Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà - Ôn lại kiến thức về nội dung, nghệ thuật - Hoàn thành các bài tập - Chuẩn bị nội dung : Tổng kết văn học nước ngoài Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …….. CỦNG [r]
Trang 1Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …… Ngày dạy: ……… Sĩ số: 31Vắng: ………
Tình yêu quê hương , đất nước và trách nhiệm với quê hương mình
II Chuẩn bị của Giáo viên và học sinh
1 Chuẩn bị của giáo viên :
Giáo án, tham khảo tài liệu có liên quan
2 Chuẩn bị của học sinh :
Xem lại Tiết 112,113
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ
Không kiểm tra
2 Bài mới
Hoạt động 1: HDHS Củng cố
lý thuyết
? Bài thơ thuộc thể thơ gì?
? Em đã học bài thơ nào có thể
thơ như vậy?
? Nhận xét cách ngắt nhịp, gieo
vần của bài thơ?
? Xác định phương thức biểu
đạt của bài thơ?
? Bài thơ có mạch cảm xúc như
- Nhịp thơ: 3/2 hoặc 2/3 vàgieo vần liền
- PTBĐ: Biểu cảm + Miêu tả
- Mạch cảm xúc:
+ Cảm xúc trực tiếp, hồnnhiên trước vẻ đẹp và sứcsống của mùa xuân thiênnhiên
+ Mở rộng thành hình ảnhmùa xuân của đất nước (vừa
cụ thể, vừa khái quát ) + Từ cảm xúc, mạch thơchuyển sang biểu hiện suy
Trang 2? Từ mạch cảm xúc đó em hãy
chỉ ra bố cục của bài thơ?
? Nội dung của từng phần
Có thể gộp thành 2 phần?
Hoạt động 2: HDHS luyện tập
? Trước mùa xuân của thiên
nhiên và đất nước tác giả có ước
- Bố cục:
+ Phần 1: ( Khổ 1 )-> Cảm xúc trước mùa xuânthiên nhiên, đất trời
+ Phần 2: ( Khổ 2+3 )-> Cảm xúc về mùa xuân đấtnước
+ Phần 3 ( Khổ 4+5 )-> Suy nghĩ và ước nguyệncủa nhà thơ trước mùa xuânđất nước
+ Phần 4: ( Khổ cuối )-> Lời ngợi ca quê hương, đấtnước qua điệu dân ca xứ Huế
II Luyện tập Bài tập 1
- Từ cảm nhận về mùa xuânthiên nhiên tác giả chuyểnsang bày tỏ suy nghĩ về lẽsống
+ Đó là ước nguyện ''làm conchim hót'', ''một cành hoa'',''một nốt trầm'', làm một''mùa xuân nho nhỏ'' để gópthêm hương sắc cho mùaxuân dân tộc lớn lao
+ Đó là ước nguyện giản dị,chân thành, khiêm tốn nhưng
vô cùng mãnh liệt+ Ước nguyện đó bất chấp cảthời gian, tuổi tác ''dù là tuổihai mươi'', ''dù là khi tóc bạc''
Bài tập 2
HS trả lời
Đặc sắc về nghệ thuật :
- Thể thơ 5 chữ gần với dân
ca miền Trung với nhịp điệu
và giọng điệu biến đổi linhhoạt theo mạch cảm xúc
Trang 3? Nhận xét về ý nghĩa của việc
thay đổi các đại từ nhân xưng
mà nhân vật trữ tình đẫ sử dụng
trong bài thơ?
- Trả lời
- Hình ảnh thơ kết hợp giữahình ảnh cụ thể trong thiênnhiên với những hình ảnhmang ý nghĩa biểu trưng,khái quát
- Khi là thơ ''Mùa xuân nhonhỏ'' rất giàu chất nhạc, khitrở thành bài hát thì ''Mùaxuân nho nhỏ'' lại giàu chấtthơ
=> Điều đó cho thấy đâykhông chỉ là ước nguyệnđược cống hiến cho đất nướccủa cá nhân nhà thơ mà làcủa mọi người nói chung
3 Củng cố luyện tập
? Đọc diễn cảm bài thơ
? Qua bài thơ '' Mùa xuân nho nhỏ'', em có suy nghĩ gì về nhà thơ Thanh Hải
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Học thuộc lòng và diễn cảm bài thơ
- Hoàn chỉnh và bổ sung các bài tập
- Chuẩn bị nội dung tự chọn : Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí.Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …… Ngày dạy: ……… Sĩ số: 31Vắng: ………
Tiết 31
CỦNG CỐ KIẾN THỨC VỀ CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ
TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ
Trang 43 Thái độ :
Giáo dục những chuẩn mực về tư tưởng, đạo đức trong xã hội
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1.
Chuẩn bị của giáo viên :
Giáo án, tham khảo tài liệu có liên quan
2 Chuẩn bị của học sinh :
Xem lại Tiết 108,114, 115
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ
Không kiểm tra
2 Bài mới
Hoạt động 1: HDHS củng cố
về lý thuyết
?Nêu yêu cầu về nội dung và
hình thức của bài nghị luận về
một vấn đề tư tưởng, đạo lí?
? Muốn làm tốt phải làm theo
những bước nào?
? Bố cục của bài văn nghị luận
về một vấn đề tư tưởng, đạo lí?
Nhiệm vụ của từng phần?
Hoạt động 2: HDHS luyện tập
? Đề bài thuộc kiểu đề nào?
? Yêu cầu nghị luận về vấn đề
+Viết bài+ Sửa lại
3 Bố cục : 3 phần+ Mở bài
+ Thân bài+ Kết bài
- Vấn đề nghị luận : Bàn vềviệc có chí và sự thành công
* Tìm ý :+ Người có chí là người nhưthế nào
+ Thế nào là có chí+ Nên được hiểu như thế nào+ Quan hệ giữa ''chí'' và ''nên''
2 Lập dàn ý :
a Mở bài : Đưa ra luận điểmkhẳng định câu tục ngữ làđúng Là một tư tưởng chúng
ta cần học tập
Trang 5? Cần triển khai các ý như thế
nào trong phần thân bài?
? Giữa ''chí'' và ''nên'' có quan
hệ với nhau như thế nào?
? Từ đó thể hiện tư tưởng của
- Người có chí là người dồnsức lực trí tuệ vào công việcđịnh làm ( dẫn chứng )
- Công việc định làm sẽ thuđược thành quả tốt đẹp vì :quyết tâm, say mê, toàn tâm,toàn lực của người làm và sựđộng viên của người khác
- Quan hệ giữa chí và nên :Không theo tỉ lệ thuận Cóngười có chí nhưng kết quảlại chưa cao Cần có nhiềuyếu tố kết hợp : hiểu biết, họctập, sự khích lệ của xã hội,mọi người
- Đây là một quy luật phổbiến và kinh nghiệm củanhiều người, nhiều thế hệ đãtrải qua
- Bài học : Biết lựa chọncông việc có ích và luôn traudồi học hỏi một cách sángtạo
c Kết bài : Phê phán nhữngngười thiếu ý chí Khôngkiên trì trong công việc.Không biết lựa chọn côngviệc có ích để đặt đúng ý chícủa mình
3 Củng cố luyện tập
Trang 6? Các bước của một bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí Theo em bướcnào là quan trọng nhất.
? Bố cục của một bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí gồm mấy phần.Nhiệm vụ của từng phần
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Xem lại lí thuyết về cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí
- Viết hoàn chỉnh đoạn văn
Tình yêu thiên nhiên, đất nước
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Chuẩn bị của Giáo viên
: Soạn bài, tham khảo tài liệu có liên quan
2 Chuẩn bị của học sinh :
Xem lại Tiết 121
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
? Phân tích cảm nhận tinh tế của
nhà thơ về giây phút ''thu đã về''
+ Phần 2 ( Khổ 2 + 3 ): Cảmnhận về sự biến chuyển trongkhông gian lúc sang thu
II Luyện tập Bài tập 1
HS làm, trình bày
Trang 7trong khổ thơ thứ nhất.
? Sự chuyển đổi của thiên nhiên
khi đất trời vào thu được miêu
tả như thế nào
? Theo em câu thơ nào là câu
thơ tinh tế nhất trong bài thơ
HS trả lời
HS lựa chọncâu thơ hay để
Khổ thơ thứ nhất là cảm nhậncủa nhà thơ khi tiết trời sangthu Những biến đổi ấy vừabất ngờ (bỗng) vừa mơ hồ(chùng chình, hình như) Thu
đã về qua các tín hiệu :hương ổi phả vào trong gió
se, sương chùng chình quangõ Hai chữ ''hình như''được dùng để diễn tả cảmgiác ngỡ ngàng trước giâyphút giao mùa Thu đến màngỡ vừa như thực vừa nhưhư
+ Những đám mây nửa là củamùa hạ, nửa là vắt sang thu+Nắng vẫn còn nồng nhưngnhững cơn mưa rào màu hạ
đã bớt dần
- Điều đáng nói là tất cảnhững chuyển đổi của thiênnhiên, đất trời trong phút giaomùa được cảm nhận tinh tế.Bài thơ xuất hiện rất nhiều từngữ chỉ cảm giác và trạngthái : bỗng, phả, chùng chình,hình như, dềnh dàng, vắt nửamình Cảnh vừa thực vừa cómột chút ảo bởi sự xuất hiệncủa các từ chỉ cảm giác mơhồ
Bài tập 3
Lí giải được tại sao em cho là hay
Trang 8này Tại sao.
? Phân tích ý nghĩa của hai câu
+ Lớp nghĩa hàm ẩn : Giốngnhư hàng cây đứng tuổi, khicon người đã từng trải, từngchịu nhiều dông gió trong đờithì tác động của ngoại cảnh(sấm) không làm người ta bịbất ngờ, bị động nữa
3 Củng cố, luyện tập
? Những cảm nhận của tác giả lúc đất trời sang thu
? Cảm nhận của em về hai câu thơ cuối
? Những đặc sắc về nghệ thuật
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
- Học bài, xem lại nội dung chính
- Hoàn chỉnh các câu hỏi
- Tiết sau tự chọn nội dung : Nói với con
Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …… Ngày dạy: ……… Sĩ số: 31Vắng: ………
Tiết 33
CỦNG CỐ KIẾN THỨC VỀ VĂN BẢN NÓI VỚI CON ( Y Phương )
Bồi dưỡng tình cảm gia đình, tình cha con
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Chuẩn bị của giáo viên :
Soạn bài, tham khảo tài liệu có liên quan
2 Chuẩn bị của học sinh :
Trang 9Xem lại Tiết 122
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
? Bài thơ là lời của ai nói với ai
? Căn cứ vào lời nói đó em chia
văn bản làm mấy phần
? Em hãy khái quát lại những
điều cha nói với con ở mỗi phần
đó
? Em có nhận xét gì về bố cục
đó
HDD2: HDHS luyện tập
? Phân tích tình yêu con của cha
mẹ, của quê hương được thể
hiện trong bài thơ này
I Lí thuyết
* Thể thơ: tự do (câu, vần,
nhịp theo dòng cảm xúc, ítvần gần với lời nói hàngngày
* Phương thức biểu đạt: Tự
sự kết hợp miêu tả và biểucảm
* Lời của người cha với con
* Bố cục: 2 phần
+ Phần 1: Từ đầu " đẹp nhấttrên đời
-> Nói với con về cội nguồnsinh dưỡng của mỗi con ng-ười
+ Phần 2: Còn lại-> Nói với con về sức sống,truyền thống quê hương vàmong ước của cha
=> Bố cục chặt chẽ, tự nhiên, có tầm khái quát mà thấm thía.
II Luyện tập Bài tập 1
- Bốn câu thơ đầu nói về
niềm hạnh phúc gia đình Con lớn lên trong sự đùm bọc, yêu thương của cha mẹ Cha mẹ là điểm tựa vững chắc, nâng đỡ từng bước đi của con Cách nói rất sinh động (Chân phải chân trái Một bước Hai bước ) vừa diễn tả được bước đi của con, vừa diễn tả được tình cảm của cha mẹ trong quá trình chăm chút, nuôi dưỡng con lớn lên từng ngày
Trang 10? Những đức tính tốt đẹp nào
của người đồng mình được
người cha nói đến
? Từ đó cha muốn nhắc nhở con
Bài tập 2
Những đức tính tốt đẹpcủa người đồng mình và lờidặn của cha với con :
- Bài thơ không tách ra nói vềđức tính tốt đẹp của ngườiđồng mình trước, nói lời dặn
dò sau mà kết hợp cả hai nộidung này với nhau Nhờ thế,lời dặn của người cha trở nênthấm thía hơn :
+ Đoạn ''Người đồng mình không lo cự nhọc'' : Vất vảcực nhọc nhưng vẫn sốngkhoáng đạt, dù còn nghèo đóinhưng tha thiết yêu quêhương
+ Đoạn ''Người đồngmình Nghe con'' : Ngườiquê mình có thể thô sơ về dathịt nhưng không hề nhỏ bé.Chính họ là những người đãtạo nên văn hóa tốt đẹp củabản làng, quê hương : Ngườiđồng mình tự đục đá kê caoquê hương Còn quê hươngthì làm phong tục
=> Người cha muốn conmình nhận thức được rõ vẻđẹp, đức tính quý báu, truyềnthống lao động sáng tạo vănhóa của người đồng mình đểnhắc nhở con không đượcquên cội nguồn, phải biết kếtục xứng đáng truyền thốngtốt đẹp của tổ tiên
Bài tập 3
- Từ ngữ trong bài thơ giản
dị, mộc mạc như cách nói
Trang 11hình ảnh trong bài thơ này thường ngày của người miền
núi Hình ảnh chân thựcnhưng giàu sức gợi (Rừngcho hoa - Con đường chonhững tấm lòng Người đồngmình tự đục đá kê cao quêhương - Còn quê hương thìlàm phong tục
3 Củng cố, luyện tập
? Người cha nói với con về cội nguồn sinh dưỡng như thế nào
? Em có cảm nhận gì về tình cảm cha con trong bài thơ
? Những đặc sắc về nghệ thuật
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Học bài, xem lại nội dung
- Hoàn chỉnh các câu hỏi
- Tiết sau tự chọn nội dung Bài Mây và sóng
Bỗi dưỡng tình mẫu tử, tình yêu thiên nhiên, gia đình
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Chuẩn bị của giáo viên :
Soạn bài, tham khảo tài liệu có liên quan
2 Chuẩn bị của học sinh :
Xem lại Tiết 126
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
Trang 12? Bài thơ được viết theo thể thơ
? Bài thơ chia làm mấy đoạn
Nêu ý mỗi đoạn
? Đặc điểm của 2 phần trong
văn bản này (Những điểm giống
và khác nhau)
HĐ2 HDHS Luyện Tập
? Bài thơ tập trung ca ngợi vấn
đề gì Ai đang trò chuyện với ai
- Thể thơ: tự do
- Phương thức: Biểu cảm + tựsự
- Trình tự tường thuật : Lời
rủ rê -> Lời từ chối và lí do
từ chối -> Trò chơi của embé
* Khác:
- Không gian và đối tượngcủa các cuộc thoại
- Sức hấp dẫn của các tròchơi khác nhau
- Hình ảnh mẹ, tấm lòng mẹ
ở đoạn 2 rõ nét hơn, da diếthơn
II Luyện tập Bài tập 1
- Bài thơ tập trung ca ngợitình mẹ con Đó là tình cảmcao quý, bất diệt
- Trong bài thơ này, đứa conđang thủ thỉ trò chuyện với
mẹ Nội dung cuộc đối thoại
mà đứa trẻ đang nói với mẹdiễn ra trong giấc mơ, trong
Trang 13? Hai trò chơi trong tác phẩm có
gì khác nhau Em bé thích trò
chơi nào hơn Vì sao
? ngoài ý nghĩa ngợi ca tình mẹ
con, em thấy bài thơ còn gợi lên
điều gì sâu xa hơn
HS trả lời
HS trình bày
sự tưởng tượng của nó ta-go
đã lắng nghe rất tinh tế nhữngtiếng nói bên trong của lứatuổi ấu thơ Thế giới màhcungs tưởng tượng bao giờcũng kì ảo, lung linh Lời nóicủa đứa con cho thấy tình yêu
vô bờ bến dành cho me
Bài tập 2
- Có hai trò chơi : Trò chơicủa thiên nhiên và trò chơicủa đứa trẻ
- Thiên nhiên dù đẹp, phóngkhoáng nhưng cậu bé vẫn ởlại với trò chơi của mình.Đơn giản, trò chơi ấy gắn liềnvới tình mẹ con
Bài tập 3 + Tình yêu thương của cha
mẹ là cội nguồn của mọi sángtạo, ước mơ
+ Cuộc đời có nhiều cám dỗnhưng tình yêu thương, tìnhmẫu tử là bến bờ leo giữ conngười không bị sa ngã
+ Hạnh phúc không phảikiếm tìm ở đâu mà ở ngaytrong mái nhà, trong vòng taymẹ
+ Con người có thể mơ
tưởng đến những chân trờiđẹp đẽ xa xôi nhưng hạnhphúc bao giờ cũng gắn vớibàn tay lao động của conngười, hạnh phúc tồn tại trênthế gian này
3 Củng cố, luyện tập
? Theo em hình ảnh của người mẹ xuất hiện ở phần một hay hai rõ nét hơn
? Qua bài thơ ''Mây và Sóng'' em rút ra bài học gì
Trang 14Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …… Ngày dạy: ……… Sĩ số: 31Vắng: ………
Tiết 35
CỦNG CỐ KIẾN THỨC VỀ NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý
Giáo dục tình yêu môn học
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Chuẩn bị của giáo viên :
Soạn bài, tham khảo tài liệu có liên quan
2 Chuẩn bị của học sinh :
Xem lại Tiết 123, 128
III Tổ chức các hoạt động dạy và học
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
GV cho HS đọc đoạn văn
? Em hiểu hàm ý của hai mẹ
3 Điều kiện sử dụng hàm ý
II Luyện tập Bài tập 1
Trang 15con như thế nào.
Yêu cầu HS đọc đoạn văn
? Hàm ý mà Lão Hạc nói là gì
? Ông giáo có hiểu hàm ý đó
không
? Em hiểu hàm ý của những câu
sau như thế nào
GV yêu cầu 3 HS lên bảng
* Hàm ý của mẹ :+ Con chưa cầm nổi đâu+ Cứ để mẹ giúp con nốt hômnay
Bài tập 2
'' Hôm sau, Lão Hạc sang nhàtôi Vừa thấy tôi lão báo ngay:
- Cậu Vàng đi đời rồi ônggiáo ạ
- Cụ bán rồi''-> Hàm ý : Tôi đã bán cậuvàng rồi
=> Ông giáo đã hiểu hàm ýcủa Lão Hạc
Bài tập 3
a Bao giờ trạch đẻ ngọn đa Sáo đẻ dưới nước thì ta lấymình
=> Không bao giờ sự việc đóxảy ra, chứng tỏ ta không baogiờ lấy mình
b Không - Bác đừng vẽ cháu.Cháu giới thiệu với bác ông
kĩ sư ở vườn rau Sa Pa
=> Bác hãy vẽ ông kĩ sư,cháu chưa xứng đáng đượcvẽ
c Anh rằng bác mẹ anhhiền
Cắn cơm không vỡ Cắntiền vỡ đôi
=> Cha mẹ anh ghe gớm, keokiệt
Bài tập 4
a Lan : Bạn có bút tớ mượn một cái ?
1 Làm gì có bút thừa màmượn
2 Có thừa cũng không chomượn
Trang 16? Nhận xét về cách trả lời sau.
? Trong các câu trả lời trên, câu
nào là nghĩa tường minh, câu
nào là nghĩa hàm ý
? Với em, em chọn cách trả lời
nào Tại sao
- Tất cả đều từ chối khôngcho mượn (hoặc không cócho mượn)
=> Câu 1,2 là nghĩa tườngminh còn lại là hàm ý
Trang 17Học sinh ôn tập, củng cố kiến thức về các văn bản nhật dụng đã học từ lớp 6
=> 9 Dựa vào đó để áp dụng vào thực tế
1 Chuẩn bị của giáo viên :
Soạn bài, tham khảo tài liệu có liên quan
2 Chuẩn bị của Học sinh:
Xem lại Tiết 131, 132
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
( Kết hợp trong giờ giảng )
2 Bài mới
GV gi i thi u( )ớ ệ
? Nêu những đặc điểm của khái
tr-→ Phong phú, đa dạng
3 Chức năng:
- Đề cập, bàn luận, thuyếtminh , tường thuật, miêu tả,đánh giá những vấn đề,những hiện tượng gần gũi,bức thiết đối với cuộc sốngtrước mắt của con người vàcộng đồng
4 Tính cập nhật:
- Là kịp thời đáp ứng yêucầu, đòi hỏi của cuộc sốngbức thiết, hằng ngày ( cái th-ường nhật phải gắn vớinhững vấn đề lâu dài của sựphát triển lịch sử, xã hội.)
Trang 18Cho HS thảo luận, phát biểu,
giáo viên chốt lại
GV chia nhóm, hướng dẫn thảo
luận tổng hợp nội dung chính
+ Mở rộng hiểu biết, có ýthức quan tâm đến đời sống
xã hội
* Lưu ý:
HS thảo luận, phát biểu
Những văn bản nhật dụngtrong chương trình là một bộphận của môn Ngữ văn, VBđược chọn lọc phải có giá trịvăn chương ; đáp ứng đượcyêu cầu bồi dưỡng kiến thức
và rèn luyện kỹ năng củamôn Ngữ văn
II Nội dung các văn bản
nhật dụng đã học.
HS thảo luận nhóm Đại diện trả lời, nhận xét
- Chuẩn bị nội dung tự chọn : Tổng kết văn bản nhật dụng (T2)
Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …… Ngày dạy: ……… Sĩ số: 31Vắng: ………
Tiết 37
Trang 19
CỦNG CỐ KIẾN THỨC TỔNG KẾT VĂN BẢN NHẬT DỤNG( Tiếp)
1 Chuẩn bị của giáo viên :
Soạn bài, tham khảo tài liệu có liên quan
2 Chuẩn bị của Học sinh:
Xem lại Tiết 131, 132
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
( Kết hợp trong giờ giảng )
3 Có ý kiến, quan điểm riêngvới những vấn đề được nêu ra
Trang 20? Hãy tìm và phân tích tác dụng
của việc kết hợp các phương
thức biểu đạt trong 1 văn bản cụ
và có đủ bản lĩnh, kiến thức,cách thức bảo vệ những quanđiểm ý kiến ấy Có thể đềxuất giải pháp
4.Vận dụng các kiến thức củacác môn học khác để đọc-hiểu văn bản nhật dụng vàngược lại
5 Căn cứ vào những đặcđiểm hình thức của văn bản
và phương thức biểu đạttrong lúc phân tích nội dung
6 Kết hợp xem tranh, ảnh,theo dõi các phương tiệnthông tin đại chúng một cáchthường xuyên
* Thực hành : Bài tập 1:
- Chuẩn bị nội dung tự chọn : Bến quê
Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …… Ngày dạy: ……… Sĩ số: 31Vắng: ………
Tiết 38
Trang 21
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Soạn bài, tham khảo tài liệu có liên quan
2 Chuẩn bị của học sinh
- Xem lại Tiết 136,137
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
? Tóm tắt văn bản ''Bến quê'' của Nguyễn Minh Châu
? Một trong những yếu tố đầu
tiên tạo nên sức hấp dẫn của
''Bến quê'' là nghệ thuật xây
- Kể theo ngôi thứ 3
- Nhân vật chính: Nhĩ
II Luyện tập Bài tập 1
HS suy nghĩ, trình bày
- Tình huống trong truyện
ngắn ''Bến quê'' được xâydựng trên một chuỗi nghịch lí:
+ Nhĩ là người đã từng đinhiều nước trên thế giớinhưng đến cuối đời, do ốmnặng, anh bị cột chặt trêngiường bệnh Thậm chí, đểnhích người đến bên cửa sổ,anh cũng thấy khó khăn như
đi hết cả vòng trái đất
+ Khi phát hiện ra vẻ đẹp bênkia sông cũng là lúc Nhĩkhông thể đến với vùng đất
Trang 22? Việc tạo ra tình huống đó có ý
nghĩa và giá trị gì
? Truyện được trần thuật theo
tâm trạng và suy nghĩ của ai
Việc lựa chọn người trần thuật
như thế đem đến hiệu quả nghệ
=> Việc tạo tình huống nhưtrên khiến cho mạch truyệnkhông đơn điệu, dòng suynghĩ của nhân vật diễn ra mộtcách tự nhiên Thông thường,khi viết về những nhân vật kềcận cái chết, nhiều nhà vănhay dựng các tình huốngnghệ thuật nhằm nêu bật khátvọng sống và nỗ lực thoátkhỏi sự vây bủa của tử thần(Chiếc lá cuối cùng), cònNguyễn Minh Châu lại xâydựng tình huống để miêu tảnhững suy tư, chiêm nghiệm
về cuộc sống của nhân vật.Đây cũng là tìm tòi đanngsquý của Nguyễn Minh Châu
Bài tập 2
- Truyện được trần thuật từngôi thứ ba nhưng lại diễn ratheo cái nhìn và tâm trạngcủa Nhĩ Tâm trạng và suynghĩ của nhân vật được đặttrong một hoàn cảnh đặcbiệt : Nhĩ sắp từ giã cuộc đời.Việc lựa chọn cách trần thuậtnhư thế giúp cho những suyngẫm và triết lí của tác phẩmthêm sâu sắc Lời nói và suynghĩ của người sắp chết baogiờ cũng thật đến tận đáy.Đây cũng là nghệ thuậtthuyết phục người đọc phảitin cậy những triết lí trong tácphẩm của nhà văn
3.
Củng cố, luyện tập
? Ngôi kể của truyện Tác dụng của ngôi kể đó
Trang 23? Tình huống truyện được đặt ra như thế nào Ý nghĩa của tình huống đó.
4.Hư ớng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Xem lại Tiết 136,137
- Hoàn thành các bài tập
- Chuẩn bị nội dung tự chọn : Bến quê (Tiếp)
Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …… Ngày dạy: ……… Sĩ số: 31Vắng: ………
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Soạn bài, tham khảo tài liệu có liên quan
2 Chuẩn bị của học sinh
- Xem lại Tiết 136,137
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
? Tóm tắt văn bản ''Bến quê'' của Nguyễn Minh Châu
2 Bài mới
? Trên giường bệnh, Nhĩ khao
khát điều gì Điều đó có mâu
thuẫn với người ''đã từng đi tới
không sót một xó xỉnh nào trên
trái đất'' như Nhĩ hay không
? Trong những ngày cuối đời,
-> Điều đó tưởng như mâu
Trang 24Nhĩ hiểu ra điều gì
? Câu văn nào thể hiện rõ nhất
sự chiêm nghiệm của nhân vật
Nhĩ về cuộc đời
? Có ý kiến cho rằng : Bến quê
là một truyện ngắn giàu tính
biểu tượng Em hãy tìm các chi
tiết mang tính biểu tượng và
nêu ý nghĩa của các chi tiết đó
- Gia đình là điểm tựa vữngchắc nhất trong cuộc đời mỗicon người ( thông qua cảmnhận của Liên)
- Trong đời có biết bao bấtngờ, con người ta ''thật khótránh được những cái điềuvòng vèo hoặc chùng chình''
HS tìm câu văn
Bài tập 5
HS tìm và nêu ý nghĩa
- Hình ảnh bãi bồi, bến sông
và khung cảnh thiên nhiên là
biểu tượng cho vẻ đẹp của
đời sống, của quê hương xứ
sở trong những cái gần gũi,bình dị Nhan đề “Bến quê”mang ý nghĩa biểu tượng ấy
- Sắc tím đậm hơn của nhữngbông hoa bằng lăng cuốimùa; tiếng đất lở ở bờ sôngbên này khi cơn lũ đầu nguồndồn về…là biểu tượng cho sựsống tàn lụi trong nhữngngày cuối cùng của đời Nhĩ
- Hình ảnh cậu con trai sa vàomột đám chơi phá cờ thế trên
lề đường biểu tượng cho cáivòng vèo, chùng chình trên đ-ường đời mà ngời ta khótránh khỏi
- Con đò chở khách trên sôngHồng cập bến là con đò sẽ đ-
Trang 25ưa Nhĩ tới về cõi hư khôngcủa một kiếp người
- Hành động kì quặc của Nhĩ
ở cuối truyện có ý nghĩa thứctỉnh con người hãy mau dứt
bỏ những cái vòng vèo,chùng chình trên đường đời
để hướng tới giá trị đích thực,vốn rất quen thuộc, gần gũi
và bền vững
3.Củng cố, luyện tập
? Theo em chi tiết lũ trẻ cạnh nhà Nhĩ có ý nghĩ biểu tượng gì
? Tại sao ước nguyện của Nhĩ không được thực hiện Nhĩ có trách con trai mìnhkhông
4 Hư ớng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Xem lại Tiết 136,137
- Hoàn thành các bài tập
- Chuẩn bị nội dung tự chọn : Những ngôi sao xa xôi
Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …… Ngày dạy: ……… Sĩ số: 31Vắng: ………
Tiết 40
CỦNG CỐ KIẾN THỨC VĂN BẢN
NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI
Lê Minh Khuê
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Soạn bài, tham khảo tài liệu có liên quan
2 Chuẩn bị của học sinh
- Xem lại Tiết 141,142
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
? Tóm tắt văn bản ''Những ngôi sao xa xôi'' của Lê Minh Khuê
2 Bài mới
GV gi i thi u ( )ớ ệ
Trang 26HĐ CỦA GV HĐ CỦA HS NỘI DUNG
? Xác định thể loại của văn bản
? Văn bản dùng phương thức
biểu đạt gì
? Truyện được kể theo ngôi thứ
mấy Tác dụng của ngôi kể này
? Ba cô gái đã sống và làm việc
trong hoàn cảnh nào
? Ba cô gái thanh niên xung
phong được giới thiệu về công
việc như thế nào
và suy nghĩ của nhân vật
II Luyện tập Bài tập 1:
Hoàn cảnh sống, chiến đấu;
- Họ ở trên một cao điểm,giữa một vùng trọng điểmtrên tuyến đường TrườngSơn
+ con đường bị đánh lở loét + hai bên đường không có láxanh
-> Sống chiến đấu ở nơi nguyhiểm ác liệt, nơi tập trungnhiều nhất bom đạn kẻ thù,nơi c/s gần như bị huỷ diệt
- Công việc:
+ chạy trên cao điểm giữaban ngày- nóng 30 độ
+ khi có bom nổ thì chạy lên
đo khối lượng đất lấp vào hốbom, đếm bom cha nổ
+ nếu cần thì phá bom+ công việc bị bom vùi th-ường xuyên
-> Đây là công việc hết sứcnguy hiểm phải đối mặt vớicái chết, đòi hỏi sự dũng cảm,bình tĩnh, tự tin chấp nhận hisinh