- Giải thích được sự phát triển của khoa học, văn học, giáo dục thời Trần - Đời sống tinh thần của nhân dân ta dưới thời Trần rất phong phú, đa dạng.. - Một nền văn hoá phong phú mạng đ[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng: 7B1………
7B2………
7B3………
Tuần 15, Tiết 28+29
CHỦ ĐỀ: SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA
THỜI TRẦN
Bước 1: Xác định vấn đề cần giải quyết trong bài học
Kĩ năng đọc hiểu bài học
Bước 2: Xây dựng nội dung chủ đề bài học
- Gồm các bài : + Sự phát triển kinh tế và văn hóa thời Trần (t1)
+ Sự phát triển kinh tế và văn hóa thời Trần (t2)
- Tích hợp: Tích hợp kiến thức mĩ thuật trong việc tìm hiểu kiến thức liên quan ở mỗi bộ môn
Ngữ Văn 8:
tiết 97 “Nước Đại Việt Ta”- trích Bình Ngô Đại cáo- Nguyễn Trãi;
Ngữ Văn 7:
Bài 5: Nam Quốc Sơn Hà- Lý Thường Kiệt, Phò giá về kinh- Trần Quang Khải;
Bài 6: Bài Ca Côn Sơn- Nguyễn Trãi:
Giáo dục công dân 6: Bài 6: Bài học về
lòng biết ơn;
Giáo dục công dân 8: Lao động tự giác và sáng tạo;
Mĩ thuật 7 :Bài
1: Sơ lược mĩ thuật thời Trần;
Âm nhạc lớp 8 tiết 13: Một số nhạc cụ dân tộc:
Toán 7 Bài 8: Các trường hợp bằng nhau của tam giác;
Lịch sử 7: Bài 15: Sự phát
triển Kinh tế và văn hóa thời Trần
+ Cảm nhận sâu sắc hơn lòng tự hào dân tộc và khắc sâu tình yêu đất nước, lịch sử dân tộc
- Số tiết: 02 tiết
Bước 3: Xác định mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp hs
- Biết sau các cuộc kháng chiến quyết liệt chống quân Mông-Nguyên, Đại Việt phải
trải qua những khó khăn về kinh tế, xã hội Nhờ các chính sách, biện pháp tích cực của vương triều Trần và tinh thần lao động cần cù của nhân dân ta, nền kinh tế, xã hội của Đại Việt được phục hồi và phát triển nhanh chóng
- Giải thích được sự phát triển của khoa học, văn học, giáo dục thời Trần
- Đời sống tinh thần của nhân dân ta dưới thời Trần rất phong phú, đa dạng
- Một nền văn hoá phong phú mạng đạm bản sắc dân tộc là rạng rỡ cho nền văn hoá Đại Việt
Trang 2- Giáo dục khoa học, kĩ thuật thời Trần đạt tới trình độ cao nhiều công trình nghệ thuật
tiêu biểu
- Học sinh khuyết tật: nắm được sự phát triển về kinh tế và văn hóa thời Trần
2- Kĩ năng:
* kĩ năng bài dạy:
- Giúp HS làm quen với phương pháp so sánh, đối chiếu các sự kiện lịch sử.
- So sánh sự phát triển giữa thời Lý và thời Trần
*Kĩ năng sống : rèn kĩ năng trình bày, lắng nghe, phát biểu suy nghĩ khi đánh giá một
vấn đề, kĩ năng hợp tác trong hoạt động nhóm
- Học sinh khuyết tật :kĩ năng đọc, lắng nghe,giao tiếp,hợp tác
3- Thái độ: Bồi dưỡng cho HS lòng yêu nước, yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc,
biết ơn tổ tiên
4 Định hướng năng lực được hình thành
- Năng lực chung: Giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, sáng tạo
- Năng lực chuyên biệt: Tái tạo kiến thức, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện
tượng lịch sử, giải thích được mối quan hệ đó, phân tích, so sánh, nhận xét, đánh giá
Bước 4: xác định và mô tả mức độ yêu cầu c a m i lo i câu h i/b i t p c t lõi cóủa mỗi loại câu hỏi/bài tập cốt lõi có ỗi loại câu hỏi/bài tập cốt lõi có ại câu hỏi/bài tập cốt lõi có ỏi/bài tập cốt lõi có ài tập cốt lõi có ập cốt lõi có ốt lõi có
th s d ng đ ki m tra, ánh giá n ng l c v ph m ch t c a h c sinh trong d yđ ăng lực và phẩm chất của học sinh trong dạy ực và phẩm chất của học sinh trong dạy ài tập cốt lõi có ẩm chất của học sinh trong dạy ất của học sinh trong dạy ủa mỗi loại câu hỏi/bài tập cốt lõi có ọc sinh trong dạy ại câu hỏi/bài tập cốt lõi có
h c.ọc sinh trong dạy
Nội
Vận dụng Cấp độ thấp
Vận dụng Cấp độ cao
phát triển
kinh tế và
văn hóa
thời Trần
- Biết tình hình
kinh tế, xã hội
sau chiến tranh
- Những nét
chính về đời
sống văn hóa,
văn học,giáo
dục và khoa học
kĩ thuật,nghệ
thuật kiến
trúc-điêu khắc
- Vẽ sơ đồ phân
hóa các tầng lớp trong xã hội thời Trần
- Liên hệ kiến thức
đã học về sự xuất hiện các quốc gia
cổ đại phương Đông
- Nhận xét về tổ chức nhà nước Văn Lang
- Liên hệ với ngày Giỗ tổ của nước ta và 1 số điểm trong đời sống vật chất cũng như 1 số phong tục tập quán tốt đẹp hiện nay
Bước 5: Biên soạn các câu hỏi/bài tập cụ thể theo các mức độ yêu cầu đã mô tả
Bước 6: Thiết kế tiến trình dạy học
Tiết 28
SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA
THỜI TRẦN
Hoạt động 1: Khởi động (5 phút)
Ngữ Văn 8:
Trang 3tiết 97 “Nước Đại Việt Ta”- trích Bình Ngô Đại cáo- Nguyễn Trãi;
Ngữ Văn 7:
Bài 5: Nam Quốc Sơn Hà- Lý Thường Kiệt, Phò giá về kinh- Trần Quang Khải;
Bài 6: Bài Ca Côn Sơn- Nguyễn Trãi:
Giáo dục công dân 6: Bài 6: Bài học về
lòng biết ơn;
Giáo dục công dân 8: Lao động tự giác và sáng tạo;
Mĩ thuật 7 :Bài
1: Sơ lược mĩ thuật thời Trần;
Âm nhạc lớp 8 tiết 13: Một số nhạc cụ dân tộc:
*Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
-Mục đích: HS nắm được những nét cơ bản về
chủ đề, kĩ năng đọc hiểu các bài
- Phương pháp : Vấn đáp, thuyết trình, trình bày
một phút,
- Thời gian : 30 phút
- Năng lực đọc hiểu, giao tiếp và NL sáng tạo, gợi
tìm
- Cách thức tiến hành:
Chủ đề “Sự phát triển kinh tế và văn hóa thời Trần “
+ Được phân chia trong PPCT hiện hành là tiết 28,29
Sắp xếp theo chủ đề gồm các tiết: 28,29
+ Số tiết dạy: 2 tiết
+ Hôm nay cô sẽ hướng dẫn các em tìm hiểu Tiết 1
của chủ đề
( Tiết 28 theo PPCT): Sự phát triển kinh tế và văn
hóa thời Trần (t1)
Dựa vào phương pháp đọc hiểu bài mà tiết học hôm
nay cô hướng dẫn các em sẽ tự tìm hiểu bài còn lại
sau đó ở tiết 29 cô sẽ giúp các em luyện tập các dạng
bài tập củng cố cả 2 bài của chủ đề.
Phần I: SỰ PHÁT TRIỂN VỀ KINH TẾ
-Số lượng bài: 02 bài
- Số lượng tiết học: 02 tiết.
PHẦN II: CÁC TIẾT CỤ THỂ
SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA
THỜI TRẦN
Sau chiến tranh chống xâm lược Mông-Nguyên, nền kinh tế thời Trần phát triển
Trang 4mạnh mẽ Xã hội ngày càng phân hoá giai cấp, tầng lớp sâu sắc cùng với nó đời sống văn hoá, đời sống tinh thần của nhân dân ta cũng ngày càng phong phú hơn Để thấy
rõ sự phát triển văn hoá thời Trần Hôm nay chúng ta cùng tìm hi u b i h c ài tập cốt lõi có ọc sinh trong dạy
Hoạt động 1:
- Thời gian: 13’
- Mục tiêu: Nắm được sự phát triển của nền kinh
tế sau chiến tranh
- Hình thức tổ chức, PP: vấn đáp, thảo luận
nhóm
- KT: động não
GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm (5 phút)
? Sau chiến tranh, nhà Trần đã thực hiện các
chính sách gì để phát triển kinh tế
N 1 : Sau chiến tranh, nhà Trần đã thực hiện các
chính sách gì để phát triển nông nghiệp ?
N 2 : So sánh với thời Lý, ruộng đất tư dưới thời
Trần có gì khác ?
N 3 : Tại sao ruộng đất tư dưới thời Trần lại phát
triển nhanh ?
N 4 : Em có nhận xét gì về tình hình nông nghiệp
của Đại Việt sau chiến tranh ?
HS tiến hành thảo luận, trình bày kết quả vào giấy
nháp và cử đại diện trình bày trước lớp Các nhóm
nhận xét và bổ sung cho nhau
GV nhận xét, tổng kết kiến thức
? Thủ công nghiệp thời Trần do ai trực tiếp quản
lí ? Em có nhận xét gì về tình hình thủ công
nghiệp thời Trần
GV tổ chức cho HS quan sát H.35 và H.36/ Tr.69
so sánh với H.23/ tr.45 SGK
HS chú ý quan sát và so sánh đối chiếu
? Em có nhận xét gì về trình độ kĩ thuật thời Trần
so với thời Lý
HSG so sánh và liên hệ thực tiễn
(?) Tình hình thương nghiệp thời Trần sau chiến
tranh có gì mới?
? Nhận xét chung về tình hình kinh tế thời trần
sau chiến tranh?
Do chính sách khuyến khích SX kinh tế nhanh
chóng được phục hồi và phát triển.Đặc biệt ở kinh
thành Thăng Long,nhiều làng nghề và phường
nghề được thành lập,góp phần nâng cao trình độ
I – SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
1 Tình hình kinh tế sau chiến tranh
* Nông nghiệp:
- Nhà Trần thực hiện nhiều chính sách khuyến kích sản xuất, mở rộng diện tích trồng trọt → nông nghiệp được phục hồi và nhanh chóng phát triển
- Ruộng đất công làng xã chiếm phần lớn diện tích ruộng trong cả nước
- Ruộng đất tư hữa ngày càng nhiều
* Thủ công nghiệp : rất phát triển
- Do nhà nước trực tiếp quản lí
- Gồm nhiều ngành nghề khác nhau
- Thủ công nghiệp trong nhân dân rất phổ biến và phát triển
- Các làng nghề, phường nghề được thành lập
- Các sản phẩm làm ra ngày càng nhiểu, trình độ ngày càng cao
* Thương nghiệp :
- Việc trao đổi buôn bán trong và ngoài nước phát triển mạnh
- Nhiều trung tâm kinh tế được mở ra trong cả nước
2 Tình hình xã hội sau chiến tranh.
- Xã hội ngày càng phân hoá sâu sắc
Trang 5sản xuất.
G:Sơ lược chuyển ý
Hoạt động 2:
- Thời gian: 15’
- Mục tiêu: Nắm được tình hình biến đổi của xã
hội
- Hình thức tổ chức, PP: vấn đáp, thảo luận
nhóm
- KT: động não
(?) Thời trần có các tầng lớp xã hội nào ? So sánh
giữa thời Lý và thời Trần về các tầng lớp xã hội ?
HS : - Vua, vương hầu, quý tộc, địa chủ, quan lại,
tiểu thủ công, thương nhân, nhân dân, tá điền, nô
tì, nông nô Tầng lớp xã hội như nhau, nhưng mức
độ tài sản và cách thức bóc lột khác nhau
? Phân hóa các tầng lớp xã hội dưới thời Trần có
nét gì khác so với thời Lý ?
HS : Phân hóa các tầng lớp thời Trần sâu sắc hơn,
địa chủ ngày càng đông, nông nô và nô tì ngày
càng nhiều
GV cho HS thảo luận nhóm theo bàn(3 phút)
Vẽ sơ đồ phân hóa các tầng lớp trong xã hội thời
Trần
HS: tiến hành thảo luận và trình bày kết quả vào
bảng phụ, cử đại diện trình bày trước lớp
GV nhận xét và bổ sung
+Tầng lớp thống trị:
Vua vương hầu,Quý tộc
Quan lai địa chủ
+Tầng lớp bị trị:
Thương nhân,Thợ thủ công
Nông dân, tá điền
Nông nô
Nô tì
Hoạt động 3: Luyện tập – 10p
- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hoàn thiện kiến thức, kĩ năng vừa lĩnh hội được
- Phương thức tiến hành: GV giao nhiệm vụ cho hs bằng câu hỏi
* Hướng dẫn học bài ở nhà và chuẩn bị bài sau
a Hướng dẫn tự học bài” Sự phát triển kinh tế và văn hóa thời Trần” (t2)
HS dựa trên cơ sở trình tự bài học ở tiết 1, thực hiện các bước tương tự để tự học bài mới
ở nhà:
- Đọc bài học
- Trả lời câu hỏi trong sgk vào vở
b Một số câu hỏi định hướng
1 Sinh hoạt văn hóa thời Trần được thể hiện như thế nào ?
2 Em cho biết vài nét về tình hình văn học thời Trần Tại sao văn học thời Trần phát triển mạnh và mạng đậm lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc ?
Trang 63 Em hãy trình bày vài nét về tình hình giáo dục thời Trần Em có nhận xét gì về tình hình đó ?
4 Hãy trình bày vài nét về khoa học – kĩ thuật thời Trần Em có nhận xét gì về tình hình đó ?
5 Hãy giới thiệu những nét độc đáo của nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc thời Trần
Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng,tìm tòi và mở rộng (5’)
-Mục đích: Giúp hs phát triển năng lực thực hành, vận dụng, liên hệ kiến thức kĩ năng mới vừa được học để giải quyết vấn đề thực tiễn
- Phương thức tiến hành: GV giao nhiệm vụ cho các nhóm
Phân công các nhóm chuẩn bị:
Nhóm 1:
Tại sao văn học thời Trần lại chứa đựng sâu sắc lòng yêu nước và tự hào dân tộc.? Gợi ý : vì Văn học chữ Hán và văn học chữ Nôm Các tác phẩm phản ánh niềm
tự hào dân tộc về một thời hào hùng lịch sử……
Nhóm 2: Tại sao văn học, khoa học, giáo dục thời Trần phát triển? Nhóm 3: Các em có suy nghĩ gì về trách nhiệm của bản thân trong việc giữ gìn và bảo vệ di sản văn hóa ? Gợi ý : hướng dẫn dựa vào sách giáo dục công dân 7 tìm bài Bảo vệ di sản văn hóa ( nêu lên biện pháp và trách nhiệm bản thân ) - Dự kiến sản phẩm: + Học sinh thực hiện nhiệm vụ thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi + HS: Trình bày kết quả, nhận xét bổ sung cho nhau + GV: Đánh giá nhận xét, cho điểm và kết luận * Rút kinh nghiệm ………
………
……….
Ngày soạn: ………
Ngày giảng: 7B1………
7B2………
7B3………
Tiết 29 LUYỆN TẬP- TỔNG KẾT CHỦ ĐỀ
Trang 7Hoạt động 3: Luyện tập (trên lớp)
Bước 1: Định hướng nội dung – kiến thức văn bản
- Mục đích: Gv kiểm tra việc nắm kiến thức của HS trong việc tự học phần sự phát triển văn hóa
- Tổ chức chương trình.
- Quan sát, đánh giá
- Hỗ trợ, cố vấn.
- Báo cáo các nội dung chủ đề theo sự phân công.
- Tham gia thảo luận, phân tích và trả lời các câu hỏi tìm hiểu phần nội dung
và chuẩn bị các câu hỏi cho các nhóm khác.
- Tự đánh giá sản phẩm của nhóm mình
và tham gia đánh giá sản phẩm của các nhóm khác.
- Phương pháp: Kĩ thuật chỉ huy, vấn đáp, trình bày 1 phút, nêu vấn đề.
- Thời gian: 25 phút
- Cách thức tiến hành:
Giáo viên kiểm tra phần chuẩn bị bài ở nhà của các nhóm
GV phát các phiếu đánh giá
* GV phát:
- Cho HS: “Phiếu tự đánh giá tham gia làm việc
nhóm ” và các phiếu đánh giá sản phẩm của các
nhóm còn lại
- HS nhận phiếu, điền thông tin
- Chiếu bảng định hướng kiến thức
-Giáo viên cử một bạn học sinh dùng kĩ thuật chỉ huy điều khiển các nhóm báo cáo kết quả đã thực hiện qua bài tập dự án đã được chuẩn bị.
- Tr l i v ho n thi n b iả lời và hoàn thiện bài ời và hoàn thiện bài ài tập cốt lõi có ài tập cốt lõi có ện bài ài tập cốt lõi có
Hoạt động của nhóm 1 Hoạt động của các nhóm còn lại 1.Hình thức báo cáo: Báo cáo về Tại sao văn học
thời Trần lại chứa đựng sâu sắc lòng yêu nước và
tự hào dân tộc.? Gợi ý : vì Văn học chữ Hán và
văn học chữ Nôm Các tác phẩm phản ánh niềm tự
hào dân tộc về một thời hào hùng lịch sử……
2.Tiến hành báo cáo
* Thuyết trình
- 2 đại diện nhóm trình bày bài
thuyết trình (chiếu máy)
Nội dung:
+ Nêu những hiểu biết về cuộc đời sự nghiệp sáng tác
của tác giả Nguyễn Khắc Viện
Trong thời gian nhóm tiến hành báo cáo, các nhóm khác lắng nghe tích cực, hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin, các phiếu đánh giá
- Đưa ra các câu hỏi còn thắc mắc (nếu có)
Trang 8- Trả lời các câu hỏi của nhóm bạn
* Dự kiến trả lời
Hoạt động của nhóm 2 Hoạt động của các
nhóm còn lại 1.Hình thức báo cáo: Tại sao văn học, khoa học,
giáo dục thời Trần phát triển?
2.Tiến hành báo cáo
* Thuyết trình
- 2 đại diện nhóm trình bày bài
thuyết trình (chiếu máy)
Trong thời gian nhóm tiến hành báo cáo, các nhóm khác lắng nghe tích cực, hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin, các phiếu đánh giá
- Đưa ra các câu hỏi còn thắc mắc (nếu có)
Hoạt động của nhóm 3 Hoạt động của các nhóm còn lại
1.Hình thức báo cáo: Dùng bài tập dự án báo cáo
thuyết trình suy nghĩ về trách nhiệm của bản thân
trong việc giữ gìn và bảo vệ di sản văn hóa ?
2.Tiến hành báo cáo
* Thuyết trình
- 2 đại diện nhóm trình bày bài
thuyết trình (chiếu máy)
Trong thời gian nhóm tiến hành báo cáo, các nhóm khác lắng nghe tích cực, hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin, các phiếu đánh giá
- Đưa ra các câu hỏi còn thắc mắc (nếu có)
- Mục đích: Hs vận dụng kiến thức đã học
khái quát chủ đề đã học
- Phương pháp: vấn đáp, trình bày 1 phút
- Thời gian:
-Thời gian: 6 phút.
-Cách tiến hành:
Em hãy nhận xét về tình hình văn hóa, giáo dục,
khoa học,nghệ thuật thời Trần ?
Tích hợp với Giáo dục công dân 6: Bài 6: Bài
học về
lòng biết ơn;
Giáo dục công dân 8: Lao động tự giác và
sáng tạo;
Mĩ thuật 7 :Bài
1: Sơ lược mĩ thuật thời Trần;
II Tổng kết chủ đề
1 Sự phát triển kinh tế thời Trần
* Tình hình kinh tế:
- Nông nghiệp: được hồi phục và phát triển
- Thủ công nghiệp: rất phát triển
- Thương nghiệp: buôn bán trao đổi được đẩy mạnh ra thị trường quốc tế
* Tình hình xã hội: được chia làm 3 tầng lớp
2 Sự phát triển văn hóa thời Trần
- Phát triển về văn hóa
Trang 9Âm nhạc lớp 8 tiết 13: Một số nhạc cụ dân
tộc:
* Kỹ thuật động não:
Gv: Em hiểu được điều gì qua nội dung bài hát?
Hs suy nghĩ trả lời theo ý hiểu, xác định giá trị
của bản thân
Học sinh khuyết tật:
?Vậy sau khi học xong chủ đề này em cần phải
làm gì để giữ gìn vẻ đẹp văn hóa truyền thống lâu
đời của dân ta ?
-Hs: trả lời
- Gv chốt
- Tích cực trồng cây xanh, nâng cao ý thức bảo
vệ môi trường
- Tuyên truyền toàn dân về nghệ thuật ,kiến trúc
điêu khắc là những công trình có giá trị lâu đời
của nước ta, cần phải giữ gìn, không được phá
hỏng…
- Phát triển về văn học
- Phát triển về giáo dục-khoa học, kĩ thuật
- Phát triển về kiến trúc và điêu khắc
*Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà và chuẩn bị cho bài sau (4')
* Học bài cũ:
- Sự phát triển kinh tế thời Trần
- Sự phát triển văn hóa thời Trần
* Học bài mới:
- Chuẩn bị bài 16: “ Sự suy sụp của nhà Trần”
* Rút kinh nghiệm
………
………
……….