- Xã hội loài người có lịch sử hình thành và phát triển - Mục đích học tập lịch sử để biết gốc tích tổ tiên, quê hương đất nước - Phương pháp học tập một cách thông minh trong việc nhớ[r]
Trang 1PHẦN MỘT:
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG A/ ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH BỘ MÔN:
- Môn lịch sử là bộ môn góp phần quan trọng trong việc tìm hiểu những sự kiện mà loài người đã trải qua Cộng vào đó là việc giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam nói riêng và đoàn kết Quốc tế nói chung
- Là môn dễ học nhưng nó đòi hỏi sự nhiệt tình tìm tòi của học sinh và giáo viên Từ kiến thức lịch sử mà học sinh biết ứng dụng kiến thức vào thực tiễn Môn này ở nhà trường nói chung là những kiến thức xã hội Học sinh thấy và rút ra kinh nghiệm trong các chiến thắng cũng như thất bại để hiểu biết hơn trong cuộc sống đời thường của mình
1 - Đối với học sinh
Môn lịch sử lớp 6 có sự lôgíc với nhau rất chặt chẽ, các em dễ thích nghi hơn Đến nay, ở bậc THCS đã thực hiện xong chương trình cải cách Từ đó, giúp cho học sinh ngày càng tiếp cận tốt hơn với phương pháp mới cũng như kiến thức được mở rộng hơn
2 - Đối với giáo viên :
Bản thân tôi là một giáo viên bộ môn, cũng được đào tạo rất kĩ nên rất vững về kiến thức cũng như phương pháp mới đã kết hợp với phương pháp truyền thống Đặt biệt là luôn tiếp cận với sự thay đổi về phương pháp dạy và học mới
3 – Tinh thần thái độ học tập
- Tiếp thu tại lớp đạt : 80%
- Học sinh chuẩn bị bài trước:100%
- Làm bài tập trước khi đến lớp: 100%
4 - Đồ dùng dạy học :
- Sử dụng bảng phụ, giấy rôki, bút dạ
- Bảng đồ, lược đồ, tranh ảnh
- Máy chiếu
- Đia phim, mẫu chuyện
- Đồ dùng phục chế
- Sách giáo khoa, sách giáo viên
Trang 25 – Phương pháp dạy học :
a - Giáo viên :
- Lấy học sinh làm trung tâm cho mọi hoạt động
- Kết hợp phương pháp mới và cũ
- Nêu vấn đề, thảo luận nhóm
- Giải quyết vấn đề
- Khai thác mọi đối tượng học sinh
- Chuẩn bị bài giảng thật kĩ trước khi lên lớp
b - Học sinh :
- Không học vẹt, tìm hiểu phân tích từng khái niệm, nội dung bài học, truyện đọc lịch sử Soạn và làm bài tập sau mỗi bài học để khắc sâu vấn đề
- Học sinh linh hoạt trong mọi hoạt động học
- Tìm hiểu nguồn tư liệu bên ngoài đẻ bổ sung bài học
- Biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn
* Nhiệm vụ và đặc điểm bộ môn :
- Nhiệm vụ :
- Bảo đảm việc dạy và học phải có tính khoa học, gắn liền với thực tiễn Độ chính xác cao và phù hợp với từng nơi, từng đối tượng, từng trường
- Chú ý đúng mức đặc điểm của bộ môn, điều kiện dạy và học
- Chú ý đến từng đối tượng học sinh : Giỏi, khá, trung bình, yếu, kém
- Đặc điểm :
Là bộ môn xã hội, giáo viên phải coi trọng đúng mức, tạo điều kiện để học sinh tìm hiểu rõ bộ môn, bố trí hợp lí để học sinh học tập tốt hơn
B NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH
1 Mở đầu
- Sơ lược về môn lịch sử
- Cách tính thời gian trong lịch sử
2 Khái quát lịch sử thế giới nguyên thủy và cổ đại
- Xã hội nguyên thủy : sự xuất hiện của con người, đời sống xã hội thời nguyên thủy
- Xã hội cổ đại : sự hình thành xã hội có giai cấp và Nhà nước ở phương Đông và phương Tây Một số thành tựu văn hóa tiêu biểu
3 Lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến đầu thế kỷ X
- Buổi đầu lịch sử nước ta : những địa điểm và di vật về người tối cổ trên đất nước ta; đời sống xã hội; sự tan rã của xã hội nguyên thủy
Trang 3- Thời kỳ Văn Lang – Âu Lạc :
+ Đôi nét về nước Văn Lang : Hoàn cảnh và thời gian ra đời, tổ chức Nhà nước, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang + Sự hình thành Nhà nước Âu Lạc : Hoàn cảnh và thời gian ra đời; những thay đổi trong đời sống vật chất; thành Cổ Loa và sự sụp đổ
- Thời kỳ Bắc thuộc và cuộc đấu tranh giành độc lập :
+ Sự thống trị của phong kiến phương Bắc Đời sống của nhân dân ta trong thời kỳ này
+ Các cuộc khởi nghĩa lớn : Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Lí Bí, Mai Thúc Loan, Phùng Hưng
+ Nước Chăm Pa từ thế kỉ II đến thế kỉ X : sự ra đời, đời sống kinh tế, xã hội, văn hóa
- Bước ngoặc lịch sử ở đầu thế kỉ X :
+ Cuộc đấu tranh giành quyền tự chủ của họ Khúc, họ Dương Ý nghĩa của cuộc đấu tranh
+ Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938 Ý nghĩa to lớn của chiến thắng
4 Lịch sử địa phương (1 tiết)
Truyền thống đấu tranh của địa phương trong sự nghiệp kháng chiến bảo vệ đất nước
C THIẾT BỊ DẠY HỌC
1 Tranh ảnh
- Tranh sinh hoạt bầy người nguyên thủy
- Ảnh đền thờ Hai Bà Trưng
2 Lược đồ
- Lược đồ thế giới cổ đại
- Lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng
- Lược đồ khởi nghĩa Lí Bí
- Lược đồ khởi nghĩa Mai Thúc Loan
- Lược đồ Giao Châu và Chăm Pa
3 Hiện vật phục chế
Các hiện vật phục chế công cụ đá và đồng
D PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH
- Cả năm : 37 tuần - 35 tiết
Trang 4- Trong đó : HKI : 19 tuần - 18 tiết
HKII : 18 tuần - 17 tiết
E ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH HỌC SNH
1 Thuận lợi
- Tổng số học sinh k6:70
- Đa số học sinh năng động, nhạy bén, chuyên cần
- Phong trào học tập ở lớp tốt, học sinh phát biểu sôi nổi
- HS có sự chuẩn bị phương tiện cần thiết cho bộ môn (SGK, SBT )
- Xu hướng yêu thích bộ môn trong học sinh có sự gia tăng
2 Khó khăn
- Một số học sinh lười học, không chú tâm học tập, thụ động
- Tư tưởng coi thường bộ môn nảy sinh ở một số em (chỉ chú tâm học các môn cơ bản)
3 Biện pháp tổ chức dạy học
a Đối với từng đối tượng học sinh
* Loại yếu :
- Giáo viên tăng cường kiểm tra bài cũ, kiểm tra vịêc thực hiện bài tập ở nhà Thường xuyên quan tâm gọi các em phát biểu ý kiến dành cho các em câu hỏi đơn giản hơn
- Gợi ý định hướng để học sinh trả lời
- Khen ngợi khuyến khích các em học bài Giao cho cán em bài tập đơn giản
* Loại trung bình :
- Quan tâm nhắc nhỡ, giúp đỡ, nêu gương học tập của HS khá giỏi
- Thường xuyên kiểm tra việc thực hiện bài tập ở nhà của học sinh
* Loại khá, giỏi
- Giáo viên tăng cường bồi dưỡng cho các em bằng cách đưa ra các câu hỏi khó hơn, bài tập nâng cao, đòi hỏi sự tổng hợp tư duy khái quát, phân tích, nhận định, đánh giá
- Giao cho các em chủ trì các nhóm học tập, thảo luận
Trang 5- Các em được mạnh dạn đề xuất ý kiến bổ sung bài học.
b Các hình thức khác
- Định hướng một số yêu cầu cho học sinh trong bộ môn ngay từ đầu năm học
+ Yêu cầu về tư tưởng : chuyên cần, học đều, tích cực nghiên cứu tư liệu, sưu tầm tìm tòi sử liệu, đặc biệt sử địa phương (tự học)
+ Yêu cầu thiết bị đồ dùng dạy học : SGK, SBT, vở ghi bài, vở bài tập, bài soạn, phiếu học tập Tự làm một số đồ dùng học tập đơn giản (vẽ sơ đồ, lược
đồ, biểu đồ)
- Phối hợp với GVCN + tổng phụ trách Đội để quan tâm tạo điều kiện giúp học sinh yếu, kém
- Động viên khuyến khích HS học chuyên cần
- Tăng cường bài tập củng cố cho học sinh dưới dạng bài tập
- Hướng dẫn học sinh nghiên cứu tư liệu, sưu tầm bổ sung kiến thức
- Tổ chức ngoại khóa : Tiến hành tọa đàm nhân các ngày lễ lớn hoặc các buổi HĐ NGLL HS sưu tầm trình bày sản phẩm, tìm hiểu truyền thống lịch sử địa phương, thi làm đồ dùng học tập, viết thu hoạch về đề tài lịch sử
c Hình thức và loại bài kiểm tra
- Kiểm tra miệng - tối thiểu 1em : 2 lần/năm
- Kiểm tra viết + thực hành tối thiểu 1 em : 2 lần/năm
- Kiểm tra định kỳ tối thiểu 1 em : 2 lần/năm (HKI+HKII)
- Kiểm tra học kỳ 1 em : 2 lần/năm (HKI+HKII)
Ngoài ra GVBM linh động kiểm tra việc thực hiện bài tập, thực hành bản đồ, soạn bài mới của HS
PHẦN HAI :
PHƯƠNG PHÁP VÀ CHỈ TIÊU BỘ MÔN I/ Đối với giáo viên :
Trang 61 – Phương pháp chung :
- Truyền thụ kiến thức chính xác, khoa học và đầy đủ
- Soạn giảng đầy đủ, đúng phân phối chương trình
- Luôn nghiên cứu, trau dồi kiến thức nghiệp vụ
2 – Rèn luyện kĩ năng :
- Kết hợp với giáo dục với giáo dưỡng
- Biết ứng dụng thành thạo vào thực tiễn
3 - Đạo đức tư tưởng :
- Xây dựng thái độ, tình cảm học tập tốt, có tinh thần Quốc tế vô sản, biết thương yêu con người nhất là người lao động
- Luôn đấu tranh vì hoà bình, hạnh phúc của con người trên toàn thế giới
- Biết làm cho quan hệ giữa con người với con người ngaỳ càng tốt đẹp, xã hội có trật tự kỉ cương
II/ Đối với học sinh :
- Phải hứng thú học tập bộ môn và sự chuẩn bị bài mới ở nhà là : 100%
- Luôn chăm chú nghe giảng và góp ý kiến xây dựng bài đạt 95%
III/ Chỉ tiêu cụ thể :
Loại giỏi % Loại khá % Trung bình % Yếu % Kém %
Học kì I
Học kì II
Cả năm
KẾ HOẠCH CỤ THỂ
Trang 7pháp hình thức tổ chức
Phương tiện dạy học
Kiến thức
1,2
-Sơ lược về môn
lịch sử
- Cách tính thời
gian trong lịch sử
1,2
Thảo luận nhóm
Biểu đồ - Xã hội loài người có lịch sử
hình thành và phát triển
- Mục đích học tập lịch sử ( để biết gốc tích tổ tiên, quê hương đất nước )
- Phương pháp học tập một cách thông minh trong việc nhớ và hiểu
- Cách tính thời gian trong lịch sử
Lồng ghép giáo dục môi trường: bài 1 – mục 3
- Sử dung kênh hình
- Sưu tầm và trình bày lại một vài tư liệu lịch sử ở địa phương
- Hiểu được những gì chúng ta đang thừa hưởng của cha ông và biết mình phải làm gì cho tương lai
- Cách ghi và tính thời gian theo công lịch
3 Xã hội nguyên thủy 3
Trực quan Kích thích tư duy
Thảo luận nhóm
Tranh: Bầy người nguyên thủy
- Sự xuất hiện con người trên trái đất: thời điểm, động lực,
…
- Sự khác nhau giữa người tối
cổ và người tinh khôn
- Vì sao xã hội nguyên thủy tan rã: sản xuất phát triển, nảy sinh của cải dư thừa; sự xuất hiện giuai cấp; nhà nước ra đời
Lồng ghép giáo dục môi trường: toàn bài
- Lập bảng so sánh
- Xác định được các địa điểm trên bản đồ
Trực quan
So sánh Thảo luận Kích thích tư duy
Đánh giá
Lược đồ các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây
- Nêu được sự xuất hiện các quốc gia cổ đại phương Đông
và phương Tây( thời điểm, địa điểm)
- Trình bày sơ lược về tổ chức
và đời sống xã hội ở các quốc
- Sử dụng bẳn đồ
- Vẽ sơ đồ
- Sử dung kênh hình, tài liệu tham khảo để khắc sâu kiến thức
Trang 86
Xã hội cổ đại 5
6
Tranh: SGK Một số công trình kiến trúc thời cổ đại
gia cổ đại
- Nêu được thành tựu chính của nền văn hóa cổ đại phương Đông và phương Tây
Lồng ghép giáo dục môi trường:
Bài 4 – mục 1 Bài 5 – mục 1, mục 2 Bài 6 – mục 1, mục 2
Trao đổi
so sánh Đánh giá
Bảng phụ Ôn những kiến thức đã học từ
bài 1 đến bài 6
- Lập bảng thống kê các sự kiện lịch sử
8
9
Buổi đầu lịch sử
nước ta
8 9
Trực quan Kích thích tư duy
Thảo luận
Tranh Hiện vật phục chế
- Dấu tích của người tối cổ trên đất nước Việt Nam: hang Thẩm khuyên, Thẩm Hai( Lạng Sơn); Núi Đọ( Thanh Hóa ); Xuân Lộc ( Đồng Nai ); công cụ ghè đẽo thô sơ
- Dấu tích của người tinh khôn được tìm thấy trên đất nước Việt Nam ( ở giai đoạn đầu:
mái đá Ngườm – Thái Nguyên, Sơn Vi- Phú Thọ; ở giai đoạn phát triển: Hòa Bình, Bắc Sơn, Quỳnh Văn,
Hạ Long…)
- Sự phát triển của người tinh khôn so với người tối cổ
Lồng ghép giáo dục môi trường:
Bài 8 – Toàn bài Bài 9 - Mục 1 Mục 3
- Xác định địa điểm trên bản đồ
- Quan sát tranh, hiện vật
- Lập bảng thống kêm dấu tích của người nguyên thủy trên đất nước Việt Nam
Trang 9Kiểm tra một tiết
10
Nội dung cơ bản của phần một
và hai
10
11
Những chuyển biến
trong đời sống kinh
tế, xã hội
11 12
Trực quan
So sánh Đánh giá
- Trình độ sản xuất, công cụ của người Việt cổ thể hiện qua các di chỉ: Phùng Nguyên(Phú Thọ), Hoa Lộc (Thanh Hóa)
Phát minnh ra thuật luyện kim
- Hiểu được ý nghĩa, tầm quan trọng của sự ra đời nghề nông lúa nước
- Những biểu hiện về sự chuyển biến xã hội: chế độ phụ hệ dần thay đổi cho chế
độ mẫu hệ
Lồng ghép giáo dục môi trường:
Bài 10 - Mục 1,2
- Quan sát tranh và so sánh các công cụ lao động
- Hiểu và ghi nhớ các khái niệm
12
13
Nước Văn Lang 13
14
Trực quan
Kể chuyện Kích thích tư duy
- Sơ đồ
- Tranh
- Truyện cổ tích
- Điều kiện ra đời nước Văn Lang: sự phat triển sản xuất, làm thủy lợi và giải quyết các vấn đề xung đột
- Sơ lược về nước Văn Lang(thời ggian thành lập, địa điểm), tổ chức nhà nước Văn Lang, đời sống vật chất( các nghề thủ công, ăn, mặc, ở, đi lại…), đời sống tinh thần(lễ hội, tín ngưỡng) của cư dân
Lồng ghép giáo dục môi trường:
Bài 12 – Mục 1
- Liên hệ kiến thức đã học
- Vẽ và trình bày sơ
đồ tổ chức nhà nước Văn Lang
Trang 10Bài 13 – Mục 1,2
14
15
Nước Âu Lạc
15 16
Tườngthuật Kích thích tư duy
Trực quan
- Hoàn cảnh ra đời và tổ chức nhà nước Âu Lạc, sự tiến bộ trong sản xuất(sử dụng công
cụ bằng đồng, bắng sắt, chăn nuôi, trồng trọt, các nghề thủ công)
- Thành Cổ Loa và sơ lược diễn biến cuộc kháng chiến chống Triệu Đà năm 179 TCN
Lồng ghép giáo dục môi trường:
Bài 14,15 – Mục 1,3,4
- Trình bày sự kiện lịch sử
- Vẽ sơ đồ
- Nhận biết và đánh giá công cụ lao động
- Tự hào về truyền thống của dân tộc, về nền văn minh Việt cổ
16
Ôn tập chương I và
chương II
về các công
cụ tiêu biểu
- Lịch sử thời dựng nước và giữ nước
- Những đổi thay xã hội và kinh kế
Kiểm tra học kì I 18
Kích thích tư duy Đánh giá mức độ tiếp thu kiếnthức về lịch sử thế giới và
Việt Nam
- Viết bài kiểm tra
17
18
Thời kì Bắc thuộc
và đấu tranh
giành độc lâp
Cuộc khởi nghĩa
Hai Bà Trưng và
cuộc kháng chiến
chống quân xâm
lược Hán
19 20
- Trực quan
- Vấn đáp
- Diễn giảng
- Lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng
- Tranh:
Phù điêu cuộc khởi nghĩa Hai
Bà Trưng
- Ảnh đền thờ Hai Bà Trưng
- Một số nét khái quát tình hình Âu Lạc từ thế kỉ II TCN đến hết thế kỉ I: chính sách thống trị tàn bạo của phong kiến phương Bắc đối với nước ta(xóa tên nước ta, đồng hóa
và bóc lột tàn bạo dân ta)
- Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng: công việc chuẩn bị, sự ủng hộ của nhân dân, diễn biến, kết quả
- Công cuộc xây dựng đất
- Nhận xét về chính sách cai trị tàn bạo của bọn phong kiến phương Bắc đ/v nhân dân ta
- Xác định địa điểm trên lược đồ
- Liên hệ thực tế
- Quan sát
Trang 11nước sau khi giành độc lập.
- Cuộc k/c chống quân xâm lược Hán(thời gian, những trận đánh chính, kết quả)
Lồng ghép giáo dục môi trường:
Bài 17 – Mục 2 Bài 18 – Mục 2
19
20
Thời kì Bắc thuộc
và đấu tranh
giành độc lâp
Từ sau Trưng
Vương đến trước
Lý Nam Đế
21 22
Trực quan
- Vấn đáp
- Diễn giảng
- Sơ đồ phân hóa
xã hội
- Chính sách cai trị của phong kiến phương Bắc: sáp nhập nước ta, tổ chức bộ máy cai tri, thi hành chính sách bóc lột
và đồng hóa
- Sự phát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp
- Sự phân hóa xã hội, sự truyền bá văn hóa phương Bắc
và cuộc đấu tranh …
- Nhận xét sự kiện lịch sử
- Lập sơ đồ phân hóa
xã hội
- Phân tích sơ đồ
Làm bài tập lịch sử
23 Trực quan
- Vấn đáp
Sách bài tập - Củng cố kiến thức lịch sử ở
thời kì Bắc thuộc và đấu tranh giành độc lập
Lồng ghép giáo dục môi trường:
Bài 18,20 – Mục 2
- Lập bảng thốn kê các sự kiện lịch sử
21
22
Khởi nghĩa Lí Bí
-Nước Vạn Xuân
(542-602)
24 25
Trực quan
- Vấn đáp
- Nhóm
- Lược đồ khởi nghĩa
Lí Bí
- Chính sách đô hộ của nhà Lương đối với nước ta
- Lý Bí và nước Vạn Xuân:
+ Diễn biến khởi nghĩa(sự ủng
hộ của các hào kiệt khắp nơi, khỡi nghĩa bùng nổ và thắng lợi Lý Bí lên ngội Hoàng đế,
- Quan sát và trình bày diễn biến các cuộc khởi nghĩa
- Tực hào về truyền thống đấu tranh của nhân dân ta