87’: BÀI VIẾT TẬP LÀM VĂN SỐ 3 Hoạt động của Thầy & Trò Nội dung kiến thức HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN I.Chép đề: A.Yeâu caàu: Đề bài : Hãy tưởng tượng mình là người lính lái xe - Viết một bài v[r]
Trang 1Tuần 13-14(5/12-10/12/2011)
Ngày soạn: 25/11 Ngày dạy: 3/12/2011 Lớp: 91
Tiết: 66 Văn Bản: LẶNG LẼ SAPA (Nguyễn Thành Long)
I Mục tiêu cần đạt: Giúp Hs nắm.
A.Mức độ cần đạt:
-Có hiểu biết thêm về tác giả và tác phẩm Truyện Việt Nam hiện đại viết về những người lao động mới trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước
-Hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn Lặng lẽ SaPa
B Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:
1 Kiến thức:
- Vẻ đẹp và hình tượng con người thầm lặng cống hiến quyên mình vì Tổ quốc trong tác phẩm
- Nghệ thuật kể chuyện, miêu tả sinh động, hấp dẫn trong truyện
2.Kỹ năng:
- Nắm bắt diễn biến truyện và tóm tắt được truyện
- Phân tích được nhân vật trong tác phẩm tự sự
- Cảm nhận được một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm
II Chuẩn bị: -Gv: soạn giáo án theo chuẩn KT-KN, Tranh
-Hs: soạn bài, SGK.
III Tổ chức hoạt động dạy & học:
HĐ 1 : Ổn định 1’:
HĐ 2 : Kiểm tra bài cũ 15’ Tiếng Việt.
HĐ 3 : Giới thiệu bài mới 1’:
HĐ 4 : Bài mới 37’: LẶNG LẼ SAPA
HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
A Tìm hiểu chung:
Đọc rõ ràng, đúng yêu cầu diễn cảm văn bản truyện
1 Giới thiệu sơ lược tác giả và tác phẩm?
*H trình bày:
*G chốt lại:
* Tác giả:Nhà văn Nguyễn Thành Long (1925-1991), quê: huyện Duy
Xuyên tỉnh Quảng Nam
- Ngoài truyện, bút kí, ông còn làm thơ, viết phê bình văn học
* Tác phẩm: Viết sau chuyến đi công tác Lào Cai (1970) trong tập “Giữa
trong xanh” in 1972
2 Tóm tắt lại nội dung chính?
*H trình bày:
*G chốt lại:
- Bác lái xe, ông hoạ sĩ, anh thanh niên, cô gái, người dẫn truyện
- Bác lái xe tuy già nhưng tính khí sôi nổi
- Ông hoạ sĩ trầm lặng sâu lắng
- Cô gái hồn nhiên nhưng kín đáo
- Đặc biệt anh thanh niên bộc trực nhưng vô tư
- Tóm tắt: Truyện Lặng lẽ Sa Pa có cốt truyện đơn giản Truyện xoay quanh
một tình huống gặp gỡ bất ngờ ông hoạ sĩ già, cô kĩ sư trẻ, anh thanh niên
Mở đầu văn bản là cuộc đối thoại giữa bác lái xe và ông hoạ sĩ già Bác lái
A Tìm hiểu chung:
-Nguyễn Thành Long có những đóng góp cho nền văn học Việt Nam hiện đại
ở thể loại truyện và ký
-Tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa được ra đời năm 1970, sau chuyến đi thực tế Lào Cai của tác giả
Trang 2xe giới thiệu về anh thanh niên một mình trên đỉnh núi cao 2600m để đo khí
tượng thuỷ văn nên rất thèm người anh vô cùng vui sướng khi được ông hoạ
sĩ già và cô kĩ sư đến thăm và
- Tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm và lập luận
3.Chú thích
*H trình bày:
*G chốt lại: SGK.
4.Bố cục văn bản?
*H trình bày:
*G chốt lại: Bố cục.
- Phần 1:từ đầu ->“kìa, anh ta kìa”: giới thiệu cuộc gặp gỡ tình cờ
- Phần 2:.… “Không có vật gì như thế”: Diễn biến cuộc gặp gỡ
- Phần 3 còn lại: Cuộc chia tay cảm động giữa anh thanh niên và đoàn khách
(Anh thanh niên và ông hoạ sĩ già)
B Đọc - hiểu văn bản:
I Nội dung văn bản.
1 Trong các nhân vật bác lái xe, ông hoạ sĩ già, cô kĩ sư và anh thanh niên
nhân vật nào được tác giả miêu tả nhiều nhất?
*H trình bày:
*G chốt lại: Hình ảnh anh thanh niên.
2 Anh thanh niên được giới thiệu qua những từ ngữ, những câu văn nào?
*H trình bày:
*G chốt lại: Hình ảnh anh thanh niên.
- Là một trong những người cô độc nhất thế gian
- Một anh thanh niên hai mươi bảy tuổi sống một mình
- Chi tiết bình thường là một anh thanh niên 27 tuổi làm công tác khí
tượng , tầm vóc nhỏ bé, nét mặt rạng rỡ
- Chi tiết khác lạ sống một mình trên đỉnh núi cao lạnh lẽo, Tự đào tam
thất làm quà cho người ốm
- Chi tiết thèm người đến nỗi dùng gỗ ngáng đường ô tô lại để gặp Tự tìm
thuốc khi nghe tin vợ bác lái xe ốm.Vì đó là chi tiết bộc lộ cao nhất lòng yêu
quý con người của anh thanh niên
-`Miêu tả nhân vật vừa theo cách gián tiếp (theo nhận xét của bác lái xe, và
ông hoạ sĩ ) vừa trực tiếp ( qua ngôn ngữ đối thoại của nhân vật)
- Bình thường: Căn nhà giản dị, đồ đạc sơ sài, cuộc đời riêng của anh thu
gọn lại một góc trái gian với chiếc giường con, một chiếc bàn học, một giá
sách
- Khác thường: Trong vườn có rất nhiều hoa: Hoa rơn, hoa thược
3 Cuộc sống của anh thanh niên được giới thiệu như thế nào?
HẾT TIẾT 66
B Đọc - hiểu văn bản:
I Nội dung văn bản.
-Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa -Chân dung người lao động bình thường nhưng phẩm chất rất cao đẹp -Lòng yêu mến, cảm phục với những người đang cống hiến quên mình cho nhân dân, Tổ quốc
II Nghệ thuật văn bản.
III Ý nghĩa văn bản.
IV Củng cố, hướng dẫn tự học ở nhà 1’:
1 Củng cố: Phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật anh Thanh niên?
2 Hướng dẫn tự học ở nhà: Đọc diễn cảm tác phẩm
- Viết một đoạn văn ghi lại những cảm nhận về một vài chi tiết nghệ thuật mà bản thân thích nhất
3 Dặn dò: Đọc lại văn bản, học bài & soạn bài: Chuẩn bị bài viết số 3.
4 Gv rút kinh nghiệm:
Trang 3
Ngày soạn: 25/11 Ngày dạy: 3/12/2011 Lớp: 91
Tiết: 67 Văn Bản: LẶNG LẼ SAPA (tt) (Nguyễn Thành Long)
I Mục tiêu cần đạt: Giúp Hs nắm.
A.Mức độ cần đạt:
-Có hiểu biết thêm về tác giả và tác phẩm Truyện Việt Nam hiện đại viết về những người lao động mới trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước
-Hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn Lặng lẽ SaPa
B Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:
1 Kiến thức:
- Vẻ đẹp và hình tượng con người thầm lặng cống hiến quyên mình vì Tổ quốc trong tác phẩm
- Nghệ thuật kể chuyện, miêu tả sinh động, hấp dẫn trong truyện
2.Kỹ năng:
- Nắm bắt diễn biến truyện và tóm tắt được truyện
- Phân tích được nhân vật trong tác phẩm tự sự
- Cảm nhận được một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm
II Chuẩn bị: -Gv: soạn giáo án theo chuẩn KT-KN, Tranh
-Hs: soạn bài, SGK.
III Tổ chức hoạt động dạy & học:
HĐ 1 : Ổn định 1’:
HĐ 2 : Kiểm tra bài cũ 15’ Tiếng Việt.
HĐ 3 : Giới thiệu bài mới 1’:
HĐ 4 : Bài mới 37’: LẶNG LẼ SAPA
HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
A Tìm hiểu chung:
B Đọc - hiểu văn bản:
I Nội dung văn bản.
3 Cuộc sống của anh thanh niên được giới thiệu như thế nào?
*H trình bày:
*G chốt lại: - Giới thiệu ngắn gọn nhưng rất tỉ mỉ.
- Hiểu và thành thạo chính xác trong công việc
- Gian khổ nhất là ghi và báo vào lúc vào lúc một giờ sáng , rét, gió, tuyết
- Đã nếm trải và vượt qua gian khổ để hoàn thành công việc được giao
-Hiểu biết công việc cùng những gian khổ để vượt lên
-Có trách nhiêm với cuộc sống của bản thân và sự sống của cộng đồng
- Khiêm nhường, chân thật, quý trọng lao động sáng tạo quên mình vì nhân
dân
4 Nhân vật ông họa sĩ được khắc họa như thế nào?
*H trình bày:
*G chốt lại: Hình ảnh người hoạ sĩ già.
- Đẹp một cách kì lạ: Nắng đốt cháy quá đấu, rung tít trong nắng trên
màu xanh của rừng
A Tìm hiểu chung:
B Đọc - hiểu văn bản:
I Nội dung văn bản.
-Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa -Chân dung người lao động bình thường nhưng phẩm chất rất cao đẹp -Lòng yêu mến, cảm phục với những người đang cống hiến quên mình cho nhân dân, Tổ quốc
Trang 4- Năng lực quan sát kết hợp với chí tưởng tượng đầy cảm xúc và bay bổng.
Yêu tha thiết vẻ đẹp của Sa Pa vẻ đẹp của đất nước
- Người hoạ sĩ đã cảm nhận được những điều tốt đẹp từ ng thanh niên ấy
- Đó là sự bối rối của người đi tìm cái đẹp hiển hiện ngay trước mắt mình
- Một tâm hồn thiết tha với những vẻ đẹp của cuộc sống.
- Người con trai ấy đáng yêu thật, nhưng làm ông nhọc quá
- Những vẻ đẹp toát lên từ người thanh niên khơi dậy biết bao xúc cảm và
suy nghĩ trong người hoạ sĩ già Đó là cái nhọc rất cần cho sáng tạo nghệ
thuật
- Hình ảnh con bướm là biểu tượng của cái đẹp
- Mới mẻ tin yêu và đầy hy vọng
- Vì cách sống này khơi dậy cảm hứng sáng tạo cho nghệ thuật mà không
cần tưởng tượng hư cấu
- Vì ông đã tìm thấy nguyên mẫu sáng tác cho mình
- Vì ông muốn hoàn thành bức vẽ về anh thanh niên này một cách hoàn
thiện nhất
- Vì cách sống nồng nhiệt của anh khiến ông quên đi tuổi tác của mình để
tiếp tục lao động sáng tạo
- Một tình cảm với người thanh niên không chỉ vì bó hoa to mà anh tặng cô,
mà còn vì một bó hoa nào khác nữa bó hoa của những háo hức và mơ mộng
ngẫu nhiên mà anh thanh niên dành cho cô
II Nêu nghệ thuật văn bản.
*H trình bày:
*G chốt lại:
III Nêu ý nghĩa văn bản.
*H trình bày:
*G chốt lại:
II Nghệ thuật văn bản.
-Tạo tình huống truyện tự nhiên, tình
cờ, hấp dẫn
-Xây dựng đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm
-Nghệ thuật tả cảnh thiên nhiên đặc sắc; miêu tả nhân vật với nhiều điểm nhìn -Kết hợp giữa kể với tả và nghị luận -Tạo tính chất trữ tình trong tác phẩm truyện
III Ý nghĩa văn bản.
- Lặng lẽ Sa Pa là câu chuyện về cuộc gặp gỡ với những coon người trong một chuyến đi thực tế của nhân vật ông họa
sĩ, qua đó, tác giả thể hiện niềm yêu mến đối với những con người có lẽ sống cao đẹp đang lặng lẽ quên mình cống hiến cho Tổ quốc
IV Củng cố, hướng dẫn tự học ở nhà 1’:
1 Củng cố: Em hãy nêu nhận xét về thế hệ trẻ hôm nay?
2 Hướng dẫn tự học ở nhà: Đọc diễn cảm tác phẩm
- Viết một đoạn văn ghi lại những cảm nhận về một vài chi tiết nghệ thuật mà bản thân thích nhất
3 Dặn dò: Đọc lại văn bản, học bài & soạn bài: Chuẩn bị bài viết số 3.
4 Gv rút kinh nghiệm:
Ngày soạn: 28/11 Ngày dạy: 5/12/2011 Lớp: 91
Tiết: 68,69 Tập làm văn: BÀI VIẾT TẬP LÀM VĂN SỐ 3
I Mục tiêu cần đạt: Giúp Hs nắm.
A.Mức độ cần đạt:
-Có hiểu biết thêm về thực hành viết một bài văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả nội tâm và nghị luận
-Rèn luyện kĩ năng diễn đạt
B Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:
1 Kiến thức:
- Biết vận dụng kiến thức đã học vào thực hành viết một bài văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả nội tâm và nghị luận
Trang 5-Viết bài văn hồn chỉnh, bố cục ba phần, trình bày rõ yêu cầu đề bài.
2.Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng làm bài văn tự sự cĩ bố cục hồn chỉnh diễn đạt rõ ràng, mạch lạc
- Giáo dục hs ý thức tự giác, tự lập khi viết văn
II Chuẩn bị: Gv đề bài, yêu cầu và dàn bài –Hs: giấy bút.
III Tổ chức hoạt động dạy & học:
HĐ 1 : Ổn định 1’:
HĐ 2 : Kiểm tra bài cũ 1’.
HĐ 3 : Giới thiệu bài mới.
HĐ 4 : Bài mới 87’: BÀI VIẾT TẬP LÀM VĂN SỐ 3
HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
I.Chép đề:
Đề bài : Hãy tưởng tượng mình là người lính lái xe
trong tác phẩm “Bài thơ về tiểu đội xe không kính
của Phạm Tiến Duật” Viết bài văn kể lại cuộc
hành trình đó
II.Học sinh làm bài: 87’
III.Thu bài:
IV Đánh giá giờ làm bài:
A.Yêu cầu:
- Viết một bài văn tự sự cĩ sử dụng các yếu tố miêu tả nội tâm
và nghị luận
-Tưởng tượng được mình chính là người lính lái xe trong bài thơ về tiểu đội xe không kính
-Nêu được diễn biến cuộc hành trình (hành quân)
-Diễn đạt rõ ràng, mạch lạc,…
B.Dàn bài:
1.MB: Giới thiệu được nhân vật “tôi” trong bài thơ về tiểu đội
xe không kính ( 1 điểm ) 2.TB:
-Hoàn cảnh lái xe của nhân vật “tôi” (1điểm ) -Tôi là chiến sĩ lái xe: ngoại hình, phẩm chất, suy nghĩ, hành động,… (1điểm )
Giọng nĩi: khoẻ vang
Tiếng cười: sảng khối
Khuơn mặt: thể hiện vẻ già dặn-từng trải nhưng vẫn cĩ nét hĩm hỉnh, yêu đời
Trang phục: bộ quân phục mới, trang trọng, oai nghiêm, đĩnh đạc
-Nội dung công việc: Chiến tranh, hi sinh, ước mơ hoà bình, lời nhắn nhủ,… (2điểm )
-Tình cảm, suy nghĩ,… Từ đĩ bày tỏ những suy nghĩ về chiến tranh (tàn phá cuộc sống, bất chấp quyền được sống hồ bình của con người…), (nội tâm) (2điểm )
-Bài học về lẽ sống, niềm tin , tình yêu quê hương, yêu lý tưởng,….(nhị luận) (2điểm )
3.KB: Cảm xúc của nhân vật “tôi” về cuộc trường chinh trong cuộc chiến chống Đế quốc Mỹ ước mơ của nhân vật tơi (1điểm )
HƯỚNG DẪN CHẤM
Trang 6-Đúng phương thức biểu đạt (Viết một bài văn tự sự cĩ sử dụng các yếu tố miêu tả nội tâm và nghị luận).
-Bước đầu biết sự kết hợp và kết hợp tốt các phương thức biểu đạt xen kẽ (Viết một bài văn tự sự cĩ sử dụng các yếu
tố miêu tả nội tâm và nghị luận) các sự kết hợp này thực sự có tác dụng trong việc thể hiện nội dung câu chuyện -Xây dựng được cốt truyện, hình tượng nhân vật trung tâm, các sự việc xảy ra có nguyên nhân, diễn biến và kết thúc một cách hợp lí; các tình tiết truyện xoay quanh nhân vật, có tác dụng làm nổi bật sự việc chính và rõ câu chuyện -Lời văn trong sáng, dùng từ đúng, không sai lỗi chính tả;
-Bố cục rõ ràng, văn phong mạch lạc, có trọng tâm
-Có cảm xúc, khơi gợi được tình cảm cho người đọc
*Bài đạt từ điểm 9 đến 10: Đạt tốt các yêu cầu trên
*Bài đạt từ điểm 7 đến 8: Đạt tốt các yêu cầu trên nhưng vẫn còn vài mặt chưa hay,…
*Bài đạt điểm trung bình 5 -6: Đạt các yêu cầu trên
*Bài có điểm yếu 3 – 4: Chưa đạt các yêu cầu trên
*Bài có điểm kém 1 – 2: Không đạt các yêu cầu trên
*Bài điểm 0: Không làm được bài Không đạt các yêu cầu trên.
IV Củng cố, hướng dẫn tự học ở nhà.
1 Củng cố: Thơng qua bài viết.
2 Hướng dẫn tự học ở nhà: xem lại cách làm bài văn tự sự cĩ sử dụng các yếu tố miêu tả nội tâm và nghị luận.
3 Dặn dị: Làm lại bài tập, học bài & soạn bài: Người kể chuyện trong văn bản tự sự (Tự học cĩ HD)
4 Gv rút kinh nghiệm:
Ngày soạn: 29/11 Ngày dạy: 5/12/2011 Lớp: 91
Tiết: 70 Tập làm văn: NGƯỜI KỂ CHUYỆN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
(Tự học cĩ hướng dẫn)
I Mục tiêu cần đạt: Giúp Hs nắm.
A.Mức độ cần đạt:
- Hiểu người kể chuyện là hình tượng ước lệ về người trần thuật trong tác phẩm truyện
- Thấy được tác dụng của việc lựa chọn người kể chuyện trong một số tác phẩm đã học
B Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:
1 Kiến thức:
- Vai trị của người kể truyện trong tác phẩm tự sự
- Những hình thức kể truyện trong tác phẩm tự sự
- Đặc điểm của mỗi hình thức người kể chuyện trong tác phẩm tự sự
2.Kỹ năng:
- Nhận diện người kể chuyện trong tác phẩm văn học
- Vận dụng hiểu biết về người kể chuyện để đọc - hiểu văn bản tự sự hiệu quả
II Chuẩn bị: -Gv: soạn giáo án theo chuẩn KT-KN,
-Hs: soạn bài, SGK.
III Tổ chức hoạt động dạy & học:
HĐ 1 : Ổn định 1’:
HĐ 2 : Kiểm tra bài cũ 1’
1 Kiểm tra tập soạn bài của học sinh
2 Tĩm tắt ngắn gọn truyện Lặng lẽ Sa Pa?
3 Qua truyện cho biết nhân vật anh thanh niên là người như thế nào trong cơng cuộc xây dựng đất nước?
Trang 7HĐ 3 : Giới thiệu bài mới 1’:
HĐ 4 : Bài mới 36’: NGƯỜI KỂ CHUYỆN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
A Tìm hiểu chung:
I.Vai trò của Người kể trong văn tự sự (25’)
1 Đoạn trích kể về ai? Về việc gì?
*H trình bày:
*G chốt lại: Kể về phút chia tay của anh thanh niên với ông hoạ sĩ già và cô
kĩ sư trẻ
2 Người kể có xuất hiện, có mặt trong cuộc chia tay trên không? Vì sao?Khi
người kể giấu mình, là ngôi kể thứ mấy?
*H trình bày:
*G chốt lại: Không Vì người kể giấu mình.
-Ngôi kể thứ ba
3 Trong đoạn văn trên người kể chỉ có mặt ở một chỗ hay có mặt ở khắp
mọi nơi trong văn bản?
*H trình bày:
*G chốt lại:
- Ngôi thứ nhất, người kể sẽ xưng tôi hoặc xưng tên
- Có mặt ở khắp nơi trong văn bản
4 Trong đoạn trích trên có những câu văn sau “Giọng cười như như vậy”
là nhận xét của người nào, về ai?
Qua các chi tiết trên em thấy người kể truyện có khả năng gì?
*H trình bày:
*G chốt lại:
- Người kể dường như biết hết mọi việc hành động, tâm tư, tình cảm của các
nhân vật
- Căn cứ vào người kể truyện không xuất hiện trong câu chuyện tức là đứng
ở bên ngoài để quan xát, miêu tả, sau đó suy nghĩ, liên tưởng, tưởng tượng
để hoá thân vào từng nhân vật
=>Người kể truyện đã hoá thân vào nhân vật để gợi ra đúng cái tâm trạng
của tất cả mọi người
=>Người kể truyện có vai trò dẫn dắt người đọc đi vào câu chuyện
B Luyện tập:
1 Bài tập 1+2 SGK
*H trình bày:
*G chốt lại:
a Tác giả sử dụng ngôi kể thứ nhất, người kể xưng tôi
- Chú bé Hồng
+ Ưu điểm: Miêu tả được diễn biến tâm lí của nhân vật tôi một cách sâu sắc,
sinh động
+ Hạn chế: Không miêu tả được tâm lí người mẹ
- Tính khái quát không cao, lời văn trần thuật dễ nhàm chán đơn điệu
b Học sinh về làm
A Tìm hiểu chung:
-Người kể chuyện theo ngôi thứ nhất: thường là nhân vật của truyện hay nhân vật chứng kiến câu chuyện
-Người kể chuyện theo ngôi thứ ba: là người kể giấu mình, những cái nhìn của người kể này lại có mặt ờ tất cả mọi nơi trong văn bản, đã biết hết mọi sự việc, nhìn thấu được nhân vật trong truyện -Vai trò của người kể chuyện: dẫn dắt người đọc đi vào câu chuyện, kết nối các sự việc, giúp người đọc hiểu về nhân vật, đưa ra nhận xét, đánh giá về những điều được kể
B Luyện tập
-Xác định người kể chuyện trong một đoạn văn cụ thể
-Phân tích tác dụng của việc lựa chọn người kể chuyện trong một văn bản cụ thể
IV Củng cố, hướng dẫn tự học ở nhà 1’:
Trang 81 Củng cố: Nhắc lại ngôi kể thứ nhất, thứ hai và vai trò của người kể chuyện?
2 Hướng dẫn tự học ở nhà: Ghi lại nhìn dung của em về một người kể chuyện trong một văn bản.
3 Dặn dò: Đọc lại văn bản, học bài & soạn bài: Ôn tập tiếng Việt.
4 Gv rút kinh nghiệm: