Giáo án tự chọn Ngữ văn 9

Sử dụng yếu tố miêu tả kết hợp với các phơng pháp thuyết minh để hoàn thành một doạn văn thuyết minh trên cơ sở triển khai câu chủ đề sau: Cây tre đợc sử dụng nhiều trong đời sống sinh h

Trang 1

Ngày soạn ……….

Ngày giảng ………. Tiết: 1

Giới thiệu chơng trình Ngữ Văn 9

A Yêu cầu : Giúp HS nắm đợc:

- Khái quát chơng trình Ngữ Văn 9 và yêu cầu riêng đốivới từng phân môn

III Bài mới

?- Môn NV 9 gồm có bao nhiêu tiết ?

Mỗi phân môn đợc sắp xếp ntn ? Nội

dung chính của từng phân môn ?

- Phần Văn cần hớng tới một số

yêu cầu về kiến thức sau :

Vb là của ai ? viết về cái gì ? nội

dung chính ? ca ngợi hay phê phán

điều gì ? vb đó thuộc thể loại gì ?

đoc em thích nhất VB nào? Vì sao ?

- HS tự nêu cảm nhận ban đâù của

- Thơ hiện đại : Một số bài thơ tiêubiểu sau năm 1945 và thơ hiện đại nớcngoài

- Văn nghị luận : Một số tp về vănnghị luẫn xh và nghị luận vh

3 Phần TLV

- Giới thiệu về văn thuyết minh vớinội dung phát triển cao hơn kết hợp vớibiện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả

- Văn bản tự sự với nd phát triển caohơn so với các lớp dới kết hợp với nghịluận và miêu tả nội tâm, đối thoại độcthoại và độc thoại nội tâm…

- Văn nghị luận : Bao gồm nghị luậnxã hội, nghị luận văn học

Trang 2

IV Củng cố:

- GV hệ thống bài giảng

V.H

ớng dẫn học bài

- HS về nhà xem lại toàn bộ nội dung chơng trình

- Chuẩn bị bài mới

Rút kinh nghiệm: ………

………

Ngày giảng ………. Tiết: 2 Củng cố kiến thức văn bản Phong cách Hồ Chí Minh A Yêu cầu : Giúp HS - Thấy đợc vẻ đẹp trong phong cách HCM là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và hiện đại - Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, HS có ý tức tu dỡng, học tập, rên luyện theo gơng Bác B Chuẩn bị của GV và HS - GV: Hệ thống câu hỏi - HS : Bài soạn C Các hoạt động dạy và học I ổ n định TC II Kiểm tra bài cũ: KT Sự chuẩn bị của HS III Bài mới. Hoạt động của GV và HS Nội dung ? - VB Phong cách HCM thuộc kiểu vb nào? Trong chơng trình ngữ Văn THCS em đã học vb Đức tính giản dị của Bác Hồ , hãy so sánh?

?- VB gồm mấy luận điểm? Đó là những luận điểm nào? -Thuyết minh

- So sánh:

+ VB Phong cách HCM chủ yếu nói

về phong cách làm việc, cách sống của HCM.Cốt lõi của phong cách HCM là

vẻ đẹp văn hoá với sự kết hợp hài hoà giữa tinh hoa văn hoá DT và tinh hoa vă hoá nhân loại

+Đức tính giản dị của Bác Hồ Chỉ nói về cách sống của Ngời

- VB gồm có 2 luận điểm: +Tầm sâu rộng vốn tri thức văn hoá của HCM

1.Nắm vững phơng tiện giao tiếp là ngôn ngữ

2.Qua công việc và LĐ mà học hỏi

3 Học hỏi, tìm hiểu đến mức sâu sắc

4 Không chịu ảnh hởng một cách

Trang 3

?- Nhận xét cách lập luận của tg ?

?- Em hãy nêu một vài hiểu biết của

em về HCM?

- HS tự nêu-GVNX

?- Theo em nếp sống giản dị có những

u điểm gì?

thụ động

5 Tiếp thu cái hay và phê phán cái tiêu cực

6 Trên nên tảng VH DT mà tiếp thu những ảnh hởng quốc tế

+Lối sống bình dị rất phơng Đông, rất VN

1 Nơi ở, nơi làm việc đơn sơ

2 Trang phục giản dị

3 Ăn uống đạm bạc

Đây là lối sống giản dị nhng thanh cao

- Cách lập luận chặt chẽ, nêu lên những luận cứ xác thực, chọn lọc trình bày khúc triết với tất cả tấm l.òng ng-ỡng mộ ca ngợi

- Làm cho con ngời luôn luôn thoải mái, tiết kiệm đợc tiền của trong cuộc sống, con ngời thăng bằng, đạo đức trong sáng, dễ tiếp xúc gần gũi với mọi ngời

IV Củng cố:

?- Hãy phát biểu cảm nghĩ của em về cách sống giản dị của Bác?

- HS tự phát biểu- GVNX

V H ớng dẫn học bài

- HS học kỹ bài

Rút kinh nghiệm:………

………

Tuần: 1 Ngày … … tháng ……… năm 2010 Đỗ Hải Quỳ Ngày soạn ……….

Ngày giảng ………. Tiết: 3

Củng cố kiến thức Tiếng Việt :

Các phơng châm hội thoại

Tập làm văn:

Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh-Luyện tập

A- Yêu cầu : Giúp HS nắm đợc

- Phơng châm hội thoại là t tởng chỉ đạo hđ hội thoại

- Biết cách sử dụng một số bp nt vào vb thuyết minh

Trang 4

- Biết cách tổng hợp kiến thứcB- Chuẩn bị của GV và HS

- GV: Hệ thống câu hỏi và bài soạn

- HS : Nội dung bài học va bài tập

III Bài mới.

?- Thế nào là phơng châm về lợng?

Phơng châm về chất?

- Lấy ví dụ?

?- Các trờng hợp sau đây phê phán

ngời nói vi phạm phơng châm hội thoại

nào?

Nói ba hoa thiên tớng; Có một thốt ra

mời; Nói mò mói mẫm; Nói thêm nói

thắt; Nói một tấc lên trời

?- Văn bản thuyết minh là gì? Đặc

điểm chủ yếu của văn bản thuyết

minh? Các phơng pháp thuyết minh

? –Lấy ví dụ về các văn bản hoặc

phần văn bản thuyết minh có sử dụng

biện pháp nghệ thuật theo yêu cầu sau:

- Một ví dụ về văn bản thuyết minh

có dùng hình thức tự thuật, đối thoại

- Một ví dụ về văn bản thuyết minh

ợc nói thiếu hoặc nói thừa 2- Phơng châm về chất: Trong giaotiếp, không nói những điều mà mìnhkhông tin là đúng Khi nói những điềukhông đúng sẽ không có lợi đối với ng-

ời đối thoại 3- Bài tập:

Vi phạm phơng châm về chất

B- Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh- Luyện tập

1- Văn bản thuyết minh là cung cấptri thức giới thiệu đặc điểm, tính chấtphơng pháp

2- Đặc điểm: tri thức phải kháchquan, phổ thông

3- Phơng pháp thuyết minh: Phơngpháp nêu định nghĩa, phân loại, nêu ví

dụ, liệt kê, số liệu, so sánh 4- Luyện tập

- Nên chọn những văn bản ngắn

nh-ng tiêu biểu Có thể tìm tronh-ng các bàithuyết minh về danh lam thắng cảnhhoặc loài vật trên các tài liệu: Sách,báo, tạp chí ( kèm theo chú thích tênvăn bản, tên tác giả, tên tài liệu )

IV- Củng cố:

?- Đặt câu có các thành ngữ liên quan đến các phơng châm về lợng và

ph-ơng châm về chất trong hội thoại?

Mẫu phơng châm về lợng: Cậu ấy nói đồng quang sang đồng rậm

Phơng châm về chất: Anh đừng nói thêm nói thắt

V- H ớng dẫn học bài

- Học sinh học kỹ bài

Trang 5

*Rút kinh nghiệm………

………

Ngày giảng ………. Tiết: 4 Củng cố kiến thức văn bản Đấu tranh cho một thế giới hoà bình “G.Mac- két” A- Yêu cầu : Giúp HS - Hiểu đợc nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất; Nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó, là đấu tranh cho một thế giới hoà bình - Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của tác giả: Chứng cứ cụ thể xác thực, cách so sánh rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ B- Chuẩn bị của GV và HS - GV: Hệ thống câu hỏi - HS : Bài soạn C- Các hoạt động dạy và học VI ổ n định TC VII Kiểm tra bài cũ: KT Sự chuẩn bị của HS VIII Bài mới. Hoạt động của GV và HS Nội dung

?- Để làm sáng tỏ nguy cơ chiến tranh hạt nhân, lập luận của nhà văn đ-ợc thể hiện nh thế nào? ?- Ngoài việc cảnh báo nguy cơ chiến tranh hạt nhân, thái độ của tác giả đối với các thế lực đang chạy đua vũ trang còn đợc thể hiện nh thế nào?

?- Là một học sinh em hãy thử viết một bức th kêu gọi các quốc gia có vũ khí hạt nhân hãy cam kết không chạy đua vũ trang và huỷ bỏ vũ khí hạt nhân?

1- Tác giả nêu số liệu và phân tích

số liệu, dùng so sánh đối chiếu để làm

rõ những tác hại của việc chạy đua vũ trang đối với đời sống nhân loại, đặt giả thuyết để tăng sức thuyết phục đối với mọi ngời Theo đó em có thể nêu dẫn chứng cụ thể

2- Thái độ của tác giả: lên án tính chất tàn bạo của vũ khí hạt nhân-Không đồng tình với việc chạy đua vũ trang- Lên án chạy đua vũ trang gây hậu quả là không giảm đợc đói nghèo

và lạc hậu 3- Vũ khí hạt nhân có sức huỷ diệt cả trái đất Nếu nó nằm trong tay các thế lực phản đông hiếu chiến hoặc vì một lý do nào đó lại rơi vào tay những

kẻ khủng bố thì hậu quả sẽ khôn lờng

- Sản xuất vũ khí hạt nhân làm thiệt hại không nhỏ đến nền kinh tế thế giới

- Ngày nay sự đối đầu đang đợc thay thế dần sang đối thoại, loài ngời đang sống ngày một văn minh hơn, có văn hoá hơn, không còn cơ sở cho sự tồn tại của vũ khí hạt nhân

- Con đờng duy nhất để thế giới có HB

là từ bỏ chạy đua vũ trang, phá huỷ vũ khí giết ngời hàng loạt, tập trung các

Trang 6

?- Em hãy viết một văn bản nhật

dụng, trình bày nguy cơ của bệnh dịch

AIDS?

thành tựu khoa học phục vụ cho đời sống con ngời

4- Em có thể làm dựa vào cách lập luận của các bài: Ôn dịch, thuốc lá; Đấu tranh cho một thế giới HB

- Giáo viên hệ thống bài giảng

V- H ớng dẫn học bài

- Học sinh viết lời th phải hùng hồn, tha thiết, tạo đợc sự truyền cảm

Rút kinh nghiệm:………

………

Tuần: 2 Ngày … … tháng ……… năm 2010 Đỗ Hải Quỳ Ngày soạn ……….

Ngày giảng ………. Tiết: 5 Củng cố kiến thức Tiếng Việt: Các phơng châm hội thoại( tiếp ) Tập làm văn: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh- Luyện tập

A- Yêu cầu : Giúp HS

- Nắm đợc nội dung phơng châm quan hệ, phơng châm cách thức và

ph-ơng châm lịch sự Biết vận dụng những phph-ơng châm này trong giao tiếp

- Văn bản thuyết minh có khi phải kết hợp yếu tố miêu tả thì VB mới hay

B- Chuẩn bị của GV và HS

- GV: Hệ thống câu hỏi, bài tập

- HS : Bài soạn

C- Các hoạt động dạy và học

I, ổ n định TC

II.

Kiểm tra bài cũ: KT Sự chuẩn bị của HS

Trang 7

? Vận dụng phơng châm hội thoại để

PT lỗi và chữa lại cho đúng?

- Thấy Hà đếnchậm, Hoa liềnnói:- Cậu có họvới rùa phảikhông?

?Trong giao tiếp, từ ngữ nào thờng đợc

sử dụng để thể hiện phơng câm lịch sự?

? Vì sao trong VB thuyết minh lại đa

yếu tố miêu tả vào?

-Trong thuyết minh, những câu văn có

ý nghĩa miêu tả nên đợc sử dụng đan

xen với những câu văn có ý nghĩa lý

giảI, ý nghĩa minh hoạ

? Sử dụng yếu tố miêu tả kết hợp với

các phơng pháp thuyết minh để hoàn

thành một doạn văn thuyết minh trên cơ

sở triển khai câu chủ đề sau:

Cây tre đợc sử dụng nhiều trong đời

sống sinh hoạt hằng ngày của ngời

1. Ph ơng châm quan hệ: Khi giao

tiếp cần nói đúng vào đề tài,tránh nói lạc đề

2. Ph ơng châm cách thức: Khi giao

tiếp, phải chú ý nói ngắn gọn, rõràng, tránh cách nói mơ hồ làmgiảm hiệu quả giao tiếp

3. Ph ơng châm lịch sự: Khi giao

tiếp, cần chú ý đến sự tế nhị,khiêm tốn và tôn trọng ngờikhác

4 Bài tập

a Vi phạm phơng châm lịchsự

Chữa: Nhanh lên cậu, muộn lắmrồi

b .Xin lỗi, xin phép , xin mạnphép,à , ạ, nhé…

B Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh- Luyện tập

1- Để thuyết minh cho cụ thể sinh

động, hấp dẫn bài thuyết minh cầnkết hợp sử dụng với yếu tố miêu tả

để đối tợng thuyết minh đợc nổi bậtgây ấn tợng

2- Luyện tập

IV.Củng cố:

- Miêu tả trong VB TM chỉ dừng lại ở việc tái hiện lại hình

ảnh, đối tợng ở một chừng mực nhất định tránh tình trạnglạm dụng, làm hạn chế tính khoa học, chân thực của nộidung thuyết minh

V H ớng dẫn học bài.

- Học sinh làm hoàn chỉnh bài tập luyện tập

- Chuẩn bị cho bài mới

Rút kinh nghiệm………

………

Trang 8

Quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em

A- Yêu cầu: Giúp HS:

- Thấy đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiệnnay, tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ em

- Hiểu đợc sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo

? Bản tuyên bố đợc trích lục ở đây gồm

có bao nhiêu điều? đợc phân bố ở các

phần ra sao?

? Em hãy nhận xét cấu trúc của vb?

- Tính pháp lí, tính cộng đồng, tính

nhân đạo bao trùm VB này

? Mở đầu tuyên bố có nêu rõ quan

điểm: Tuôỉ chúng ta phải đợc sống

trong vui tơi, thanh bình, đợc chơi, đợc

học và phát triển Quan điểm đó đã chi

ra lời tuyên bố Sự thách thức nói lênthực trạng của trẻ em TG Điều cơ hộihoàn cảnh XH và LS thuận lợi Phầnnhiệm vụ là ND chính của bản tuyênbố

3 Có hai cách:

a, Cách một: Căn cứ vao nhận định đểxác định các ý chính:

Chẳng hạn nh: Nhận định trên đâygồm các ý chính:

- ( Trẻ em ) phải đợc sống trong vui tơi,thanh bình ( có môi trờng…)

4 Bài tập đòi hỏi vận dụng kiến thứcthực tế Cần tách hai yêu cầu để giảI

Trang 9

? Vận dụng nội dung văn bảnTuyên bố

vào thực tế nớc ta, em hãy cho biết việc

bảo vệ quyền lợi và chăm lo đến sợ

phát triển của trẻ em Việt Nam hiện

nay đang gặp những thách thức và cơ

hội nào Tìm một số dẫn chứng minh

hoạ cho nhữnh hành động thực hiện

các nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi, chăm

lo sự phát triển của trẻ em trong những

năm qua

Trên cơ sở gợi ý trên em tự tìm dẫn

chứng

Ví dụ: Thách thức: bệnh tật, đói nghèo,

tình trạng ly hôn của nhung ngời làm

bố mẹ đang có nguy cơ tăng…

Ví dụ: Sự quan tâm của gia đình và xã

hội dành cho trẻ em nhân các ngày lễ

( Ngày quốc tế thiếu nhi 1-6, ngay rằm

Trung thu, ngày khai trờng,…) ; những

u tiên dàn cho trẻ em trong lĩnh vực

giáo dục, chăm sóc sức khoẻ …

đáp:

- yêu cầu 1: Nêu thách thức cơ hội ( trên cơ sở nội dung bản tuyên bố để vận dụng vào thực tế Việt Nam)

Cơ hội sự quan tâm của Đảng, Nhà

n-ớc, cộnh đồng xã hội; điều kiện cuộc sống đang ngày càng đợc cải thiện; những vấn đề liên quan đến quyền lợi của trẻ em đang trở thành vấn đề chung của toàn cầu

- Yêu cầu 2: Nêu dẫn chứng minh hoạ (

có thể căn cứ vào nguồn tài liệu, sách báo, tạp chí, chơng trình phát thanh truyền hình hoặc thực tiễn ở địa phơng

em )

? Qua các phơng tiện thông tin đại chúng, em biết nhân loại đã tìm cách

nào để hạn chế chạy đua chiến tranh hạt nhân?

V- H ớng dẫn học bài:

- Liên hệ về bản thân thêo lời kêu gọi của Mác- két: “tham gia vào bản

đồng ca của nhữnh ngơi đòi hỏi một TG không có vũ khí và một cuộc sống HB, công bằng”

* Rút kinh nghiệm………

………

Tuần: 3 Ngày …… … tháng ……… năm 2010 Tổ trởng Đỗ Hải Quỳ Ngày soạn………….

Ngày giảng………… Tiết: 7

Củng cố kiến thức

Tiếng Việt:

Các phơng châm hội thoại

Văn bản :

Chuyện ngời con gái Nam Xơng

Trang 10

A- Mục tiêu bài học: Giúp HS:

Nắm đợc mối quan hệ chặt chẽ giữa phơng châm hhội thoại và tình huống giao tiếp

Cảm nhận đợc vẻ đẹp truyền thống trong tâm hồn của ngơi phụ nữ VN qua nhân vật Vũ Nơng và số phận oan trái của họ dới chế độ PK Tìm hiểu những thành công về mặt nghệ thuật của TP

Hoạt động của GV và HS Nội dung

- Nói với ai? Nói về vấn đề gì, chuyện

gì?Nói nhằm mục đích gì? Nói ở đâu?

nói khi nào? Nói trong bao lâu?

VD: truyện ngắn” Lời nói dối chân

Ngời nói vi phạm phơng châm về lợng

nhng đảm bảo phơng châm về chất

VD: Chiến tranh là chiến tranh

Một khách mua hàng hỏi ngời bán:

- Hàng này có tốt không anh?

- Mốt mới đấy!

Mua đi! Dùng rồi sẽ biết anh

ạ!

? Chỉ rõ yếu tố dân gian và yếu tố lịch

sử trong câu chuyện để làm nổi bật đặc

trng của truyện truyền kỳ?

? So sánh 2 truyện Tấm Cám và truyện

Chuyện ngời con gái Nam Xơng về các

-Ngời nói muốn gây sự chú ý, muốn ngơi nghe hiểu câu nói theo 1 nghĩa hàm ẩn nào đó

3.Bài tập

- ngời bán hàng vi phạm phơng châm cách thức Đây là cách nói nửa vời, mục đích của anh ta là để bán hàng

B.Văn bản: Chuyện ng ời con gái Nam X ơng

1 Yếu tố dân gian: Kiểu nhân vật chính, các chi tiết ki lạ hoang đờng, cácnhân vật thần kì , triết lí dân gian ở cách kết thúc câu chuyện…

- Yếu tố lịch sử: Chiến tranh xảy ra, chàng Trơng đi lính; chiến tranh kết thúc, chàng Trơng trở về

2 HS lần lợt so sánh sự giống và khác nhau giữa 2 chuyện ở các khía cạnhVD: Kết cấu giống nhau( đều có 2 phần; cách kết thúc có sự khác nhau ( Tấm sau nhiều lần hoá thân lại trở lại làm ngời; Vũ Nơng đợc rửa oan nhng

Trang 11

khía cạnh: kết cấu, số phận nhân vật

chính, cách kết thúc? không trở lại trần gian nữa.)

Phân tích lỗi về phơng châm hội thoại trong câu giải thích sau đây của ông bố cho đứa con học lớp 3

- Mặt trời là thiên thể nóng, sáng ở xa trái đất

V- H ớng dẫn học bài:

- học kỹ lý thuyết , vận dụng làm BT

- chuẩn bị bài mới

………

Ngày soạn………….

Tiếng Việt:

Xng hô trong hội thoại

Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

- Hiểu đợc sự tinh tế, phong phú và giầu sắc thái biểu cảm của hệ thống các

từ ngữ xng hô trong TV MQH chặt chẽ giữa vệc sử dụng từ ngữ xng hô với tình huống giao tiếp

- Hiểu 2 cách dẫn lời nói hoặc ý nghĩ: cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

- GV: Hệ thống câu hỏi và bài soạn, bảng phụ

- HS: ND bài học, bài tập

I- ổ

n định tổ chức: KT sĩ số 9A

9B

II- Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là cách dẫn trực tiếp? Cho VD?

III- Bài mới:

Hoạt động của GV và HS Nội dung

?Trong giao tiếp em đã gặp tình huống

không biết xng hô nh thế nào cha?

Lấy VD?

- Xng hô với bố mẹ là thầy giáo cô

A X ng hô trong hội thoại

1 Từ ngữ xng hô trong hội thoạiTiếng Việt có 1 hệ thống từ ngữ xng hô đa dạng và phong phú vì vậy ngời giao tiếp phải biết dựa vào ngữ cảnh để lựa

Trang 12

- Xng hô với cháu họ đã nhiều tuổi

VD: Cai lệ gọi anh Dậu là: Thằng kia

Chị Dậu gọi anh Dậu là : Thầy em

? Xác định ngôi của từ em trong các

tr-ờng hợp sau:

a Anh em có nhà không?

b anh em đi chơi với bạn rồi

c Em đã đi học cha con?

? Thế nào là cách dẫn trực tiếp? Cho

- Hôm qua, nó quả quyết với tôi rằng

hôm nay nó đến nhà tôi chơi

? Chuyển các lời dẫn trc tiếp trong các

trờng hợp sau sang lời dẫn gián tiếp

a, Nhân vật ông giáo trong truyện

“Lão Hạc” thầm hứa với sẽ nói với anh

con trai Lão Hạc rầng “Đây là cái vờn

ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại

cho anh chọn vẹn, cụ thà chết chứ

không bán đi một sào”

b, Chiều hôm qua Hoàng tâm sự với

tôi “Hôm nay mình phải cố chạy cho

đủ tiền để gửi cho con”

c, Nam đã hứa với tôi nh đinh đóng

cột : “Tối mai tôi sẽ gặp các bạn ở bến

a Từ em gọi ngời nghe

b Từ em ngời nói xng

c Từ em gọi ngời đợc nói đến

B Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

1 Cách dẫn trực tiếp: Là trích dẫn nguyên văn từ ngữ hoặc câu văn , đoạn văn của ngời khác một cách nguyên vẹn, không thêm bớt

Khi dẫn trực tiếp cần đặt trong dấu ngoặc kép

2 Cách dẫn gián tiếp: Là nhắc lại lời hay ý của ngời hoặc nhân vật theo kiểu thuật lại, không giữ nguyên văn

3, Bài tập

a Nhân vật ông giáo trong truyện LãoHạc Thầm hứa sẽ nói với anh con trai lão Hạc rầng đó là cái vờn ông cụ sinh

ra anh ta đã cố để lại cho anh ta trọn vẹn, ông cụ thà chết chứ không bán đi một sào

b Chiều hôm qua Hoàng tâm sự với tôi rầng anh ta đang phải cố chạy cho

đủ tiền để gửi cho con

Theo đó em có thể chuyển bằng cách khác

Trang 13

………

Tuần: 4 Ngày …… … tháng ……… năm 2010 Tổ trởng: Đỗ Hải Quỳ

Ngày soạn:14-9

Tập làm văn:

Luyện tập tóm tắt tác phẩm tự sự Tiếng Việt:

Sự phát triển của từ vựng

- Ôn lại mục đích cách thức tóm tắt VB tự sự, rèn luyện cách tóm tắt

- Nắm đợc từ vựng của 1 ngôn ngữ không ngừng phát triển theo cách phát triển nghĩa của từ thành nhiều nghĩa trên cơ sở nghĩa gốc Hai phơng thức phát triển nghĩa là ẩn dụ và hoán dụ

- HS: ND bài học

I- ổ n định tổ chức:

? Xác định các từ có nghĩa chuyển và phơng thức chuyển nghĩa của

từ trong trờng hợp sau:

Bạc tình nổi tiếng lầu xanh Một tay chôn biết mấy cành phù dung

- Từ tay dùng với nghĩa chuyển theo phơng thức hoáh dụ.

III- Bài mới:

? Thế nào là tóm tắt tác phẩm tự sự?

Hãy tóm tắt 1 TP tự sự mà em đã học?

? Kể tóm tắt bằng văn bản viết về môt

sự việc xảy ra trong lớp( hoặc ở nhà

em) theo những yêu cầu sau:

- Kể tóm tắt trong khoảng 10 câu

- Kể tóm tắt trong khoảng 5 câu

A Luyện tập tóm tắt tác phẩm tự sự

-Có thể chọn các đề tài và cốt truyện quen thuộc

VD:Chuyện về 1 đôi bạn cùng giúp nhau tiến bộ trong học tập, chuyện về 1

sự hiểu nhầm tai hạigiữa 2 ngời bạn thân, chuyện về lỗi lầm vầ thaí độ ân hận của 1 bạn HS ( nếu sự việc sảy ra trong lớp học), chuyện về 1 món quà bất ngờ trong ngày sinh nhật, chuyện giúp đỡ khi ngời thân ốm( nếu sự việc sảy ra ở nhà)

B Sự phát triển của từ vựng

1 Sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ ngữ: theo 2 hớng

Trang 14

? Cho 2 trờng hợp : VD:”Bồ kinh

tế”:Trị nớc cứu đời

“Giỏi kinh tế”: Tổng thể nói chung

những hoạt động của con ngời nhằm

thoả mãn nhu cầu vật chất

VD: Từ đầu nghĩa chuyển : Đầu đề,

cứng đầu, mụ đầu

VD: Mũi mác, đầu hàng, ruột bút

VD: Cả lớp đứng dậy

? Xác định các từ có nghĩa chuyển và

phơng thức chuyển nghĩa của từ trong

các trờng hợp sau:

a Bạc tình nổi tiếng lầu xanh

Một tay chôn biết mấy cành phù dung

b.Một mặt ngời hơn mời mặt của

c Gia đình Tú Xơng có 7 miệng ăn

d Ngàn thu bạc mệnh một đời tài hoa

đ Muỗi bay rừng già cho dài tay áo

a.Đầu lòng hai ả tố nga

b Nhà ấy nay lại nuôi thêm một đầu

lợn nữa

Phơng thức chuyển nghĩa của từ đầu

trong 2 trờng hợp trên có giống nhau

không ? Vì sao?

- Hình thành nghĩa mới và nghĩa cũ mất đi VD:Từ: Đăm chiêu là phải và trái Chuyển sang nghĩa mới là: Băn khoăn suy nghĩ -Hình thành nghĩa mới cùng tồn tại với nghĩa gốc va có quan hệ với nghĩa gốc 2 Phơng thức chuyển nghĩa của từ ngữ - ẩn dụ: Là phép chuyển nghĩa dựa vào sự giống nhau giữa 2 sự vật hiện tợng - Hoán dụ: Là phép chuyển nghĩa dựa trên quan hệ tiếp cận 3 Bài tập Bài 1 a.Hoán dụ b.Hoán dụ c Hoán dụ d oán dụ đ ẩn dụ Bài 2 a ẩn dụ b Hoán dụ

IV- Củng cố: ? Theo em từ ghép đẳng lập đợc cấu tạo theo phơng thức chuyển nghĩầ nào? Tại sao? - Lấy 2 yêú tố đại diện để chỉ hành loạt các yếu tố cùng loại VD: Từ quần áo gồm 2 yếu tố quần và áo nhng dùng để chỉ các đồ mặc nói chung V- H ớng dẫn học bài: - học kỹ lý thuyết , vận dụng làm BT - chuẩn bị bài mới

………

Ngày soạn: 15-9

Văn bản:

Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

(Phạm Đình Hổ)

Trang 15

-Thấy đợc cuộc sống xa hoa của vua chúa, sự nhũng nhiễu của quan lại thời Lê – Trịnh thái độ phê phán của tác giả Bớc đầu nhận biết đặc trng cơ bản của thể loại tuỳ bút đời xa và đánh giá đợc giá trị nghệ thuật của những dòngghi chép đầy tính hiện thực này.

- HS: ND bài học, bài soạn

I- ổ n định tổ chức:

? Tóm tắt văn bản Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh ?

III.Bài mới:

? Viết một đoạn văn biểu cảm từ 10

đến 15 dòng ghi lại suy nghĩ của em về

cuộc sống xa hoa, vô độ của chúa Trịnh

và các quan lại hầu cận đợc miêu tả

trong phần văn bản đã đợc trích học ?

? Su tầm một số văn bản có cùng nội

dung chủ đề với Chuyện cũ trong phủ

chúa Trịnh Tìm một số chi tiết, hình

ảnh đợc miêu tả, phản ánh các tác

phẩm để làm toát lên tính chân thực

trong quá trình sáng tác cảu các tác

giả?

? Vận dụng hiểu biết về thể tuỳ bút để

viết một bản tuỳ bút ngắn theo đề tài tự

chọn ?

? Phân biệt nghĩa các yếu tố đồng âm

sau đây: vũ trong vũ lực, phong vũ

biểu, vũ đạo ?

1

- Về phơng thức biểu đạt, đây là vănbiểu cảm Tuy nhiên, em có thể kếthợp sử dụng cả văn miêu tả, tự sự đểtrích dẫn chứng cứ từ văn bản, làm rõhơn cho cảm xúc của mình

- Về hình thức, chỉ cần viết một đoạnvăn, không sa vào viết đoạn văn có bốcục hoàn chỉnh

- Về nội dung, em có thể bày tỏ trong

đoạn văn biểu cảm những suy nghĩ sau:Ngạc nhiên và bất bình trớc thói ănchơi xa xỉ, vô độ của chúa Trịnh và cácquan hầu cận ; Phẫn nộ trớc nhữnghành động “ nhờ gió bẻ măng” của bọnhoạn quan cung giám ; cảm thông sâusắc với nỗi khổ của nhân dân ; Cảmnhận đợc thái độ bất bình của tác giảkhi dựng lại hiện thực lịch sử…

2- Bài tập có yêu cầu mở rộng kiếnthức dới hình thức thu thập tài liệu Các

em có thể tham khảo các những tácphẩm sau: Thợng kinh ký sự của LêHữu Trác; Hoàng Lê nhất thống chí củaNgô gia văn phái

- Đây là dạng bài tập khó dành cho họcsinh khá, giỏi, có năng khiếu viết văn

Về cách diễn đạt, cố gắng bám sátnhững yêu cầu của thể văn tuỳ bút : ghichép tuỳ hứng, có kết hợp miêu tả, tự

sự, biểu cảm hoặc đan xen một số lờibình; cách phản ánh, miêu tả phải cụthể, chân thực, sinh động Về đề tài, cóthể chọn nhữnh đề tài nhỏ, quen thuộc(ví dụ : Ngày Tết ở quê…)

? KN tuỳ bút?

Trang 16

-Lèi ghi chÐp tho¶i m¸i tù nhiªn, võa rÊt ch©n thùc , Tû mØ l¹i võa trµn

®Çy c¶m xóc §an xen tù sù víi miªu t¶ kÌm lêi b×nh ng¾n gän s©u s¾c,giÇu chÊt tr÷ t×nh, thÓ hiÖn nh÷ng c¶m xóc tù nhiªn

Trang 17

Sự phát triển của từ vựng ( tiếp)

- Cảm nhận đợc vẻ đẹp hào hùng của ngời dân tộc anh hùng Nguyễn Huệtrong chiến công đại phá quân Thanh, sự thảm bại của bọn xâm lợc và sốphậncủa bọn vua quan phản dân hại nớc

_ Hiện tợng phát triển từ vựng của 1 ngôn ngữ bằng cách tăng số lợng từ ngữnhờ: Tạo thêm từ ngữ mới, mợn từ ngữ của tiếng nớc ngoài

? Tóm tắt những ý chính trong lời dụ

của vua Quang Trung trớc binh lính và

giải thích vì sao lời dụ ấy có sức thuyết

phục rất lớn?

? đọc đoạn văn ghi lại lời dụ của vua

Quang Trung, em liên hệ vứi tác phẩm

văn học trung đại nào? Vì sao?

? Các tác giả là các trí thức trung quân

rất có cảm tình với nhà Lê; nhng đồng

thời họ cũng là những nhà văn sáng tác

trên quan điểm tôn trọng sự thật lịch sử

khi phản ánh sự thật Sự mâu thuẫn ấy

trong t tởng của các tác giả đã ảnh

h-ởng tực tiếp tới nội dung tác phẩm

- Chỉ rõ sức thuyết phục trong lời dụ

VD nh về ND: Khẳng định quyền tựchủ của đất nớc- nhắc lại truyền thốnglịch sử để gợi lòng căm thù giặc và ýthức tự hào DT

Về cách diễn đạt: chú ý làm rõ cách kếthợp giữa lí lẽ và dẫn chứng, cách dẫndắt ý, các kiểu câu thể hiện mục đíchnói

Trong qua trình giải thích cần có các

đẫn chứng minh hoạ để làm rõ

- Phần liên hệ phải lý giải đơcl cơ sởcủa sự liên hệ ấy( hoàn cảnh sáng tác,nội dung chủ đề, thái độ của ngời viếtlời dụ)

2 Nhận xét này đúng

- Thái độ bộc lộ sự trung thành đối vớinhà Lê của các tác giả khi miêu tả tìnhcảnh khốn quẫn của vua Lê ChiêuThống

- Thái độ tôn trộng sự thật lịch sử và ýthức dân tộc: vẻ đẹp của ngời anh hùng

và sự thất bại thảm hại của quân Thanh

3 KN Văn sử bất phân: TP có sự kết

hợp hài hoà giữa tính nghệ thuật và tính

Trang 18

mang nét đặc thù của văn học Việt

Nam thời kì mà quan niệm “văn sử bất

phân” còn khá sâu đậm trong giới nho

sĩ trí thức Dựa vào phần trích học, em

hãy làm sáng tỏ điều đó?

? Hãy sử dụng 1 số yếu tố Hán việt sau

đây để cấu tạo từ mới: hành(đi),

tiết(khúc, đốt), trùng( lại), phục( trở

lại), sáng( làm ra, nghĩ ra lần đầu)

? Tìm những thành ngữ mới đợc cấu

tạo theo phơng thức ghép?

lịch sử

- Tính NT: Kết cấu, NT khắc hoạ nhânvật, các miêu tả, tự sự…

- Tính LS: Tính xác thực của các sựkiện lịch sử, các nhân vật lịch sử…

B Sự phát triển của từ vựng

Có 2 cách: Tạo từ mới và mợn từ ngữcủa tiếng nớc ngoài

Bài tập 1

Mẫu: hành quân, hành tiến, bộ hành,thời tiết, tiết điệu; trùng tu, trùng lặp;phục chế, khắc phục; sáng chế, sángtạo, sáng lập

Bài tập 2

ý Đảng lòng dân, kéo bè kéo đảng, ChíPhèo Thị Nở, ra ngõ gặp anh hùng

- Nắm đợc những nét chủ yếu về cuộc đời, con ngời, sự nghiệp văn họccủa Nguyễn Du Nắm đợc cốt truyện , những giá trị cơ bản về nội dung và nghệthuật của truyện Kiều Từ đó thấy đợc Truyện Kiều là kiệt tác của văn học dântộc

- Thấy đợc NT miêu tả nhân vật của Nguyễn Du Thấy đợc cảm hứng nhân

đạo trong Truyện Kiều : Trân trọng ca ngợi vẻ đẹp của con ngời

II- Kiểm tra bài cũ: 5’

? Đọc thuộc lòng đoạn trích Chị em Thuý Kiều? Nêu những nét đặc sắc về

nghệ thuật?

III.Bài mới: 34’

Trang 19

? Tóm tắt truyện Kiều của Nguyễn Du?

? Đọc Truyện Kiều và cho biết Thuý

Kiều có phải là nhân vật trung tâm và

là nhân vật chính không? Vì sao?

? Vì sao trong dân gian lại có tục bói

Kiều?

? Tìm những phép tu từ đợc tác giả sử

dụng trong đoạn trích Chị em Thuý

Kiều?

?Cách sử dụng tiểu đối ở rất nhiều

câu thơ miêu tả chị em Thuý Kiều có

tác dụng gì?

?Vì sao tác giả tả Thuý Vân trớc tả

Thuý Kiều sau ? cách tả Thuý Kiều

khác cách tả Thuý Vân nh thế nào?

A.Truyện Kiều của Nguyễn Du 15’

1 HS tóm tắt theo bố cục 3 phần của truyện

2, Nhân vật trung tâm đồng thời là nhân vật chính vì xuất hiện từ đầu đến cuối , là điểm nối chi phối sự phát triển của cốt truyện, có quan hệ với tất cả các nhân vật trong truyện Vì vậy Thuý Kiều là nhân vật trung tâm và là nhân vật chính

3 Ngời Việt Nam bói Kiều vì trong truyện Kiều có nhiều câu thơ có nội dung diễn tả tâm trạng Tâm trạng của ngời lúc vui, lúc buồn đều ứng với các câu thơ trong Tuyện Kiều ; Mặt khác mỗi câu có thể cho ta nhiều cách giải thích , suy luận khác nhau mà cách nào cũng có lý

B Chị em Thuý Kiều 19’

1 Một số phép tu từ tác giả đã sử dụng

- So sánh: mai cốt cách, hoa cời…

- ẩn dụ: Khuôn trăng, làn thu thuỷ…

- Nhân hoá: mây thua, tuyết nhờng…

2 Cần PT để thấy:

- Cách sử dụng tiểu đối làm cho câu văn nhịp nhàng, cân đối, tính chất miêu tả khẳng định đợc tăng thêm

- Câu thơ đợc sử dụng một cách biến hoá, tránh lặp đi lặp lại một cách đơn

điệu nhàm chán

3 Mục đích của nguyễn Du là tả Kiều với vẻ đẹp bề ngoài và vể đẹp tâm hồn

vẻ đẹp của Thuý Vân và Thuý Kiều không thể tả trực tiếp đợc Mặt khác

đây là qui tắc “kiệm ngôn”, Tác giả tả Thuý Vân trớc bằng bút pháp ớc lệ t-ợng trng Trên cơ sở tả Vân rồi tả Kiều

để ngời đọc hình dung ra vẻ đẹp chung

và riêng của mỗi ngời Cách miêu tả

nh vậy gọi là “ tá khách hình chủ”

*- Củng cố: 2’

? Đọc diễn cảm đoạn trích Chị em Thuý Kiều

*- H ớng dẫn học bài: 3’

- Dựa vào đoạn trích Chị em Thuý Kiều , em hãy viết một bài văn xuôi miêu tả sắc đẹp của hai chị em Kiều?( Cần chú ý mieu tả trong thơ khác với miêu tả trong văn xuôi)

- chuẩn bị bài mới

………

Tuần: 6 Ngày …… … tháng ……… năm 2010

Tổ phó

Trang 20

- Thấy đợc nghệ thuật miêu tả của Nguyễn Du: Kết hợp bút pháp tả và

gợi, sử dụng từ ngữ giầu chất tạo hình để miêu tả cảnh ngày xuân vớinhững đặc điểm riêng Tác giả miêu tả cảnh mà nói lên đợc tâm trạng củanhân vật HS vận dụng bài học để viết văn tả cảnh

- Hiểu đợc khái niệm thuật ngữ và 1 số đặc điểm cơ bản của nó Biết sử

? Tóm tắt Truyện Kiều của nguyễn Du? Cảm hứng nhân đạo của tg qua đoạn

trích Chị em Thuý Kiều?

III.Bài mới:37…

? Đọc thuộc lòng đoạn trích Cảnh ngày

xuân?

? Trong đoạn trích tg sử dụng kiểu từ

láy nào?

Cách sử dụng từ láy của Nguyễn Du có

tác dụng gì trong việc biểu đạt nội

dung?

? Dựa vào 4 câu thơ đầu trong đoạn

trích Cảnh ngày xuân , em hãy thể hiện

2 BT này giúp em luyện kĩ năng miêutả và biểu cảm Bài làm cần tuân thủcác chi tiết chính trong đoạn thơ Cần

sử dụng phếp so sánh , nhân hoá, đểtính biểu cảm đợc phát huy

B Thuật ngữ 20…

1 Khái niệm:

Thuật ngữ là những từ ngữ biểu thị KNkhoa học, công nghệ, thờng đợc dùngtrong các VB KH công nghệ khácnhau

Trang 21

đột biến, đơn bào

? Em hãy nêu đặc điểm của thuật ngữ?

Cho VD ?

? Các từ gạch chân trong các câu sau

dây , từ nào dùng với nghĩa thông

th-ờng? Tại sao?

a Máy này cần phải thay cổ ngỗng

b Tiền vệ có nhiệm vụ mớm bóng để

tiền đạo dứt điểm

c Cậu cần giải quyết dứt điểm các thắc

mắc hôm qua

d 1 trong những bộ phận quan trọng

của xuồng máy là chân vịt

e Cậu ấy muốn bơi nhanh nên phải lắp

hiểu là” nớc có chế độ quân chủ” Hãy

cho biết trờng hợp sau đây vơng quốc

- Làm tốt BT 2 phần A Hãy kể lại đoạn trích?

- chuẩn bị bài mới : Mã Gám Sinh mua Kiều

Mã Giám Sinh mua Kiều

(Trích: Truyện Kiều) - Nguyễn

- Hiểu đợc tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du: khinh bỉ và căm phẫn sâusắc bọn buôn ngời; đau đớn , xót xa trớc thực trạng con ngời bị hạ thấp, bị trà

Trang 22

- HS: ND bài học, bài tập

I- ổ n định tổ chức: 2’

? Đọc thuộc lòng đoạn trích Cảnh ngày xuân? nghệ thuật đặc sắc của

? Em hiểu cò kè có nghĩa là gì? Tại sao

nói Nguyễn Du đã bóc trần bản chất

của kẻ buôn thịt bán ngời qua những từ

: Đắn đo, cân, cò kè ?

? Em có NX gì về NT khắc hoạ tính

cách nhân vật của tác giả ở đoạn này?

? Tâm trạng của Kiều qua câu; Thềm

hoa một bớc lệ hoa mấy hàng

? Vì sao Kiều phải đau khổ tái tê nh

vậy?

? Có gì đặc sắc trong những lời thơ tả

Kiều?

1 Tóm tắt Sau khi gđ bị vu oan, Kiều quyết

định bán mình để cứu cha và em khỏitai hoạ Kẻ tìm đến mua Kiều là MãGiám Sinh, anh chàng mang danh họcsinh bảnh bao, ngoài 40 tuổi đã khoáclên câu chuyện mua bán cái mác hỏi

vợ Kiều trở thành món hàng để đắn đo, cò kè và cuối cùng ngã giá vàng ngoài bốn trăm.

- Phơng thức biểu đạt: Tự sự + miêu tả+ biểu cảm

2 Nhân vật Mã Giám Sinh

a MGS qua màn chào hỏi

- Tuổi tác: Quá tuổi đi hỏi vợ thông ờng

th Hình thức: Trai lơ , kệch cỡm-“ Ghế trên ngồi tót sỗ sàng” cử chỉ,hành động mất lịch sự ,vô lễ đến trơtráo

- MGS là kẻ lừa đảo, vô học, đê tiện

b MGS trong cảnh mua bán

Đắn đo cân sắc cân tài

ép cung càm nguyệt thử bài quạt thơ

- Hắn coi Kiều nh món hàng, nh đồvật Bản chất bất nhân vì tiền bộc lộ rõbằng hành động của con buôn

- Kéo đi , co lại, mặc cả lên xuống,miễn là mua đợc với giá hời

Đây là 1 chuỗi những hành động tấtyếu, không thể không có ở kẻ buôn.MGS nh là công cụ của thế lực đen tốigieo tai hoạ cho Kiều

- NT : Quan sát tinh tế , tỉ mỉ chínhxác để khắc hoạ hoàn chỉnh bức chândung sống đọng về kẻ buôn thịt bánngời

2 Cảm nhận về nhân vật Thuý Kiều

- Kiều đang trong hoàn cảnh phức tạp,tâm trạng éo le Nàng đang xót xa, hổthẹn, tự coi mình là ngời bội ớc, nộitâm đau đớn

- Đau khổ đến câm lặng , hành động

nh cái máy, bớc chân cùng nớc mắt,chấp nhận mình là món hàng để trao

đổi , mua bán

- NT : Bút pháp ớc lệ tợng trng thểhiện ở hệ thống ngôn từ bóng bảy

Trang 23

*- Củng cố:3…

? Thân phận Kiều gợi cảm xúc gì trong em?

? Tình cảm của nhà thơ qua việc miêu tả nhân vật?

(Trích: Truyện Kiều) - Nguyễn

- Thấy đợc vai trò yếu tố miêu tả hành động, sự việc, cảnh vật và con ngờitrong văn gản tự sự Rèn luyện kĩ năng vận dụng các phơng thức biểu đạt trongmột văn bản

- Qua tâm trạng cô dơn , buồn tủi và nỗi niềm thơng nhớ của kiều, cảmnhận đợc tấm lòng thuỷ chung, hiếu tháo của nàng Thấy đợc NT miêu tả nộitâm nhân vật của nguyễn Du: Diễn biến tâm trạng đợc thể hiện qua ngôn ngữ

? Đọc thuộc lòng đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều ? nghệ thuật đặcsắc của đoạn trích?

? Theo em tự sự có vai trò gì trong

+ Miêu tả nhân vật+ miêu tả cảnh thiên nhiên

Trang 24

? Bổ sung những từ ngữ, hình ảnh,

câu văn miêu tả để viết lại đoạn văn tự

sứau đây sao cho cách diễn đạt trở nên

hấp dẫn sinh động?

- Một buổi sáng CN, chúng tôi đến nhà

Hải để học nhóm Sau mấy ngày ma

đ-ờng làng nh đợc láng một lớp bùn

loãng, rất trơn Cả bọn tay xách dép,

quần xắn cao, nối nhau đi men theo bờ

cỏ Đứa nào cũng sợ trợt ngã, cố bám

mấy ngón chân xuống nền đờng, trông

cứ nh em bé đang tập đi vậy…

? Vì sao Kiều lại ở lầu Ngng Bích?

Lầu này ở vùng nào? Vị trí này có tác

động ntn tới tâm trạng Kiều?

? Nghệ thuật sử dụng điệp ngữ, điệp

kiểu câu trong đoạn trích có tác dụng

- Bổ sung một số câu văn miêu tả mới ( miêu tả con đờng; miêu tả t thế, độngtác của ngời đi trên đờng)

Ngoài ra , để đoạn văn hấp dẫn vàsinh động, có thể thêm một vài câucảm thán để biểu lộ thái độ cảm xúc

B Kiều ở lầu Ng ng Bích 12’

- Sau khi Kiều tự tử , Tú Bà sợ thiệt hạinên giam lỏng Kiều ở lầu Ngng BíchLầu Ngng Bích ở bờ biển Lâm Tri Tâm

t con ngời ở nơi cửa biển cô tịch, bịgiam lỏng đợc miêu tả xuất thần

- NT sử dụng điệp ngữ , điệp kiểucâuliên hoàn kết hợp bút pháp tả cảnhngụ tình có tác dụng làm rõ cảm giácthị giác , đồng thời thể hiện nỗi buồnthân phận luôn xâm chiếm cách nhìn ,hớng nhìn của Thuý Kiều đối với cảnhvật ở lầu Ngng Bích

- Thành ngữ: Nửa tình, nửa cảnh; ràytrông mai chờ; chân trời góc biển

- NT “ tình trong cảnh, cảnh trong tình” Lặp cấu trúc tình- cảnh song song với

điệp ngữ buồn trông nh tiếng thở dài, nhiều thanh bằng gợi buồn diễn tả chân

thật nỗi khát khao cuộc sống và tình ngời

Trang 25

Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

( Trích: Truyện Lục Vân Tiên) - Nguyễn Đình

- Nắm đợc cốt truyện và những điều cơ bản về tác giả, tác phẩm

- Qua đoạn trích , hiểu đợc khát vọng cứu đời, cứu ngời của tác giả vàphẩm chất của hai nhan vật: Lục Vân Tiên – Kiều Nguyệt Nga

- Tìm hiểu đặc trng phơng thức khắc hoạ tính cách nhân vật của truyện B- Chuẩn bị của GV và HS

- GV: Hệ thống câu hỏi và bài soạn, Bảng phụ

? Đọc thuộc lòng đoạn trích Kiều ở lầu Ngng Bích? nghệ thuật đặc sắccủa đoạn trích?

? Em hãy nêu những nét chính về cuộc

đời Nguyễn Đình Chiểu?

- Ông là ngời có nghị lực sống và cống

hiến cho đời Văn thơ của ông thấm

đẫm tinh thần yêu nớc và tinh thần

chống giặc ngoại xâm

? Truyện thơ Nôm Lục Vân Tiên ra đời

bao giờ? Tóm tắt tác phẩm?

? Có ý kiến cho rằng: Lục Vân Tiên

gần nh là tự truyện của Nguyễn Đình

Chiểu Qua so sánh cuộc đời nhân vật

LVT và cuộc đời tg , ý kiến của em thế

đánh giặc, sáng tác thơ văn khích lệtinh thần chiến đấu của nhân dân

- Ông mất tại Ba Tri- Bến Tre

2 Tác phẩm

- Là truyện thơ Nôm mang tính chấttruyện kể hơn truyện đọc Vì vậy dễbiến thành hình thức sinh hoạt văn hoádân gian Tính cách nhân vật thờng bộc

lộ qua lời nói, cử chỉ ít bộc lộ qua nộitâm

- Truyện ra đời vào những năm 50 –TK19

- ND: Truyền dạy đạo lí làm ngời, xemtrọng tình nghĩa giữa con ngời với conngời Đề cao tinh thần nghĩa hiệp, thểhiện khát vọng của ND , hớnh tớinhững điều công bằng tốt đẹp trongcuộc đời

3 So sánh

- LVT đúng là tác phảm có nhiều yếu

tố tự truyện Có sự trùng hợp 1 số sựkiện giữa cuộc đời tg và nhân vật Nh-

ng kết thúc câu chuyện khác nhau

- Sự khác nhau đó cho thấy nhân vậtthể hiện lý tởng và khát vọng của nhàthơ về ngời anh hùng trung hiếu tiếtnghĩa, vì dân trừ bạo, phò đời giúp nớc

4 Phẩm chất LVT: Kiên quyết và quảcảm làm việc nghĩa

Trang 26

đền ơn LVT gạt đi “ làm ơn há dễ trông ngời trả ơn”

6 KNN: Hiền hậu, nết na, giàu TC,hiếu thảo , ân nghĩa

7

- Truyện kể mang tính chất dân gian ,ngôn ngữ mộc mạc, giản dị , có màusắc Nam Bộ, chú ý tới hành động, tìnhtiết hơn là nội tâm nhân vật

- Chuyển chuyện thơ sang văn xuôi ( diễn xuôi đoạn trích )

Trang 27

- Hiểu đợc tầm quan trọng của việc trau dồi vốn từ Muốn trau dồi vốn từtrớc hết phải rèn luyện để biết đợc đầy đủ và chính xác nghĩa và cách dùng của

từ, làm tăng vốn từ

- Hiểu đợc vai trò của miêu tả nội tâm và mối quan hệ giữa nội tâm vớingoại hình trong khi kể chuyện Rèn kĩ năng kết hợp kể chuyện với miêu tả nộitâm nhân vật khi viết bài văn tự sự

B- Chuẩn bị của GV và HS

? Diễn xuôi đoạn trích LVT cứu KNN?

Em học tập đợc gì ở nhân vật LVT?

? Tại sao ta phải trau dồi vốn từ?

Muốn trau dồi vốn từ ta phải làm gì?

- Có 2 hình thức để trau dồi vốn từ+ Rèn luyện để nắm vững nghĩa của từ

và cách dùng từ+ Rèn luyện để làm tăng vốn từ2.Bài tập

a BT này giúp các em ôn lại kiến thức

về nghĩa của từ và từ nhiều nghĩa Trớchết phải tìm nghĩa gốc, sau đó tìm

Trang 28

- gánh lúa, gánh lấy thất bại

- Nắm tay, nắm xôi, nắm chính quyền,

nắm kiến thức

? Tìm từ ngữ thuần Việt đồng nghĩa

với các từ H- V sau: vấn đáp, phụ mẫu,

trực thăng, không phận, hải lu, phi

hành gia, hoả tiễn, nội thất, tà dơng

?Thế nào là miêu tả bên ngoài và

miêu tả nội tâm?

- Trong thực tế , miêu tả bên ngoài và

miêu tả nội tâm có mqh chặt chẽ với

nhau Ngời ta tả cảnh để để bộc lộ tâm

trạng nhân vật và qua thế giới nội tâm

để lí giải , hiểu rõ thêm hình thức bên

ngoài của con ngời

? Liệt kê tên 1 số bài thơ thuộc văn

học trung đại sử dụng thành công NT

vịnh cảnh, ngụ tình Chọn 1 bài để nêu

B.Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

1 Phân biệt miêu tả nội tâm với miêutả bên ngoài

- Miêu tả bên ngoài: Có đối tợng kháphong phú, đa dạng Đói tợnh của miêutả bên ngoài đều có thể quan sát đợctrực tiếp, cảm nhận đợc bằng các giácquan

- Miêu tả nội tâm: Thờng là nội tâmcủa con ngời với những suy nghĩ , tìnhcảm, diễn biến tâm trạng gắn với từngtình huống , từng hoàn cảnh

2.Bài tập

a Cần liệt kê các bài thơ tiêu biểu Nêntham khảo thêm phần học về thơ trữtình trung đại ở chơng trình NV lớp 7b.Chỉ cần viết 1 đoạn văn ngắn, muốn

có ND miêu tả nội tâm nhân vật, phần

mở đoạn cần phải giới thiệu lí do ( tìnhhuống ) Chú ý tả cảnh và tả ngoại hình

để làm nổi bật tâm trạng bên trong.VD: Một cô bé buồn vì bị mắng oan;Một ngời mẹ khổ tâm vì con mình nóidối ( hoặc lo lắng vì con mình đang ốm

Trang 29

- Qua phân tích sự đối lập giữa cái thiện- cái ác trong đoạn thơ, nhận biết

đợc thái độ , tình cảm và lòng tin của tác giả gửi gắm nơi những ngời lao độngbình thờng

- Bổ sung vào vốn văn học địa phơng bằng việc nắm đợc những tác giả,tác phẩm từ sau 1975 viết về địa phơng mình Biết su tầm tìm hiểu VH địa ph-

ơng

- HS: ND bài học, bài su tầm về tác giả tác phẩm của địa phơng

? Diễn xuôi đoạn trích LVT cứu KNN?

Em học tập đợc gì ở nhân vật LVT?

? Dù gặp nạn , dù rơi vào hoàn cảnh

hết sức bi đát nhng t tởng trọng nghĩa

khinh tài của LVT vẫn tiếp tục toả

sáng Em có nhất trí với ý kiến đó

không? Dựa vào đoạn trích để làm rõ?

? Chất hiện thực và chất lãng mạn đã

đợc kết hợp khá hài hoà trong đoạn thơ

ghi lời ông Ng nói về cuộc sống lao

động của mình

a.Hãy chỉ rõ đâu là chất hiện thực,

đâu là chất lãng mạn

b Viết 1 đoạn văn biểu cảm về cuộc

sống lao động dới cái nhìn hết sức lãng

mạn của ông Ng

? Lớp em có 1 cuộc tranh luận đánh

giá về nhân vật ông Ng Có bạn khẳng

I.Lục Vân Tiên gặp nạn1.T tởng trọng nghĩa khinh tài là nét

đẹp trong quan điểm sống của NV LVT T tởng ấy đã từng bộc lộ khá đậm néttrong đoạn trích trớc

Cần so sánh và phân tích để làm sáng

tỏ 2 mặt thống nhất trong quan điểmcủa LVT : Khi cứu ngời thì không hềnghĩ đến việc đòi hỏi phải đợc trả ơn ;nhng khi đợc ngời cứu thì điều màchàng băn khoăn nhiều nhất vẫn làkhông biết lấy gì để trả ơn

sự say mê với công việc

b Viết đoạn văn biểu cảm với yêu cầu:

- Tập trung bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc

về cuộc sống LĐ đã đợc thi vị hoá dớicái nhìn của ông Ng Từ đó nêu cảmnhận về vẻ đẹp trong tâm hồn , phẩmchất của ngời LĐ

- Cảm xúc chân thành, diễn tả xúc tích

3 Cả 2 ý kiến đều có lí nhng đều có

Trang 30

định : Ông Ng là hình ảnh tiêu biểu

cho ngời lao động ; lại có bạn cho

rằng : Ông Ng giống nh 1 ẩn sĩ đang

mai danh ẩn tích Em hãy bày tỏ quan

điểm của mình trong cuộc tranh luận

- Mỗi tổ chọn 1 hs đọc bài viết giới

thiệu hoặc cảm nghĩ về 1 TP viết về địa

phơng hoặc đọc 1 sáng tác của mình

chút phiến diệnCần lập luận: Ông Ng là ngời LĐnghèo nhng chan chứa lòng nhân nghĩa

có nhiều phẩm chất tốt đẹp Quan điểmsống có bóng dáng của 1 ẩn sĩ nhng vìthời cuộc rối ren nên sống mai danh ẩntích để giữ trọn phẩm giá

B.Ch ơng trình địa ph ơng phần Văn

IV- Củng cố:3…

- GV nêu NX khuyến khích HS tiếp tục tìm hiểu VH địa phơng và tậpsáng tác

- cuối giờ, GV thu thập những TP HS đã su tầm và những sáng tác của các

em , đóng lại thành 2 tập riêng để cho các em đọc

Trang 31

- Giúp HS nắm vững hơn và biết vận dụng những kiến thức về từ vựng

? Thế nào là từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa ?

Từ phức : Quần áo

? Thế nào là thành ngữ ?

VD : Đầu voi đuôi chuột

? Thế nào là nghĩa của từ?

? Thế nào là từ nhiều nghĩa ?

- Từ đơn : Là từ chỉ có 1 tiếng

- Từ phức: Là từ gồm 2 tiếng trở lên

Từ phức chia thành từ ghép và từ láy2.Thành ngữ : Là những cụm từ cố

định,biểu thị 1 ý nghĩa hoàn chỉnh

3 Nghĩa của từ : Là ND mà từ biểu thị

4 Từ nhiều nghĩa và hiện tợng chuyểnnghĩa của từ :

- từ có thể có 1 nghĩa nhng cũng có thể

có nhiều nghĩa

- Nghĩa ban đầu là nghĩa gốc, nghĩaphát sinh trên cơ sở nghĩa gốc là nghĩachuyển

5 Từ đồng âm : Là những từ phát âmgiống nhau nhng nghĩa thì khác nhau

6 Từ đồng nghĩa : Là những từ phát âmkhác nhau nhng nghĩa giống nhau

7 Từ trái nghĩa : Là những từ có nghĩa

Trang 32

Từ trái nghĩa : Ngắn- dài

a.Những từ nào thờng đợc sử dụng

trong văn miêu tả ? Vì sao ?

b.Phân biệt sự khác nhau giữa róc

rách và bìm bịp

? Vận dụng kiến thức về từ đồng âm

và từ nhiều nghĩa để phân tích NT dùng

từ bạc trong trờng hợp sau:

Có phải duyên nhau thì thắm lại

? Các từ sau đây cùng nằm trong 1

tr-ờng từ vựng , hãy xếp chúng vào trtr-ờng

từ vựng nhỏ hơn: cao, thấp, lùn, béo,

gầy, gù, còng, què, khập khễnh , hiền

hậu, tốt bụng, rộng rãi, hẹp hòi, khác

khổ, ác, thông minh, ích kỉ, nhanh trí,

sáng suốt, mẫn cảm, ngu, đốt, chậm

hiểu, hoà thuận , đoàn kết, bất hoà, hục

hặc, lục đục, lơng thiện, bất lơng, hợp

B Bài tập

1

a.Những từ: Lẩm cẩm, hí hửng, ngậmngùi, róch rách, ù ì, lí nhí, xôn xao đợc

sử dụng nhiều trong văn miêu tả vì lànhững tính từ có tính chất miêu tả biểucảm

b Róc rách- bìm bịp đều là từ môphỏng âm thanh

Róc rách: mtả đặc điểm, tính chất của

sự vật nên là tính từBìm bịp :dùng gọi tên nên là danh từ.2.Bài tập 2

Đây là NT chơi chữ của HXH : chơichữ đồng âm và chơi chữ nhiều nghĩa

3.BT 3

- Giống : xinh và đẹp đều là những tính

từ chỉ đặc điểm, tính chất của sự vật,hiện tợng làm cho ta thích nhìn ngắm

- Khác: Xinh thuộc về mặt hình thức Đẹp: Vể bên trong

4.BT 4

Có thể xếp chúng vào trờng từ vựngnhỏ sau:

Trang 33

Ngày giảng………… Tiết: 20

- Cảm nhận đợc vẻ đẹp chân thực , giản dị của tình đồng chí, đồng đội vàhình ảnh ngời lính CM Nắm đợc những đặc sắc NT của bài thơ

- Cảm nhận đợc nét độc đáo của hình tợng những chiếc xe không kínhcùng hình ảnh những ngời lái xe Trờng Sơn hiên ngang , dũng cảm, sôi nổi trongbài thơ Thấy đợc những nét riêng của giọng điệu, ngôn ngữ bài thơ

?Su tầm những bài thơ , những câu thơ

hay viết về ngời lính trong kháng chiến

chống Pháp và chống Mỹ ?

? Sự kết hợp hài hoà giữa chất hiện

thực và chất lãng mạn là yếu tố tạo nên

vẻ đẹp cho chân dung ngời lính trong

bài thơ Đồng chí Em có đồng ý với

nhận xét ấy không? Nêu và phân tích 1

số VD để làm rõ ý kiến của mình ?

? Viết 1 đoạn văn biểu cảm về 1 hình

ảnh thơ để lại cho em nhiều cảm xúc

nên vẻ độc đáo cho bài thơ Em hãy chỉ

rõ đâu là chất hiện thực , đâu là chất

A Đồng chí

1 HS đọc2- thơ của Phạm Tiến Duật: Nhớ, TrờngSơn đông, Trờng Sơn tây

- Tố Hữu: Bài ca xuân 68, Tiếng hátsang xuân

- Lê Anh Xuân: Dáng đứng VN

3 Việc kết hợp hài hoà giữa chất hiệnthực và chất lãng mạn đợc tg sử dụngkhá rõ trong quá trình miêu tả chândung ngời lính và vẻ đẹp của tình đồngchí

VD: Tâm t của ngời lính đối với quê

h-ơng; sự chia sẻ gian lao giữa những

ng-ời lính với nhau4.Về hình thức thể loại :đây là 1 đoạnvăn biểu cảm cần bày tỏ cảm xúc thậtchân thành, tránh sa vào diễn nôm ýthơ hoặc phân tích

- Về ND: Tập chung biểu cảm về 1hình ảnh thơ, tránh nêu cả đoạn thơhoặc bài thơ ( cần chọn hình ảnh thơthật tiêu biểu )

B Bài thơ về tiểu đội xe không kính

1 HS đọc

2 Làm BT này, cần tách ra trả lời cáccâu hỏi : Đâu là chất hiện thực ? Đâu làchất lãng mạn? Sự kết hợp hài hoà giữa

2 yếu tố thể hiện ntn?

Trang 34

lãng mạn của bài thơ?

? Bài thơ có 1 số nét riêng về giọng

điệu , ngôn ngữ và thể hiện phong cách

thơ độc đáo của Phạm Tiến Duật Hãy

phân tích 1 số dẫn chứng cụ thể để làm

sáng tỏ nhận định này ?

? Chọn 1 ( hoặc 1 số ) hình ảnh thơ đặc

sắc miêu tả vẻ đẹp của ngời lính lái xe

để viết đoạn văn biểu cảm về hình ảnh

thơ ấy?

Cần chọn 1 số đoạn thơ trong bài đểminh hoạ

3.Đây là BT yêu cầu khai thác nét độc

đáo trong NT của bài thơ Cần táchthành 2 ý nhỏ để trả lời : Nét độc đáo

về giọng điệu thơ, nét độc đáo về ngônngữ thơ

-.Dẫn chứng không cần nhiều nhngphải tiêu biểu

VD: Nét độc đáo về giọng điệu thơ: trẻtrung, sôi nổi, tinh nghịch và rất tựnhiên, có nhiều câu diễn đạt nh vănxuôi, gần với khẩu ngữ mà hết sức ấn t-ợng

Nét độc đáo về ngôn ngữ thơ: giản dị ,mộc mạc, gần với ngôn ngữ giao tiếp.4.Luyện kĩ năng viết văn biểu cảm

Trang 35

- Nắm vững hơn và biết vận dụng những kiến thức về từ vựngđã học từ lớp

? Thế nào là nghị luận trong VB tự sự?

? Vì sao phải phát triển từ vựng?

đó là phát triển nghĩa của từ trên cơ sởnghĩa gốc với 2 phơng thức: ẩn dụ vàhoán dụ

2.Từ mợn: Mợn ngôn ngữ của tiếng

n-ớc ngoài ( bộ phận quan trọng nhất làtiếng Hán )

3 Từ Hán – Việt: Là bộ phận quantrọng của lớp từ mợn gốc Hán

4 Thuật ngữ và biệt ngữ XH:

- Thuật ngữ: Là những từ ngữ biểu thịkhái niệm KH, công nghệ,thờng đợc

Trang 36

? Vì sao phải trau dồi vốn từ?

? Nghĩa của các từ chuột trong con

chuột( máy tính ); răng trong răng

l-ợc; , răng ca đợc phát triển theophơng

thức ẩn dụ hay hoán dụ?

? Kể những thuật ngữ trong các

môn : văn, toán, sinh, hoá mà em biết?

? Em hãy kể 1 số biệt ngữ của những

ngời theo đạo thiên chúa?

? Thế nào là nghị luận trong VB tự

sự?

?Viết 1 đoạn văn tự sự có sử dụng NL

ghi lại cuộc đối thoại có tính chất tranh

luận giữa 2 nhân vật về vấn đề HP gia

đình ( hoặc vấn đề quan hệ cá nhân với

cộng đồng )

dùng trong VB KH công nghệ

- Biệt ngữ XH: Là ngững từ ngữ chỉdùng trong một tầng lớp XH nhất định

5 Trau dồi vốn từ: Muốn sử dụng tốttiếng Việt , trớc hết phải trau dồi vốn

từ Rèn luyện để nắm đợc đầy đủ vàchính xác nghĩa của từ và cách dùng từ

là việc rất quan trọng để trau dồi vốntừ

đạo, chúc phúc, hội thánh, linh mục, phần đời, việc đạo

B Nghị luận trong VB tự sự

1 HS trả lời

2 Chú ý tạo nên ý kiến ngợc chiều nhau , từ đó mỗi nhân vật đều phải nghịluận để bảo vệ ý kiến của mình

- Thấy và hiểu đợc sự thống nhất về cảm hứng về thiên nhiên , vũ trụ vàcảm hứng về LĐcủa tác giả đã tạo nên những hình ảnh đẹp , tráng lệ , giầu màusắc lãng mạn trong bài thơ

- Rèn kĩ năng cảm thụ và phân tích NT vừa cổ điển vừa hiện đại của bàithơ

- GV: Hệ thống câu hỏi, Bảng phụ

- HS: ND bài học, BT

Trang 37

C- Các hoạt động dạy và học

I- ổ n định tổ chức:1’

? Đọc thuộc lòng bài thơ Đoàn thuyền đánh cá- Nêu ND chính của bàithơ?

những thay đổi trong cảm hứng thiên

nhiên vũ trụ của nhà thơ?

? Theo nhà thơ Huy Cận , bài thơ đã

mô tả “ cuộc chạy đua giữa con ngời và

thiên nhiên và con ngời đã chiến

thắng” Hãy dựa vào ND của bài thơ để

làm rõ ý kiến đó?

? Viết bài văn biểu cảm về vẻ đẹp của

những ngời LĐ đợc miêu tả trong bài

thơ?

1.Tác giả:

Trớc CM -8 HC là 1 nhà thơ lãng mạn ,thơ ông chìm trong 1 nỗi buồn diệp

điệp Sau 1954 cuộc sống mới đã thổi

vào thơ ông 1 sức sông mới Thơ ông

đã tìm đợc tiếng nói đồng điệu trong sựhoà nhập với cuộc sống lao động khẩntrơng đang từng ngày diễn ra trên đấtnớc

HC coi Đoàn thuyền đánh cá là “ khúc

tráng ca ca ngợi con ngời với tinh thầnlàm chủ , với niềm vui” Bài thơ là sựkết hợp giữa hiện thực và lãng mạn.2.Bố cục: 3 phần

- Đoàn thuyền xuất phát ra khơi lúchoàng hôn

- Đánh cá trong đêm trăng trên biển

- Thuyền cá trở về lúc bình minh3.Bài thơ bắt nguồn từ 2 nguồn cảmhứng chủ đạo: Cảm hứng về vẻ đẹp củathiên nhiên và cảm hứng mới về ngờiLĐ

4.NT : Âm hởng giọng điệu hào hùng

đợc tạo nên từ cách gieo vần linh hoạt ,lời thơ khoẻ khoắn , nhịp điệu mạnh

mẽ, những liên tởng bất ngờ ,thú vị.5.NT miêu tả và biểu cảm

+ Miêu tả: chọn điểm nhìn miêu tả, lựachọn chi tiết quan sát , liên tởng, tởngtợng, sử dụng hình ảnh so sánh ẩn dụbất ngờ, độc đáo

+ Biểu cảm gián tiếp thông qua miêutả

6.Trớc hết cần tìm 1 số sáng tác thểhiện cảm hứng thiên nhiên , vũ trụ tiêubiểu của HC trớc CM chỉ ra những thay

đổi cơ bản trong cảm hứng vũ trụ củaHC

7.Cần tập trung vào 2 thao tác để làm

rõ ý kiến của nhà thơ

a.Giải thích thể nào gọi là “ cuộc chạy

đua” giữa con ngời với thiên nhiênb.Chứng minh: Biểu hiện của cuộcchạy đua là ntn?

8.Về hình thức bài văn có đầy đủ bốcục Về ND cần tập trung biểu cảm thểhiện những ý chính sau:

- Trong khí thế ra khơi

Trang 38

- Trong ty thiên nhiên, niềm hăng sayLĐ

- Trong khí thế trở về cùng niềm vuichiến thắng

- Nắm vững hơn và biết vận dụng những kiến thức về từ vựng đã học từ lớp 6 đếnlớp 9

- Nắm đợc đặc điểm và khả năng miêu tả , biểu hiện phong phú của thể thơ 8chữ Qua hoạt động tập làm thơ 8 chữ phát huy tinh thần sáng tạo , sự hứng thútrong học tập, rèn luyện thêm năng lực cảm thụ thơ ca

? Đọc thuộc lòng bài thơ Đoàn thuyền đánh cá- Nêu ND chính của bàithơ?

Trang 39

- Từ tợng hình, t\f tợng thanh

- Một số phép tu từ từ vựng: so sánh, ẩn

dụ, nhân hoá, hoán dụ, nói quá, nói

giảm, nói tránh, điệp ngữ, chơi chữ

? Phân tích giá trị biểu cảm trong

những câu thơ sau đây của Nguyễn Du:

Đoạn trờng thay lúc phân kì,

Vó câu khấp khểnh, bánh xe ghập ghềnh

? Cái hay trong các trờng hợp sau

nhờ các phép tu từ mang lại Em hãy

phân tích để làm rõ:

a Long lanh đáy nớc in trời

Thành xây khói biếc non phơi bóng

Quay nh cái com pa

d Giáp phải giải Pháp (Vế ra của HCM)

Hiến tài hái tiền(Đói của Tôn Quang

Phiệt)

? Vận dụng phép tu từ đã học , em hãy

phân tích đoạn thơ sau:

Cứ nghĩ hồn thơm đang tái sinh

Ngôi sao ấy lặn, hoá bình minh

Cơn ma vừa tạnh, Ba Đình nắng

Bác đứng trên kia vẫy gọi mình

? Hãy điền vào chỗ trống đoạn thơ sau

Mùa xuân……… tổ quốc ơi

? Làm 1 đoạn thơ ca ngợi thầy cô giáo?

1.Lí thuyết

II.Bài tập1.Bài 1

- Câu thơ dùng 2 từ tợng hình gợi lên

sự không bằng phẳng của con đờng

đồng thời câu thơ đợc chia làm 2 vế , mỗi vế có 1 từ tợng hình gợi lên những trông gai trắc trở trên đờng đi,

dự báo 1 tơng lai không tốt lành và cũng là nhịp thổn thức của lòng ngời trong hoàn cảnh éo le

2.Bài tập 2

a.Sử dụng phép nhân hoá

b.Sử dụng phép hoán dụ

c Sử dụng phép nhân hoá

d Sử dụng phép chơi chữ đồng âm và nói lái

3 Bài tập 3Cần xác định các phép tu từ có trong

đoạn trích Chú ý các từ ngữ: hồn thơm, ngôi sao ấy, lặn, bình minh, cơn

Trang 40

- Cảm nhận đợc những tình cảm, cảm xúc chân thành của nhân vật trữ tình- ngờicháu- và hình ảnh ngời bà giầu tình thơng, giầu đức hi sinh trong bài thơ

-Hiểu đợc ý nghĩa của hình ảnh vầng trăng , từ đó thấm thía cảm xúc ân hận vớiquá khứ gian lao, tình nghĩa của Nguyễn Duy và biết rút ra bài học về cách sốngcho mình

? Đọc thuộc lòng bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt- Nêu ND chính của bài thơ?

? Đọc diễn cảm bài thơ?

? So sánh 2 bài thơ Bếp lửa của Bằng

việt và Tiếng gà tra của Xuân Quỳnh

để chỉ ra điểm giống nhau và khác

nhau về đề tài , ND cảm xúc và kỉ

niệm , cách biểu đạt và suy ngẫm?

? Trong bài thơ 2 lần tác giả dùng cụm

từ biết mấy nắng ma Nêu ý nghĩa của

cụm từ này và liên hệ với 1 số VD

? Vầng trăng trong bài thơ vừa mang

nghĩa thực, vừa mang nghĩa biểu tợng

Chỉ rõ mqh giữa nghĩa thực và nghĩa

biểu tợng của hình ảnh vầng trăng

trong bài thơ?

A.Bếp lửa ( Bằng Việt )1.So sánh đối chiếu để tìm điểm giốngnhau và khác nhau giữa 2 bài thơ của 2tác giả

-Giống nhau: Tơng đồng về đề tài

- Khác nhau : ND cảm xúc, kỉ niệm,cách biểu đạt và suy ngẫm

2.ý nghĩa của cụm từ: Đợc đặt trong 1văn cảnh cụ thể – hiểu theo nghĩabóng

- Liên hệ 1 số VD có sử dụng từ nắng

ma : Lấy từ ca dao , thơ trung đại hoặc

thơ hiện đại

VD : Nắng ma từ những ngày xa Lặn trong đời mẹ đến giờ cha tan ( Trần Đăng Khoa )Hoặc cách dùng biến thể năm nắng m-

á nh trăng

1 bài thơ có ND nh 1 câu chuyện kểtrong đó có hìmh ảnh nhân vật trữ tình

và vầng trăng theo mạch cảm xúc củanhân vật trữ tình

Định dạng
Số trang	130
Dung lượng	1,15 MB