(Luận văn thạc sĩ) xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan qua thực tiễn thành phố hải phòng

Xuất phát từ quan niệm chung về vi phạm hành chính đã được quy định trong Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 ngày 20/06/2012: “Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân,

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

VŨ ANH XUÂN

XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH

TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN -

QUA THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

Chuyên ngành: Lý luận lịch sử nhà nước và pháp luật

Mã số: 60 38 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: NGƯT GS.TS PHẠM HỒNG THÁI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội

Kính đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN

Vũ Anh Xuân

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tôi đã luôn nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các Thầy giáo, Cô giáo, Lãnh đạo, đồng nghiệp, các bạn học viên trong lớp, gia đình và các cá nhân liên quan Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:

Thầy giáo hướng dẫn luận văn NGƯT GS.TS Phạm Hồng Thái, tập thể Ban Chủ nhiệm và Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội; các Thầy, Cô giáo đã trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn;

Cục trưởng, Lãnh đạo Cục, các đồng nghiệp tại Cục Hải quan TP Hải Phòng, Cục Điều tra Chống buôn lậu, Vụ Pháp chế, Văn phòng Tổng cục Hải quan; Lãnh đạo, công chức Đội Kiểm soát Hải quan, Phòng Tổ chức cán bộ, Phòng Chống buôn lậu & Xử lý vi phạm nơi tôi trực tiếp công tác;

Những người thân trong gia đình, những người bạn đã luôn động viên, chia sẻ, giúp đỡ tôi

Xin được biết ơn sâu sắc và trân trọng./

Hải phòng, ngày tháng 08 năm 2014

TÁC GIẢ

Vũ Anh Xuân

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN 7

1.1 Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 7

1.1.1 Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 7

1.1.2 Đặc điểm của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 11

1.2 Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 13

1.2.1 Khái niệm và đặc điểm của xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 13

1.2.2 Nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 16

1.3 Thời hiệu xử phạt, thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 23

1.3.1 Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 23

1.3.2 Thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính 25

1.3.3 Cách tính thời gian, thời hạn, thời hiệu trong xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 26

1.4 Hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 26

1.4.1 Cảnh cáo 27

1.4.2 Phạt tiền 27

1.4.3 Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn

hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn 29 1.4.4 Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính 29 1.4.5 Trục xuất 32

1.5 Biện pháp khắc phục hậu quả và nguyên tắc áp dụng trong

xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực hải quan 32 1.6 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải

quan và nguyên tắc xác định thẩm quyền 35

1.6.1 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính 35 1.6.2 Phân định thẩm quyền 37

1.7 Thủ tục xử phạt, thi hành và cưỡng chế thi hành quyết định

xử phạt trong lĩnh vực hải quan 40

1.7.1 Thủ tục xử phạt đơn giản 41 1.7.2 Thủ tục xử phạt có lập biên bản vi phạm hành chính 41

1.8 Trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan, đơn vị trong công tác

xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan 50 1.9 Kinh nghiệm một số nước về xử lý vi phạm hành chính 50 Chương 2: THỰC TRẠNG XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG

LĨNH VỰC HẢI QUAN TẠI THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG 54 2.1 Cục Hải quan TP Hải Phòng- đơn vị phát hiện, xử lý, đề xuất xử

lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại TP Hải Phòng 54 2.2 Thực trạng Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh

vực hải quan 58

2.2.1 Thời điểm trước khi Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực

(trước 01/07/2013 trở về trước) 58 2.2.2 Sau khi Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực 63

2.3 Thực trạng bất cập trong các quy định, chế độ chính sách

liên quan tới việc xử lý vi phạm hành chính 75

2.3.1 Luật Hải quan- cơ sở cơ bản, chuẩn mực đánh giá sự tuân thủ

các quy định trong lĩnh vực hải quan 75 2.3.2 Luật Thương mại, Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi

hành Luật Thương mại- điểm bám từ những quy định chưa chặt chẽ, đầy đủ để doanh nghiệp, người khai lợi dụng vi phạm 81 2.3.3 Liên quan các Công ước, cam kết Quốc tế mà Việt Nam đã tham

gia, ký kết 82

2.4 Các yếu tố ảnh hướng, tác động tới công tác phát hiện, xử lý,

đề xuất xử lý vi phạm tại Cục Hải quan TP Hải Phòng 82

2.4.1 Khó khăn 82 2.4.2 Thuận lợi 83

2.5 Thực trạng đấu tranh phát hiện vi phạm hành chính trong

lĩnh vực hải quan tại Cục Hải quan TP Hải Phòng 86

2.5.1 Công tác chỉ đạo của Cục 86 2.5.2 Thực hiện tại Đội Kiểm soát và các Chi cục Hải quan 87 2.5.3 Thực hiện tại Phòng Chống buôn lậu & Xử lý vi phạm (đơn vị

đầu mối tham mưu xử lý vi phạm) và các Phòng ban tham mưu 88 2.5.4 Kết quả phát hiện, xử lý vi phạm từ 01/01/2009 đến 31/12/2013 89

2.6 Những bất cập trong xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh

vực hải quan tại Cục Hải quan TP Hải Phòng 90

2.6.1 Thực trạng vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan từ năm

2009 đến năm 2013 90 2.6.2 Thực trạng trong nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính của cán bộ

công chức, bộ phận thi hành công vụ 93

Chương 3: GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH

TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN 97 3.1 Dự báo tình hình 97

3.2 Các giải pháp bảo đảm xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh

vực hải quan 99

3.2.1 Về cơ chế, chính sách 99

3.2.2 Về điều kiện vật chất và nhân lực thực hiện 101

3.2.3 Tuyên truyền, tăng cường ý thức tự giác tuân thủ pháp luật 103

3.2.4 Đảm bảo thực hiện các quy định của Luật, Nghị định 105

3.2.5 Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho công chức Hải quan 106

KẾT LUẬN 108

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 110 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

TP: Thành phố UBND TP: Uỷ ban nhân dân thành phố 127/TW: 127 Trung ương

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Xử lý vi phạm hành chính nói chung và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan nói riêng được xác định là công cụ quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước, nhằm duy trì trật tự, kỷ cương trong quản lý, đảm bảo việc tuân thủ, chấp hành, triển khai nghiêm túc của các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trước các quy định của Pháp luật, chế độ, chính sách của Nhà nước khi tham gia các hoạt động, công việc liên quan

Trước các yêu cầu hội nhập, phát triển, ngày càng đòi hỏi cao tính chuyên nghiệp, tự giác trong chấp hành và tuân thủ các quy định Thực tiễn chứng minh, khi ngành Hải quan áp dụng các phương thức quản lý hải quan hiện đại, doanh nghiệp, người khai hải quan, người có hàng xuất khẩu, nhập khẩu, các tổ chức, cá nhân nếu có sự nghiêm túc, tự giác chấp hành sẽ được hưởng lợi nhiều từ các chế độ ưu đãi Tuy nhiên, vì lợi nhuận số lợi dụng những bất cập, kẽ hở trong cơ chế chính sách, các chế độ ưu đãi, phương thức làm thủ tục hải quan, phương thức vận chuyển đặc thù để nhập/xuất hàng không khai báo, không đúng thực tế, vận chuyển hàng cấm, hàng vi phạm các Công ước Quốc tế vv… vẫn có nhiều, diễn biến phức tạp

Là thành phố có Cửa khẩu cảng biển lớn (trong chuỗi thành phố ven biển Vành đai Vịnh Bắc Bộ, được xác định là trung tâm của khu vực Vành đai kinh tế phía tây Vịnh Bắc Bộ và Vùng kinh tế Duyên hải Bắc Bộ) không chỉ phục vụ nhu cầu hàng hóa cho khu vực phía Bắc Việt Nam mà cả thị trường phía nam Trung Quốc, lưu lượng hàng hóa thông quan, chuyển cửa khẩu, làm thủ tục loại hình kinh doanh, tạm nhập tái xuất qua Hải Phòng các năm ngày một tăng cao, nhiều vụ việc lợi dụng xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất hàng hóa và chế độ ưu đãi hải quan để vi phạm, trục lợi vẫn liên tục phát sinh

với hành vi, thủ đoạn ngày một tinh vi để đối phó các chính sách quản lý điều hành của Nhà nước, các quy định xử lý, chế tài xử phạt

Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về hải quan, làm thủ tục hải quan cho hàng hoá xuất nhập khẩu, phương tiện xuất nhập cảnh qua Cửa khẩu cảng Hải Phòng, ba tỉnh Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình Các năm qua Cục Hải quan TP Hải Phòng đã phát hiện nhiều vụ việc đối tượng lợi dụng làm thủ tục hàng tạm nhập tái xuất, phương thức chuyên chở hàng trong container kín

để vận chuyển trái phép, đưa vào Việt Nam qua cảng Hải Phòng sản phẩm động vật hoang dã, hàng tiêu dùng với số lượng, trị giá lớn; hàng không đủ điều kiện, tiêu chuẩn kỹ thuật, có dấu hiệu vi phạm sở hữu công nghiệp, sở hữu trí tuệ; chất thải, chất độc hại tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường vv… chuyển cơ quan điều tra xem xét nhiều vụ việc

Đặc thù giải quyết nghiệp vụ thủ tục hải quan tại Cục Hải quan TP Hải Phòng liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý; khi tham gia xuất khẩu, nhập khẩu, làm thủ tục hải quan doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân phải cùng lúc tuân thủ nhiều quy định Pháp luật liên quan vv… nên khi xem xét xử lý các

vụ việc vi phạm, cơ quan hải quan phải nghiên cứu, đối chiếu với nhiều nguồn văn bản điều chỉnh trong khi các nội dung còn xung đột, lưỡng tính, gây khó và không đảm bảo căn cứ chắc chắn cho việc ra quyết định xử lý vẫn còn nhiều; nhiều vụ việc có dấu hiệu cấu thành tội phạm hình sự đã chuyển cơ quan điều tra xem xét song kết quả không đảm bảo căn cứ ra quyết định khởi

tố, nhiều vụ việc đã được báo cáo, có thời gian xem xét dài song vẫn chưa thể

xử lý dứt điểm do các quan điểm, đánh giá, chỉ đạo còn khác nhau vv… gây nhiều khó khăn cho công tác xử lý vi phạm

Ngày 20/06/2012, Quốc hội thông qua Luật Xử lý vi phạm hành chính

số 15/2012/QH13, hiệu lực thi hành từ 01/07/2013 thay thế cho Pháp lệnh Xử

lý vi phạm hành chính số 44/2002/PL-UBTVQH10; Chính phủ đã ban hành

Nghị định số 127/2013/NĐ-CP ngày 15/10/2013 Quy định xử phạt vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan đây là bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện các quy định về xử phạt

vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, tuy nhiên việc triển khai áp dụng vẫn còn nhiều vấn đề bất cập

Do các lý do trên học viên chọn đề tài: “Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan- qua thực tiễn thành phố Hải Phòng” là đề tài Luận

văn thạc sĩ luật học của mình

2 Tình hình nghiên cứu

Trong những năm những năm gần đây đã một số đề tài, công trình nghiên cứu xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan với mục đích, góc độ phạm vi tiếp cận khác nhau trong đó ít nhiều đề cập tới vấn đề học viên đang nghiên cứu Các tài liệu học viên được tiếp cận gồm:

- Luận văn thạc sĩ luật học: "Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính ở nước ta hiện nay" của Đặng Thanh

- Đề tài nghiên cứu cấp ngành: "Nghiên cứu hoàn thiện hệ thống các văn bản qui phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan đối chiếu với các cam kết quốc tế liên quan" của Viện Nghiên cứu Hải quan, 2003

- Đề tài khoa học cấp ngành: "Nghiên cứu một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính về hải quan theo yêu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế " của Vụ Pháp chế - Tổng cục Hải quan, 2005

- Luận văn thạc sĩ luật học: “Thực hiện và đảm bảo thực hiện pháp luật

xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan ở Việt Nam” của Nguyễn

Tài liệu và bài viết của các tác giả trên đã có những đóng góp đáng kể trong trong việc hoàn thiện các quy định, không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xử lý vi phạm hành chính nói chung và công tác xử

lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan nói riêng ở một số mặt Qua tham khảo đã giúp học viên có thêm những kinh nghiệm quý để triển khai những vấn đề, nội dung chưa được đề cập, tiếp cận sâu Nhưng tất cả các công trình nói trên chưa có công trình nào nghiên cứu về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực Hải quan qua thực tiễn thành phố Hải phòng

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

Mục đích nghiên cứu của Luận văn là: Làm rõ những vấn đề lý luận về

xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan Trên cơ sở đó đánh giá thực trạng vi phạm pháp luật, thực trạng xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại thành phố Hải Phòng do Cục Hải quan TP Hải Phòng phát hiện, xử lý, đề xuất xử lý; chỉ ra những bất cập, tồn tại của pháp luật, thực tiễn hoạt động, đồng thời đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật, bảo đảm

xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Với mục đích nói trên, Luận văn có nhiệm vụ:

Phân tích làm rõ cơ sở lý luận về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan;

Phân tích đánh giá thực trạng xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan qua thực tiễn thành phố Hải Phòng, trực tiếp là Cục Hải quan

TP Hải phòng;

Đề xuất một số giải pháp cụ thể hoàn thiện pháp luật, tổ chức thực hiện, bảo đảm xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Những vấn đề lý luận về xử lý vi phạm hành chính, các quy định về xử

lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan - lĩnh vực, hoạt động đặc thù, các quy định liên quan khác có quy định xử lý các hành vi vi phạm do cơ quan hải quan phát hiện được trong quá trình quản lý, làm thủ tục hải quan thực tế Thực trạng xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại thành phố Hải Phòng, trực tiếp là tại Cục Hải quan TP Hải Phòng, những bất cập giữa lý luận và thực tiễn trước các tình hình, hành vi vi phạm phát sinh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của Luận văn bao gồm những quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan được xác định trong giới hạn sau đây:

Thứ nhất, luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về xử lý vi

phạm hành chính – một biện pháp cưỡng chế hành chính trên cơ sở phân tích pháp luật Việt Nam về xử lý vi phạm hành chính

Thứ hai, thực tiễn xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

của Cục Hải quan TP Hải Phòng trong thời gian 05 năm từ 2009 tới 2013

Thứ ba, về giải pháp, Luận văn chỉ tập trung đề xuất một số giải pháp

bảo đảm xử lý vi phạm vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu, trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin là phép duy vật biện chứng và duy vật lịch sử,

tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về nhà nước và pháp luật, Luận văn sử dụng các phương pháp cụ thể: phương pháp phân tích

và tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp khảo sát thực tiễn, thống kê

6 Tính mới và những đóng góp của đề tài

Luận văn là công trình đầu tiên đi sâu nghiên cứu một cách khá toàn diện, đầy đủ và có hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan qua thực tiễn xử lý vi phạm hành chính tại thành phố Hải Phòng, đưa ra những giải pháp bảo đảm xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại thành phố Hải phòng và Cục Hải quan TP Hải Phòng

7 Ý nghĩa của Luận văn

Với những kết quả của Luận văn, hi vọng rằng Luận văn sẽ là tài liệu tham khảo phục vụ cho hoạt động thực tiễn của các đơn vị hải quan, công chức ngành hải quan khi xử lý vi phạm hành chính, đồng thời sẽ là tài liệu tham khảo phục vụ cho việc học tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa học tại các cơ sở đào tạo luật ở Việt Nam trong về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

8 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của Luận văn gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận của xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH

TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN

1.1 Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

1.1.1 Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là một loại vi phạm hành chính xẩy ra trong lĩnh vực hải quan, xâm phạm tới trật tự quản lý nhà nước

về hải quan Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan có đầy đủ mọi đặc điểm của vi phạm hành chính, đồng thời có những đặc điểm đặc thù riêng của

nó Xuất phát từ quan niệm chung về vi phạm hành chính đã được quy định

trong Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 ngày 20/06/2012: “Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính”[51] và đặc thù

quy định hành chính trong lĩnh vực hải quan, Chính phủ đã ban hành Nghị định

số 127/2013/NĐ-CP ngày 15/10/2013 (thay cho Nghị định số 97/2007/NĐ-CP ngày 07/06/2007) quy định việc xử lý vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan, tại khoản 2 Điều 1 quy định vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan bao gồm: (i)Vi phạm các quy định của pháp luật về thủ tục hải quan; (iii) Vi phạm các quy định của pháp luật về kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan; (iv) Vi phạm các quy định của pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (sau đây gọi tắt

là thuế); (v) Vi phạm các quy định pháp luật khác có liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh Trên cơ sở quy định có thể nhận thấy vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải

quan có những dấu hiệu sau đây:

+ Hành vi: Vi phạm hành chính cũng như mọi vi phạm pháp luật bất

kỳ trước hết phải là hành vi Hành vi có thể được thực hiện dưới hình thức hành động hoặc không hành động

+ Tính trái pháp luật của hành vi: Vi phạm hành chính trong lĩnh vực

hải quan phải là hành vi trái pháp luật - vi phạm quy tắc quản lý nhà nước về hải quan Tính trái pháp luật của hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, thể hiện ở chỗ nó được thực hiện ngược với yêu cầu của pháp luật

về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan Nói cách khác, đó là những hành

vi vi phạm những quy định pháp luật được chế định trách nhiệm hành chính trong lĩnh vực hải quan bảo vệ, đó là những hành vi bị pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan cấm, hoặc không thực hiện hay thực hiện không đúng hành động mà pháp luật quản lý nhà nước về hải quan quy định

+ Thời gian, địa điểm, phương tiện, phương pháp thực hiện hành vi Trong những trường hợp cần thiết, ở mặt khách quan của vi phạm hành chính cần phải xem xét cả những tình tiết khác như trên (như đối với các hành

vi vận chuyển, buôn bán hàng cấm, khai gian hàng để trốn thuế)

+ Hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan phải được nghị

định của Chính phủ quy định là vi phạm hành chính và là hành vi phải chịu trách nhiệm hành chính

Khách thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là những quan hệ xã hội được các quy phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan bảo vệ Khách thể là yếu tố quan trọng quy định tính chất, mức

độ nguy hiểm của hành vi trái pháp luật Khách thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là trật tự quản lý nhà nước về hải quan

Nhưng trong định nghĩa về vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

đã nêu ở trên đã không chỉ rõ khách thể vi phạm, mà là chỉ tính chất trái pháp luật của hành vi Hơn nữa, quy định tính chất trái pháp luật là trái “quy tắc quản lý nhà nước” cũng chưa thật chính xác Bởi vì, “quy tắc quản lý nhà nước” là khái niệm có thể được giải thích theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp của

“quản lý nhà nước” Hiểu theo nghĩa hẹp thì không đầy đủ, mà theo nghĩa rộng thì rất không xác định

Chủ thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, cũng như chủ thể của vi phạm hành chính nói chung, theo pháp luật nước ta là cá nhân hoặc

tổ chức Cá nhân có thể là công dân Việt Nam, người nước ngoài, người không có quốc tịch, tổ chức có thể là tổ chức của Việt Nam, tổ chức nước ngoài, tổ chức Quốc tế

- Mặt chủ quan:

Mặt chủ quan của vi phạm hành chính thể hiện ở tính chất lỗi của nó Lỗi là dấu hiệu bắt buộc của vi phạm hành chính cũng như vi phạm pháp luật nói chung Một hành vi trái pháp luật không có nghĩa đã là hành vi

vi phạm pháp luật, nếu chưa xác định được lỗi, tức là yếu tố chủ quan là trạng thái tâm lý của người thực hiện hành vi vi phạm, tại thời điểm thực hiện hành

vi và và thái độ của người đó đối với hậu quả của hành vi, lỗi có hai hình thức lỗi: cố ý và vô ý

Tóm lại, từ những phân tích trên đây có thể định nghĩa vi phạm hành chính về hải quan như sau: Vi phạm hành chính về hải quan là hành vi (hành động hay không hành động) trái pháp luật, có lỗi (cố ý, hoặc vô ý), do cá nhân

có năng lực trách nhiệm hành chính, hoặc tổ chức thực hiện, xâm phạm các quan hệ xã hội (trật tự quản lý nhà nước về hải quan) được các quy định quản

lý nhà nước về hải quan (bao gồm cả thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu) điều chỉnh, bảo vệ, mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan phải bị xử phạt vi phạm hành chính về hải quan

Về nguyên tắc, một hành vi chỉ bị coi là vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan khi hành vi đó được qui định trong các văn bản pháp luật về hải quan Pháp luật qui định hành vi nào là vi phạm hành chính về hải quan và qui định chế tài xử phạt tương ứng với hành vi nhằm phân biệt rõ ranh giới giữa hành vi vi phạm hành chính và hành vi hợp pháp, tạo điều kiện cho chủ thể xử

sự theo đúng qui định của pháp luật

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là một dạng cụ thể của vi phạm hành chính xâm hại trật tự hoạt động quản lý của Nhà nước về Hải quan, gồm các nhóm hành vi vi phạm chính được Chính phủ quy định tại Nghị định số 97/2007/NĐ-CP ngày 07/06/2007 (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 18/2009/NĐ-CP ngày 18/02/2009) về quy định xử phạt vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan Hiện tại được quy định tại các Điều từ 6- 16 Nghị định số 127/2013/NĐ-CP quy định việc xử lý vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan, được Bộ Tài chính quy định chi tiết tại các Điều từ 7- 14 Thông tư số 190/2013/TT-BTC ngày 12/12/2013 quy định chi tiết thi hành Nghị định số 127/2013/NĐ-CP ngày 15/10/2013 của Chính phủ quy định xử lý vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan, gồm:

+ Vi phạm các quy định của pháp luật về thủ tục hải quan được quy định tại Luật Hải quan, các quy định liên quan;

+ Vi phạm các quy định của pháp luật về kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan được quy định tại Luật Hải quan, các quy định liên quan;

+ Vi phạm các quy định của pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu quy định tại Luật Hải quan, các Luật Thuế;

+ Vi phạm các quy định về xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, hành lý ngoại hối, vàng, tiền Việt Nam, kim khí quý, đá quý, cổ vật, văn hóa phẩm, bưu phẩm, vật dụng trên phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và các tài sản khác (gọi chung là hàng hóa); vi phạm các quy định về xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải [6]

1.1.2 Đặc điểm của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan mang đầy đủ các đặc điểm chung của vi phạm hành chính nói chung, do vậy, cấu thành vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan cũng là tổng hợp những dấu hiệu đặc trưng thể hiện đầy đủ tính xâm hại cho trật tự quản lý nhà nước của một loại vi phạm hành chính và cần thiết cho việc xác định ranh giới của các loại vi phạm hành chính khác nhau Tuy nhiên, do đặc thù của hoạt động hải quan, các vi phạm hành chính hải quan cũng có một số đặc điểm riêng có tác động nhất định đến việc xử phạt đối với các hành vi vi phạm, bao gồm:

Một là, vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan chỉ xảy ra trong hoạt động hành chính có liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, có liên quan, chịu nhiều tác động của các yếu tố nước ngoài: đối tượng áp dụng của pháp luật hải quan, ngoài các tổ chức, cá nhân trong nước thực hiện xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải, còn có các tổ chức, cá nhân nước ngoài

Hai là, hoạt động hải quan mang tính tổng hợp, liên quan đến quy định của nhiều đạo luật điều chỉnh các quan hệ xã hội khác nhau như: Bộ luật Hình

sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Thương mại, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu,… nên vi phạm hành chính về hải quan có thể do nhiều cơ quan

phát hiện và cùng tham gia xử lý, có thẩm quyền xử lý (các trường hợp được quy định) Để tránh sự chồng chéo trong việc xử lý, theo quy định của Luật Hải quan về địa bàn hoạt động hải quan và các Nghị định chi tiết thì trong phạm vi địa bàn hoạt động hải quan, cơ quan hải quan chịu trách nhiệm kiểm tra hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh

để chủ động phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, chống gian lận thương mại

Ba là, vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan xâm phạm tới nhiều quan hệ xã hội do pháp luật điều chỉnh, bảo vệ: Các vi phạm về chế độ quản

lý xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hoá, hành lý, ngoại hối, vàng, tiền Việt Nam, kim khí quý, đá quý, cổ vật, văn hoá phẩm, bưu phẩm, vật dụng trên phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và các tài sản khác (gọi chung là hàng hoá); các quy định về xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải, nên có liên quan đến nhiều luật hoặc các quy định chuyên ngành Trường hợp hành vi vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực này nhưng do tính chất vi phạm đặc thù của hành vi đó, thì có thể quy định và xử phạt trong nghị định xử phạt vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực khác, hình thức, mức xử phạt quy định phải thống nhất với quy định tại Nghị định xử phạt vi phạm hành chính của lĩnh vực quản lý nhà nước tương ứng

Trong một số trường hợp, việc phân biệt rõ giữa vi phạm hành chính hải quan và vi phạm hành chính trong các lĩnh vực khác là tương đối khó khăn: Ví dụ hành vi khai sai mã số, khai sai trị giá tính thuế của hàng hóa vừa

có thể xử phạt theo hành vi vi phạm hành chính hải quan, vừa có thể xử phạt theo hành vi vi phạm Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu tùy theo cách xác định xem đã thuần túy là vi phạm hành chính hải quan hay có mục đích trốn thuế xác định này không phải khi nào cũng dễ dàng

1.2 Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

1.2.1 Khái niệm và đặc điểm của xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là một

bộ phận trong pháp luật về xử lý vi phạm hành chính để giữ vững trật tự, kỷ cương trong lĩnh vực quản lý nhà nước về hải quan, giữ vững trật tự pháp luật

và đấu tranh có hiệu quả với những hành vi vi phạm hành chính nói chung và

về hải quan nói riêng theo nguyên tắc các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, liên quan công tác nghiệp vụ hải quan đều bị xem xét xử lý theo quy định của pháp luật

Xử lý vi phạm hành chính thực chất là hoạt động của cơ quan hải quan, người có thẩm quyền trong cơ quan đó nhằm xem xét, đánh giá một hành vi nào đó có phải là vi phạm hành chính về hải quan hay không, và áp dụng các hình thức xử phạt, mức phạt tiền, hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả sẽ áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính (không bao gồm các biện pháp xử lý hành chính khác) đối với cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành chính về hải quan

Trong lĩnh vực hải quan, việc xử lý vi phạm hành chính thể hiện quyền lực Nhà nước, thực hiện sự cưỡng chế đối với các chủ thể vi phạm pháp luật hải quan, mang tính nghiệp vụ tổng hợp, nhằm thực hiện đúng các nguyên tắc trình tự theo quy định của Pháp luật, xuyên suốt trong quá trình hoạt động nghiệp vụ Các quy định của pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là tổng thể các quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến công tác xử phạt vi phạm hành chính của cơ quan hải quan bao gồm các quy định mang tính nguyên tắc tại Luật Xử lý vi phạm hành chính, Nghị định quy định chi tiết thi hành xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan ngoài ra còn có nhiều quy định tại các văn bản pháp luật khác có liên

quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan như: Luật Thương mại; Luật Quản lý thuế, các Luật Thuế, Luật Tài nguyên môi trường vv…

Xác định đối tượng áp dụng theo từng biện pháp xử lý hành chính tương ứng trong lĩnh vực hải quan tuỳ thuộc loại đối tượng vi phạm được căn

cứ quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính, Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính; định danh hành vi và chế tài xử phạt trong lĩnh vực hải quan theo quy định tại Nghị định của Chính phủ Chế độ, hình thức áp dụng đối với từng biện pháp gồm: Hình thức xử phạt chính, hình thức xử phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề; tịch thu tang vật, phương tiện, các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính (buộc tiêu hủy, đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, buộc tái xuất vv…)

Việc áp dụng các hình thức xử phạt, mức phạt, các biện pháp khắc phục hậu quả khi xử phạt vi phạm hành chính được căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật cụ thể quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước

Xuất phát từ bản chất của hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là áp dụng các chế tài hành chính đối với cá nhân, tổ chức

vi phạm trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan theo trình tự, thủ tục

do pháp luật quy định nên xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan có một số đặc điểm riêng, thể hiện ở các điểm:

Thứ nhất, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan căn

cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật do nhiều cơ quan ban hành:

Quốc hội: Nhiều quy định trong các Luật (Luật Hải quan, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Thương mại, Luật Sở hữu trí tuệ, các Luật Thuế vv…)

được xem xét, đối chiếu khi xem xét xử lý các hành vi vi phạm hành chính, đặc biệt các hành vi liên quan đến nhiều lĩnh vực điều chỉnh

Chính phủ: Nhiều nghị định do Chính phủ ban hành quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính từng lĩnh vực

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ ban hành các thông tư hướng dẫn thi hành các Nghị định về xử phạt hành chính, nhiều thông tư của các bộ, cơ quan ngang bộ, thông tư liên tịch giữa các Bộ, cơ quan ngang Bộ được ban hành để hướng dẫn thi hành các nghị định của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước

Các văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan hoặc có liên quan đến lĩnh vực hải quan thường được sửa đổi, bổ sung do sự biến động của thực tế quản lý hải quan và sự thay đổi thường xuyên, nhanh chóng của thực tế quản lý nhà nước về kinh tế đối ngoại, chính sách xuất nhập khẩu hàng hóa…

Thứ hai, hoạt động áp dụng pháp luật để xử lý vi phạm hành chính

trong lĩnh vực hải quan do nhiều cơ quan, người có thẩm quyền thực hiện do quy phạm xử phạt hành chính trong lĩnh vực hải quan được quy định ở nhiều văn bản do nhiều cơ quan khác nhau ban hành theo những lĩnh vực khác nhau nên thẩm quyền áp dụng cũng do nhiều cơ quan, nhiều cấp áp dụng (Ủy ban nhân dân, Cảnh sát biển, Bộ đội biên phòng ) Trong khi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan diễn ra thường xuyên nên công tác giám sát, kiểm tra đòi hỏi tinh thần trách nhiệm, kiến thức và ý thức tổ chức kỷ luật cao của nhân viên, công chức, người có thẩm quyền xử phạt

Thứ ba, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan thường

gắn với yếu tố nước ngoài Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính thì cá nhân,

tổ chức Việt Nam và nước ngoài có hành vi vi phạm pháp luật hải quan đều

phải chịu trách nhiệm hành chính về hải quan theo quy định Tuy nhiên, trong thực tế khi giải quyết vụ việc có liên quan tới các đối tượng này (hành khách xuất nhập cảnh, các nhà đầu tư nước ngoài, người gửi hàng ở nước ngoài vv…) cơ quan hải quan gặp rất nhiều khó khăn trong việc ra quyết định xử phạt, triển khai các quyết định xử phạt

Thứ tư, trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Bộ

Tài chính có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng

và chống vi phạm hành chính, phòng chống buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính, Nghị định của Chính phủ quy định hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý nhà nước về hải quan

1.2.2 Nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Việc xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng các hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tuân thủ các nguyên tắc, trình tự, thủ tục và thẩm quyền quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính, Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính

Các nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính nói chung và trong lĩnh vực hải quan nói riêng là những tư tưởng chủ đạo, định hướng toàn bộ, xuyên suốt quá trình xử lý vi phạm hành chính mà các cấp hải quan có thẩm quyền phải tuân thủ nhằm bảo đảm cho công tác xử lý vi phạm được tiến hành theo đúng các quy định của pháp luật

Trên cơ sở các quy định về nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính được

quy định tại Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính, Chính phủ đã quy định các

nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tại Điều 2

Nghị định số 97/2007/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định CP), nay được quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định 127/2013/NĐ-CP như sau:

18/2009/NĐ Mọi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan (sau đây gọi chung là vi phạm hành chính) phải được phát hiện kịp thời và phải bị đình chỉ ngay Việc xử phạt vi phạm hành chính phải được tiến hành kịp thời, công minh, triệt để Mọi hậu quả do vi phạm hành chính gây ra phải được khắc phục theo đúng quy định của pháp luật

- Cá nhân, tổ chức chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính khi thực hiện hành

vi vi phạm quy định tại Nghị định này hoặc các Nghị định khác của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến lĩnh vực hải quan

- Việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan phải do người có thẩm quyền xử phạt quy định tiến hành

- Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt hành chính một lần Nhiều cá nhân, tổ chức cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi cá nhân, tổ chức vi phạm đều bị xử phạt Cá nhân, tổ chức thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm

- Việc xử phạt vi phạm hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, nhân thân của người vi phạm và những tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng để quyết định hình thức xử phạt, mức xử phạt và các biện pháp xử lý thích hợp theo quy định của Nghị định

- Không xử phạt vi phạm hành chính trong các trường hợp:

+ Các trường hợp thuộc tình thế cấp thiết, phòng vệ chính đáng, sự kiện bất ngờ hoặc vi phạm hành chính trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc các bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng hành vi;

+ Hàng hóa, phương tiện vận tải được đưa vào lãnh thổ Việt Nam do

bị hỏa hoạn, thiên tai, địch họa, sự kiện bất ngờ, trong tình thế cấp thiết

phải khai hải quan theo quy định của pháp luật; hàng hóa, phương tiện vận tải đó phải được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam sau khi các yếu tố nêu trên được khắc phục

+ Nhầm lẫn trong quá trình nhập khẩu, gửi hàng hóa vào Việt Nam nhưng đã được người gửi hàng, người nhận hoặc người đại diện hợp pháp thông báo bằng văn bản với cơ quan hải quan, được Thủ trưởng cơ quan hải quan nơi tiếp nhận và xử lý hồ sơ chấp nhận trước thời điểm kiểm tra thực tế hàng hóa hoặc quyết định miễn kiểm tra thực tế hàng hóa (không áp dụng đối với trường hợp hàng hóa nhập khẩu là ma túy, vũ khí, tài liệu phản động, hóa chất độc Bảng I được quy định trong Công ước cấm vũ khí hóa học)

+ Khai bổ sung hồ sơ hải quan các trường hợp:

Trước thời điểm cơ quan hải quan kiểm tra thực tế hàng hóa hoặc quyết định miễn kiểm tra thực tế hàng hóa, người khai hải quan phát hiện hồ sơ hải quan đã nộp có sai sót; Người nộp thuế tự phát hiện những sai sót ảnh hưởng đến số thuế phải nộp trong thời hạn 60 (sáu mươi) ngày, kể từ ngày đăng ký

tờ khai hải quan nhưng trước khi cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra thuế, thanh tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế Trong trường hợp này, người nộp thuế vẫn bị xử phạt về hành vi chậm nộp thuế theo quy định;

- Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được miễn, giảm, được hoàn, không thu nhưng số tiền thuế chênh lệch không quá ngưỡng quy định;

- Xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa không đúng với khai hải quan về số lượng, trọng lượng (Hàng hóa từ nước ngoài vào cảng trung chuyển, khu phi thuế quan hoặc từ cảng trung chuyển, khu phi thuế quan ra nước ngoài để gia công, sửa chữa, bảo hành; Hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu; Hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

Hàng hóa là nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị, linh kiện nhập khẩu thuộc diện miễn thuế; Hàng hóa tạm nhập, tạm xuất thuộc diện miễn thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Hàng hóa xuất khẩu, trừ hàng hóa xuất khẩu là sản phẩm gia công, sản phẩm sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu hoặc tạm xuất, tái xuất) mà hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu không đúng với khai hải quan có trị giá không quá 10% trị giá hàng hóa thực xuất khẩu, thực nhập khẩu, nhưng tối đa không quá 10.000.000 đồng

+ Khai đúng tên hàng hóa thực xuất khẩu, nhập khẩu nhưng khai sai mã

số, thuế suất lần đầu

+ Vi phạm quy định về khai hải quan đối với ngoại tệ, tiền Việt Nam bằng tiền mặt, vàng (dạng khối, thỏi, hạt, miếng) của người xuất cảnh, nhập cảnh bằng hộ chiếu, giấy thông hành mà tang vật vi phạm có trị giá dưới 10.000.000 đồng

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính có những quy định cụ thể hơn tại Thông

tư số 190/2013/TT-BTC:

- Trong áp dụng các nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính: + Cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm các quy định quản lý nhà nước về hải quan thì bị xử phạt theo quy định tại Nghị định quy định việc xử phạt vi phạm hành chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan hoặc các Nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến lĩnh vực hải quan Cá nhân, tổ chức đã thực hiện hành vi vi phạm hành chính mà từ chối nhận hàng thì vẫn phải chịu trách nhiệm đối với hành vi vi phạm do mình thực hiện

+ Khi ra quyết định xử phạt đối với cá nhân, tổ chức vi phạm, người có thẩm quyền xử phạt phải căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ được quy định và một số quy định cụ thể gồm:

+ Một hành vi vi phạm do cùng một cá nhân, tổ chức thực hiện ở cùng một thời điểm trên nhiều tờ khai, hợp đồng thì chỉ xử phạt một lần; đồng thời áp dụng tình tiết tăng nặng “vi phạm nhiều lần trong cùng lĩnh vực”- Ví dụ: Khi tiến hành kiểm tra sau thông quan phát hiện cá nhân, tổ chức thực hiện một hành vi vi phạm ở cùng một thời điểm trên nhiều tờ khai, hợp đồng thì khi đó lập biên bản và ra quyết định xử phạt 1 lần, có áp dụng tình tiết tăng nặng là

“vi phạm nhiều lần” để xác định mức tiền phạt Trường hợp đã bị

xử phạt về một hành vi vi phạm, nhưng chưa hết một năm kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt hoặc kể từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt mà lại tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm đó ở lô hàng khác thì áp dụng tình tiết tăng nặng là tái phạm theo quy định;

+ Vi phạm lần đầu trong lĩnh vực hải quan là trường hợp cá nhân, tổ chức trước đó chưa bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan nhưng đã qua một năm kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt hoặc từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định

xử phạt mà không tái phạm

+ Trường hợp hành vi vi phạm trong lĩnh vực hải quan là hệ quả của một hành vi vi phạm khác trong cùng lĩnh vực hải quan thì chỉ xử phạt đối với hành vi vi phạm có chế tài xử phạt nặng hơn

Ví dụ: Trường hợp cá nhân, tổ chức có hành vi khai báo sai

về mã số hàng hóa nhưng hàng hóa khai báo sai mã số đó cũng chính là hàng cấm nhập khẩu thì chỉ xử phạt cá nhân, tổ chức đó về hành vi nhập khẩu hàng cấm, mà không xử phạt về hành vi khai sai

mã số hàng hóa [6]

- Trong áp dụng các trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính về hải quan được thực hiện với các trường hợp:

+ Hàng hóa, phương tiện vận tải đưa vào Việt Nam do bị hỏa hoạn, thiên tai, địch họa, sự kiện bất ngờ, trong tình thế cấp thiết phải khai và đã thực hiện khai với cơ quan hải quan, cơ quan có thẩm quyền khác hoặc chính quyền địa phương theo quy định của pháp luật Trường hợp không khai sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật hiện hành

+ Việc thông báo nhầm lẫn quy phải được người gửi hàng, người nhận hàng hoặc người đại diện hợp pháp thực hiện bằng văn bản, nêu rõ lý do gửi cho cơ quan hải quan kèm theo các chứng từ liên quan đến việc nhầm lẫn trước thời điểm cơ quan hải quan kiểm tra thực tế hàng hóa hoặc quyết định miễn kiểm tra thực tế hàng hóa; được Thủ trưởng cơ quan hải quan nơi tiếp nhận và xử lý hồ sơ hải quan chấp nhận Trường hợp có căn cứ xác định có sự thông đồng giữa người gửi hàng, người nhận hàng và/ hoặc người vận chuyển để trốn thuế, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới hoặc buôn lậu thì cơ quan hải quan có quyền từ chối chấp nhận nhầm lẫn

+ Quy định khai bổ sung hồ sơ hải quan được áp dụng đối với các trường hợp nêu tại Thông tư của Bộ Tài chính hướng dẫn về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan; thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu

+ Tại thời điểm pháp hiện hành vi vi phạm đã đủ cơ sở xác định thuộc trường hợp không xử phạt thì người có thẩm quyền xử phạt chỉ lập biên bản chứng nhận lưu hồ sơ;

+ Nếu chưa đủ cơ sở xác định hành vi vi phạm có thuộc trường hợp xử phạt hay không xử phạt thì công chức hải quan đang

thi hành công vụ lập biên bản vi phạm hành chính về hải quan; trên

cơ sở hồ sơ hải quan, tài liệu có liên quan, biên bản vi phạm hành chính về hải quan, người có thẩm quyền xử phạt quy định tại khoản quyết định về việc xử phạt hoặc không xử phạt

+ Hành vi vi phạm pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được miễn, giảm, được hoàn, không thu nhưng số tiền thuế chênh lệch không quá mức cho phép;

+ Khai đúng tên hàng hóa thực xuất khẩu, nhập khẩu nhưng khai sai mã số, thuế suất lần đầu được thực hiện khi:

++ Người khai hải quan khai sai mã số, thuế suất lần đầu, cơ quan Hải quan hướng dẫn để khai lại mã số, thuế suất cho chính xác, lập biên bản chứng nhận và không xử phạt

++ Việc khai sai mã số, thuế suất được coi là lần đầu khi đáp ứng các điều kiện:

++ Trong thời hạn một năm (tính đến ngày đăng ký tờ khai hải quan xuất, nhập khẩu lô hàng khai sai mã số, thuế suất) cá nhân, tổ chức chưa xuất, nhập khẩu mặt hàng đó; hoặc đã xuất, nhập khẩu mặt hàng đó nhưng khai mã số, thuế suất chưa đúng và chưa được phát hiện;

++ Chưa được cơ quan Hải quan hướng dẫn khai mã số, thuế suất mặt hàng này hoặc đã hướng dẫn nhưng chưa đúng[6]

Để thực hiện Tổng cục Hải quan có thêm hướng dẫn tại Quyết định số

113/QĐ-TCHQ ngày 2311/2014 Ban hành Bản hướng dẫn về trình tự xử phạt

vi phạm hành chính, giải quyết khiếu nại các quyết định hành chính liên quan

đến việc xử phạt vi phạm hành chính trong ngành hải quan:

+ Khi phát hiện hành vi vi phạm, công chức hải quan đang

thi hành nhiệm vụ phải đình chỉ ngay hành vi vi phạm của tổ chức,

cá nhân liên quan, lập biên bản vi phạm hành chính (trừ trường hợp

xử phạt theo thủ tục đơn giản)

+ Trong quá trình xem xét để ra quyết định xử phạt, người có thẩm quyền xử phạt đánh giá tính chất, mức độ của hành vi vi phạm, xem xét hồ sơ vụ việc, các chứng từ, tài liệu có liên quan, xác định các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng để làm căn cứ ra quyết định xử phạt hoặc quyết định không xử phạt

+ Công chức tham mưu, đề xuất xử lý phải tra cứu hệ thống các cơ sở dữ liệu thông tin về hải quan để xác định căn cứ xử phạt,

ví dụ: cơ sở dữ liệu trên hệ thống thông tin vi phạm pháp luật hải quan để xác định vi phạm lần đầu hay tái phạm, chương trình báo cáo thống kê tình hình xuất khẩu, nhập khẩu, cơ sở dữ liệu về tờ khai hải quan để xác định việc khai sai mã số, thuế suất có thuộc trường hợp không xử phạt… [59]

1.3 Thời hiệu xử phạt, thời hạn đƣợc coi là chƣa bị xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

1.3.1 Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Thời hiệu xử lý vi phạm hành chính là thời hạn (khoảng thời gian) để

áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính đối với cá nhân hay tổ chức

vi phạm pháp luật hành chính Việc quy định thời hiệu trong xử phạt vi phạm hành chính tạo cơ sở pháp lý thống nhất trong việc ra quyết định, thi hành các quyết định xử phạt Mặt khác, việc quy định thời hiệu trong xử phạt vi phạm hành chính cũng là một yêu cầu đối với người có thẩm quyền, cơ quan có thẩm quyền xử phạt phải nhanh chóng xem xét hồ sơ vụ việc, xác minh các nội dung liên quan để giải quyết vụ việc vi phạm một cách nhanh chóng, khách quan, đúng pháp luật

Thời hiệu xử lý vi phạm hành chính liên quan lĩnh vực hải quan đã được quy định tại Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính và được bổ sung hoàn thiện tại Luật Xử lý vi phạm hành chính (bổ sung quy định về dẫn chiếu thời hiệu xử phạt đối với các hành vi trốn thuế, gian lận thuế, nộp chậm tiền thuế, khai thiếu nghĩa vụ thuế; bổ sung quy định về thời điểm để tính thời hiệu xử phạt; sửa đổi quy định về thời hiệu xử phạt trong trường hợp xử phạt vi phạm hành chính đối với cá nhân do cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến; trong trường hợp cá nhân, tổ chức cố tình trốn tránh, cản trở việc xử phạt vv…) theo quy định là:

+ 01 năm với các vi phạm thông thường;

+ 02 năm với các vi phạm về thủ tục thuế; phí, lệ phí; xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh hàng hóa; sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả;

+ 05 năm với các vi phạm hành chính là hành vi trốn thuế, gian lận thuế, nộp chậm tiền thuế, khai thiếu nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật

xử phạt vi phạm hành chính

+ Trong thời hạn được quy định mà cá nhân, tổ chức cố tình trốn tránh, cản trở việc xử phạt thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được tính lại kể

từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh, cản trở việc xử phạt

Theo Nghị định của Chính phủ thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành

chính trong lĩnh vực hải quan hiện là hai năm, kể từ ngày vi phạm hành chính được thực hiện Đối với hành vi khai thiếu nghĩa vụ thuế, hành vi trốn thuế, gian lận thuế chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và hành vi chậm nộp tiền thuế thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 05 năm, kể từ ngày

vi phạm hành chính được thực hiện

Quá thời hiệu xử phạt thì không xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn

bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định; đối với hành vi trốn thuế, gian lận thuế, chậm nộp tiền thuế, khai thiếu nghĩa vụ thuế thì người nộp thuế vẫn phải nộp đủ số thuế phải nộp theo quy định

Đối với cá nhân đã bị khởi tố, truy tố hoặc đã có quyết định đưa ra xét

xử theo thủ tục tố tụng hình sự, nhưng sau đó có quyết định đình chỉ điều tra hoặc đình chỉ vụ án, mà hành vi vi phạm có dấu hiệu vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan thì bị xử phạt hành chính theo quy định của Nghị định; trong trường hợp này, thời hiệu xử phạt hành chính là 03 tháng, kể từ ngày người có thẩm quyền xử phạt nhận được quyết định đình chỉ điều tra hoặc đình chỉ vụ án và hồ sơ vụ vi phạm

Trong thời hạn quy định nếu cá nhân, tổ chức lại tiếp tục có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan hoặc cố tình trốn tránh, cản trở việc

xử phạt thì không áp dụng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính quy định tại Nghị định; thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được tính lại kể từ thời điểm thực hiện vi phạm hành chính mới hoặc thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh, cản trở việc xử phạt

1.3.2 Thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính

Cá nhân, tổ chức được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính khi: + Trong thời hạn 06 tháng, kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt cảnh cáo hoặc 01 năm, kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt hành chính khác hoặc từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính mà không tái phạm;

+ Bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính, như trong thời hạn 02 năm,

kể từ ngày chấp hành xong quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính hoặc 01 năm kể từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định áp dụng biện pháp

đó được tính theo ngày làm việc, không bao gồm ngày nghỉ theo quy định của

Bộ luật Lao động)

Từ 01/07/2013, theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, quy định cách tính thời hạn, thời hiệu trong xử lý vi phạm hành chính được áp dụng theo quy định của Bộ luật dân sự, trừ trường hợp trong Luật này có quy định cụ thể thời gian theo ngày làm việc; Thời gian ban đêm được tính từ 22 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ ngày hôm sau

1.4 Hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Như chúng ta biết, hình thức xử phạt vi phạm hành chính thể hiện sự răn đe, trừng phạt của pháp luật đối với những cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm các quy tắc quản lý nhà nước thông qua việc buộc người vi phạm phải gánh chịu những hậu quả bất lợi về vật chất hoặc tinh thần Ngoài ra còn mang tính giáo dục đối với cá nhân, tổ chức bị xử phạt, góp phần nâng cao ý thức trong việc chấp hành pháp luật và các quy tắc quản lý nhà nước

Theo Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính có các hình thức xử phạt vi phạm hành chính gồm: Cảnh cáo; Phạt tiền Luật Xử lý vi phạm hành chính

bổ sung thêm hình thức tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề

có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; Tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính; Trục xuất Trong đó cảnh cáo và phạt tiền chỉ được quy định và áp dụng là hình thức xử phạt chính, các hình thức còn lại có thể được quy định là hình thức xử phạt bổ sung hoặc hình thức xử phạt chính

Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tuân thủ nguyên tắc chung: Đối với mỗi vi phạm hành chính, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính chỉ bị áp dụng một hình thức xử phạt chính; có thể bị áp dụng một hoặc nhiều hình thức xử phạt bổ sung và hình thức xử phạt bổ sung chỉ được áp dụng kèm theo hình thức xử phạt chính

Các hình thức xử phạt trong lĩnh vực hải quan gồm:

1.4.1 Cảnh cáo

Cảnh cáo được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không nghiêm trọng, có tình tiết giảm nhẹ và theo quy định thì bị áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo hoặc đối với mọi hành vi vi phạm hành chính do người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện Cảnh cáo được quyết định bằng văn bản Việc áp dụng hình thức xử phạt này được tiến hành với thủ tục đơn giản, không phải lập biên bản vi phạm

1.4.2 Phạt tiền

Phạt tiền là hình thức xử phạt chính được áp dụng nhiều nhất đối với việc xử lý các hành vi vi phạm hành chính Hình thức xử phạt này tác động trực tiếp đến quyền lợi vật chất, gây hậu quả bất lợi cho người vi phạm Mức phạt tiền thể hiện mức cưỡng chế của Nhà nước đối với người vi phạm, thể hiện sự đánh giá của Nhà nước về tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm xâm hại trật tự quản lý hành chính nhà nước, được xác định là hình thức

xử phạt đem lại hiệu quả cao nhất trong phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật hành chính về hải quan

Theo Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính, Nghị định 97/2007/NĐ-CP

và Nghị định sửa đổi bổ sung số 18/2009/NĐ-CP (áp dụng tới hết ngày 14/07/2013), mức phạt tiền tối đa các hành vi vi phạm là 70 triệu đồng; đối với hành vi khai thiếu nghĩa vụ thuế hoặc khai tăng số thuế được miễn, giảm, được hoàn thì mức phạt tiền là 10% số tiền thuế khai thiếu, số tiền thuế được miễn, giảm, số tiền thuế được hoàn khai tăng; đối với hành vi chậm nộp tiền thuế thì mức phạt tiền là 0,05% mỗi ngày tính trên số tiền thuế nộp chậm; đối với hành vi trốn thuế, gian lận thuế thì mức phạt tiền là từ 1 đến 3 lần số thuế trốn, gian lận vv

Khi có Luật Xử lý vi phạm hành chính, mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính quy định từ 50.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 100.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng đối với tổ chức, trừ trường hợp trong các lĩnh vực thuế; đo lường; sở hữu trí tuệ; an toàn thực phẩm; chất lượng sản phẩm, hàng hóa; chứng khoán; hạn chế cạnh tranh Nghị định của Chính phủ quy định khung tiền phạt hoặc mức tiền phạt đối với hành vi vi phạm cụ thể theo một trong các phương thức: xác định số tiền phạt tối thiểu, tối đa; xác định số lần, tỷ lệ phần trăm của giá trị, số lượng hàng hóa, tang vật

vi phạm, đối tượng bị vi phạm hoặc doanh thu, số lợi từ vi phạm hành chính Mức tiền phạt cụ thể đối với một hành vi vi phạm hành chính là mức trung bình của khung tiền phạt được quy định đối với hành vi đó; nếu có tình tiết giảm nhẹ thì mức tiền phạt có thể giảm xuống nhưng không được giảm quá mức tối thiểu của khung tiền phạt; nếu có tình tiết tăng nặng thì mức tiền phạt

có thể tăng lên nhưng theo quy định không được vượt quá mức tiền phạt tối

đa của khung tiền phạt

Mức phạt tiền trong xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực hải quan được quy định cụ thể tại Nghị định xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực hải quan

1.4.3 Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn

Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn là hình thức xử phạt được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm nghiêm trọng các hoạt động được ghi trong giấy phép, chứng chỉ hành nghề Trong thời gian bị tước quyền sử dụng, cá nhân, tổ chức không được tiến hành các hoạt động ghi trong giấy phép, chứng chỉ hành nghề

Đình chỉ hoạt động có thời hạn là hình thức xử phạt được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính gồm: Đình chỉ một phần hoạt động gây hậu quả nghiêm trọng hoặc có khả năng thực tế gây hậu quả nghiêm trọng đối với tính mạng, sức khỏe con người, môi trường; đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động kinh doanh, dịch vụ hoặc hoạt động khác mà theo quy định của pháp luật không phải có giấy phép và hoạt động đó gây hậu quả nghiêm trọng hoặc có khả năng thực tế gây hậu quả nghiêm trọng đối với tính mạng, sức khỏe con người, môi trường và trật tự, an toàn xã hội Thời hạn tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, thời hạn đình chỉ hoạt động

từ 01 tháng đến 24 tháng, kể từ ngày quyết định xử phạt có hiệu lực thi hành

Trong lĩnh vực hải quan, chỉ Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, thành phố

và Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu thuộc Tổng cục Hải quan mới có quyền tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ

1.4.4 Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính

Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan tuân thủ theo các quy định xử lý vi phạm hành chính khung chuẩn chung, đó là việc sung vào ngân sách nhà nước vật, tiền, hàng hoá, phương tiện có liên quan trực tiếp đến vi phạm hành chính, được áp dụng đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng do lỗi cố ý của cá nhân, tổ chức

Việc xử lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu hiện được quy định tại Điều 82 của Luật Xử lý vi phạm hành chính như sau:

- Cách thức, hình thức xử lý sau khi ra quyết định tịch thu:

+ Đối với tang vật vi phạm hành chính là tiền Việt Nam, ngoại tệ, chứng chỉ có giá, vàng, bạc, đá quý, kim loại quý thì phải nộp vào ngân sách nhà nước;

+ Đối với giấy tờ, tài liệu, chứng từ liên quan tới tang vật, phương tiện

vi phạm hành chính thì chuyển cho cơ quan được giao quản lý, sử dụng tài sản theo quy định;

+ Đối với tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là ma túy, vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, vật có giá trị lịch sử, giá trị văn hoá, bảo vật quốc gia, cổ vật, hàng lâm sản quý hiếm, vật thuộc loại cấm lưu hành và tài sản khác thì chuyển giao cho cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành để quản lý,

xử lý theo quy định của pháp luật;

+ Đối với tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đã được cấp có thẩm quyền ra quyết định chuyển giao cho cơ quan nhà nước quản lý, sử dụng thì cơ quan đã ra quyết định tịch thu chủ trì, phối hợp với cơ quan tài chính tổ chức chuyển giao cho cơ quan nhà nước quản lý, sử dụng;

+ Đối với tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu không thuộc trường hợp quy định nộp, chuyển giao thì tiến hành thuê tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi xảy ra hành vi vi phạm để thực hiện việc bán đấu giá; trường hợp không thuê được tổ chức bán đấu giá thì thành lập hội đồng để bán đấu giá Việc bán đấu giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu được thực hiện theo quy định của pháp luật về bán đấu giá;

+ Đối với tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu nhưng không còn giá trị sử dụng hoặc không bán đấu giá được thì cơ quan của người

có thẩm quyền ra quyết định tịch thu phải lập hội đồng xử lý gồm đại diện các

cơ quan nhà nước hữu quan Việc xử lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu phải được lập thành biên bản có chữ ký của các thành viên hội đồng xử lý Phương thức, trình tự, thủ tục xử lý tài sản thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước

- Thủ tục xử lý tang vật, phương tiện tịch thu:

+ Đối với các trường hợp nộp, chuyển giao thì cơ quan quyết định tịch thu lập biên bản nộp, chuyển giao tang vật, phương tiện Việc bàn giao và tiếp nhận các tang vật, phương tiện vi phạm hành chính được tiến hành theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước;

+ Đối với trường hợp chuyển bán đấu giá, giá khởi điểm của tài sản bán đấu giá khi làm thủ tục chuyển giao được xác định theo Điều 60 của Luật xử

lý vi phạm hành chính Trường hợp giá trị của tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đã được xác định có sự thay đổi tại thời điểm chuyển giao thì cơ quan ra quyết định tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính quyết định thành lập hội đồng để định giá tài sản trước khi làm thủ tục chuyển giao Thành phần Hội đồng định giá theo quy định tại Luật

- Nguyên tắc xử lý tang vật, phương tiện tịch thu:

+ Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày có quyết định tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, cơ quan có thẩm quyền phải xử lý theo quy định Quá thời hạn này mà không thực hiện thì cơ quan có thẩm quyền phải chịu trách nhiệm trước pháp luật

+ Chi phí lưu kho, phí bến bãi, phí bảo quản tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu, phí bán đấu giá và chi phí khác phù hợp với quy định của pháp luật được trừ vào tiền bán tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu Tiền thu được từ bán đấu giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu, sau khi trừ các chi phí theo quy định tại khoản này và phù hợp với quy định của pháp luật, phải được nộp vào ngân sách nhà nước

Việc xử lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu trong lĩnh vực hải quan tuân thủ chung theo các quy định tại Luật xử lý vi phạm hành chính, được Chính phủ quy định cụ thể tại Điều 12 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/07/2013 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tài chính quy định chi tiết các công việc, bước việc và nguyên tắc thực hiện cụ thể tại Thông tư số 173/2013/TT-BTC ngày 20/11/2013 hướng dẫn thực hiện một số nội dung về quản lý, xử lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tạm giữ, tịch thu theo thủ tục hành chính

1.4.5 Trục xuất

Trục xuất là hình thức xử phạt buộc người nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính tại Việt Nam phải rời khỏi lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

1.5 Biện pháp khắc phục hậu quả và nguyên tắc áp dụng trong xƣ

lý vi phạm hành chính lĩnh vực hải quan

Các biện pháp khắc phục hậu quả trong xử lý vi phạm hành chính được Pháp luật quy định bao gồm: Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu; Buộc tháo dỡ công trình, phần công trình xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng với giấy phép; Buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh; Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất hàng hoá, vật phẩm, phương tiện; Buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường, văn hóa phẩm có nội dung độc hại; Buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn; Buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên hàng hoá, bao bì hàng hóa, phương tiện kinh doanh, vật phẩm; Buộc thu hồi sản phẩm, hàng hóa không bảo đảm chất lượng; Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm hành chính hoặc buộc nộp lại