Giao an Dai 9 tuan 10 soan theo dinh huong phat trien NL hoc sinh

Hoạt động khởi động: - Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, Giao nhiệm vụ - Phương pháp: Dạy học đặt và giải quyết vấn đề - Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tính toán - Phẩm chấ[r]

Ngày soạn: 12/10/2017

Ngày dạy:… /… 2017

TIẾT 19 nhắc lại và bổ sung các khái niệm về hàm số

A Mục tiờu cần đạt :

1.Kiến thức: HS được ôn lại và phải nắm vững các nội dung sau :

– Các khái niệm về “hàm số”, “biến số” ; hàm số có thể được cho bằng bảng, bằng công thức

– Khi y là hàm số của x, thì có thể viết y = f(x) ; y = g(x), Giá trị của hàm số y = f(x) tại x0, x1, được kí hiệu là f(x0), f(x1),

– Đồ thị của hàm số y = f(x) là tập hợp tất cả các điểm biểu diễn các cặp giá trị tương ứng (x ; f(x)) trên mặt phẳng toạ độ

– Bước đầu nắm được khái niệm hàm số đồng biến trên R, nghịch biến trên R

2.Kĩ năng: Sau khi ôn tập, yêu cầu của HS biết cách tính và tính thành

thạo các giá trị của hàm số khi cho trước biến số ; biết biểu diễn các cặp số (x ; y) trên mặt phẳng toạ độ ; biết vẽ thành thạo đồ thị hàm số y = ax

3.Thái độ: Cẩn thận khi tính toán.

4 Hỡnh thành năng lực, phẩm chất:

- Năng lực: phát triển năng lực kiến thức và kĩ năng toán học ; NL sử

dụng ngôn ngữ ; NL t duy và giao tiếp; NL hợp tác ; NL tính toán ; NL tự quản lí

- Phẩm chất: trung thực ; tự lập, tự tin, tự chủ và có tinh thần vượt

khó ; tôn trọng

B Chuẩn bị:

 GV : – Bảng phụ vẽ trước bảng ví dụ 1a, 1b , vẽ trước bảng và bảng đáp án của để phục vụ việc ôn khái niệm hàm số và dạy khái niệm hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến

 HS : – Ôn lại phần hàm số đã học ở lớp 7

– Mang theo máy tính bỏ túi CASIO fx – 570 (hoặc CASIO)

fx – 500A) để tính nhanh giá trị của hàm số

C Tiến trỡnh lờn lớp:

I Ổn định tổ chức: GV kiểm tra sĩ số

II Kiểm tra bài cũ:

III Bài mới.

1 Hoạt động khởi động:

- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, Giao nhiệm vụ

- Phương pháp: Dạy học đặt và giải

quyết vấn đề

- Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề,

sáng tạo, hợp tác, tính toán

- Phẩm chất: tự lập, tự tin, tự chủ

GV Đưa lên phông chiếu hoặc dán lên

bảng các tờ A4 được dán lộn xộn

- Khái niệm hàm số được viết vào 5

tờ giấy

A4 mỗi tờ viết một số từ của khái niệm

và có đánh số ở mỗi tờ giấy

- Khái niệm hàm số được viết vào 3

tờ giấy

A4 mỗi tờ viết một số từ của khái niệm

và có đánh số ở mỗi tờ giấy

? Cả lớp suy nghĩ 2 phút?

GV gọi 2 HS lên bảng sắp xếp các tờ

giấy sao cho thể hiện được khái niệm

hàm số và khái niệm đồ thị hàm số

? Nhận xét?

GV  Vào bài

2 Hoạt động hình thành kiến thức

mới:

- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, động não

- Phương pháp: Dạy học đặt và giải

quyết vấn đề;

- Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề,

sáng tạo, hợp tác, tính toán, giao tiếp, sử

dụng công nghệ TT,…

- Phẩm chất: tự lập, tự tin, tự chủ

GV Qua Phần khởi động ở trên nhắc lại

khái niệm hàm số ?

? Khi nào thì đại lượng y được gọi là

hàm số của đại lượng x thay đổi

? Hàm số thường được cho ở những dạng

nào ? Cho ví dụ minh hoạ  Chú ý ?

Yêu cầu HS tự nghiên cứu các ví dụ

trong Sgk (3’)

? Gọi HS đọc phần nhận xét (Sgk)

? kí hiệu y = g(x) nghĩa là gì ?

- Yêu cầu HS thảo luận nhóm làm ?1

Thời gian 3 phút?

? Để tính được f(0), f(1), f(2), ta làm

như thế nào

? Gọi đại diện các nhóm lên bảng làm

- GV và HS dưới lớp nhận xét bài làm

- GV đưa đề bài ?2 lên bảng phụ

- HS thảo luận theo nhóm làm

? Để biểu diễn các điểm A, B, C ta làm

như thế nào

- Gọi đại diện 2 nhóm trình bày

1 Khái niệm hàm số.

a/ Khái niệm: (SGK-42)

b/ Chú ý : Hàm số có thể được cho bằng

bảng hoặc công thức

- Ví dụ (Sgk-42)

c/ Nhận xét (Sgk-42, 43)

?1 Cho hàm số y = f(x) = 2

1

x + 5 Tính f(0) = 2

1

.0 + 5 = 5 f(3) =

f(1) = 2

1

.1 + 5 = 52

1

f(-2) =

f(2) = 2

1

.2 + 5 = 6 f(-10) =

2 Đồ thị của hàm số.

?2 a/ Biểu diễn trên mặt phẳng toạ độ

b/ Vẽ đồ thị của hàm số y = 2x

? Em hiểu thế nào là đồ thị hàm số

- Gv nhận xét và đưa ra khái niệm

- Gv đưa lên bảng phụ bảng của ?3

? Gọi HS lên bảng điền kết quả

? Em có nhận xét gì về giá trị của y theo

x của 2 hàm số trên

- Gv gthiệu hàm số đồng biến, n.biến

? Vậy thế nào làm hàm số đồng biến,

hàm số nghịch biến

- Gv giới thiệu tổng quát trên bảng phụ

3.Hoạt động luyện tập:

- Kĩ thuật: Giao nhiệm vụ

- Phương pháp: Dạy học đặt và giải

quyết vấn đề

- Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề,

sáng tạo, hợp tác, tính toán, giao tiếp, sử

dụng công nghệ TT,…

- Phẩm chất: tự lập, tự tin, tự chủ

gv yêu cầu học sinh làm bài tập 1( sgk –

trang 44)

2 hs lên bảng: 1 hs làm câu a ,một hs làm

câu b

a) cho hàm số y=f(x)=

2

3 x tính f(-2); f( -1); f(0); f(1); f(

1

2 ); f(2);

f(3)

Khái niệm : Đồ thị hàm số y = f(x) là

tập hợp các điểm biểu diễn các cặp giá trị tương ứng (x ; f(x)) trên mặt phẳng toạ độ

3 Hàm số đồng biến, nghịch biến.

?3 Tính giá trị tương ứng của các hàm số

- Hàm số y = 2x + 1 : Khi x tăng  y tăng  hàm số y = 2x + 1 đồng biến trên R

- Hàm số y = -2x + 1 : Khi x tăng  y giảm  hàm số y = -2x + 1 nghịch biến trên R

* Tổng quát (Sgk–44)

Với x1, x2 bất kì  R :

- Nếu x1< x2 mà f(x1)< f(x2) thì … đồng biến

- Nếu x1< x2 mà f(x1)> f(x2) thì … n biến

b)cho hàm số y=g(x)=

2

3x+3 tính: g(-2); g(-1); g(0); g(1); g(

1

2); g(2);

g(3)

4 Hoạt động vận dụng:

- Nhắc lại khái niệm hàm số, đồ thị hàm số và hàm số như thế nào là hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến

- Để tính giá trị của hàm số tại giá trị của biến ta làm như thế nào?

- Cho HS củng cố bài tập 1, 2 (Sgk-44, 45) GV gọi 2 HS lên bảng làm

Bài 3 tr 45 sgk.

gv hướng dẫn

cách 1 : lập bảng như sgk

cách 2 : xét hàm số y = f(x) = 2x

lấy x1, x2  r sao cho x1 < x2  f(x1) = 2x1 ; f(x2) = 2x2

ta có : x1 < x2  2x1 < 2x2  f(x1) < f(x2)

từ x1 < x2  f(x1) < f(x2)  hàm só y = 2x đồng biến trên tập xác định r với hàm số y = f(x) = –2x, tương tự

5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng:

- Nắm chắc các khái niệm về hàm số, đồ thị hàm số và biết được khi nào thì hàm số nghịch biến, đồng biến

- Làm các BT 2, 4 (Sgk – 45)- số 1 ; 3 tr 56 sbt

-Tuần:10

Ngày soạn: 12/10/2017

Ngày dạy:… /… 2017

Tiết 20 HÀM SỐ BẬC NHẤT

A Mục tiêu cần đạt :

1.Kiến thức: yêu cầu hs nắm vững các kiến thức sau :

– Hàm số bậc nhất là hàm số có dạng y = ax + b, a  0

– Hàm số bậc nhất y = ax + b luôn xác định với mọi giá trị của biến số

x thuộc r

– Hàm số bậc nhất y = ax + b đồng biến trên r khi a > 0, nghịch biến trên

r khi a < 0

2.Kĩ năng: yêu cầu hs hiểu và chứng minh được hàm số y = –3x + 1

nghịch biến trên r, hàm số y = 3x + 1 đồng biến trên r từ đó thừa nhận trường hợp tổng quát : hàm số y = ax + b đồng biến trên r khi a > 0, nghịch biến trên r khi a < 0

3.Thái độ: hs thấy tuy toán là một môn khoa học trừu tượng, nhưng

các vấn đề trong toán học nói chung cũng như vấn đề hàm số nói riêng lại thường xuất phát từ việc nghiên cứu các bài toán thực tế

4 Hình thành năng lực, phẩm chất:

- Năng lực: phát triển năng lực kiến thức và kĩ năng toán học ; nl sử

dụng ngôn ngữ ; nl tư duy và giao tiếp; nl hợp tác ; nl tính toán ; nl tự quản lí

-Phẩm chất: trung thực ; tự lập, tự tin, tự chủ và có tinh thần vượt

khó ; tôn trọng chấp hành kỉ luật

B Chuẩn bị

1 GV : – bảng phụ ghi bài toán của sgk.

– ghi ?1, ?2, ?3, ?4, đáp án bài ?3, bài tập 8 sgk

2 HS : – bút dạ, bảng nhóm.

C Tiến trình lên lớp:

I Ổn định tổ chức: GV kiểm tra sĩ số

II Kiểm tra bài cũ: (Kết hợp bài mới)

III Bài mới.

HOẠT ĐỌNG CỦA THÀY - TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC CẦN ĐẠT

3 Hoạt động khởi động:

- Kĩ thuật: Giao nhiệm vụ.

- Phương pháp: Dạy học đặt và giải

quyết vấn đề

- Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề,

sáng tạo, hợp tác

- Phẩm chất:tự lập, tự tin, tự chủ

*các công thức sau công thức nào là hàm

số? vì sao ?

a) y = 1 – 5x ; b) y =

1

x + 4 c) y =

1

2x ; d) y = 2x2 + 3

e) y = mx + 2 ; f) y = 0 x + 7 g) y=

2x

? Thực hiện cá nhân 2 phút?

GV gọi lần lượt 2-3 HS đứng tại chỗ trả

lời

GV Ghi nhanh lên bảng viết phân loại

hàm số

? Nhận xét?

GV vào bài mới

2 Hoạt động hình thành kiến thức

mới:

- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, động não, hợp

tác,

- Phương pháp: Dạy học đặt và giải

quyết vấn đề;

- Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề,

sáng tạo, hợp tác, tính toán, giao tiếp

- Phẩm chất: tự lập, tự tin, tự chủ

HS: Một HS đọc to đề bài và tóm tắt

GV vẽ sơ đồ chuyển động như SGK

1 Khái niệm hàm số bậc nhất:

a.Bài toán: (SGK)

GV để trả lời bài toỏn chỳng ta cựng

nhau làm ?1( bảng phụ 1)

GV gọi HS điền vào chỗ trống của ?1

GV: trở lại BT- bt được giải ntn?

HS trỡnh bày lời giải

GV: dựng kết quả của BT hóy làm ?2

HS lờn bảng điền vào bảng phụ2 của ?2

GV gọi HS khỏc nhận xột bài làm của

bạn

GV Từ ?2 hóy cho biết ct S = 50t + 8

biểu thị sự tương quan gỡ? vỡ sao?

HS: S = 50t + 8 biểu thị sự tương quan

hsố Do đú S là hàm số của t

GV: hóy chuyển h/s S=50t +8 về daùng

h/s

HS: y = 50x + 8

GV:Nếu gọi a và b là cỏc số tương tự 50

và 8 thỡ hàm số cú dạng ntn?

HS cú y = ax + b (a0)

GV Em cú nhận xột gỡ về bậc của biến x

HS biến x cú bậc 1

GV chớnh vỡ thế người ta gọi h/s y = ax +

b (a0) là hàm số bậc nhất

GV? Vậy hàm số bậc nhất là gỡ?

HS: Một HS đọc lại định nghĩa

HS …… Lưu ý bậc của x và hệ số a

Nếu b=o thỡ sao? (y= ax ) -> chỳ ý

?1 Sau 1(h) ụtụ đi được 50(km) Sau t(h) ụtụ đi được 50t(km) Sau t(h) ụtụ cỏch TT Hà nội là:

S = 50t + 8 (km)

?2

b / Định nghĩa : (Sgk-47)

Hàm số bậc nhất có dạng y = ax + b

(trong đó a, b là các số cho trớc và a ≠ 0)

 Ví dụ : y = x 5 ; – …

 Chú ý : Khi b = 0, hs có dạng y = ax

2 Tớnh chất

VD: Xột hàm số y = f(x) = -3x + 1

TT Hà Nội

S = 50t + 8 58 108 158 208

HS đọc VD ( sgk )

GVTừ trình bày của sgk hãy điền thông

tin tương ứng với h/số đó vào bảng sau

y=-3x+1 a<0 Mọi xR NB

y= 3x+1 a>0 Mọi xR ĐB

y=ax+b

(a0)

a>0 Mọi xR ĐB a<0 Mọi xR NB

GV tương tự VD trên , hãy làm ?3

HS: lên bảng Các HS còn lại h/đ nhóm

GV: Qua t/c của 2 h/số trên ta có t/chất

TQ ntn? Hãy điền vào bảng trên

HS 1hs lên bảng làm

HS: Một HS đọc to phần tổng quát

GV? các h/s ở BT 1, h/s nào đồng

biến…?

GV cho HS làm ?4

3.Hoạt động luyện tập:

- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi động não

- Phương pháp: Dạy học đặt và giải

quyết vấn đề;

- Năng lực: Tự học, giải quyết vấn đề,

sáng tạo, hợp tác, tính toán, giao tiếp

- Phẩm chất:tự lập, tự tin, tự chủ

GV Đưa lên bảng phụ

bài tập1:hãy xét xem trong các hàm số

sau,

y = –5x + 1 y =

1

2x

y = mx + 2 (m  0)

(sgk/47)

?3:

Lấy x1,x2R, với x1< x2 hay x1- x2 < 0

Ta có:f(x1) –f(x2)

= (3x1 + 1) – (3x2 + 1)

= 3x1- 3x2 = 3 (x1- x2 ) < 0

=> f(x1) - f(x2) <0 Vậy f(x1) < f(x2)

* Tổng quát:

y = ax + b ( a 0 )

a > 0 -> đồng biến trên R

a < 0 -> nghịch biến trên R

?4 a/ y = 4x - 5, y = x + 2 lµ HS§B

b/ y = -x - 1, y = -2x + 5 lµ HSNB

a) hàm số y = –5x + 1 nghịch biến vì a = –5

< 0

hàm số nào đồng biến, hàm số nào

nghịch biến ? vì sao ?

Bài tập 9(sgk/48)

? Thực hiện nhóm 3 phút ?

- Nhóm 1,3 làm bài 1

- Nhóm 2,4 làm bài 9

GV gọi đaị diện nhóm 1,3 đưa ra kết

quả ?

? Nhận xét ?

b) y =

1

2x đồng biến vì a =

1

2 > 0

c) hàm số y = mx + 2 (m  0) đồng bíên khi

m > 0, nghịch biến khi m < 0

Bài tập 9(sgk/48)

a)y=(m-2)x+3ĐBm-20m2 b) y= (m-2) x + 3 NBm-2 0m2

4 Hoạt động vận dụng:

GV Quay trở lại bài tập phần khởi động

? Giải thích các hàm số trên đâu là HS bậc nhất, HS nào không là HS bậc

nhất ?vì sao

GV ? khi nhận dạng hàm số BN các em cần lưu ý gì?

5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng:

– Nắm vững định nghĩa hàm số bậc nhất, tính chất của hàm số bậc nhất

– Bài tập về nhà số 9, 10 sgk trg 48 số 6, 8 sbt trg 57

– Hướng dẫn bài 10 sgk.

Chiều dài ban đầu là 30(cm)

sau khi bớt x(cm),

chiều dài là 30 – x (cm)

tương tự, sau khi bớt x(cm), chiều rộng là 20

– x (cm)

công thức tính chu vi là :p = (dài + rông) 2