng khai thác và sử dụng đất hợp lý và có hiệu quả thì nhà nước ta đã ban hành Luật

và rất nhiều thông tư, nghị định để áp dụng và thi hành

Tại khoản 24 Điều 3 Luật đất đai 2013 quy định: “Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai” Tranh chấp đất đai là tranh chấp diễn ra rất nhiều và ngày càng

phức tạp ở nước ta hiện nay Nhìn chung tranh chấp đất đai chủ yếu tập trung ở 3dạng cụ thể là: tranh chấp về quyền sử dụng đất; tranh chấp về quyền, nghĩa vụ phátsinh trong quá trình sử dụng đất; tranh chấp về mục đích sử dụng đất Do đó, để giảiquyết tranh chấp đất đai thì cần phải xác định được tranh chấp thuộc trường hợp nào

để có hướng xử lý [28, tr11]

Quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai: là quyết định bằng văn bản của

cơ quan hành chính nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan hành chínhnhà nước ban hành và được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụthể về một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý nhà nước về đất đai như: Quyếtđịnh về việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, trưng dụng đất, cho phép chuyểnmục đích sử dụng đất; Quyết định về việc bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng,tái định cư; Quyết định về việc cấp hoặc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụngđất; Quyết định gia hạn thời hạn sử dụng đất

Khiếu nại là việc cá nhân hay tổ chức yêu cầu cơ quan có thẩm quyền cótrách nhiệm giải quyết vụ việc khi có cơ sở cho rằng quyền và lợi ích chính đángcủa họ bị xâm phạm Khiếu nại là quyền dân chủ trực tiếp mà thông qua đó côngdân thực hiện quyền kiểm tra, giám sát các hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước.

Khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai: là việc công dân, tổchức có căn cứ cho rằng Quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai của cơ quanhành chính nhà nước ban hành là trái luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp

của mình Điều 9 Luật khiếu nại 2011 quy định: “Thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, kể

từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính” Như vậy, trừ những trường hợp bất khả kháng hoặc theo quy

định khác của luật thì trong vòng 90 ngày kể từ ngày nhận được hoặc biết đượcquyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai thì người sử dụng đất, người có quyềnlợi và nghĩa vụ liên quan đến quyết định hành ch ính có quyền khiếu nại [31, tr16-17]

Giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai là việc các

cơ quan hành chính nhà nước xem xét lại quyết định hành chính trong lĩnh vực đấtđai đã ban hành có hợp lý, hợp pháp hay không, ngoài ra còn là một phương thức để

cơ quan hành chính cấp trên thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát đánh giá hoạtđộng của cấp dưới; thông qua hoạt động giải quyết khiếu nại thì cơ quan nhà nước

có thể phát hiện những thiếu sót, bất cập trong chính sách pháp luật trong lĩnh vựcđất đai, qua đó đưa ra những giải pháp khắc phục, góp phần phát huy tính dân chủ,tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ và khôi phục quyền, lợi ích hợp phápcủa công dân

Nếu có căn cứ cho rằng các quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai xâmphạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình thì cá nhân, tổ chức có quyền khiếunại hành chính bằng con đường hành chính hoặc con đường tư pháp Tuy nhiên,người khiếu nại chỉ được thực hiện quyền khiếu nại hành chính bằng con đườnghành chính hoặc con đường tư pháp bởi một vụ việc thì không thể đồng thời được

giải quyết cùng một lúc ở 2 nơi, quy định này nhằm tránh sự chồng chéo trong việc

xử lý cũng như áp dụng quy phạm pháp luật, cụ thể như sau:

Khiếu nại hành chính bằng con đường hành chính: là việc cá nhân, tổ chứctheo trình tự, thủ tục và giải quyết khiếu nai do Luật Đất đai và Luật khiếu nại quyđịnh yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền đã trực tiếp ban hành quyếtđịnh hành chính xem xét lại quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai domình ban hành khi có căn cứ cho rằng quyết định đó là trái pháp luật, xâm phạmquyền, lợi ích hợp pháp của mình Thẩm quyền giải quyết thủ tục khiếu nại hànhchính là Ủy ban nhân dân, cơ quan trực tiếp ban hành quyết định hành chính bịkhiếu nại Việc giải quyết khiếu nại hành chính là xem xét tính đúng hay sai củaquyết định hành chính và cũng là một cơ chế giúp cơ quan hành chính nhà nước sửachữa sai phạm thể hiện trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước đối với ngườikhiếu nại

Khiếu nại hành chính bằng con đường tư pháp: là việc cá nhân, cơ quan, tổchức khiếu kiện các quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực đấtđai theo trình tự, thủ tục của luật tố tụng hành chính tại Tòa án khi không đồng ý vớiquyết định hành chính đã khiếu nại với người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại,nhưng hết thời hạn giải quyết khiếu nại theo quy định của pháp luật về khiếu nại màkhiếu nại không được giải quyết hoặc đã được giải quyết, nhưng không đồng

ý với việc giải quyết khiếu nại về quyết định hành chính, hành vi hành chính đó.Thẩm quyền giải quyết khiếu kiện quyết định hành chính là Tòa án nhân dân, khilàm đơn khiếu kiện thì nội dung đơn khiếu kiện phải thể hiện nội dung cam đoan vụviệc đang khiếu kiện không được gửi đến các cơ quan giải quyết khiếu nại theo luậtkhiếu nại

1.1.2 Đặc điểm giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai

Giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai của cơquan quản lý hành chính nhà nước là một quá trình phức tạp và bắt buộc phải đượcthực hiện theo đúng trình tự quy định của pháp luật Bởi lẽ, nếu không thực hiện

như vậy thì việc giải quyết khiếu nại không đảm bảo tính khách quan, trung thực, toàn diện, bảo vệ được quyền lợi của công dân.

Giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai có một số đặc điểm đặc trưng như sau:

Thứ nhất, chủ thể giải quyết khiếu nại là chủ thể đặc biệt, vì thẩm quyền giải

quyết khiếu nại là người đứng đầu cơ quan, tổ chức có quyết định hành chính, hành

vihành chính bị khiếu nại (đối với trường hợp khiếu nại lần đầu) hoặc là thủ trưởngcấp trên của cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyết định hành chính, hành vi hành chính

bị khiếu nại (đối với trường hợp khiếu nại lần hai) Vì vậy, để ban hành một quyếtđịnh giải quyết khiếu nại hợp pháp, hợp lý chủ thể giải quyết khiếu nại cần phảicông tâm, khách quan, không bao che hành vi sai phạm của cấp dưới hoặc của chínhmình và thực hiện đúng quy trình giải quyết khiếu nại Bên cạnh đó, chủ thể giảiquyết khiếu nại phải có năng lực, trình độ chuyên môn sâu, phải am hiếu các chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; cần phải đánh giácác chứng cứ một cách khách quan, toàn diện, từ đó đưa ra hướng giải quyết khiếunại theo đúng bản chất vấn đề và làm căn cứ giải quyết vụ việc

Thứ hai, giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai

luôn nhằm mục đích bảo vệ và khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp của các cá nhân,

tổ chức bị xâm phạm bởi quyết định hành chính, bản chất của việc giải quyết khiếunại quyết định hành chính là xem xét tính đúng hay sai của quyết định hành chính

đã ban hành Vì lẽ đó, giải quyết khiếu nại được xem là một cơ chế giúp cơ quanhành chính nhà nước xem xét lại và có hướng xử lý đối với các sai phạm trongquyết định hành chính do mình ban hành làm ảnh hưởng đến các cá nhân, tổ chức

có liên quan Giải quyết khiếu nại là trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nướcđối với người khiếu nại trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước

Thứ ba, giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai cần

phải tuân theo pháp luật về mặt hình thức và thủ tục Ngoài ra, giải quyết khiếu nạicòn là hoạt động mang tính chất đặc thù do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thựchiện và phải công khai dân chủ đảm tính công bằng, vì mục đích phát triển kinh tế -

chính trị Hiện nay, nhà nước ta quản lý xã hội bằng pháp luật nên việc quy định vàcông khai hóa những vấn đề trên là hoàn toàn hợp lý, mang lại cho công dân niềmtin đối với pháp luật và sự quản lý của nhà nước Giải quyết khiếu nại sẽ góp phầntạo sự minh bạch trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, giúp các cơ quannhà nước có thẩm quyền thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình trong hoạt độngquản lý nhà nước; qua đó, thông qua việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại cũng làcăn cứ để người dân thực hiện quyền giám sát trong quá trình áp dụng pháp luật của

cơ quan nhà nước

Thứ tư, giải quyết khiếu nại không phải là con đường duy nhất để giải quyết

tranh chấp hành chính vì quyết định giải quyết khiếu nại không phải là kết quả cuốicùng của việc xem xét tính đúng hay sai của quyết định hành chính Ngoài cơ chếgiải quyết khiếu nại thuộc thẩm quyền của cơ quan hành chính nhà nước còn có cơchế giải quyết theo thủ tục tố tụng hành chính thuộc thẩm quyền của Tòa án (khởikiện vụ án hành chính) Mọi quyết định hành chính bị khiếu nại, dù đã có quyếtđịnh giải quyết khiếu nại của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng quyếtđịnh giải quyết khiếu nại đó chưa đúng, chưa phù hợp với quy định pháp luật thìđều có thể bị khởi kiện đến Tòa án để được xem xét giải quyết theo trình tự, thủ tụcchung mà pháp luật quy định

1.1.3 Ý nghĩa của công tác giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai

Quyền khiếu nại là một trong những quyền cơ bản của công dân được ghinhận trong hệ thống pháp luật Việt Nam, quyền khiếu nại mang tính chất chính trị

và pháp lý của công dân Việc thực hiện quyền khiếu nại là cơ sở cho việc thực hiệncác quyền và nghĩa vụ khác của công dân Bên cạnh đó, nó còn là phương thức đểcông dân đấu tranh bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chính mình chống lại cáchành vi trái pháp luật

Giải quyết khiếu nại quyết định hành chính là một cách công dân gián tiếpthực hiện quyền giám sát đối với Nhà nước, thể hiện vai trò của người dân trongviệc kiểm soát các cơ quan nhà nước và đó cũng là phương thức kiểm soát có hiệu

quả nhất Việc giải quyết nhanh chóng, đúng pháp luật các khiếu nại quyết địnhhành chính trong lĩnh vực đất đai của công dân, đồng thời xử lý nghiêm minh, đúngpháp luật những người có hành vi sai phạm sẽ củng cố được niềm tin yêu nhân dânvào chính quyền và các chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước,tạo được mối quan hệ ngày càng gắn bó, bền chặt giữa nhân dân với Đảng và Nhànước.

Việc nâng cao hiệu quả, chất lượng của hoạt động giải quyết khiếu nại hànhchính trong lĩnh vực đất đai sẽ giúp cho Nhân dân và Nhà nước tiết kiệm thời gian,tiền bạc và công sức Hoạt động giải quyết khiếu nại giúp tăng cường hiệu quả quản

lý Nhà nước trong lĩnh vực đất đai, qua đó đưa ra các giải pháp, kiến nghị khoa học

có cơ sở lý luận và thực tiễn để góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lýNhà nước và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền ở nước ta trong giai đoạn phát triểnkinh tế - xã hội hiện nay

Việc công khai, minh bạch trong việc thực hiện dự án, chế độ chính sách,trình tự, thủ tục liên quan đến thu hồi đất, giải toả, bồi thường, tái định cư, giảiquyết việc làm cho người lao động; kiên quyết thu hồi đất đã giao, đã cho thuêkhông đúng đối tượng, không sử dụng đúng thời gian quy định hoặc sử dụng không

có hiệu quả, sử dụng sai mục đích đồng thời chấn chỉnh, khắc phục kịp thời nhữngtồn tại, yếu kém trong quản lý sử dụng đất đai cũng hạn chế phát sinh tranh chấp,khiếu nại ngay từ cơ sở

Những năm gần đây, công tác giải quyết khiếu nại quyết định hành chínhtrong lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột đã có nhiều chuyểnbiến theo chiều hướng tốt và hiệu quả giải quyết ngày càng tăng Nhiều vụ việc rấtphức tạp, đã kéo dài trong thời gian rất dài cũng đã được UBND thành phố Buôn

Ma Thuột giải quyết dứt điểm Đối với những quyết định hành chính bị khiếu nạinhưng không có căn cứ được chấp nhận thì người giải quyết khiếu nại cũng đã xácminh một cách rõ ràng, đầy đủ và căn cứ theo quy định pháp luật để giải quyết vụ

án một cách thấu tình đạt lý giúp người dân có niềm tin vào chính sách pháp luậtcủa nước ta Riêng đối với những quyết định hành chính bị khiếu nại có căn cứ xác

định là trái luật, chưa phù hợp với quy định của pháp luật thì người giải quyết khiếunại cũng đã ban hành quyết định giải quyết khiếu nại đúng quy định pháp luật,quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại đã được khôi phục, được bồi thườngxứng đáng góp phần làm ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội,thúc đẩy kinh tế - xã hội của tỉnh ngày càng phát triển.

1.2 Nội dung của giải quyết khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đất đai

1.2.1 Các nguyên tắc giải quyết khiếu nại và giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai

Trong quá trình giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đấtđai, ngoài các nguyên tắc chung về giải quyết khiếu nại còn phải tuân thủ cácnguyên tắc mang tính đặc thù trong lĩnh vực đất đai như:

Thứ nhất, đất đai thuộc quyền sở hữu toàn dân được nhà nước công nhận

quyền sử dụng đất

Thứ hai, Đảng và Nhà nước ta luôn có các chủ trương, chính sách đất đai phù

hợp với từng thời kỳ phát triển kinh tế - xã hội Vì vậy, việc giải quyết khiếu nạiphải căn cứ vào thời điểm phát sinh của vụ việc và chính sách tương ứng của thời

kỳ đó để làm căn cứ giải quyết vụ việc

Thứ ba, giải quyết các khiếu nại quyết định hành chính cần căn cứ vào quá

trình sử dụng đất ổn định của chủ sử dụng đất, dự án quy hoạch sử dụng đất củachính quyền địa phương, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đấtnhưng không làm trái luật, không tạo ra lỗ hổng pháp lý để một số cá nhân, tổ chúclợi dụng để trục lợi

Thứ tư, để đảm bảo cho việc giải quyết khiếu nại quyết định hành chính được

tốt nhất cũng cần phải đảm bảo lợi ích Nhà nước và quan tâm thích đáng lợi ích củangười sử dụng đất

1.2.2 Nội dung pháp luật quy định về giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai

Luật Đất đai 2013 không quy định cụ thể các quyết định hành chính được

khiếu nại, cụ thể Điều 204 quy định: “Người sử dụng đất, người có quyền lợi và

nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản lý đất đai” [28, tr.223].

Luật khiếu nại 2011 quy định cụ thể trình tự khiếu nại, hình thức khiếu nại vàthời hạn khiếu nại áp dụng cho nhiều lĩnh vực trong đó bao gồm lĩnh vực đất đai.Khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếpđến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì người sử dụng đất có quyền khiếu nạihoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án Trường hợp người khiếu nại khôngđồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu thì có quyền khiếu nại lần haihoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án

Công dân có thể thực hiện quyền khiếu nại của mình bằng đơn khiếu nạihoặc khiếu nại trực tiếp Trừ những trường hợp bất khả kháng hoặc quy định kháccủa pháp luật thì thì thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, kể từ ngày nhận được quyết địnhhành chính hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính

1.2.3 Chủ thể giải quyết khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đất đai

Điều 7 Luật khiếu nại 2011 quy định về trình tự khiếu nại trong đó nêu rõ vềthẩm quyền giải quyết khiếu nại quyết định hành chính bao gồm:

Chủ thể giải quyết khiếu nại hành chính lần đầu là người đã ra quyết địnhhành chính, trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết lầnđầu hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyềnkhiếu nại lần hai

Chủ thể giải quyết khiếu nại hành chính lần hai là Thủ trưởng cấp trên trựctiếp của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu, trường hợp người khiếunại không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai hoặc hết thời hạn quyđịnh mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền khởi kiện vụ án hành chínhtại Tòa án theo quy định của Luật Tố tụng hành chính

Ngoài những trường hợp nêu trên thì còn có một số trường hợp đặc biệt như:

- Đối với quyết định hành chính của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang

Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ (gọi chung là Bộ trưởng) thì khiếu nại đến

Bộ trưởng hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án Nếu không đồng ý với quyết

định giải quyết khiếu nại của Bộ trưởng hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Toà án.

- Đối với quyết định hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thìkhiếu nại lần đầu đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc khởi kiện vụ án hànhchính tại Tòa án Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giảiquyết khiếu nại lần đầu hoặc hết thời hạn quy định mà khiếu nại không được giảiquyết thì có quyền khiếu nại lần hai đến Bộ trưởng quản lý ngành, lĩnh vực hoặckhởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án Trường hợp người khiếu nại không đồng ývới quyết định giải quyết lần hai của Bộ trưởng hoặc hết thời hạn quy định mà khiếunại không được giải quyết thì có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án

1.2.4 Quy trình giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai

Quy trình giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai làtrình tự và cách thức mà cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền thực hiện khigiải quyết khiếu nại hành chính và thủ tục giải quyết khiếu nại có thể được tiến hànhhai lần

1.2.4.1 Thủ tục giải quyết khiếu nại lần đầu

Theo quy định của pháp luật đất đai và pháp luật về khiếu nại thì trình tự giảiquyết khiếu nại lần đầu có thể chia thành 3 bước:

(a) Tiếp nhận và thụ lý đơn khiếu nại.

Tiếp nhận và thụ lý vụ việc khiếu nại là bước đầu tiên trong tiến trình thựchiện thủ tục giải quyết khiếu nại của công dân, là cầu nối giữa cơ quan hành chínhnhà nước và nhân dân Vì vậy, hoạt động tiếp nhận đơn khiếu nại phải được tiếnhành một cách công khai và dân chủ, tuân thủ theo đúng trình tự thủ tục chung, thểhiện rõ bản chất Nhà nước là của dân, do dân và vì dân

Công dân có thể thực hiện quyền khiếu nại của mình bằng đơn khiếu nạihoặc khiếu nại trực tiếp:

Trường hợp khiếu nại được thực hiện bằng đơn thì trong đơn khiếu nại phảighi rõ ngày, tháng, năm khiếu nại; tên, địa chỉ của người khiếu nại; tên, địa chỉ của

cơ quan, tổ chức, cá nhân bị khiếu nại; nội dung, lý do khiếu nại, tài liệu liên quanđến nội dung khiếu nại và yêu cầu giải quyết của người khiếu nại Đơn khiếu nạiphải do người khiếu nại ký tên hoặc điểm chỉ.

Trường hợp người khiếu nại đến khiếu nại trực tiếp thì người tiếp nhận khiếunại hướng dẫn người khiếu nại viết đơn khiếu nại hoặc người tiếp nhận ghi lại việckhiếu nại bằng văn bản và yêu cầu người khiếu nại ký hoặc điểm chỉ xác nhận vàovăn bản, trong đó ghi rõ nội dung theo quy định

Trường hợp nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung thì thực hiện như sau:+ Trường hợp nhiều người đến khiếu nại trực tiếp thì cơ quan có thẩm quyền

tổ chức tiếp và hướng dẫn người khiếu nại cử đại diện để trình bày nội dung khiếunại; người tiếp nhận khiếu nại ghi lại việc khiếu nại bằng văn bản, trong đó ghi rõnội dung theo quy định

+ Trường hợp nhiều người khiếu nại bằng đơn thì trong đơn phải ghi rõ nộidung quy định, có chữ ký của những người khiếu nại và phải cử người đại diện đểtrình bày khi có yêu cầu của người giải quyết khiếu nại;

Trường hợp khiếu nại được thực hiện thông qua người đại diện thì người đạidiện phải là một trong những người khiếu nại, có giấy tờ chứng minh tính hợp phápcủa việc đại diện và thực hiện khiếu nại theo quy định của Luật Khiếu nại

Việc tiếp nhận và thụ lý đơn khiếu nại đóng vai trò vô cùng quan trọng trongquy trình giải quyết khiếu nại Ngoài việc xác định mối quan hệ pháp luật khiếu nạigiữa công dân với cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền còn thể hiện sựminh bạch trong công tác quản lý, tôn trọng sự thật khách quan trong quá trình giảiquyết khiếu nại của cơ quan hành chính nhà nước đối với người khiếu nại Ở giaiđoạn này, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét theo thủ tục chung về điều kiện đảmbảo để thụ lý vụ việc cũng như xem xét sự kiện pháp lý làm phát sinh khiếu nại và

tư cách chủ thể của người tham gia thủ tục giải quyết khiếu nại

Cơ quan giải quyết khiếu nại sẽ thụ lý đơn đối với các trường hợp đủ điềukiện theo quy định chung của pháp luật trừ các trường hợp quy định tại Điều 11Luật Khiếu nại

(b) Xác minh, báo cáo đề xuất, tiến hành đối thoại và ban hành quyết định giải quyết khiếu nại.

Sau khi thụ lý đơn khiếu nại thì cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nạitiến hành nghiên cứu, xem xét kỹ các tài liệu, chứng cứ mà người khiếu nại cungcấp để xác minh nội dung khiếu nại bao gồm những vấn đề gì, Yêu cầu khiếu nại cócăn cứ và đúng theo quy định pháp luật hay không Qua đó, phân công cho các cơquan tham mưu lên kế hoạch để xác minh, thẩm tra làm rõ các nội dung liên quanđến việc khiếu nại, thu thập tài liệu chứng cứ, nêu rõ các căn cứ pháp lý để làm cơ

sở giải quyết khiếu nại Sau khi đã thực hiện đầy đủ và đúng theo trình tự thẩm tra,xác minh nội dung yêu cầu khiếu nại thì Cơ quan giải quyết khiếu nại tiến hành tổchức đối thoại với người khiếu nại, người có quyền và lợi ích liên quan để làm rõnội dung khiếu nại, yêu cầu của người khiếu nại và hướng giải quyết khiếu nại Việcgặp gỡ, đối thoại phải tiến hành công khai, dân chủ, trong trường hợp xét thấy cầnthiết có thể mời đại diện tổ chức chính trị - xã hội cùng tham dự

Cơ quan giải quyết khiếu nại có trách nhiệm thông báo bằng văn bản chongười khiếu nại, người có quyền, lợi ích liên quan, đại diện tổ chức chính trị - xã hội

về thời gian, địa điểm, nội dung đối thoại Việc gặp gỡ, đối thoại phải được lậpthành biên bản trong đó ghi rõ ý kiến của những người tham gia; trường hợp ngườitham gia đối thoại không ký xác nhận thì phải ghi rõ lý do để lưu vào hồ sơ vụ việckhiếu nại

Căn cứ vào kết quả xác minh, thẩm tra và biên bản đối thoại, người có thẩmquyền giải quyết khiếu nại sẽ ban hành quyết định giải quyết khiếu nại Quyết địnhgiải quyết khiếu nại phải thể hiện rõ thông tin về người khiếu nại, nội dung khiếunại, căn cứ để khiếu nại, yêu cầu của người khiếu nại; kết quả xác minh nội dungkhiếu nại; nêu rõ căn cứ để kết luận nội dung khiếu nại

Thời gian giải quyết khiếu nại lần đầu là 30 ngày kể từ ngày thụ lý; đối với

vụ việc phức tạp thì thời hạn giải quyết KN có thể kéo dài hơn, nhưng không quá 45ngày

Đối với các khu vực vùng sâu, vùng xa, đi lại khó khăn thì thời hạn giảiquyết khiếu nại lần đầu không quá 45 ngày kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phứctạp thì thời hạn giải quyết khiếu nại có thể kéo dài hơn, nhưng không quá 60 ngày.

(c) Gửi quyết định khiếu nại và hoàn thiện hồ sơ giải quyết khiếu nại.

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ký quyết định giải quyết khiếunại, người giải quyết khiếu nại có trách nhiệm gửi quyết định giải quyết khiếu nạicho người khiếu nại và các cơ quan có liên quan Hồ sơ lưu về việc giải quyết khiếunại lần đầu gồm: Đơn khiếu nại hoặc bản ghi lời khiếu nại; văn bản trả lời của người

bị khiếu nại; biên bản thẩm tra, xác minh, kết luận, kết quả giám định; biên bản gặp

gỡ, đối thoại (nếu có); quyết định giải quyết khiếu nại; các tài liệu khác có liên quan[31, tr37]

1.2.4.2 Thủ tục giải quyết khiếu nại lần hai

Khi không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu thì người khiếunại có thể thực hiện quyền khiếu nại lần hai, trình tự giải quyết khiếu nại lần haiđược thực hiện qua 3 giai đoạn:

(a) Tiếp nhận và thụ lý đơn khiếu nại.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai đối vớicác khiếu nại mà Ủy ban nhân dân cấp huyện đã giải quyết Trong thời hạn khôngquá 45 ngày kể từ ngày nhận quyết định giải quyết khiếu nại lần 1 người khiếu nại

có quyền khiếu nại lần hai Người tiếp nhận đơn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nhậnđơn kèm theo bản sao quyết định giải quyết lần một hoặc văn bản thụ lý giải quyếtcủa ủy ban nhân dân cấp huyện trong trường hợp quá thời hạn mà khiếu nại chưađược giải quyết, ghi vào sổ theo dõi, viết phiếu biên nhận

Đối với các khiếu nại đã được Ủy ban nhân dân cấp huyện thụ lý nhưng hếtthời hạn giải quyết mà không giải quyết thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cótrách nhiệm chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc việc giải quyết của Ủy ban nhân dân cấphuyện và áp dụng các biện pháp theo thẩm quyền để xử lý đối với người thiếu tráchnhiệm hoặc cố tình trì hoãn việc giải quyết khiếu nại đó Nếu cần áp dụng các biện

pháp cần thiết nhưng vượt quá thẩm quyền của minh thì UBND cấp tỉnh kiến nghịđến cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền để có biện pháp xử lý.

Đơn khiếu nại lần 2 cần trình bày nội dung và hình thức đơn như đơn khiếunại lần đầu nhưng cần nêu quá trình giải quyết khiếu nại và kết quả giải quyết khiếunại lần đầu Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được đơn khiếu nại hợp lệ và

đủ điều kiện thụ lý thì người giải quyết khiếu nại lần hai phải thụ lý để giải quyết vàthông báo bằng văn bản cho người khiếu nại biết; đối với trường hợp đơn khiếu nạikhông được thụ lý thì phải nêu rõ lý do không thụ lý vụ việc

(b) Xác minh, làm rõ và ban hành quyết định giải quyết khiếu nại.

Tương tự như quy trình xác minh, thẩm tra nội dung khiếu nại lần đầu.Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai có thể tự mình tiến hành xác minhnội dung khiếu nại hoặc giao cho người có trách nhiệm xác minh nội dung khiếu nại

để kết luận nội dung khiếu nại

Trong quá trình giải quyết khiếu nại lần hai, nếu xét thấy hậu quả sẽ khó khắcphục khi thi hành quyết định hành chính bị khiếu nại, quyết định giải quyết khiếunại lần đầu thì người giải quyết khiếu nại lần hai có thể ra quyết định hoặc kiến nghịcấp có thẩm quyền ra quyết định tạm đình chỉ việc thi hành quyết định đó Thời hạntạm đình chỉ không vượt quá thời gian còn lại của thời hạn giải quyết khiếu nại lần2

Chủ tịch UBND cấp tỉnh văn cứ vào kết quả xác minh, thẩm tra các tài liệu,chứng cứ, văn bản pháp luật và báo cáo đề xuất của cơ quan tham mưu để ban hànhquyết định giải quyết khiếu nại lần hai

Thời hạn giải quyết khiếu nại lần hai là 45 ngày kể từ ngày thụ lý, nếu vụ việcphức tạp không quá 60 ngày; đối với khu vực vùng sâu, vùng xa thì thời hạn giải quyếtkhiếu nại là 60 ngày, vụ việc phức tạp là 70 ngày kể từ ngày thụ lý khiếu nại

(c) Gửi quyết định khiếu nại, công khai quyết định giải quyết KN và lập, quản lý hồ sơ giải quyết khiếu nại.

Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày ra quyết định giải quyết khiếu nại, người giải quyết khiếu nại lần hai phải gửi quyết định giải quyết khiếu nại cho người

khiếu nại, người giải quyết khiếu nại lần đầu, người có quyền, nghĩa vụ liên quan,

Cơ quan có liên quan

Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ khi ban hành quyết định giải quyếtkhiếu nại, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai có trách nhiệm côngkhai quyết định giải quyết khiếu nại thông qua các hình thức như: Công bố tại cuộchọp cơ quan, tổ chức, nơi người bị khiếu nại công tác; niêm yết tại trụ sở làm việchoặc nơi tiếp công dân của cơ quan, tổ chức đã giải quyết khiếu nại; thông báo trênphương tiện thông tin đại chúng

Hồ sơ lưu về việc giải quyết khiếu nại lần đầu gồm: ngày mở hồ sơ giải quyếtkhiếu nại với thời điểm mở hồ sơ là ngày thụ lý giải quyết khiếu nại; thu thập phânloại văn bản, tài liệu, lập mục lục để quản lý, đóng hồ sơ giải quyết khiếu nại vớithời điểm đóng hồ sơ là ngày người có thẩm quyền thực hiện xong việc gửi quyếtđịnh giải quyết khiếu nại và công khai quyết định giải quyết khiếu nại

1.2.4.3 Kiểm tra, giám sát kết quả giải quyết khiếu nại quyết định hành chính Hoạt động kiểm tra, giám sát công tác giải quyết khiếu nại quyết định hành làviệc các cơ quan, tố chức, cá nhân có thẩm quyền thực hiện việc theo dõi, xem xét,đánh giá các hoạt động giải quyết khiếu nại của cơ quan, tổ chức, cá nhân có tráchnhiệm trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật, quản lý nhà nước về khiếu nạiđối với các hoạt động giải quyết khiếu nại như: xử lý đơn thư khiếu nại, tiếp côngdân, thực hiện việc kiểm tra, xác minh, kết luận về nội dung khiếu nại và quyết địnhgiải quyết, xử lý của người giải quyết khiếu nại theo thẩm quyền

Hoạt động kiểm tra, giám sát hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính đóngvai trò là một phương thức kiểm soát việc thực hiện quyền hành pháp trong lĩnh vựcgiải quyết khiếu nại nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật, thúc đẩy việc bảo vệquyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, xây dựng Nhà nước phápquyền xã hội chủ nghĩa Kiểm tra, giám sát công tác giải quyết khiếu nại còn gópphần đẩy mạnh vai trò, trách nhiệm của các cơ quan có chức năng giám sát trongcông tác giải quyết khiếu nại hành chính Mục đích của việc kiểm tra, giám sát là đểnhận xét, đánh giá hiệu lực, hiệu quả của việc thực hiện pháp luật về giải quyết

khiếu nại của công dân, từ đó đưa ra kiến nghị để tiếp tục hoàn thiện hệ thống vănbản quy phạm pháp luật về khiếu nại và đưa ra giải pháp nhằm khắc phục những tồntại, hạn chế trong quá trình tổ chức, thực hiện nhằm góp phần nâng cao hiệu lực,hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại.

Theo quy định pháp luật hiện hành thì thẩm quyền thực hiện việc kiểm tra,giám sát hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính được giao cho nhiều cơ quan vàchủ thể khác nhau thực hiện như: Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc,

Ủy ban của Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Thường trực Hội đồng nhân dân và Bancủa Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vàcác tổ chức thành viên của Mặt trận có trách nhiệm giám sát việc giải quyết khiếunại và giám sát việc thi hành pháp luật về khiếu nại, tố cáo của công dân Các chủthể này được giao thẩm quyền và các phương thức giám sát khác nhau để thực hiệnchức năng giám sát

Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong việc hoạtđộng kiểm tra, giám sát kết quả giải quyết khiếu nại được quy định tại Chương 6Luật khiếu nại năm 2011 Cụ thể là từ Điều 63 đến Điều 66 Theo đó, Chính phủthống nhất quản lý Nhà nước về giải quyết khiếu nại trong cả nước Chính phủ giaocho Thanh tra chính phủ, Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các cấp thựchiện việc quản lý giải quyết khiếu nại trong phạm vi trách nhiệm của mình Ngoài

ra, chính phủ còn giao cho các cơ quan khác như Tòa án, Viện kiểm sát, các cơ quankhác của Nhà nước, Cơ quan chính trị xã hội khác,… thực hiện việc quản lý côngtác giải quyết khiếu nại và báo cáo định kì cho Chính phủ Trong trường hợp cầnthiết Thủ tướng chính phủ làm việc với người đứng đầu các cơ quan để yêu cầu các

cơ quan phối hợp trong công tác giải quyết khiếu nại

Ủy ban nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân định kỳ báo cáotới Hội đồng nhân dân để báo cáo Ủy ban mặt trận tổ quốc Việt Nam tình hình khiếunại, giải quyết khiếu nại trong phạm vi địa phương mình Ủy ban mặt trận tổ quốcViệt Nam là cơ quan thực hiện chức năng giám sát trong công tác giải quyết khiếunại

1.3 Các yếu tố tác động đến hoạt động giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai

1.3.1 Yếu tố chính trị

Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến việc củng cố, mở rộng và phát huy quyềndân chủ xã hội chủ nghĩa và pháp luật về khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đấtđai nói riêng Ngay từ khi mới ra đời, Đảng và Nhà nước ta đã đặt biệt coi trọngviệc giải quyết các khiếu kiện của nhân dân tại địa phương Năm 1945, Ban Thanhtra đặc biệt được thành lập, sau lần lượt đổi thành Ban Thanh tra của Chính phủ(năm 1949), Ban Thanh tra trung ương của Chính phủ (1956), Uỷ ban Thanh tra củaChính phủ (1961), Thanh tra nhà nước và hiện nay là Thanh tra Chính phủ Một sốvăn bản về khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo của nhân dân lần lượtđược ban hành như Pháp lệnh khiếu nại tố cáo, luật khiếu nại,… Điều này cònđược thể hiện rõ qua các văn kiện của Đảng trong từng thời kỳ phát triển của đấtnước Các văn bản pháp luật không chỉ cho thấy sự phát triển của một nền lập pháp

mà quan trọng hơn là việc mở rộng và ghi nhận quyền khiếu nại của công dân; hìnhthành cơ chế và mô hình giải quyết khiếu nại hành chính Trách nhiệm giải quyếtkhiếu nại của công dân của các cơ quan nhà nước cũng có sự thay đổi và quy địnhchặt chẽ, cụ thể hơn

Bên cạnh đó, luôn có các hoạt động chỉ đạo, phối hợp sát sao của các cấp ủyđảng, các tổ chức đoàn thể nhân dân, chính quyền địa phương trong quá trình xâydựng và thực hiện pháp luật về khiếu nại hành chính trong lĩnh vực đất đai Nhưvậy, đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước là coi trọng, quan tâm đến côngtác giải quyết khiếu nại của công dân Đây là một trong những tiền đề có ý nghĩaquan trọng đến công tác giải quyết khiếu nại nói chung Đặc biệt là khiếu nại hànhchính về đất đai đang nhận được sự quan tâm đặc biệt Pháp luật khiếu nại và giảiquyết khiếu nại ngày một tiến bộ và hoàn thiện; quyền khiếu nại của công dân ngàycàng được mở rộng, trách nhiệm giải quyết khiếu nại được quy định cụ thể hơn

1.3.2 Yếu tố kinh tế - xã hội

Song song với yếu tố chính trị thì pháp luật về khiếu nại hành chính tronglĩnh vực đất đai cũng cần được đảm bảo về mặt kinh tế như điều kiện cơ sở vật chất,

kỹ thuật hạ tầng và kinh phí thực hiện việc triển khai pháp luật về giải quyết khiếunại trong thực tiễn cuộc sống Kinh tế - xã hội phát triển sẽ kéo theo sự ổn định vềmặt dân cư, đời sống nhân dân được cải thiện nhận thức cũng theo đó ngày mộtnâng cao Do đó, sẽ góp phần giảm thiểu được các vụ việc khiếu nại hành chính.Mặt khác, kinh tế - xã hội muốn phát triển bền vững thì phải phải hạn chế được tìnhtrạng khiếu nại hành chính trong quần chúng nhân dân

Thực hiện tốt việc giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đấtđai góp phần làm ổn định cuộc sống của nhân dân và khăng khít hơn mối quan hệ giữađảng, nhà nước và nhân dân Trong quá trình giải quyết các khiếu nại quyết định hànhchính cần phải xem xét sự việc về nhiều mặt khác nhau, đảm bảo tính toàn diện, hợptình, hợp lý Trách nhiệm của cơ quan nhà nước là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp,yêu cầu chính đáng của họ khi quyền lợi của họ bị xâm phạm bởi các quyết định hànhchính của các cơ quan, người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước

1.3.3 Yếu tố pháp luật

Pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình thực hiện việcgiải quyết khiếu nại quyết định hành chính và cần đáp ứng theo các điều kiện sau:

Thứ nhất, thực hiện việc giải quyết khiếu nại theo đúng quy trình, thủ tục giải

quyết khiếu nại và căn cứ áp dụng để giải quyết khiếu nại phải được pháp luật quyđịnh cụ thể, chặt chẽ, phù hợp với thực tiễn quản lý và sử dụng đất đai

Thứ hai, điều kiện bảo đảm cho việc áp dụng pháp luật vào việc giải quyết

khiếu nại quyết định hành chính là ý thức pháp luật của các cơ quan hành chính nhànước, người đứng đầu cơ quan, tổ chức

Thứ ba, đảm bảo việc áp dụng và thực hiện pháp luật đất đai, pháp luật về

khiếu nại quyết định hành chính

Thứ tư, hoàn thiện hệ thống pháp luật về khiếu nại hành chính và giải quyết

khiếu nại quyết định hành chính trên cơ sở Hiến pháp và pháp luật

Hệ thống pháp luật có ý nghĩa quyết định trong việc giải quyết khiếu nạihành chính Đó là hành lang pháp lý cho cả người khiếu nại lẫn cơ quan giải quyếtkhiếu nại.

Quyền khiếu nại của công dân là quyền Hiến định, được pháp luật đảm bảo

Nó chiếm một vị trí quan trọng trong tổng thể các quyền công dân, là phương thức

mà công dân sử dụng để bảo vệ các quyền hợp pháp khác của mình khi bị xâmphạm Hơn thế nữa, nó là công cụ để công dân tham gia vào quản lý nhà nước, kiểmtra, giám sát mọi hoạt động của cơ quan nhà nước, của cán bộ công chức, viên chứcnhà nước khi thực thi công vụ Khi cơ quan, cán bộ, công chức, viên chức nhà nước

có hành vi vi phạm thì công dân có quyền kiến nghị xử lý để khôi phục lại theotrạng thái ban đầu Vì thế, hoàn thiện pháp luật về trình tự, thủ tục giải quyết khiếunại phải đảm bảo tốt hơn quyền khiếu nại của công dân cũng như quyền kiểm tra,giám sát trong quá trình cơ quan nhà nước thực hiện việc giải quyết khiếu nại đó.Hoàn thiện pháp luật về trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính chính làhoàn thiện những “bậc thang” để tạo điều kiện thuận tiện cho công dân trong quátrình đề nghị các cơ quan nhà nước khôi phục lại quyền và lợi ích hợp pháp củamình bị xâm phạm

Các quy định pháp luật về việc giải quyết khiếu nại càng chặt chẽ, đầy đủ thìviệc hiệu quả của việc giải quyết càng cao Đồng thời hạn chế được tình trạng khiếunại vượt cấp, kéo dài, tồn đọng

1.3.4 Các yếu tố khác

Ngoài các yếu tố tác động trên thì còn có một số yếu tố khác làm ảnh hưởngtới hoạt động giải quyết khiếu nại quyết định hành chính như:

(a) Dân cư

Dân cư là một nhân tố quan trọng tác động đến hầu hết tất cả mọi vấn đề củađời sống xã hội và quản lý hành chính Đối với hoạt động khiếu nại và giải quyếtkhiếu nại vấn đề dân cư thể hiện ở việc quy mô dân số lớn hay nhỏ, thành phần dân

cư, dân tộc, đồng bào thiểu số nhận thức của tầng lớp nhân dân đối với các quyết

định hành chính của cơ quan hành chính, chủ trương, đường lối của địa phương Từ

đó, tác động đến việc khiếu nại cũng như công tác giải quyết khiếu nại

Ngoài ra, sự phân hóa giàu nghèo, thu nhập bình quân đầu người cao haythấp cũng là những nhân tố quyết định trong yếu tố dân cư Để công tác giải quyếtkhiếu nại thu được nhiều chuyển biến tích cực thì cần phải cải thiện đời sống nhândân gắn liền với việc tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật cho quần chúng nhândân

(b) Bộ máy hành chính nhà nước

Cơ quan hành chính Nhà nước là bộ phận có chức năng triển khai, thực hiệncác chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước Hoạt động khiếu nại của công dânphát sinh trong quá trình cơ quan hành chính thực hiện việc quản lý Nhà nước Dokhông đồng ý với một hoặc nhiều quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơquan, cán bộ công chức hành chính Đồng thời đây cũng là cơ quan giải quyết khiếunại của công dân Vì vậy, đây là nhân tố đóng vai trò đặc biệt quan trọng Cần có sựquan tâm đầu tư đối với đạo đức nhân cách cũng như trình độ chuyên môn nghiệp

vụ của những người làm công tác quản lý hành chính

Chủ trương của Đảng và Nhà nước ta là ngày càng hoàn thiện về bộ máyhành chính nói chung và cơ quan giải quyết khiếu nại nói riêng xây dựng theohướng tinh giản về bộ máy tránh sự cồng kềnh, chồng chéo đồng thời nâng cao chấtlượng của đội ngũ cán bộ Điều này là phù hợp với sự phát triển của xã hội, làđường lối đúng đắn của đất nước, được hiện thực hóa bằng nhiều biện pháp, chủtrương cụ thể như nâng cao tiêu chí tuyển dụng cán bộ, công chức; Ban hành nhiềuvăn bản, quyết định để điều chỉnh về đạo đức, trách nhiệm của cá nhân, cơ quannhằm chọn lựa những người vừa tài vừa có đức để phục vụ nhân dân

(c) Yếu tố văn hóa truyền thống, phong tục tập quán

Quá trình hình thành và phát triển lâu dài của một quốc gia hay địa phương

cụ thể sẽ hình thành nên giá trị văn hóa truyền thống và có sức ảnh hưởng lâu dài vàsâu sắc Điều này cũng tạo ra ảnh hưởng lớn trong việc hình thành những đặc điểm

trong quản lý hành chính của mỗi quốc gia hay mỗi địa phương như tư tưởng bảothủ, bản vị không chỉ trong quá khứ mà còn ảnh hưởng tới hiện tại và tương lai.

Như vậy, văn hóa truyền thống, phong tục tập quán có sự chi phối đến việcquản lý hành chính, sự phát triển kinh tế xã hội của từng địa phương, vùng miền

Do đó, sẽ tác động đến đường lối chính sách pháp luật trong từng thời kì, từng địaphương vì vậy sẽ tác động đến quan hệ xã hội trong quản lý hành chính trong đó cóviệc khiếu nại và giải quyết khiếu nại

(d) Ảnh hưởng của các yếu tố hội nhập quốc tế

Sự phát triển của quan hệ quốc tế trong nhiều lĩnh vực như kinh tế, văn hóa,chính trị, giữa các quốc gia cũng ảnh hưởng lớn đến thể chế hành chính của mỗiquốc gia

Tiểu kết chương 1

Quyền khiếu nại là một trong những quyền cơ bản của công dân được ghinhận trong Hiến pháp, là quyền dân chủ trực tiếp, một chế định của nền dân chủtrực tiếp để công dân thông qua đó thực hiện quyền quản lý nhà nước, quản lý xãhội Thực hiện quyền khiếu nại còn là cơ sở cho việc thực hiện các quyền và nghĩa

vụ khác của công dân Giải quyết khiếu nại quyết định hành chính là việc thụ lý, xácminh, kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại, theo trình tự, thủ tục chung củapháp luật quy định, được thực hiện bởi những người có thẩm quyền trong cơ quanhành chính nhà nước

Giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai là việc cơquan nhà nước có thẩm quyền thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyếtkhiếu nại theo trình tự, thủ tục pháp luật quy định khi có đơn thư khiếu nại Giảiquyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai là một cơ chế giảiquyết tranh chấp hành chính bên cạnh cơ chế giải quyết bằng thủ tục tố tụng hànhchính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án Giải quyết khiếu nại là việc các cơquan hành chính nhà nước xem xét lại quyết định hành chính đã ban hành có hợp lý,hợp pháp hay không, ngoài ra còn là một phương thức để cơ quan hành chính cấptrên thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát đánh giá hoạt động của cấp dưới; thông

qua hoạt động giải quyết khiếu nại thì cơ quan nhà nước có thể phát hiện nhữngthiếu sót, bất cập trong chính sách pháp luật, qua đó đưa ra những giải pháp khắcphục, góp phần phát huy tính dân chủ, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo

vệ và khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp của công dân

Chương 2

NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG VÀ THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK

2.1 Những yếu tố tác động đến công tác giải quyết khiếu nại quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk

2.1.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội

Thành phố Buôn Ma Thuột có diện tích khoảng 377km2, nằm trong vùng caonguyên phía Tây của dãy Trường Sơn, có độ cao khoảng 536 m (1.608 ft), địa hìnhdốc thoải từ Đông sang Tây, cách thành phố Hà Nội khoảng 1300 km, cách Thànhphố Hồ Chí Minh khoảng 350 km và cách Đà Nẵng khoảng 548 km Thành phốBuôn Ma Thuột có địa giới hành chính tứ cận như sau: Phía đông giáp huyện KrôngPắk; Phía tây giáp huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông; Phía nam giáp huyện Krông Ana;Phía bắc giáp các huyện Cư M'gar và Buôn Đôn

Thành phố Buôn Ma Thuột bao gồm 13 phường và 8 xã Khu trung tâm baogồm các phường Tân Tiến, Thắng Lợi, Thống Nhất, Thành Công, Tân Lợi, Tự An,Tân Lập, Tân Thành Khu cận trung tâm, gồm các phường: Khánh Xuân, Tân Hòa,Thành Nhất, Ea Tam, Tân An Khu ven nội, gồm các phường, xã: Cư Êbur, HòaThắng, Hòa Khánh, Hòa Thuận, Ea Tu, Ea Kao, Hòa Phú, Hòa Xuân

Nay Buôn Ma Thuột đã trở thành thành phố năng động và phát triển nhất khuvực Tây Nguyên Với chủ trương xây dựng nếp sống văn minh đô thị và thực hiệnhiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới, trong những năm qua, diện mạo đôthị thành phố Buôn Ma Thuột đã có nhiều chuyển biến rõ nét, đô thị ngày càngsáng, xanh, sạch đẹp, có nhiều mô hình hay, cách làm tốt, nhiều điển hình tích cựctrong xây dựng nếp sống văn minh đô thị và chương trình xây dựng nông thôn mớitrên địa bàn thành phố

Về công tác quy hoạch đô thị, chỉnh trang đô thị gắn với cải tạo, hoàn thiện hệthống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng đô thị có nhiều chuyển biến Quy hoạch phát triển

các khu đô thị mới được quan tâm và từng bước đầu tư hạ tầng Trong công tác quản lý

đô thị, Thành phố triển khai xây dựng nếp sống văn minh đô thị, từng bước đã thay đổi

ý thức và nhận thức của nhân dân Quản lý trật tự đô thị, vệ sinh môi trường đã cónhiều chuyển biến đáng kể; kiểm tra, xử lý cương quyết các trường hợp vi phạm, làmgiảm đáng kể tình trạng xây dựng không phép trên đất nông nghiệp

Trong xúc tiến, thu hút đầu tư, Tp Buôn Ma Thuột đang tập trung triển khaithực hiện các dự án đầu tư theo hình thức PPP Thực hiện Quyết định số32/2016/QĐ-UBND ngày 7/10/2016 của UBND tỉnh Đắk Lắk quy định về trình tự

và cơ chế phối hợp giải quyết thủ tục đầu tư dự án có sử dụng đất trên địa bàn tỉnh

Từ năm 2017, UBND Thành phố cũng đã triển khai công tác lập hồ sơ mời sơ tuyển

và tổ chức lựa chọn sơ tuyển nhà đầu tư thực hiện 7 dự án đầu tư có sử dụng đất trênđịa bàn theo phân cấp của UBND tỉnh Tranh thủ các nguồn vốn hỗ trợ của Trungương, các nguồn vốn vay ưu đãi ADB, ODA, vốn trái phiếu Chính phủ, vốn ngânsách tỉnh để đầu tư các dự án trọng điểm củaThành phố trên một số lĩnh vực như: hạtầng giao thông; hạ tầng giáo dục và đào tạo, y tế, văn hóa, thể dục thể thao; hạ tầngmôi trường… Nhờ đó, tăng trưởng kinh tế của Buôn Ma Thuột bình quân hàng nămđạt trên 13%, mức cao so với các địa phương khác trong cả nước Tốc độ tăngtrưởng kinh tế ngày càng cao và dần ổn định, thu nhập bình quân đầu người thì ngàycàng được nâng cao Đặc biệt là ngành công nghiệp được mở rộng; nông nghiệp thìđến nay thành phố đã hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 1,

từ thương mại dịch vụ, du lịch cho đến các dịch vụ tài chính ngân hàng bảo hiểmcũng được mở rộng và nâng cao

Các lĩnh vực văn hóa – xã hội cũng có nhiều tiến bộ, đảm bảo cơ sở vật chấtphục vụ dạy và học, chất lượng được nâng lên Công tác xã hội hóa trên lĩnh vựcgiáo dục, y tế, thể thao, du lịch phát triển mạnh, từng bước đáp ứng yêu cầu và phục

vụ nhân dân trên địa bàn Tp.Buôn Ma Thuột – tỉnh Đắk Lắk và vùng Tây Nguyên.Đến cuối năm 2018, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn Thành phố giảm còn 0,86% (NQđến năm 2020 cơ bản không còn hộ nghèo), tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 69% (NQ

đến năm 2020 trên 70%) Thu nhập người dân dần được cải thiện, đời sống ngàymột nâng cao.

Thành phố Buôn Ma Thuột được xem như là một Việt Nam thu nhỏ, trên địabàn thành phố có 40 dân tộc trên tổng số 54 dân tộc anh em trên toàn quốc, trong đódân tộc kinh chiếm khoảng 85% và 15% còn lại là người dân tộc khác Trong nhómdân tộc bản địa, người Ê Đê chiếm số lượng lớn nhất, sau tới dân tộc Tày, Thái,Hoa, Gia Rai,… Có thể nói đây là địa phương có nhiều nét đặc thù về thành phầndân cư so với các vùng miền khác trong cả nước Kéo theo đó là nhận thức phápluật, việc tuyên truyền pháp luật cũng có những nét đặc trưng riêng Tuy nhiên, hiệnnay kinh tế đang ngày một phát triển, đời sống nhân dân ngày một cải thiện kéotheo đó là nhận thức của người dân cũng ngày một nâng cao

Kinh tế ngày một phát triển song song với đó là cơ sở hạ tầng cũng ngày mộthoàn thiện Nhiều dự án lớn đã hoàn thành như nâng cấp Cảng hàng không Buôn

Ma Thuột, tuyến đường Hồ Chí Minh, xây dựng Bệnh viện đa khoa vùng TâyNguyên… góp phần thúc đẩy phát triển mạnh mẽ thành phố Buôn Ma Thuột nóiriêng cũng như vùng Tây Nguyên nói chung

Với vị trí đặc biệt nơi đây là đầu mối giao thông quan trọng bao gồm cảđường bộ và đường hàng không giúp gắn kết thành phố Buôn Ma Thuột với cácvùng phụ cận và cả nước Với vị trí đặc biệt nơi đây là đầu mối giao thông quantrọng bao gồm cả đường bộ và đường hàng không giúp gắn kết thành phố Buôn MaThuột với các vùng phụ cận và cả nước

Trong quá trình thực hiện sự nghiệp đổi mới do Đảng lãnh đạo, thành phốBuôn Ma Thuột đã và đang có những bước phát triển mạnh mẽ, đạt được các thànhtựu quan trọng về kinh tế - văn hóa - xã hội, đời sống nhân dân từng bước được cảithiện Thành phố Buôn Ma Thuột đã trở thành thành phố năng động và phát triểnnhanh nhất Tây Nguyên, năm 2010 trở thành đô thị loại 1 trực thuộc tỉnh là cơ sở đểlập đề án xin ngân sách nhà nước xây dựng, phát triển thành đô thị loại 1 trực thuộcTrung ương vào năm 2020 theo tinh thần kết luận 60 của Bộ Chính trị Thành phố

Buôn Ma Thuột được chính phủ công nhận là thành phố có quy hoạch tương đối tốttrong một thời gian ngắn.

Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển thì cũng tồn đọng những khó khăn do có sự phânhóa giàu nghèo và sự chênh lệch giữa các vùng miền trong lĩnh vực kinh tế, xã hội dẫn đếnkhả năng nhận thức và thực hiện pháp luật của người dân còn nhiều hạn chế

Do đặc thù về thành phần dân cư nên đội ngũ cán bộ tại địa phương cũngmang nét riêng có sự tham gia của người đồng bào dân tộc thiểu số Ngoài ra, thựchiện theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, địa phương cũng đã thực hiện cải cáchhành chính trong lĩnh vực đất đai, tinh giản bộ máy hành chính và rút ngắn thời giangiải quyết các thủ tục hành chính liên quan

2.1.2 Tình hình khiếu nại quyết định hành chính trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk

Song song với sự phát triển kinh tế thì các thủ tục hành chính trong lĩnh vựcđất đai như: cấp mới giấy CNQSD đất; cấp đổi giấy CNQSD đất; sang nhượng, tặngcho quyền sử dụng đất; tách thửa; chuyển đổi mục đích sử dụng đất; nhà nước thuhồi đất cũng làm phát sinh rất nhiều khiếu nại đối với các quyết định hành chính

Vì vậy, nội dung khiếu nại quyết định hành chính trên địa bàn thành phố Buôn MaThuột trong thời gian qua chủ yếu liên quan đến lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai,bồi thường giải phóng mặt bằng, quản lý trật tự đô thị, trật tự xây dựng, chế độchính sách

Tuy nhiên, qua nghiên cứu tác giả nhận thấy tại Tp Buôn Ma Thuột thì quyếtđịnh hành chính về thu hồi đất bị kiếu nại chiếm tỷ lệ cao và cũng là vấn đề đangđược quan tâm nhưng chưa có hướng giải quyết triệt để Nguyên do là trong quátrình thu hồi đất thì công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư cònnhiều bất cập và chưa được giải quyết một cách thỏa đáng nên gây bức xúc chongười dân, cụ thể như: Các dự án quy hoạch chưa được công khai, công tác thu hồiđất thiếu minh bạch, lợi dụng các kẽ hở pháp luật dẫn đến tình trạng “sân sau”, “lợiích nhóm” trong quy hoạch đất đai, đầu tư, kinh doanh, đấu thầu vẫn tồn tại Cácquy định của Nhà nước về trình tự, thủ tục thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư chưa được áp dụng theo đúng pháp luật như ban hành thông báo giải phóng mặtbằng nhưng không thông báo cho người dân biết về phương án quy hoạch sửa dụngđất, phương án thu hồi đất cho người có đất bị thu hồi, cưỡng chế giải phóng mặtbằng nhưng không có quyết định thu hồi đất, thu hồi đất nhưng không có chính sách

bố trí nơi tái định cư, giải quyết việc làm phù hợp cho người dân sau tái định cư Bên cạnh đó, tình trạng thu hồi đất không đúng thẩm quyền, thu hồi đất để sử dụngvào mục đích trái quy hoạch đã được xét duyệt diễn ra khá phổ biến trên địa bàn Tp.Buôn Ma Thuột Đặc biệt là việc định giá đất bồi thường, xử lý mối tương quangiữa giá đất thu hồi với giá đất tái định cư khá khập khiễn như thu hồi theo giá Nhànước quy định quá thấp nhưng khi giao đất tái định cư lại theo giá gần sát giá thịtrường Người dân bị thu hồi cả 1.000m2 đất nhưng chỉ đủ để nhận 01 lô đất nềntheo diện bố trí tái định cư, đồng nghĩa rằng người dân đang sinh sống và canh táctrên 1.000m2 đất nhưng khi bị thu hồi đất thì chỉ có được 01 lô đất nền nhưngkhông đủ kinh phí để xây dựng nhà ở, chưa kể những trường hợp tuy có nhiều giađình sinh sống trong 01 căn nhà nhưng khi bị thu hồi đất thì cả gia đình chỉ được 01

lô đất nền và rất nhiều vấn đề bất cập trong thu hồi đất dẫn đến việc người dânkhiếu nại hành chính ngày càng tăng

Tình trạng quy hoạch thu hồi đất nông nghiệp để giao cho các nông, lâmtrường; các dự án đầu tư phát triển công nghiệp, dịch vụ, xây dựng cơ sở hạ tầng,nhưng chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng, tính khả thi thấp dẫn tới tình trạng thu hồiđất nhưng không sử dụng hoặc sử dụng không có hiệu quả trong khi đời sống nôngdân rất khó khăn nhưng lại không có đất canh tác sản xuất

Nền kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ nên nhu cầu về đất đai, nhà ở trênđịa bàn thành phố cũng tăng nên giá bất động sản cao ngất ngưỡng dẫn đến hiệntượng sốt đất, các dự án phân lô bán nền tràn lan Tuy nhiên, đây chỉ là giá ảo docác nhà đầu tư đẩy giá cao để thu lợi nhưng nhu cầu thực tế của người dân lại không

có dẫn đến tình trạng giá bất động sản cao nhưng thị trường bất động sản lại đứng.Hiểu rõ tình hình nên nhà nước ta cũng đã có những chính sách áp dụng cho địa bàntỉnh Đắk Lắk và thành phố Buôn Ma Thuột nhằm hạn chế những bất cập nêu trên