giao an dai 9 tuan 1314

+ HS vẽ thành thạo đồ thị của hàm số bậc nhất , xác định được các góc tạo bởi đường thẳng y=ax+ba 0 với trục Ox, xác định được hàm số y=ax+b thoả mãn 1 vài điều kiện nào đó thông qua vi[r]

Trang 1

Tiết : 25 Tuần: 13

Ngày soạn: 8/10/2012

LUYỆN TẬP

I MỤC TIÊU

+ HS được củng cố điều kiện để 2 đường thẳng song song, cắt nhau, trùng nhau:

y=a.x+b (a 0) và y =a/x+b/(a/ 0)

+ HS biết xác định các hệ số a, b trong các bài toán cụ thể, rèn luyện kĩ năng vẽ đồ thị

hàm số bậc nhất, xác định được các giá trị của tham số đã cho trong các hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đường thẳng song song, cắt nhau, trùng nhau

+ HS nghiêm túc,tích cực, chủ động trong học tập.

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

+ GV: Thước thẳng, phấn màu

+ HS: Thước kẻ, làm bài tập

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1) Ổn định lớp

Kiểm diện: 9A vắng 9C Vắng

2) Kiểm tra bài cũ

? Cho 2 đường thẳng d: y=a.x+b(a 0) và y=a/x+b/(a/ 0) Hãy nêu điều kiện của các hệ

số để 2 đường thẳng đã cho song song, cắt nhau, trùng nhau

* Trả lời: + (d) // (d/)a=a/; bb/

+(d) (d/)a=a/ ; b=b/

+(d) cắt (d/)aa/

* Đặt vấn đề: Các em đã nắm vững điều kiện để 2 đường thẳng: y=a.x+b(a 0) và y=a/x+b/(a/ 0) song song, cắt nhau, trùng nhau.Tiết học hôm nay các em được vận dụng các kiến thức trên để giải một số bài tập liên quan

3) LUYỆN TẬP

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng

?.Đồ thị hàm số y=2x+b cắt trục tung tại

điểm có tung độ bằng 3 Vậy b bằng bao

nhiêu (HS: b=3)

?Hãy nêu cách tính.

HS: thay x=1; y=5 vào hàm số đã cho ta

được: 5=2.1+b Vậy b=3

?Tìm điều kiện để hàm số

y=(2m+1)x+2k-3 là hàm số bậc nhất

HS: 2m+1 0 m  1

2

?Xác định các hệ số a,a/,b,b/ của 2 đồ thị đã

cho.(HS: a=2; a/=2m+1; b=3k;b/=2k-3)

?Hãy tìm điều kiện để 2 đồ thị đã cho song

song, cắt nhau, trùng nhau

HS: Trả lời được như nội dung ghi bảng

Bài tập 23 tr.55.sgk

a) b=-3 b) thay x=1; y=5 vào hàm số đã cho ta được : 5=2.1+b Vậy b=3

Bài tập 24 tr 55.sgk.

Điều kiện để 2 hàm số đã cho là hàm số bậc nhất là: 2m+1 0 m  1

2

a)Hai đường thẳng song song 

¿

2=2 m+1

3 k ≠2 k −3

¿ {

¿



¿

m=1

2

k ≠3

¿ {

¿

b) Hai đường thẳng cắt nhau 

Giáo Viên: Trung Văn Đức - Trường THCS Lai Thành

Trang 2

Giáo án đại số 9 Năm học: 2012-2013

?Hãy nêu cách vẽ đồ thị hàm số y=a.x+b.

HS: Xác định tung độ giao điểm và hoành

độ giao điểm rồi vẽ đường thẳng qua 2 giao

điểm trên

?Hãy xác định tung độ giao điểm hoành độ

giao điểm của hàm số

3

2

y x

và y=−

3

2x+2

HS: Tung độ giao điểm(0;2); hoành độ giao

điểm(-3;0) và

-Tung độ giao điểm(0;2); hoành độ giao

điểm ( 4

3;0)

? Hãy vẽ đồ thị của 2 hàm số đã cho.

HS: Vẽ được như bảng

? Hãy vẽ đường thẳng y=1.

HS: y=1 là đường thẳng song song với trục

hoành và cắt trục tung tại điểm có tung độ

bằng 1

?Hãy xác định điểm M, N và tìm toạ độ

của M,N HS: M (−3

2;1) và N ( 2

3;1) ?

Hãy lập phương trình của 2 hàm số đã cho

HS: Lập được: a.x-4=2x-1

?Biết hoành độ giao điểm bằng 2 ta suy ra

được điều gì

HS: x=2

?Làm thế nào để tìm a.

HS: Thế x=2 vào phương trình hoành độ

giao điểm rồi giải phương trình tìm a

?Hãy trình bày bài giải.

HS: Trình bày như phần ghi bảng

¿

2≠ 2 m+1

2 ≠ −1

2

¿ {

¿



¿

m≠1

2

m≠ −1

2

¿ {

¿

c) Hai đường thẳng trùng nhau

 m=1

2;k =−3

Bài tập 25 tr 55.sgk

a) *

3 2 2

y x

-Tung độ giao điểm(0;2); hoành độ giao điểm(-3; 0)

* y=−3

2 x+2

-Tung độ giao điểm(0;2); hoành độ giao điểm

( 4

3;0)

b) M (−3

2;1) và N ( 2

3;1)

Bài tập 26 a.tr 55.sgk

Phương trình hoành độ giao điểm của y=a.x-4 và y=2x-1 là : a.x-4=2x-1

Vì hoành độ giao điểm bằng 2 nên a.2-4=2.2-1

2a=7 Vậy a= 72

4) Củng cố

? Cho 2 đường thẳng d: y=a.x+b(a 0) và y=a/x+b/(a/ 0) Hãy nêu điều kiện của các hệ

số để 2 đường thẳng đã cho song song, cắt nhau, trùng nhau

5) Hướng dẫn học ở nhà

+ Xem kĩ các bài tập đã giải

+ Làm bài tập 26 b

2

- 3 2

3 2 O

y

x

Trang 3

6) Rút kinh nghiệm tiết dạy:

Ngày soạn: 9/10/2012

Tiết: 26

§5 HỆ SỐ GÓC CỦA ĐƯỜNG THẲNG y=a.x+b(a0)

I MỤC TIÊU

+ HS nắm được khái niệm góc tạo bởi đường thẳng y=a.x+b với trục O.x, hệ số góc của đường thẳng y=a.x+b(a0) và hiểu được rằng hệ số góc của đường thẳng liên quan mật thiết với góc tạo bởi đường thẳng đó và trục Ox

+ HS biết xác định hệ số góc của đường thẳng y=a.x+b(a0) và tính góc hợp bởi đường thẳng đó với trục Ox trong trường hợp a>0, a<0

+ HS nghiêm túc tích cực chủ động trong học tập.

+ GV: Bảng phụ vẽ sẵn hình 10 và hình 11 sgk, thước thẳng, phấn màu, máy tính

+ HS: Thước thẳng, máy tính bỏ túi, thước đo độ

2) Kiểm tra bài cũ:

?Vẽ trên cùng 1 mặt phẳng toạ độ đồ thị hàm số y=0,5x+2 và y= 0,5x-1

* Trả lời:

Đặt vấn đề

Khi vẽ đường thẳng y=a x+b (a 0) trên mặt phẳng toạ độ Oxy thì đường thẳng này tạo với trục Ox 4 góc phân biệt, có điểm chung là A

Vậy góc tạo bởi đường thẳng y = a x+b (a 0) với trục O x là góc nào ? Góc đó có phụ thuộc hệ số của hàm số không ?

3) Bài mới

GV: Treo bảng phụ vẽ hình 10 sgk và

nêu khái niệm góc tạo bởi đường thẳng

y =a x+b

( a 0 ¿ với trục Ox: góc xAT = α

1 Khái niệm hệ số góc của đường thẳng y=a x+b(a 0 ¿

a Góc tạo bởi đường

2

-2

-1

y

x O

y=0,5x-1 y=0,5x+2

2

O

y

x T

A 

Trang 4

- GV: giữ lại hình vẽ và yêu cầu học

sinh xét độ lớn của góc α

? Nếu a>0 thì góc α có độ lớ thế nào?

HS: α là góc nhọn

? Nếu a<0 thì góc α có độ lớ thế nào?

HS: α là góc tù

? Hãy xác định độ lớn của góc α ở

hình vẽ bài cũ và nêu nhận xét

HS: Hai góc bằng nhau vì đó là hai góc

đồng vị của hai đường thẳng //

? Nhận xét về hệ số a của hai đường

thẳng trên và nêu kết luận tổnh quát

( a=a/ ) ⇒ HS: α=α❑ ⇒ là hệ số a

của đường thẳng y =a x + b(a 0 ¿

GV treo bảng phụ vẽ hình 11 tr 56 sgk

?Hãy tính tan α1 , tan α , tan α 2 

độ lớn của  1, 2, 3

HS: trả lời được như nội dung ghi bảng

? Hãy so sánh độ lớn của góc  1, 2 ,  3

với các hệ trị tương ứng của hệ số a

trong các hàm số rồi rút ra nhận xét

trong cả 2 trường hợp a>0 và a<0

? Hãy nêu kết luận trong trường hợp

tổng quát HS: Nêu ở sgk tr 57

GV giới thiệu :Vì có sự liên quan hệ số

a với góc tạo bởi đường thẳng y = ax+b

(a0) với trục Ox nên a là hệ số góc của

đường thẳng y = ax+b

? Hãy thực hiện ví dụ 1

-GV hướng dẫn: Hãy xác định tung độ

giao điểm và hoành độ giao điểm rồi vẽ

đồ thị?

HS: thực hiện được như nội dung ghi

bảng

? Xác định góc tạo bởi đường thẳng

y= 3x+2 với trục Ox

HS: góc ABO = α

? Hãy tính số đo của góc α

HS: Áp dụng tỷ số lượng giác tính tan

rồi  

thẳng y=a x +b (a 0 ¿ với trục O x

Góc xAT là góc tạo bởi đường thẳng y =a x +b Với trục O x

b Hệ số góc: là hệ số a

của đường thẳng

y = ax +b

?2

Hìnhvẽ 11/56 sgk

2

-2

y

x

- 4 -2 - 1

y= 2x+ 2 y= x+ 2

y= 0 5x+ 2

O

3

2

1

a b

Hình 11

a) a1=0,5 >0, a2 =1>0, a3=2>0

Vì 0<a1<a2<a3 ⇒α1 <α2<α3<90 0

b) a1=-0,5<0; a2= -1<0; a3 = -2<0

Vì a1<a2<a3<0 ⇒ β1 <β2 <β3 <1800

Tổng quát: (SGK/57)

2 Ví dụ1: (SGK/57)

Giải:

a)+ Khi x=o thì y=2, ta được điểm A(0:2) + Khi y=0 thì x= − 23 , ta được điểm B(

−2

3;0¿

Đồ thị:

b) Gọi α là góc tạo bởi đường thẳng y =3x+2 với trục Ox thì gócABO = α Ta có: tan

2

-2

x

T

A



2

-2

5

3

2

1

4 2

1

y

x O

y= - 2x+ 2

y= - x+2 y= - 0, 5x+ 2

2

y

x B

A

2 3

 y=3x+2

O

Trang 5

2 2 3

=3

, Vậy α ≈ 71034 ❑

4) Củng cố

? Vì sao nói a là hệ số góc của đường thẳng y = ax+b (a0)

+ Ghi nhớ mối quan hệ giữa hệ số a vơí góc

+ Làm bài tập 27, 28, 29, 30 ,31 tr 58,59 sgk

Lai Thành, ngày tháng năm 2012 DUYỆT CỦA BGH

Trang 6

Tiết : 27 Tuần: 14

Ngày soạn: 10/10/2012

LUYỆN TẬP

I MỤC TIÊU

+ HS được củng cố mối liên quan giữa hệ số a và góc  tạo bởi đường thẳng y=a.x+b(a

0) với trục Ox

+ HS biết xác định hệ số góc a của đường thẳng y=ax+b, biết tính số đo góc  tạo bởi đường thẳng y=a.x+b với trục Ox, tính chu vi và diện tích của tam giác trên mặt phẳng toạ độ

+ HS nghiêm túc, tích cực, chủ động trong học tập.

GV: Thước thẳng, phấn màu, máy tính bỏ túi

?.1 Nêu mối liên quan giữa hệ số a và góc  tạo bởi đường thẳng

y=ax+b(a0) với trục Ox

?.2 Xác định hệ số góc và tính góc  tạo bởi đường thẳng y=2x-3 với

trục Ox

* Đặt vấn đề: Các em đã nắm được mối liên quan giữa hệ số a và góc  tạo bởi đường thẳng y=ax+b(a0) với trục Ox tiết học hôm nay các em được vận dụng vào giải 1 số bài tập liên quan

3) Bài mới

HS: Thay x=2 ; y=6 vào hàm số đã cho ta

được a= 32

? Hãy vẽ đồ thị hàm số y= 32 x+6 và tính

góc  tạo bởi đường thẳng trên với trục Ox

? Đồ thị hàm số y=ax +b cắt trục hoành tại

điểm có hoành độ bằng 1,5 ta suy ra được

điều gì

HS: x=1,5 ; y=0

? Làm thế nào để tính b

HS: Thay a=2 ; x=1,5 ; y= 0 vào hám số

y = ax+b b

-Giải tương tự câu a

Bài tập 27/ 58 sgk

a) a= 32 b¿ y=3

2x+6

c) Gọi α là góc tạo bởi đường thẳng y= 32x+6 thì α ≈ 58019 ❑

Bài tập 29 tr 57 sgk

Thay a=2; x=1,5; y=0 vào hám số

y = ax+b ta được 0=2.1,5+b b=-3 Vậy hàm số cần tìm là y=2x-3 b)y=3x-4

Bài tập 30 tr 59 sgk

-2

-4

 1

y

x 3

2

-3

O

B A

Trang 7

? Hãy xác định tung độ giao điểm và hoành

độ giao điểm của các hàm số y= 12 x+2 và

y=-x+2

HS: Xác định được như nội dung ghi bảng

? Hãy nêu cách tính góc A,góc B

HS: Tính tanA và tanB  góc A ,B

? Góc C được tính như thế nào

HS: Cˆ1800 (A Bˆ ˆ)

? Hãy trình bày bài giải

HS: trình bày như nội dung ghi bảng

?Chu vi của ABC được tính như thế nào

HS: Chu vi ABC=AB+BC +CA

? Hãy nêu cách tính AB,BC,CA

HS: AB= | OA| +OB và CA, BC được tính

theo định lí pitago

? Diện tích của ABC được tính như thế nào

S ABC= 12 AB.OC

a) y= 12 x+2 Tung độ giao điểm (0;2); Hoành độ giao điểm (-4; 0)

y= - x+2 Tung độ giao điểm: (0;2) ; Hoành độ giao điểm (2;0)

b) Đồ thị:

2

y

x

-1 -1

1

Ta có tan A= 24 =0,5; tan B= 22 =1

0

ˆ 27

A

  ; B ˆ 450  Cˆ 108  0

c) ta có : CA  4 2  2 2  20 2 5 

2

2 2 8 2 2

Và AB= | OA| +OB =4+2=6 Vậy chu vi ABC=2 5 2 2 6(   cm)

2

1 6.2 6( ) 2

S ABC   cm

4) Củng cố

? Vì sao nói a là hệ số góc của đường thẳng y = ax+b (a 0)

-Xem kĩ các bài tập đã giải

- Làm các câu hỏi và bài tập ôn tập chương II

Tiết: 28

Ngày soạn: 12/10/2012

ÔN TẬP CHƯƠNG II

I MỤC TIÊU

+ HS được hệ thống các kiến thức cơ bản của chương, khái niệm hàm số, đồ thị hàm số, hàm số bậc nhất y=ax+b(a0), tính đồng biến nghịch biến của hàm số bậc nhất, các điều kiện để 2 đường thẳng song song, cắt nhau, trùng nhau

Trang 8

Giáo án đại số 9 Năm học: 2012-2013 + HS vẽ thành thạo đồ thị của hàm số bậc nhất , xác định được các góc tạo bởi đường

thẳng y=ax+b(a0) với trục Ox, xác định được hàm số y=ax+b thoả mãn 1 vài điều kiện nào đó thông qua việc xác định các hệ số a,b

+ HS nghiêm túc, tích cực chủ động trong học tập.

+ GV: Bảng tóm tắt các kiến thức cần nhớ , thước thẳng,compa, phấn màu, máy tính + HS: Ôn tập lí thuyết chương II và làm bài tập,thước thẳng, máy tính

3) Bài mới

GV:Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau :

1/ Nêu định nghĩa hàm số

2/ Hàm số được cho bằng những cách nào?

Cho ví dụ

3/ Đồ thị hàm số y = f (x) là gì ?

4/ Thế nào là HSBN ? cho ví dụ

5/ Nêu tính chất của hàm số y = ax + b

6/ Góc  tạo bởi đường thẳng y = ax + b

và trục Ox được xác định như thế nào ?

7/ Vì sao người ta gọi a là hệ số góc của

đường thẳng y = ax + b ?

8/ Khi nào hai đường thẳng (d) y = ax +b (

0

a  )và (d’) y = a’x +b’ (a ' 0) : cắt nhau,

song song, trùng nhau ?

* GV: Bổ sung : ( ) ( ')d  d  a a '1

GV: Cho HS hoạt động nhóm làm các bài

tập 32; 33; 34; 35 tr61 SGK

Nửa lớp làm bài 32; 33

Nửa lớp làm bài 34; 35

( Đề bài đưa lên bảng phụ )

Sau khi các nhóm hoạt động khoảng 7’ thì

dừng lại

GV: Kiểm tra bài làm của vài nhóm

GV: Gọi HS trả lời miệng bài 36 SGK

GV: Gọi hai HS lần lượt xác định toạ độ

giao điểm của mỗi đường thẳng với hai

trục toạ độ

I.Tóm tắt các kiến thức cần nhớ (tr 60,61)

II.Bài tập

a) Hàm số y = (m -1)x +3 đồng biến  m 1 0   m 1

b) Hàm số y = (5 – k )x +1 nghịch biến  5  k  0 k 5

Bài 33: (sgk) Hai hàm số y = 2x + (3 + m)

và y = 3x+( 5 - m ) đều là hàm số bậc nhất,

Đã có a  a’ ( 2  3 ) Do đó đồ thị của chúng cắt nhau tại một điểm trên trục tung

Bài 34: (sgk) Hai đường thẳng

y = (a – 1)x +2 (a  1) và y = (3 –a )x +1 (a  3) đã có tung độ góc b  b’ (2  1)

Do đó hai đường thẳng song song với nhau  a 1 3   a 2a  4 a 2

Bài 35: (sgk )

Hai đường thẳng y=kx + (m - 2) (k 0) và y=(5 – k)x+(4- m ) (k  5) trùng nhau

TMDK

Bài 37: ( sgk )

* Đồ thị hàm số y = 0,5x + 2 là đường thẳng cắt trục tung tại điểm A (0 ; 2) và cắt trục hoành tại điểm B (-4 ; 0)

* Đồ thị hàm số y = 5 – 2x là đường thẳng cắt trục tung tại điểm C (0 ; 5) và cắt trục hoành tại điểm D (2,5 ; 0)

Trang 9

GV: Vẽ nhanh hai đường thẳng

GV: Gọi HS xác định toạ độ các điểm A,

B, C

H: Để xác định toạ độ điểm C ta làm tn ?

GV: Hướng dẫn HS viết phương trình

hoành độ giao điểm của hai đường thẳng

GV: Gọi HS đứng tại chỗ giải phương

trình

HS: Có được x=1,2, làm thế nào để tính y?

GV: Gọi HS đứng tại chỗ tính AB

GV: Làm thế nào để tính AB và AC ?

Gv: Gọi một HS đứng tại chỗ trình bày

GV: Gọi  , lần lượt là góc tạo bởi hai

đường thẳng (1) và(2) với hai trục toạ độ

.làm thế nào để tính  , ?

Gv: Gọi một HS lên bảng thực hiện

GV: hỏi thêm: Hai đường thẳng (1) và (2)

có vuông góc với nhau không ? vì sao?

GV: Cung cấp: d d'  a a ' 1 

4

2

4

2,6

1,2

y

x





C

A

5

b) A ( -4 ; 0 ) và B ( 2,5 ; 0 )

Vì hai đường thẳng cắt nhau nên ta có phương trình hoành độ giao điểm của hai đường thẳng là : 0,5x +2 = -2x +5

 2,5 x = 3  x = 1,2 Thay x = 1,2 vào hàm số y =0,5 x + 2

Ta có y = 0,5 1,2 +2 = 2,6 Vậy toạ độ điểm C là C ( 1,2 ; 2,6 ) c) Ta có AB=AO+OB=4+2,5= 6,5(cm ) Gọi F là hình chiếu của điểm C trên Ox

Áp dụng định lí Py–ta-go AC=

BC= CF2FB2  2,621,32  8, 45 2,91 d) Gọi  , lần lượt là góc tạo bởi đường thẳng y=0,5x +2 và y = -2x +5 với trục Ox

Ta có: tan = 0,5    26 34'0

tan CBF  2  CBF 63 26'0 Vậy  1800 63 26' 116 34'0  0

4) Củng cố: Từng phần

+ Ôn kĩ lí thuyết toàn chương

+ Xem kĩ các bài tập đã giải, chuẩn bị giấy tiết sau kiểm tra chương II

Lai Thành, ngày tháng năm 2012 DUYỆT CỦA BGH

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	183,76 KB