Hoạt động dạy học Thời Nội dung Hoạt động của Hoạt động của HS gian GV cảm thông sâu sắc cuộc điểm chính của sống của những người tập thơ “Từ ấy”?. Từ ấy, Tiếng hát nghèo khổ, khơi dậy ý[r]
Trang 1Ngày 23 tháng 8 năm 2012Tiết thứ: 1
ÔN TẬP VỀ ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ CÁCH
II Yêu cầu chuẩn bị đối với học sinh:
1 Chuẩn bị kiến thức: Để tiếp thu bài học này,học sinh cần phải có những kiến thức và kinh nghiệm liên quan đến bài học sau đây:
2 Chuẩn bị tài liệu học tập, thí nghiệm,thực hành,dụng cụ học tập:
III Chuẩn bị của giáo viên:
1 Chương trình giảng dạy:
2 Chuẩn bị thiết bị,đồ dùng dạy học:
3 Dự kiến hình thức,phương pháp đánh giá kiến thức,kĩ năng học sinh:
4 Tài liệu tham khảo:
IV Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định tổ chức (1 phút): Kiểm tra sĩ số, chỗ ngồi của HS
Hoạt động của HS
A Dẫn nhập:
VHVN 45-75 là một giai đoạn văn học có nhiều thành tựu, trong
hai tiết các em sẽ tìm hiểu bài khái quát về giai đoạn VH này
B Giảng bài mới:
I Khái quát văn học Việt
Nam từ Cách mạng
tháng Tám 1945 đến
1975.
1 Vài nét về hoàn cảnh
lịch sử xã hội văn hoá.
Văn học Việt Nam ra đời
trong hoàn cảnh: cuộc
chiến tranh giải phóng dân
-Văn học ViệtNam thời kỳ này
ra đời tronghoàn cảnh nào?
Điều gì là thuậnlợi?
+ HS theo dõi bài
KQ SGK, trao đổinhóm theo cáccâu hỏi gợi ý
- Đại diện cácnhóm trình bày -Tập thể theo dõi,nhận xét, bổ sung
Trang 2hội miền Bắc.
a Mười năm (1945-1964)
cuộc sống con người có
nhiều thay đổi.
yếu quan trọng nhất của
con người được VH đề
cập là ở tư cách công dân,
ở phẩm chất chính trị, tinh
thần cách mạng Con
người trong VH chủ yếu là
con người của lịch sử, của
sự nghiệp chung, của đời
sống cộng đồng.
2 Nền VH hướng về đại
chúng:
- Đại chúng Vừa là đối
tượng thể hiện vừa là công
hướng sử thi là hướng đến
tiếng nói chung của cả
cộng đồng, là VH của
những sự kiện lịch sử, của
số phận toàn dân, của chủ
nghĩa anh hùng Nhân vật
trung tâm cũng như người
-Nêu khái quátthành tựu vănhọc giai đoạnnày?
Em hiểu như thếnào là một nềnvăn học vận độngtheo hướng Cáchmạng hoá ?
+ HS nêu các đặcđiểm theo SGk vàchứng minh cáckhía cạnh của mỗiđặc điểm
HS nêu các đặcđiểm theo SGk vàchứng minh cáckhía cạnh của mỗiđặc điểm
Trang 3Nội dung
gian
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
cầm bút phải đại diện cho
cộng đồng, cho giai cấp,
cho dân tộc và thời đại
Ngôn ngữ sử thi là ngôn
ngữ trang trọng, tráng lệ,
ngợi ca
- VH mang cảm hứng lãng
mạn luôn hướng về lí
tưởng, về tương lai, những
thành tựu được nhân lên
nhiều lần với kích thước
tương lai, hướng vận động
của tư tưởng cảm xúc luôn
người thời kỳ này có thể
vượt mọi gian lao thử
Trong hoàn cảnh chiến
tranh nhiệm vụ hàng đầu
của VH là tuyên truyền, cổ
vũ tinh thần chiến đấu và
hi sinh của nhân dân VH
lúc này quả là tiếng kèn
xung trận, là tiếng trống
giục quân Cuộc chiến
thắng vĩ đại của dân tộc có
Trang 4và chủ nghĩa anh hùng:
b Truyền thống nhân đạo:
- Hướng về nhân dân lao
động, diễn tả nỗi khổ của
là VH như thế nào?
Trang 5Nội dung
gian
Hoạt động của GV
thường => Mở ra nhiều cơ
hội nhưng cũng nhiều thử
thách nghiệt ngã
I Những chuyển biến
đầu tiên của nền văn học
trên đường đổi mới:
b Về thơ: Đang tìm tòi,
thể nghiệm song thành tựu
vẫn chưa cao
c Về nghệ thuật sân khấu:
d Về lí luận phê bình: Đổi
-HS nêu cácthành tựu cơ bản
và Cminh quadẫn chứng sinhđộng
Truyền thông tư tưởng của văn học DT đã được thể hiện như thế nào?
+ Theo em hoàn cảnh LS giai đoạn này có gì khác trước?
Hoàn cảnh đó đã chi phối đến quá trình phát triển của VH như thế
Đọc SGK và thảo luận về các vấn đềSGK trình bày
+Thành tựu cơ bản nhất của VH
1945 – 1975 là gì? Ý nghĩa to lớn của thành tựu này đối với cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc?
-HS dựa vào SGK
để chứng minh các thành tựu về nội dung và nghệ thuật của VH- HS
Trang 6thảo luận nhóm 4nhóm
- Đại diện nhómđược chỉ ddingjtrả lời, các nhómkhác theo dõi bổsung
HS trình bày các
ý chính, lớp theodõi , đánh dấu cácdẫn chứng thànhtựu trong SGK
- Làm bài tập nâng cao trang 20 SGK
- Chuẩn bị bài nghị luận về một tư tưởng đạo lí
4 Rút kinh nghiệm sau tiết giảng:
Trang 7Ngày 28 tháng 9 năm 2012Tiết thứ: 2
ÔN TẬP TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
Hồ Chí Minh
I Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức: Giúp HS:
-Hiểu được quan điểm sáng tác những nét khái quát về sự nghiệp văn học
và những đặc điểm cơ bản về phong cách nghệ thuật của Hồ Chí Minh
2 Về kĩ năng: -Vận dụng có hiệu quả những kiến thức nói trên vào việcđọc hiểu văn thơ của Người
3 Về thái độ: Tự hào dân tộc và tích cực bảo vệ tổ quốc
II Yêu cầu chuẩn bị đối với học sinh:
1 Chuẩn bị kiến thức: Để tiếp thu bài học này,học sinh cần phải có những kiến thức và kinh nghiệm liên quan đến bài học sau đây:
2 Chuẩn bị tài liệu học tập, thí nghiệm,thực hành,dụng cụ học tập:
III Chuẩn bị của giáo viên:
1 Chương trình giảng dạy:
2 Chuẩn bị thiết bị,đồ dùng dạy học:
3 Dự kiến hình thức,phương pháp đánh giá kiến thức,kĩ năng học sinh: Đọc diễn cảm-Phát vấn-Nêu vấn đề
4 Tài liệu tham khảo:
IV Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định tổ chức (1 phút): Kiểm tra sĩ số, chỗ ngồi của HS
Đọc SGK và trả lời các câu hỏi
Trang 8Khoa học và văn hoá Liên
hiệp quốc đã ghi nhận và
suy tôn Bác là Anh hùng
giải phóng dân tộc, danh
nhân văn hoá thế giới
2 Quan điểm sáng tác
văn học:
- Văn học là một thứ vũ
khí chiến đấu lợi hại phụng
sự cho sự nghiệp đấu tranh
Cách mạng
- Văn chương phải có tính
chân thật và dân tộc
- Người đặc biệt coi trọng
mục đích, đối tượng tiếp
trong sáng, giàu tính biểu
cảm ở thời điểm gay go,
quyết liệt của cuộc dân tộc
sự nghiệp sáng tác của HCM?
Nêu dân chứng minh họa
Văn chính luận của HCM có đặc điểm gi?
Đọc SGK và nêu các nội dung chính trong SGK
Đọc SGK và nêu các nội dung chính trong SGK
Trang 9Nội dung
gian
Hoạt động của GV
-Tư duy sắc sảo
-Giàu tính luận chiến
-Giàu cảm xúc hình ảnh
- Giọng văn đa dạng khi
hùng hồn đanh thép, khi ôn
tồn lặng lẽ thấu tình đạt lí
+Truyện và kí:
- Kết hợp giữa trí tuệ và
hiện đại (tạo ra mâu thuẫn
làm bật tiếng cười châm
biếm, tính chiến đấu mạnh
mẽ)
+Thơ ca: Phong cách thơ
ca chia làm hai loại:
*Thơ ca nhằm mục đích
tuyên truyền:
-Được viết như bài ca
(diễn ca dễ thuộc, dễ nhớ
*Rèn luyện trong gian khổ,
luôn lạc quan, ung dung tự
Đọc SGK và trìnhbày các đặc điểm PCNT HCM
Trang 10chiến đấu
*Gắn bó với thiên nhiên
C Củng cố kiến thức và
đánh giá:
-Tham khảo phần Ghi nhớ (SGK)
- Nắm quan điểm sáng tác và phongcách nghệ thụât của thơ văn Hồ ChíMinh
D Hoạt động nối tiếp:
ÔN TẬP BÀI THƠ TÂY TIẾN Quang Dũng
I Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức: Giúp HS:
- Cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên miền Tây và hình ảnh người línhTây Tiến trong bài thơ
Trang 112 Về kĩ năng: - Nắm được những nét đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ:Bút pháp lãng mạn, những sáng tạo về hình ảnh, ngôn ngữ và giọng điệu.
3 Về thái độ: Có thái độ trân trọng bài thơ
II Yêu cầu chuẩn bị đối với học sinh:
1 Chuẩn bị kiến thức: Để tiếp thu bài học này,học sinh cần phải có những kiến thức và kinh nghiệm liên quan đến bài học sau đây: soạn bài
2 Chuẩn bị tài liệu học tập, thí nghiệm,thực hành,dụng cụ học tập:
III Chuẩn bị của giáo viên:
1 Chương trình giảng dạy: 1 tiết
2 Chuẩn bị thiết bị,đồ dùng dạy học: SGK, SGV, GA
3 Dự kiến hình thức,phương pháp đánh giá kiến thức,kĩ năng học sinh: Vấn đáp, giảng bình…
4 Tài liệu tham khảo:
IV Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định tổ chức (1 phút): Kiểm tra sĩ số, chỗ ngồi của HS
Hoạt động của HS
A Dẫn nhập:
Trong văn học thời kì chống Pháp, bài thơ Tây Tiến là một trong
những đỉnh cao chói lọi nhất Bài này học trong hai tiết
- Quê quán Phượng Trì,
Đan Phương, Hà Tây
2 Bài thơ Tây Tiến:
- Hoàn cảnh ra đời: SGK
- Vị trí: Tây Tiến là bài thơ
tiêu biểu cho đời thơ
Quang Dũng, thể hiện sâu
sắc phong cách thơ QD, in
trong tập thơ “Mây đầu
ô”(1986)
II/ Đọc hiểu bài thơ:
1 Kết cấu bài thơ, ý
chính mỗi đoạn và mạch
liên kết giữa các đoạn:
+ Đoạn 1: Nhớ về những
- Dựa vào phầntiểu dẫn, hãy nêunhững net kháiquát về nhà thơQuang Dũng vàbài thơ TâyTiến?
Gọi HS đọc điễncảm bài thơ- chú
ý âm hưởng, sắcthái tình cảm,
- Theo dõi HS trảlời, hướng dẫn ghichép ngắn gọntheo SGK
- Lưu ý HS vềhoàn cảnh ra đờicủa bài thơ , vềđiều kiện sinhhoạt, chiến đấucủa đơn vị Tâytiến để làm cơ sởcho việc cảmnhận bài thơ
HS đọc diễn cảmbài thơ theohướng dẫn của
10’
30’
Trang 12cuộc hành quân của đoàn
quân Tây Tiến và khung
cảnh thiên nhiên miền Tây
+ Đoạn 2: Nhớ những kỉ
niệm đẹp (Đêm liên hoan
và cảnh sông nước miền
hành quân của bộ đội
Tây Tiến và khung cảnh
núi rừng miền Tây.
- Hai câu thơ mở đầu:
“ Sông Mã xa rồi Tây Tiến
ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi
vơi ”
=> Hình ảnh “Sông Mã”
như gợi thức nỗi nhớ ùa về
trong tâm hồn nhà thơ
=> Nhớ “Chơi vơi” ( 2
thanh bằng, nhẹ, lan toả,
không hình không khối
Hồn thơ Quang Dũng như
đang bơi trong một biển
nhớ bát ngát mênh mông,
không bờ, không bến, tràn
ngập, chơi vơi Câu thơ
như khơi dòng cho nguồn
thác kí ức hiện về
- Bức tranh thiên nhiên
miền Tây Vừa hùng vĩ,
hiểm trở , hoang vu, nghiệt
ngã vừa độc đáo thú vị:
cảm xúc từngđoạn
- Yêu cầu lớptheo dõi câu hỏi1( SGK) , tìmhiểu ý chính từngđoạn và mạchliên kết trong bàithơ?
Đọc đoạn 1 củabài thơ và nêucâu hỏi: Bứctranh thiên nhiên
và hình ảnh đoànquân Tây Tiếnhiện ra như thếnào ở đoạn mởđầu?
GV
HS thảo luậnnhóm, ghi kết quảvào phiếu học tập
và đại diện nhómtrả lời
- Lớp theo dõi,nhận xét, bổ sung
- Vận dung bài học về kỉ năng nghị luận về một bài thơ để khai thác giá trị đoạn thơ
HS trao đổi nhóm
và trình bày cảmnhận
Trang 13Nội dung
gian
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
+ Hùng vĩ, hiểm trở ( Mở
ra trong nhiều chiều
không gian, thời gian)
Nhiều tên đất lạ lẫm, gợi
1 vùng xa xôi, hẻo lánh:
Sông Mã, Sài Khao,
Mường Lát, Mường Hịch,
Pha Luông, Mai Châu
Nhiều đèo dốc hiểm trở:
- Hình ảnh đoàn quân Tây
Tiến trong đoạn thơ :
+ Đó là những chiến sĩ anh
hùng bất khuất không quản
ngại vượt qua bao chặng
đường gian khổ , bao nhiêu
trai Tây Tiến cùng những
cô gái miền Tây như hoà
quyên trong một không
- Ngoại hình : Toát lên vẻ
oai phong, dữ dằn qua cái
vả con ngườikhác với đoạn 1
Hãy phân tíchlàm rõ?
- Cho HS thảoluận nhóm, gọiđại diên trả lời
GV theo dõi, gợi
mở, định hướnggiúp các em cảmthụ được giá trịđoạn thơ
- Nêu vấn đề cho
HS thảo luận :( Câu hỏi 4SGK )
Gọi đại diện 2
-Hs thảo luậnnhóm, ghi lại kếtquả vào phiếu họctập, đại diện trảlời
- Lớp theo dõi,đàm thoại
- Thảo luận nhóm
và trình bày kếtquả
- HS làm theohướng dẫnBìnhkq:
15’
8’
Trang 14đương
d Đoạn kết: Lời thề sắt
son;
- “Ai lên Tây Tiến mùa
xuân ấy .”=>thời điểm
mơ mộng hào hùng một đi
không trở lại
- Câu kết ” Hồn về Sầm
Nứa chẳng về xuôi” thể
hiện tinh thần “ một đi
không trở lại” => Gợi
không khí một thời đại ra
đi kháng chiến “thà chết
chớ lui” của tuổi trẻ VN
trong cuộc đấu tranh giải
Bài thơ là một thành công
xuất sắc của nhà thơ QD:
- Về nghệ thuật :
- Về nội dung : Khắc họa
hình tượng người lính Tây
tiến vừa hào hùng vừa hào
hoa
nhóm trả lời, cácnhóm khác theodõi góp ý nhậnxét
Nêu câu hỏi tìmchủ đề : Qua bàithơ, theo em tácgiả QD muốn thểhiện điều gì?
- GV định hướngchủ đề
Qua đọc hiểu bài thơ em hãy rút ranhững nét đặc sắc về nội dung
và nghệ thuật bàithơ?
HS suy nghĩ trảlời
- Bài thơ là kết tinh nhiềusáng tạo nghệ thuật của tác giả: Bútpháp tạo hình đa dạng, ngôn ngữ vừa
5’
Trang 15Nội dung
gian
Hoạt động của GV
VIỆT BẮC (trích)
II Yêu cầu chuẩn bị đối với học sinh:
1 Chuẩn bị kiến thức: Để tiếp thu bài học này,học sinh cần phải có những kiến thức và kinh nghiệm liên quan đến bài học sau đây: soạn bài
Trang 161 Chương trình giảng dạy: 1 tiết.
2 Chuẩn bị thiết bị,đồ dùng dạy học:
3 Dự kiến hình thức,phương pháp đánh giá kiến thức,kĩ năng học sinh:
4 Tài liệu tham khảo:
IV Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định tổ chức (1 phút): Kiểm tra sĩ số, chỗ ngồi của HS
Hoạt động của HS
A Dẫn nhập:
B Giảng bài mới:
I.Tìm hiểu chung:
1 Hoàn cảnh sáng tác:
( SGK)
=> Chính hoàn cảnh sáng
tác đã chi phối tạo nên một
sắc thái tâm trạng đặc biệt
tươi sáng của đất nước và
ca ngợi công ơn của đảng
Bác Hồ đối với dân tộc
3 Bố cục đoạn trích : 2
phần
+ Lời nhắn gửi của người
ở lại
+ Lời đáp của người ra đi –
ân tình sâu nặng với Việt
Bắc
II Đọc - hiểu:
- Em cho biếthoàn cảnh ra đờicủa tác phẩm?
Theo em hoàncảnh ra đơi đãchi phối đến sắcthái tâm trạng âmhưởng gịong điệutrong bài thơnhưthế nào?
- Vị trí đoạntrích?
- Gọi HS đọcdiễn cảm bài thơ,dựa theo kết cấuđối đáp, tìm bốcục?
- Diễn giảng thêm về hiệu quả của lối kết cấu đối đáp ( Hô ứng đồng vọng, mở ramột vùng kỉ niệmđầy ắp về VB
HS dựa vào SGKnêu hoàn cảnh rađời, căn cứ vàomạch cảm xúc lốikết cấu, nhận xét
1-2 HS đọc diễn cảm bài thơ, xác định bố cục
Trang 17Nội dung
gian
Hoạt động của GV
nhiều không gian, nhiều
thời giạn, nhiều hoàn cảnh
khác nhau
- Thiên nhiên VB vừa
hùng vĩ, vừa thơ mộng, thi
vị gợi nét đặc trưng riêng
- Con người chăm chỉ cần
cù, chịu thương chịu khó,
nhẫn nại, thuần phác Đặc
biệt rất giàu ân tình, ân
nghĩa với cách mạng, hết
lòng vì kháng chiến
=>Thiên nhiên luôn gắn bó
gần gũi, tha thiết, hoà
quyện với con người Tất
cả ngời sáng trong tâm trí
- Qua mạch đốiđáp và dòng hồitưởng của nhânvật trữ tình trongbài thơ, những kỉniệm đầy ắp về
VB đã hiện về rõnét, đó là những
kỉ niệm nào?
- Từ những chitiết nghệ thuậtđặc sắc trong bàithơ , hãy phântích làm rõ ấntượng và tìnhcảm của tác giảđối với VB?
* Gọi đại diện
1-2 nhóm trình bàykết quả thảo luận,các nhóm kháctheo dõi bổ sunghoàn thiện nộidung
* Định hướngphân tích, khắcsâu nội dung
* Theo em cảm
HS đọc - hiểu tácphẩm qua hướngdẫn của GV
.-HS thảo luậnnhóm theo phâncông của GV, chúý:
+ Lối hỏi – đáp:
Tạo sự hô ứng đồng vọng, cộng hưởng tình cảm giữa kẻ ở người đi
+ Điệp từ “Nhớ “
Sử dụng dày đặc như khắc sâu nỗi nhớ về cảnh vật
và con người VB + Chi tiết tiêu biểu, đặc sắc + Kỉ niệm về Cảnh, người và kỉ niệm kháng chiến được gợi nhắc với bao ân tình sâu nặng
Hs làm việc cánhân trả lời
-Cảm hứng ngợi
Trang 18tình ca về cách mạng, về
kháng chiến mà cội nguồn
sâu xa là tình yêu đất nước,
niềm tự hào về sức mạnh
của nhân dân, là truyền
thống ân nghĩa, đạo lý thuỷ
chung của dân tộc
IV/ Tổng kết:
1.Nghệ thuật: Giọng thơ
tâm tình, ngọt ngào tha
thiết, giàu tính dân tộc.Thể
dân tộc qua tiếng lòng của
tác giả Cái chung hoà
trong cái riêng, cái riêng
tiêu biểu cho cái chung
hứng chi phốiđoạn thơ là cảmhứng gì?
- GV đặt câu hỏithảo luận cho cảlớp: Em hãychứng minh đoạntrích thể hiệnnghệ thuật đậm
đà tính dân tộc?
Sau khi đọc-hiểuđoạn thơ, em hãyrút ra chủ đềđoạn trích?
ca: VB là căn cứ địa CM, đầu não của cuộc KC, là nơi hội tụ bao ân tình ân nghĩa, niềm tin
HS trao đổi trảlời
HS tổng kết theođịnh hướng củaGV
Chuẩn bị bài tác gia Tố Hữu
4 Rút kinh nghiệm sau tiết giảng: