Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu sự thành lập nhà Hồ.. *GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học và thông tin mục 1 /77 cho biết:.[r]
Trang 1Tuần 15: NS: 05/12/2012 Tiết 30: NG: /12/2012
Bài 16: SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN CUỐI THẾ KỈ XIV
(Tiết 2)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: HS cần nắm:
- Sự thành lập nhà Hồ
- Những cải cách của Hồ Quý Ly về chính trị, kinh tế - tài chính, xã hội, văn hóa giáo dục, quân sự
- Ý nghĩa, tác dụng và hạn chế của các cải cách
2 Tư tưởng: HS có thái độ đúng đắn về nhân vật lịch sử Hồ Quý Ly.
3 Kỹ năng: HS biết phân tích, tổng hợp và đánh giá một nhân vật LS.
II CHUẨN BỊ:
1 GV: Ảnh di tích thành nhà Hồ ở Thanh Hoá, tư liệu về nhân vật Hồ Quý Ly.
2 HS: Đọc và chuẩn bị bài theo cau hỏi SGK.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Cho biết tình hình kinh tế - xã hội nước ta nửa sau thế kỉ XIV?
- Kể tên thời gian, địa điểm và kết quả các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu?
2 Giới thiệu bài:
Cuộc sống nhân dân cực khổ và họ đã nổi dậy khởi nghĩa – đánh dấu triều Trần sụp đổ và tạo điều kiện cho một triều đại mới lên thay – đó là nhà Hồ Vậy nhà Hồ đã làm gì sau khi lên nắm quyền? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học
3 Bài mới
II – NHÀ HỒ VÀ CẢI CÁCH CỦA HỒ QUÝ LY
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu sự thành lập nhà Hồ.
*GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học và thông tin
mục 1 /77 cho biết:
H: Cuối TK XIV, các cuộc đấu tranh của nhân dân diễn
ra mạnh mẽ đã dẫn đến điều gì?
HS trả lời
H: Nhà Hồ thành lập trong hoàn cảnh nào?
HS: nhà Trần suy sụp, XH khủng hoảng, ngoại xâm đe
dọa.
H: Hồ Quý Ly là người như thế nào và có vai trò gì?
HS: trả lời theo đoạn trích /77
H: Em có nhận xét gì về sự thành lập nhà Hồ?
HS: đó là sự tất yếu, phù hợp tình hình lúc bấy giờ.
H: Sau khi lên nắm chình quyền, HQL đã làm gì?
HS: đổi quốc hiệu, tiến hành cải cách
GV giải thích về quốc hiệu Đại Ngu
GV chốt, chuyển ý
1 Nhà Hồ thành lập (1400)
- Cuối thế kỉ XIV, nhà Trần suy yếu
- Năm 1400, Hồ Quý Ly lên ngôi và lập ra nhà Hồ
- Đổi quốc hiệu là Đại Ngu
Trang 2Hoạt động 2: Tìm hiểu những biện pháp của Hồ
Quý Ly để cải cách đất nước.
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 2 /78 đàm
thoại:
H: Về mặt chính trị, Hồ Quý Ly thực hiện biện pháp
nào?
HS: Thay những người có tài và thân cận để cai quản
đất nước.
H: Tại sao Hồ Quý Ly lại bỏ quan lại họ Trần?
HS: Vì sợ lật đổ ngội vị của mình.
=>GV gọi HS đọc đoạn trích /78quy định về cách làm
việc
H: Việc quan lại triều đình thăm hỏi đời sống nhân dân
chứng tỏ điều gì?
HS: Đất nước dưới thời Hồ đã quan tâm đến nhân dân.
H: Hồ Quý Ly đã thực hiện những biện pháp nào với
kinh tế?
HS: Tiền giấy thay bằng tiền đồng, cấm dùng tiền
đồng.
H: Giải thích thế nào là hạn điền?
HS: Hạn chế số lượng ruộng đất theo quy định của nhà
nước phong kiến (đọc đoạn trích /78).
H: Thuế đinh và thuế ruộng được quy định như thế
nào?
HS: Chỉ đánh thuế người có ruộng và theo phép luỹ
tiến (nhiều ruộng thì đóng nhiều).
*HS trao đổi bàn (1’): Nhận xét về chính sách kinh
tế?
=>HS trả lời và bổ sung, GV chuẩn kiến thức và khẳng
định: Làm cho kinh tế thoát khủng hoảng và đi lên.
H: Về mặt xã hội, Hồ Quý Ly ban hành chính sách gì?
HS: Hạn nô.
H: Mục đích của chính sách hạn nô?
HS: Giảm bớt số nô tì và tăng người sản xuất cho xã
hội.
H: Nhà Hồ đưa chính sách gì về văn hoá – giáo dục?
HS trả lời
H: Biện pháp cải cách về quân sự?
=>HS trả lời theo đoạn in nghiêng /79, GV chuẩn kiến
thức đồng thời giới thiệu thành nhà Hồ
GV tích hợp môi trường, giáo dục HS bảo vệ thành quả
lich sử
Hoạt động 3: Tìm hiểu ý nghĩa và tác dụng của cải
cách
2 Những biện pháp cải cách của
Hồ Quý Ly
a Về chính trị:
- Cải tổ hàng ngũ võ quan
- Đổi tên một số đơn vị hành chính và quy định cách làm việc
- Cử quan thăm hỏi đời sống nhân dân
b Về kinh tế - tài chính:
- Phát hành tiền giấy
- Ban hành chính sách “hạn điền”
- Quy định lại thuế đinh và thuế ruộng
c Về xã hội:
- Ban hành chính sách “hạn nô”
d Về văn hoá – giáo dục:
- Giảm bớt sư tăng.
- Dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm
- Sửa đổi chế độ thi cử và học tập
đ Về quân sự:
- Làm lại sổ đinh
- Chế tạo súng mới
- Phòng thủ nơi hiểm yếu
- Xây thành kiên cố …
3 Ý nghĩa, tác dụng của cải cách
Trang 3*GV chia nhóm (2 bàn / nhóm) yêu cầu HS thảo luận
(2’):
-N1,3: Em nhận xét gì về các chính sách trên?
N2,4: Tại sao Hồ Quý Ly làm được như vậy?
=>Đại diện nhóm HS trả lời và bổ sung, GV chuẩn
kiến thức và khẳng định: Hồ Quý Ly làm được như
vậy vì nhà Trần quá suy yếu, đất nước lại đứng trước
nguy cơ của giặc ngoại xâm -> cần thay đổi, ông là nhà
cải cách có tài và lòng yêu nước thiết tha
* Tuy nhiên cải cách còn tồn tại một số hạn chế (chưa
triệt để, chưa hợp với thực tế và chưa giải quyết yêu
cầu bức thiết của nhân dân) …
Hồ Quý Ly
- Hạn chế tập trung ruộng đất của địa chủ - quý tộc
- Làm suy yếu thế lực họ Trần
- Tăng quyền lực và nguồn thu nhập nhà nước
* Hạn chế:
- Chưa giải phóng nông nô, nô tì
- Chưa giải quyết được nhu cầu bức thiết của nhân dân
4 Củng cố:
* HS đánh giá về nhân vật Hồ Quý Ly?
*GV kết luận: Các cải cách đã đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng và bước đầu ổn định.
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo nội dung bài học
- Chuẩn bị tiết sau học lịch sử địa phương
* Rút kinh nghiệm: