Bài mới: Gv giới thiệu bài: Nhà Lý khi mới thành lập, vua quan rất chăm lo đến việc phát triển đất nớc, chăm lo đời sống của nhân dân.. Vì vậy, nhân dân hăng hái tăng gia sản xuất và đạt[r]
Trang 1Ngày soạn: 29/10/2012
Ngày giảng: 30/10/2012
Ch ơng III Nớc Đại Việt thời Trần (Thế kỉ XIII- XIV)
Bài 13: Nớc đại việt ở thế kỉ XIII
Tiết 21 : nhà trần thành lập.
I Mục tiêu bài dạy
1 Kiến thức: Học sinh nắm đợc: Nguyên nhân làm cho nhà Lý sụp đổ và nhà Trần
thành lập Việc nhà Trần thành lập đã góp phần cũng cố chế độ quân chủ trung ơng tập quyền vững mạnh thông qua việc sửa đổi pháp luật thời Lý
2 Kĩ năng: Đánh giá các thành tựu xây dựng nhà nớc, pháp luật thời Trần.
3 Thái độ: Tự hào về lịch sử dân tộc, về ý thức tự lập, tự cờng của ông cha ta
II Đồ dùng dạy học:
Giáo viên: - SGK, SGV, bảng phụ - Bản đồ Đại Việt thời Trần.
- Sơ đồ bộ máy nhà nớc thời trần
Học sinh: - SGK, su tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.
III Hoạt động dạy học:
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới: Gv giới thiệu bài: Nhà Lý khi mới thành lập, vua quan rất chăm lo đến
việc phát triển đất nớc, chăm lo đời sống của nhân dân Vì vậy, nhân dân hăng hái tăng gia sản xuất và đạt nhiều thành tựu rực rỡ nhng đến cuối thế kỉ XII, nhà Lý đã đi xuống mức trầm trọng
Hoạt động cá nhân, cả lớp.
? Sau khi học xong chơng II, em hãy nhắc lại
những nét chính của Đại Việt thời Lý?
- Nhà Lý thành lập 1009 trải qua 9 đời vua, đến
đời thứ 9 bị suy yếu trầm trọng
? Nguyên nhân nào dẫn đến nhà Lý suy yếu nh
vậy?
- Hs đọc phần chữ nhỏ Sgk
? Việc làm trên của vua quan nhà Lý đã dẫn đến
hậu quả gì?
? Thái độ của các thế lực địa phơng nh thế nào?
? Nh vậy đến thời điểm này, nhà Lý đã gặp
những khó khăn gì?
- Quan tham lam vơ vét ND ND nổi loạn
- Đế quốc Nguyên-Mông lăm le bờ cõi
? Trớc tình hình đó nhà Lý đã làm gì?
- Dựa vào thế lực của họ Trần để dẹp loạn -
Tháng 12 1226, Lý Chiêu Hoàng nhờng ngôi lại
cho Trần Cảnh đ Nhà Trần thành lập
Hoạt động cá nhân, nhóm.
? Sau khi lên ngôi nhà Trần đã làm gì?
- Dẹp yên rối loạn, xây dựng bộ máy nhà nớc
? Bộ máy nhà nớc thời Trần đợc tổ chức ntn?
- Gv sử dụng bảng phụ vẽ sơ đồ
- Hs vẽ sơ đồ
* Thảo luận nhóm.
Vua - Thái thợng Hoàng
Quan văn Quan võ
Các chức quan
Cơ quan chuyên trách
Các lộ
1 Nhà lý sụp đổ.
- Cuối thế kỉ XII, vua quan nhà
Lý ăn chơi sa đoạ, không chăm lo
đến đời sống nhân dân
- Hạn hán lụt lội xẩy ra triền miênđ nhân dân nổi dậy đấu tranh
- Thế lực ở các địa phơng đánh giết lẫn nhau, chống triều đình
- Tháng 12 1226, Nhà Trần thành lập
2
Nhà Trần củng cố chế độ
phong kiến tập quyền.
- Bộ máy nhà nớc tổ chức theo chế độ quân chủ TƯ tập quyền
đ-ợc phân 3 cấp:
+ Triều đìmh + Các đơn vị hành chính trung gian
+ Các cấp hành chính cơ sở (cả
n-ớc chia làm 12 lộ…)
- Đặt thêm một số cơ quan và chức quan
Trang 2Phủ- Châu- Huyện
Xã
? Hãy nhận xét bộ máy nhà nớc thời Trần?
? So với bộ máy nhà nớc thời Lý, ở thời Trần
có gì đặc biệt?
- HS thảo luận- trả lời:
- Thực hiện chế độ Thái Thợng Hoàng
- Nhà Trần củng cố bộ màyNN hơn, ngời họ
Trần đợc giữ nhiều chức vụ quan trọng
- Đặt thêm chức quan, cơ quan
Hoạt động cá nhân, cả lớp.
Hs đọc Sgk
GV: Em hãy trình bày những nét chính về pháp
luật thời Trần?
GV: So sánh Hình th thời Lý với Hình luật thời
Trần?
(Bổ sung thêm:
- Xác nhận và bảo vệ quyền t hữu tài sản
- Quy định cụ thể việc mua bán ruộng đất.)
GV: Để xét xử kiện cáo , nhà Trần đã làm gì?
- GV nói thêm: Vua Trần còn để chuông lớn trớc
cửa điện Long Trì cho nhân dân gõ khi cần
Những lúc vua đi thăm các địa phơng, nhân dân
có thể đón rớc thậm chí xin vua dừng lại xem 1
vụ kiện oan …
-> Mối quan hệ giữa vua và nhân dân tuy có sự
khác biệt nhng cha sâu sắc
? Em có nhận xét gì về bộ “ Quốc triều hình
luật” của nhà Trần?
- Bộ máy nhà nớc quy củ và đầy
đủ hơn
-> Chế độ tập quyền đợc củng cố hơn
3 Pháp luật thời Trần.
Ban hành bộ luật mới: “Quốc triều hình luật”:
- Xác nhận và bảo vệ quyền t hữu tài sản
- Quy định cụ thể việc mua bán ruộng đất.)
- Đặt cơ quan thẩm hình viện để
xử kiện
-> Đợc tăng cờng và hoàn thiện hơn
4.Luyện tập, củng cố: Bài tập:
Những nguyên nhân nào dẫn đến sự sụp đổ của nhà Lý? ( hãy điền tiếp vào chỗ chấm sau):
………
………
- Sản xuất và đời sống nhân dân:………
………
1 Các vua Trần đặt ra lệ nhờng ngôi sớm cho con, rồi xng Thái thợng hoàng và cùng
lo việc nớc Lý do nào đúng nhất trong các lí do sau đây:
A Vì vua cha đã già yếu không đủ sức khoẻ để làm việc
B Vua mới còn trẻ cha đủ kinh nghiệm, nên cần đợc giúp đỡ để điều hành đất nớc
C Giúp vua trẻ điều hành công việc đất nớc, tránh đợc việc tranh giành quyền hành giữa các hoàng thân quốc thích
D Các lí do trên đều đúng
3 Bộ máy nhà nớc thời Trần có gì khác so với thời Lý?
5 Hớng dẫn học tập ở nhà:
- Học theo câu hỏi Sgk Làm bài tập ở SBT
- Xem trớc phần II
Trang 5Soạn: 16/11/2010
Giảng: 19/11/2010
Chơng III Nớc đại việt thời trần (thế kỉ XIII đến XIV)
Tiết 22: Bài 13 Nớc đại việt ở thế kỉ Xiii
I Nhà trần thành lập
I mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu nắm đợc:
- Diễn biến sơ lợc của kháng chiến chống Tống ở giai đoạn II và sự thắng lợi to lớn của quân Đại Việt
2 T tởng
- Lòng tự hào về tinh thần bất khuất chống ngoại xâm của nhân dân thời Lý
3 Kĩ năng:
Trang 6- Sử dụng lợc đồ để thuật lại trên sông Nh Nguyệt
*Trọng tâm: Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
II: chuẩn bị
- Giáo án, SGK, SGV
- Lợc đồ trận chiến tại phòng tuyến Nh Nguyệt
III tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Xã hội thời Lí có những tiến bộ gì so với xã hội thời Đinh – Tiền Lê
? Nêu những đặc điểm về tình hình văn hoá xã hội thời Lí
3 Nội dung bài học
Hoạt động 1
GV: Cho HS tìm hiểu SGK
? Nhà Lý lên ngôi năm nào?
1009 trải qua 8 đời vua đời thứ 9 suy yếu
? Nguyên nhân nào dẫn tới nhà Lý suy yếu
nh vậy
? Việc làm trên của vua quan nhà Lý đã
dẫn đến hậu quả gì
? Trớc tình hình đó nhà Lý đã làm gì
Hoạt động 2
GV: Cho HS tìm hiểu SGK
? Sau khi lên ngôi nắm chính quyền nhà
Trần đã làm gì
- Dẹp yên rối loạn, xây dựng bộ máy nhà
nớc
? Bộ máy quan lại nhà Trần đợc tổ chức nh
thế nào
? Nhận xét về tổ chức hệ thống quan lại
thời Trần
? So sánh bộ máy nhà nớc thời Lý bộ máy
nhà nớc thời Trần có gì đặc biệt
Hoạt động 3
? Em có nhận xét gì về pháp luật thời Trần
1 Nhà Lý sụp đổ
- Cuối thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu, không quan tâm đời dống nhân dân, quan lại ăn chơi sa đoạ
- Kinh tế khủng hoảng, mất mùa, ND
li tán
- Một số thế lực phong kiến nổi dậy, nhà Lý phải dựa họ Trần để dẹp
loạn-> 12/1226, Lý Chiêu Hoàng nhờng ngôi cho Trần Cảnh -> nhà Trần thành lập
2 Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
- Bộ máy nhà nớc đợc tổ chức theo chế độ quân chủ trung ơng tập quyền
đợc phân làm 3 cấp
- Có quy củ và đầy đủ hơn
- Đặt thêm 1 cơ quan: quốc sự viện thái y viện và một số chức quan trông coi sản xuất
-> Vua nhờng ngôi cho con xng là Thái Thợng Hoàng
- Các chức quan do ngời nhà nắm giữ
- Cả nớc chia thành 12 lộ
3 Pháp luật thời Trần
- Ban hành bộ luật mới gọi là Quốc triều thống chế Sau chữa thành Quốc
Trang 7GV: Cho HS làm bài tập SGK
triều hình luật
- Đặt cơ quan thẩm hình viện để xử kiện
4: Củng cố:
- Nắm vững nội dung bài học
- Làm bài tập ở nhà
5.Dặn dò:
- Chuẩn bị bài 13, II (tiếp)