GA GDCD 12 TRON BO duong khang

I/ Mục tiêu bài học: Học xong bài này, HS cần đạt được: 1/ Về kiến thức: - Hiểu được ý nghĩa của quyền học tập, sáng tạo và phát triển của công dân - Hiểu được trách nhiệm của nhà nước v[r]

Trang 1

I/ Mục tiêu bài học:

Học xong bài này, học sinh cần đạt:

1/ Về kiến thức:

Hiểu được khái niệm pháp luật, các đặc trưng của pháp luật và bản chất giai cấp củapháp luật

2/ Về kỹ năng:

Biết đánh giá hành vi xử sự của bản thân và những người xung quanh theo các chuẩnmực của pháp luật

3/ Về thái độ:

Có ý thức tôn trọng pháp luật; tự giác sống, học tập và làm theo pháp luật

II/ Phương tiện dạy học:

- SGK, SGV GDCD 12, tài liệu tham khảo;

- Giấy khổ lớn, sơ đồ…

III/ Tiến trình dạy học:

1/ Kiểm tra bài cũ:( 1’ ) – GV giới thiệu sơ lược chương trình lớp 12

2/ Giới thiệu bài mới: ( 1’ )

GV: Để quản lí xã hội, nhà nước đưa ra hình thức quản lí xã hội khác nhau: Nhà nước quản

lí xã hội bằng kinh tế, đạo đức, pháp luật…

GV: Lấy ví dụ về các hình thức quản lí xã hội và đưa ra biện pháp xử lí

GV: Từ các ví dụ trên chúng ta thấy rằng: Việc Nhà nước quản lí xã hội bằng kinh tế, đạođức thì xã hội khơng trật tự, khơng ổn định – chỉ cĩ những quy định của pháp luật mới bảo vệ được quyền

và lợi ích của cơng dân, xã hội thật sự ổn định và trật tự

Hơm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tiết 1 bài 1 – Pháp luật và đời sống

3/ Dạy bài mới:

Hoạt động 1: ( 7’ ) – Thuyết trình - đàm thoại

*Mục tiêu: HS hiểu được khái niệm pháp luật

*Cách tiến hành: GV đưa ra tình huống có vấn đề để chứng

minh sự cần thiết phải có pháp luật và đặt ra một số câu hỏi

cho học sinh trả lời

GV nêu tình huống: Khi tan trường, nhiều học sinh thương

1/ Khái niệm pháp luật a/ Pháp luật là gì?

Trang 2

vô tư chạy xe đạp dàn hàng ngang giữa đường Nếu ai cũng

tự do đi lại trên đường như vậy thì sẽ xảy ra điều gì?

HS trả lời

GV nhận xét – kết luận

GV trình bày: Trong gia đình cũng cần phải có những quy

tắc xử sự giữa các thành viên với nhau

Trong quan hệ mua bán có quy tắc xử sự cơ bản là “

thuận mua, vừa bán”, để đảm bảo cho cả người mua, người

bán không bị thiệt thòi về giá cả, về chất lượng hàng, trên cơ

sở tự do lựa chọn và thoả thuận

Nhà nước – với tư cách là tổ chức quyền lực của nhân

dân – ghi nhận những quy tắc xử sự này và đã được chuẩn

mực hóa thành pháp luật, phù hợp với lợi ích của nhân dân ,

của xã hội và nhà nước

GV lấy ví dụ:

- Cơng dân cĩ quyền tự do sản xuất, kinh doanh theo quy

định của pháp luật

- Chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thơng

- Điều kiện kết hơn nam từ 20 tuổi trở lên, nữ từ 18 tuổi

GV kết luận: Để quản lý đất nước, xã hội ổn định và phát

triển, bảo đảm quyền tự do dân chủ và lợi ích hợp pháp của

công dân

Hoạt động 2: ( 20’ ) – Đàm thoại – xử lí tình huống

*Mục tiêu: HS hiểu được các đặc trưng cơ bản của pháp luật

*Cách thực hiện: GV đưa ra các câu hỏi đàm thoại

GV hỏi: Pháp luật có những đặc trưng cơ bản nào?

HS trả lời

GV kết luận: có 3 đặc trưng cơ bản

Pháp luật có tính quy phạm phổ biến

Pháp luật mang tính quyền lực, bắt buộc chung

Pháp luật có tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức

Chúng ta lần lược tìm hiểu các đặc trưng trên

Pháp luật là hệ thống các quytắc xử sự chung do nhà nước banhành và được bảo đảm thực hiệnbằng quyền lực của nhà nước

b/ Các đặc trưng của pháp luật

Trang 3

GV: cho HS đọc ví dụ trong SGK trang 5

GV giải thích ví dụ

GV hỏi: Dựa vào những ví dụ trên, em hãy cho biết vì sao

pháp luật có tính quy phạm phổ biến?

HS trả lời

GV kết luận: Vì pháp luật là những quy tắc xử sự chung,

được áp dụng nhiều lần, đối với nhiều người, ở nhiều nơi

Mỗi quy tắc xử sự thường được thể hiện thành một quy phạm

pháp luật Tính quy phạm phổ biến này làm nên giá trị công

bằng, bình đẳng của pháp luật vì bất kì ai trong điều kiện,

hoàn cảnh nhất định cũng phải xử sự theo khuôn mẫu được

pháp luật quy định

GV hỏi: Theo em, nội quy nhà trường, Điều lệ Đoàn thanh

niên Cộng sản Hồ Chí Minh có phải là văn bản quy phạm

pháp luật không? Vì sao?

HS trả lời

GV kết luận: không, bời vì nó không có tính quy phạm phổ

biến Đây chính là ranh giới để phân biệt pháp luật với các

loại quy phạm xã hội khác

GV đưa ra tình huống: Ông A điều khiển xe mô tô đánh

võng, lạng lách trên đường Tại ngã tư, do đang phóng

nhanh, ông A không dừng xe theo đèn báo nên đã va quệt

nhẹ vào người đi xe đạp, làm hỏng xe nhưng không gây

thương tích cho người

Hỏi:

1/ Ông A có vi phạm pháp luật không?

2/ Ông A có bị xử lý theo quy định của pháp luật không?

HS giải quyết tình huống

GV nhận xét – kết luận: Pháp luật mang tính quyền lực,

bắt buộc chung, vì pháp luật do nhà nước ban hành và được

bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh, quyền lực của nhà nước

 Tất cả mọi cá nhân và tổ chức nếu vi phạm pháp luật đều

bị xử lí theo quy định của pháp luật

Đây chính là đặc điểm để phân biệt sự khác nhau giữa

pháp luật với quy phạm đạo đức, bởi vì việc tuân thủ theo

quy phạm đạo đức chủ yếu dựa vào tính tự giác của mọi

người, ai vi phạm thì bị dư luận xã hội phê phán, còn ai vi

phạm pháp luật thì sẽ bị xử lí theo quy định của pháp luật

Việc xử lí này thể hiện quyền lực nhà nước và mang tính

cưỡng chế ( bắt buộc )

GV trình bày: Ngoài hai đặc trưng trên, pháp luật còn có

* Pháp luật có tính quy phạm phổbiến

* Pháp luật mang tính quyền lực,bắt buộc chung

Trang 4

tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức.

GV hỏi: Tại sao pháp luật cần phải có tính xác định chặt chẽ

về mặt hình thức?

HS trả lời

GV kết luận: Bởi vì hình thức thể hiện của pháp luật là các

văn bản có chứa quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước có

thẩm quyền ban hành Các văn bản này được gọi là văn bản

quy phạm pháp luật Văn bản này đòi hỏi diễn đạt phải

chính xác, một nghĩa để người dân bình thường đọc cũng

hiểu được đúng và thực hiện chính xác các quy định của

Tính xác định chặt

chẽ về mặt hình thức

- Hình thức thể hiện của pháp luật

là văn bản quy phạm pháp luật

- Văn bản diễn đạt chính xác, dễhiểu

- Văn bản đều được quy định chặtchẽ trong Hiến pháp, luật

GV yêu cầu HS đọc ví dụ SGK trang 6

HS đọc ví dụ

GV giảng giải: Nội dung của tất cả các văn bản quy phạm

pháp luật đều phải phù hợp, không được trái với Hiến pháp

vì Hiến pháp là luật cơ bản của nhà nước, có hiệu lực pháp lí

cao nhất

Hoạt động 3: ( 11’ ) – Đàm thoại

Mục tiêu: HS hiểu được bản chất giai cấp của pháp luật

Cách tiến hành: GV đặt các câu hỏi để yêu cầu HS tự phát

hiện vấn đề dựa trên việc tham khảo SGK

Dựa vào các đặc trưng của pháp luật cho thấy pháp luật

* Pháp luật có tính xác định chặtchẽ về mặt hình thức

HS kẻ bảng vào bài học

2/ Bản chất của pháp luật a/ Bản chất giai cấp của pháp luật

Trang 5

vừa mang bản chất giai cấp, vừa mang bản chất xã hội.

Chúng ta sẽ tìm hiểu bản chất giai cấp của pháp luật

GV hỏi: Em đã học về nhà nước và bản chất của nhà nước.

Em hãy cho biết nhà nước ta mang bản chất của giai cấp

GV hỏi: Pháp luật do Nhà nước ta ban hành thể hiện ý chí,

nguyện vọng của giai cấp nào?

HS trả lời

GV nhận xét – kết luận: Pháp luật mang bản chất giai cấp

sâu sắc vì pháp luật do nhà nước – đại diện cho giai cấp cầm

quyền ban hành và bảo đảm thực hiện

Bản chất giai cấp là biểu hiện chung của bất kì kiểu pháp

luật nào Tuy nhiên, mỗi kiểu pháp luật lại có biểu hiện

riêng của nó

GV kết luận

Pháp luật mang bản chất giai cấpsâu sắc vì pháp luật do nhà nước –đại diện cho giai cấp cầm quyềnban hành và bảo đảm thực hiện

4/ Củng cố, luyện tập: ( 4’ )

GV hỏi:

1/ Pháp luật là gì? Tại sao cần phải có pháp luật?

2/ Em hãy tìm một số quy tắc xử sự chung mà các em vẫn thương phải tuân theo trong cuộc

sống hằng ngày ở trường, ở lớp và phân tích ý nghĩa của những quy tắc đó

Trang 6

PHÁP LUẬT VÀ ĐỜI SỐNG

( Tiết 2 )

Học xong bài này, HS cần đạt:

Có ý thức tôn trọng pháp luật; tự giác sống, học tập theo quy định của pháp luật

- SGK, SGV 12, tài liệu tham khảo

- Giấy khổ lớn, bút dạ

III/ Tiến trình dạy học:

1/ Kiểm tra bài cũ:( 3’ )

Câu hỏi: Pháp luật có những đặc trưng cơ bản nào? Vì sao pháp luật có tính quy phạm phổ

biến? Cho ví dụ.

Ở tiết trước các em đã hiểu được khái niệm, các đặc trưng của pháp luật và bản chất giaicấp của pháp luật Tiết này chúng ta tiếp tục tìm hiểu về bản chất xã hội của pháp luật, từ đó chúng tasẽ thấy được mối quan hệ giữa pháp luật với kinh tế, chính trị và đạo đức

Trang 7

Hoạt động 1: ( 8’ ) – Thuyết trình – đàm thoại

Mục tiêu: HS hiểu được bản chất xã hội của pháp luật

Cách tiến hành: GV đặt câu hỏi cho học sinh dựa vào SGK

trả lời, sau đó GV diễn giảng

GV hỏi:Theo em, vì sao pháp luật mang bản chất xã hội?

HS trả lời

GV kết luận

Pháp luật mang bản chất xã hội vì: pháp luật bắt nguồn

từ xã hội, do các thành viên của xã hội thực hiện, vì sự phát

triển của xã hội

GV diễn giảng, giải thích ví dụ trong SGK

GV hỏi:Em hãy đưa ra một vài ví dụ để chứng minh pháp luật

mang bản chất xã hội?

HS trả lời

GV: Bản chất giai cấp và bản chất xã hội của pháp luật được

thể hiện sâu sắc trong mối quan hệ chặt chẽ giữa pháp luật

với kinh tế, chính trị, đạo đức

Mục tiêu: HS hiểu được mối quan hệ giữa pháp luật với kinh

tế

Cách tiến hành: GV đặt ra các câu hỏi HS trả lời – GV

giảng giải

GV trình bày: Pháp luật được hình thành trên cơ sở các quan

hệ kinh tế, pháp luật do các quan hệ kinh tế quy định Tuy

nhiên, trong mối quan hệ với kinh tế, pháp luật có tính độc

lập tương đối:

Mặt thứ nhất: Pháp luật phụ thuộc vào kinh tế

Mặt thứ hai: Pháp luật tác động trở lại đối với kinh tế

GV hỏi: Sự phụ thuộc của pháp luật vào kinh tế được thể hiện

như thế nào? Ví dụ minh họa.

HS trả lời

GV nhận xét – giảng giải: Chính các quan hệ kinh tế quyết

định nội dung của pháp luật Sự thay đổi của các quan hệ

b/ Bản chất xã hội của pháp luật

Pháp luật mang bản chất xã hộivì:

- Các quy phạm pháp luật bắtnguồn từ thực tiễn đời sống xãhội

- Các quy phạm pháp luật đượcthực hiện trong thực tiễn đời sốngxã hội, vì sự phát triển của xãhội

3/ Mối quan hệ giữa pháp luật với kinh tế, chính trị, đạo đức a/ Quan hệ giữa pháp luật với kinh tế

Trang 8

kinh tế sớm hay muộn cũng sẽ dẫn đến sự thay đổi về nội

dung của pháp luật

Tuy nhiên pháp luật lại tác động ngược trở lại đối với kinh

tế

GV hỏi: Pháp luật tác động ngược trở lại đối với kinh tế như

thế nào? Ví dụ minh họa.

HS trả lời

GV nhận xét – giảng giải: Tác động theo 2 chiều hướng tích

cực hoặc tiêu cực Lấy ví dụ minh họa

Thay đổi quan hệ KT sẽ Tác động tích cực và

thay đổi nội dung PL tiêu cực

Hoạt động 3: ( 9’ ) – Thuyết trình – giảng giải

Mục tiêu: HS hiểu được mối quan hệ giữa pháp luật với

chính trị

Cách tiến hành: GV cho HS đọc ví dụ và tự nhận xét, GV

giảng giải

GV yêu cầu HS đọc ví dụ

HS đọc ví dụ và tự nhận xét

GV hỏi: Mối quan hệ giữa pháp luật với chính trị được thể

hiện như thế nào?

HS trả lời

GV giảng giải: Được thể hiện tập trung trong mối quan hệ

giữa đường lối chính trị của đảng cầm quyền và pháp luật

của nhà nước Ở Việt Nam, đường lối của Đảng được Nhà

nước thể chế hóa thành pháp luật

GV kết luận:

GV sử dụng sơ đồ sau:

Chính trị Pháp luật

Pháp luật được hình thành trên

cơ sở các quan hệ kinh tế, phápluật do các quan hệ kinh tế quyđịnh Pháp luật vừa phụ thuộcvào kinh tế lại vừa tác động trởlại đối với kinh tế theo hai chiềuhướng tích cực hoặc tiêu cực

b/ Quan hệ giữa pháp luật với chính trị

Pháp luật thể hiện ý chí củagiai cấp thống trị, cầm quyền,nên pháp luật vừa là phương tiện

Trang 9

Đường lối chính trị của Phương tiện để thực hiện

Đảng, Nhà nước chỉ đạo xây dựng đường lối chính trị của

và thực hiện pháp luật Đảng và Nhà nước

Đường lối, chính sách của Hình thức biểu hiện của

Đảng và Nhà nước chính trị, yêu cầu quan

điểm của chính trị

Hoạt động 4: ( 10’ ) – Thảo luận lớp

Mục tiêu: HS hiểu được mối quan hệ giữa pháp luật với đạo

đức

Cách tiến hành: GV cho HS cả lớp cùng thảo luận

GV đặt câu hỏi: Hãy phân tích mối quan hệ giữa pháp luật

với đạo đức? Lấy ví dụ minh họa.

HS cả lớp cùng thảo luận

GV hướng dẫn HS thảo luận

HS trả lời cá nhân

HS khác bổ sung

GV nhận xét – giảng giải

GV kết luận

GV sử dụng sơ đồ sau:

Đạo đức Pháp luật

Chuẩn mực đạo đức Quy tắc xử sự

Nghĩa vụ, lương tâm, thiện ác, Việc được làm, việc phải

danh dự, nhân phẩm làm, việc khơng được làm

đ

Cá nhân thực hiện tự giác Bắt buộc, cưỡng chế

Nhận thức, tình cảm Văn bản quy phạm

con người pháp luật

Dư luận xã hội Giáo dục, cưỡng chế bằng

sức mạnh của Nhà nước

để thực hiện đường lối chính trị,vừa là hình thái biểu hiện củachính trị, ghi nhận yêu cầu, quanđiểm chính trị của giai cấp cầmquyền

c/ Quan hệ giữa pháp luật với đạo đức

Trong quá trình xây dựng phápluật, nhà nước luôn cố gắng đưanhững quy phạm đạo đức có tínhphổ biến, phù hợp với sự pháttriển và tiến bộ của xã hội vàotrong các quy phạm pháp luật.Trong hàng loạt quy phạm phápluật luôn thể hiện các quan niệmvề đạo đức Chính những giá trị

cơ bản nhất của pháp luật nhưcông bằng, bình đẳng, tự do, lẽphải cũng đều là những giá trịđạo đức cao cả mà con người luônhướng tới

4/ Củng cố, luyện tập: ( 4’ )

GV đặt câu hỏi

HS trả lời

1/ Vì sao pháp luật mang bản chất xã hội?

2/ Mối quan hệ giữa pháp luật với kinh tế được thể hiện như thế nào?

Trang 10

3/ Em hãy phân biệt sự giống nhau và khác nhau giữa đạo đức và pháp luật bằng cách ghi ý

kiến của em vào bảng dưới đây

Nguồn gốc ( hình thành

Trang 11

Học xong bài này, HS cần đạt được:

- Hiểu được vai trò của pháp luật đối với đời sống của mỗi cá nhân, Nhà nước và xã hội

- Hiểu được chức năng kép của pháp luật: Vừa là phương tiện quản lí của Nhà nước vừa là phương tiện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

2/ Về kĩ năng:

Đánh giá đúng vai trò của pháp luật đối với đời sống của mỗi cá nhân, Nhà nước và xã hội

Có ý thức tôn trọng pháp luật; tự giác sống và làm việc theo quy định của pháp luật

- SGK, SGV 12, tài liệu tham khảo…

- Giấy khổ lớn, phiếu học tập…

III/ Tiến trình tổ chức dạy học:

1/ Kiểm tra bài cũ: ( 3’ )

Câu hỏi: Hãy phân tích mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức? Ví dụ minh họa.

Ở những tiết trước các em đã hiểu được khái niệm pháp luật, các đặc trưng của pháp luật, mối quan hệ giữa pháp luật với kinh tế, chính trị và đạo đức Vậy pháp luật có vai trò như thế nào trong đời sống xã hội? Để hiểu được vấn đề này, chúng ta cùng tìm hiểu phần 4/ vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội

Hoạt động 1: ( 16’ ) – Thảo luận nhóm

* Mục tiêu: HS hiểu được pháp luật là phương tiện để nhà

nước quản lí xã hội

* Cách tiến hành: GV chia lớp ra làm hai nhóm, giao câu

hỏi cho HS thảo luận

GV giao câu hỏi:

- Nhóm 1: Vì sao nhà nước phải quản lí xã hội bằng pháp

luật?

- Nhóm 2: Làm thế nào để nhà nước quản lí xã hội bằng

pháp luật?

HS các nhóm thảo luận

HS nhóm 1 đại diện: Trình bày cá nhân ý kiến thảo luận

4/ Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội

a/ Pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lí xã hội

Trang 12

GV yêu cầu HS bổ sung ý kiến

Nhà nước quản lí xã hội bằng nhiều phương tiện khác

nhau ( chính sách, kế hoạch, giáo dục… ), trong đó pháp

luật là phương tiện chủ yếu nhất Không có pháp luật, xã

hội sẽ không có trật tự, ổn định, không thể tồn tại và phát

triển được

Tất cả các nhà nước đều quản lí xã hội chủ yếu bằng

pháp luật Vì quản lí xã hội bằng pháp luật đảm bảo:

- Quản lí dân chủ ( phù hợp với ý chí, lợi ích của nhân

dân )

- Quản lí thống nhất ( pháp luật có tính bắt buộc chung )

- Quản lí có hiệu quả ( pháp luật có sức mạnh cưỡng chế

của nhà nước )

GV kết luận

- Khơng cĩ pháp luật xã hội sẽ khơng trật tự, ổn định,

khơng thể tồn tại và phát triển

- Nhờ cĩ pháp luật mà nhà nuớc phát huy được quyền lực

của mình và kiểm tra, kiểm sốt được hoạt động của cá nhân,

tổ chức, sẽ bảo đảm dân chủ, cơng bằng phù hợp với lợi ích

chung của mọi cơng dân

- Pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội một cách thống

nhất và được bảo đảm bằng sức mạnh quyền lực nhà nước

nên cĩ hiệu lực thi hành cao

HS nhóm 2 đại diện: Trình bày cá nhân ý kiến thảo luận

GV yêu cầu HS bổ sung ý kiến

Quản lí xã hội bằng pháp luật nghĩa là nhà nước ban

hành pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật trên quy mô

toàn xã hội, đưa pháp luật vào đời sống của từng người dân

và của toàn xã hội

GV kết luận

- Nhà nước phải cĩ hệ thống pháp luật

- Tổ chức thực hiện pháp luật trên quy mơ tồn xã hội

- Kiểm tra, giám sát và xử lí nghiêm minh những hành vi

vi phạm pháp luật

Nhà nước quản lí xã hội bằngpháp luật vì:

- Quản lí dân chủ

- Quản lí thống nhất

- Quản lí có hiệu quả

Nhà nước muốn quản lí xã hộibằng pháp luật có hiệu quả cầnphải:

- Xây dựng pháp luật

- Thực hiện pháp luật

- Bảo vệ pháp luật

Trang 13

Hoạt động 2: ( 20’) – Đàm thoại – động não

* Mục tiêu: HS hiểu được pháp luật là phương tiện để

công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của

mình

* Cách thực hiện: GV trình bày và đưa ra một số câu hỏi

cho HS trả lời

GV hỏi: Theo em quyền là là?

HS trả lời

GV nhận xét - kết luận: Quyền là khả năng công dân tự

lựa chọn hành động của mình và nhà nước bảo đảm cho

khả năng ấy

GV hỏi: Theo em nghĩa vụ là gì?

HS trả lời

GV nhận xét - kết luận: Nghĩa vụ là trách nhiệm của

công dân phải thực hiện một hành động cụ thể, Nhà nước

trong trường hợp cần thiết, tác động buộc công dân phải

làm việc đó vì lợi ích chung

GV hỏi: Ở nước ta, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

được quy định ở đâu? Trong những lĩnh vực nào của đời

sống xã hội?

HS trả lời

GV nhận xét- kết luận: Được quy định trong Hiến pháp,

các luật và văn bản dưới luật, thể hiện trong các lĩnh vực:

kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội…

Như vậy, thông qua các quy định trong các luật và văn

bản dưới luật, pháp luật xác lập quyền và nghĩa vụ cơ bản

của công dân trong các lĩnh vực của đời sống xã hội

GV hỏi: Em hãy đưa ra các ví dụ về những quyền mà em đã

thực hiện trong cuộc sống?

HS đưa ra ví dụ

GV nhận xét

GV hỏi: Tại sao nói pháp luật là phương tiện để công dân

bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình?

HS trả lời

GV kết luận

Như vậy, pháp luật không những quy định quyền của

công dân trong cuộc sống mà còn quy định rõ cách thức để

công dân thực hiện các quyền đó và nhà nước bảo vệ các

quyền, lợi ích hợp pháp của công dân khi bị xâm hại

b/ Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp của mình

- Hiến pháp quy định quyền vànghĩa vụ cơ bản của cơng dântrong từng lĩnh vực cụ thể

- Cơng dân thực hiện quyền củamình theo quy định của pháp luật

- Pháp luật là phương tiện đểcơng dân bảo vệ quyền và lợi íchhợp pháp của mình

Trang 14

GV đưa ra lần lược các câu hỏi:

1/ Vì sao nhà nước quản lí xã hội bằng pháp luật? Muốn quản lí xã hội bằng pháp luật nhà nước

cần phải làm gì?

2/ Chọn câu trả lời đúng trong các câu sau:

Người nào thấy người khác đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, tuy có điều kiệncứu giúp mà không cứu, dẫn đến hậu quả người đó chết, thì:

a/ Vi phạm quy tắc đạo đức

b/ Vi phạm pháp luật hình sự

c/ Vi phạm pháp luật hành chính

d/ Bị xử phạt vi phạm hành chính

e/ Phải chịu trách nhiệm hình sự

f/ Bị dư luận xã hội lên án

- Hiểu được khái niệm thực hiện pháp luật, các hình thức thực hiện pháp luật

Trang 15

- Hiểu được 3 hình thức thực hiện pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường: thi hànhpháp luật, tuân thủ pháp luật và áp dụng pháp luật.

Biết cách thực hiện pháp luật phù hợp với lứa tuổi

- Nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật

- Ủng hộ những hành vi thực hiện đúng pháp luật và phê phán những hành vi vi phạmpháp luật

- SGK, SGV GDCD12, tài liệu tham khảo…

Câu hỏi:Vì sao nhà nước quản lí xã hội bằng pháp luật? Nhà nước phải làm gì để quản lí xã hội

bằng pháp luật?

Pháp luật là phương tiện để Nhà nước quản lí xã hội, là phương tiện để bảo vệ quyền vàlợi ích hợp pháp của công dân Vậy Nhà nước và công dân sử dụng phương tiện pháp luật như thếnào? Các quy định trong luật, bộ luật đi vào đời sống hằng ngày của mỗi cá nhân, tổ chức theo cáchthức nào? Để trả lời các câu hỏi này chúng ta sẽ tìm hiểu phần đầu của bài 2 – Thực hiện pháp luật

Hoạt động 1: ( 8’ ) – Xử lí tình huống

* Mục tiêu: HS hiểu được khái niệm thực hiện pháp luật

* Cách tiến hành: GV yêu cầu HS đọc 2 tình huống ở ví dụ

trong SGK, sau đó đưa ra một số câu hỏi cho HS trả lời

HS đọc TH 1:

GV hỏi: Chi tiết nào trong tình huống thể hiện hành động thực

hiện pháp luật giao thông đường bộ một cách có ý thức ( tự

giác ), có mục đích? Sự tự giác đã đem lại tác dụng như thế

nào?

1/ Khái niệm, các hình thức và các giai đoạn thực hiện pháp luật

a/ Khái niệm thực hiện pháp luật

Trang 16

GV kết luận: Áp dụng pháp luật: xử phạt hành chính

GV hỏi: Mục đích của việc xử phạt đó là gì?

HS trả lời

GV kết luận: Răn đe hành vi vi phạm pháp luật và giáo dục

hành vi thực hiện đúng pháp luật cho 3 thanh niên

GV trình bày: Trong 2 ví dụ trên, việc tuân theo pháp luật của

công dân và việc áp dụng pháp luật của cảnh sát giao thông

đều là những hành vi phù hợp với quy định của pháp luật, có

nghĩa là pháp luật được thực hiện trong cuộc sống

GV hỏi: Vậy, thực hiện pháp luật là gì?

HS trả lời

GV kết luận

* Mục tiêu: HS hiểu được các hình thức thực hiện pháp luật

* Cách tiến hành: GV chia nhóm và phân công nhiệm vụ cho

các nhóm thảo luận

GV chia lớp ra làm 4 nhóm

GV giao câu hỏi cho các nhóm, thời gian thảo luận 3 phút

Nhóm 1: Em hãy nêu nội dung và ví dụ minh họa về hình

thức sử dụng pháp luật

thức thi hành pháp luật

thức tuân thủ pháp luật

thức áp dụng pháp luật

Thực hiện pháp luật là quátrình hoạt động có mục đích, làmcho những quy định của phápluật đi vào cuộc sống, trở thànhnhững hành vi hợp pháp của cáccá nhân tổ chức

b/ Các hình thức thực hiện pháp luật

Trang 17

HS các nhóm đại diện trình bày

HS khác bổ sung ý kiến

GV kết luận

Có 4 hình thức thực hiện pháp luật:

- Sử dựng pháp luật: Là hình thức thực hiện các quy phạm

pháp luật về các quyền của công dân, tổ chức và Nhà nước

- Thi hành pháp luật:Là hình thức thực hiện các quy phạm

pháp luật về những nghĩa vụ mà cá nhân, tổ chức phải làm

bằng hành động cụ thể

- Tuân thủ pháp luật: Là hình thức thực hiện các quy phạm

pháp luật có tính chất cấm đoán, theo đó, cá nhân, tổ chức

không được tiến hành những hành động bị pháp luật cấm

- Áp dụng pháp luật: Là hình thức thực hiện quy phạm

pháp luật về sự tham gia, can thiệp của Nhà nước trong quá

trình cá nhân, tổ chức thực hiện các quyền và nghĩa vụ của

mình

GV hỏi: Hãy phân tích những điểm giống nhau và khác nhau

của các hình thức thực hiện pháp luật?

HS trả lời

- Giống nhau: Đều là những hoạt động có mục đích nhằm

đưa pháp luật vào cuộc sống, trở thành những hành vi hợp

pháp của người thực hiện

- Khác nhau: Hình thức sử dụng pháp luật khác với các hình

thức còn lại ở chỗ: Chủ thể pháp luật có thể thực hiện hoặc

không thực hiện quyền được pháp luật cho phép theo ý chí của

mình, chứ không bị ép buộc phải thực hiện

Hoạt động 3:( 10’ ) – Thảo luận nhóm

* Mục tiêu: HS hiểu được 3 hình thức thực hiện pháp luật

trong lĩnh vực bảo vệ môi trường: thi hành pháp luật, tuân thủ

Có 4 hình thức thực hiệnpháp luật:

- Sử dựng pháp luật: Là hìnhthức thực hiện các quy phạmpháp luật về các quyền của côngdân, tổ chức và Nhà nước

- Thi hành pháp luật:Là hìnhthức thực hiện các quy phạmpháp luật về những nghĩa vụ màcá nhân, tổ chức phải làm bằnghành động cụ thể

- Tuân thủ pháp luật: Là hìnhthức thực hiện các quy phạmpháp luật có tính chất cấm đoán,theo đó, cá nhân, tổ chức khôngđược tiến hành những hành động

bị pháp luật cấm

- Áp dụng pháp luật: Là hìnhthức thực hiện quy phạm phápluật về sự tham gia, can thiệpcủa Nhà nước trong quá trình cánhân, tổ chức thực hiện cácquyền và nghĩa vụ của mình

* Tìm hiểu về các hình thức thực hiện pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường

Trang 18

pháp luật và áp dụng pháp luật.

* Cách tiến hành: GV chia nhóm và phân công các nhóm

thảo luận, đàm thoại kết hợp với diễn giảng

GV chia lớp ra làm 3 nhóm

GV đưa ra vấn đề, giao câu hỏi, thời gian thảo luận 3 phút

Nhóm 1: Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ xây dựng hệ

thống kết cấu hạ tầng thu gom và xử lí chất thải theo tiêu

chuẩn môi trường Hỏi: Đây là việc làm biểu hiện của hình

thức nào? Vì sao?

Nhóm 2: Không tự tiện chặt cây rừng, không săn bắt động

vật quý hiếm, không khai thác đánh bắt cá ở sông, ở biển

bằng phương tiện, công cụ có tính huỷ diệt ( VD: mìn, chất nổ,

thuốc trừ sâu… ) Hỏi: Đây là việc làm biểu hiện của hình thức

nào? Vì sao?

Nhóm 3: Cơ sở sản xuất, kinh doanh ( rượu, bia ) thải chất

thải của nhà máy xuống sông, bị thanh tra môi trường xử phạt

10 triệu đồng Hỏi: Đây là việc làm biểu hiện của hình thức

nào? Vì sao?

HS đại diện trình bày

GV kết luận

Nhóm 1: Thi hành pháp luật về bảo vệ môi trường là việc

cá nhân, tổ chức thực hiện đầy đủ, chủ động làm những việc

mà pháp luật quy định phải làm

Nhóm 2: Tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường là việc

cá nhân, tổ chức không làm những việc mà pháp luật nghiêm

cấm

Nhóm 3:Chỉ có cơ quan nhà nước mới có thẩm quyền áp

dụng pháp luật về bảo vệ nôi trường

- Thi hành pháp luật về bảo vệ

môi trường là việc cá nhân, tổchức thực hiện đầy đủ, chủ độnglàm những việc mà pháp luậtquy định phải làm

- Tuân thủ pháp luật về bảovệ môi trường là việc cá nhân,tổ chức không làm những việcmà pháp luật nghiêm cấm

- Chỉ có cơ quan nhà nước mới

Trang 19

có thẩm quyền áp dụng phápluật về bảo vệ nôi trường.

1/ Thực hiện pháp luật là gì?

2/ Có mấy hình thức thực hiện pháp luật? Phân tích điểm giống nhau và khác nhau của các hình

thức thực hiện pháp luật?

3/ Em phải làm gì để bảo vệ môi trường xung quanh ngày càng xanh, sạch, đẹp?

- Hiểu được các giai đoạn thực hiện pháp luật và khái niệm vi phạm pháp luật

- Hiểu được khái niệm vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường

- Nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật

- Ủng hộ hình vi thực hiện đúng pháp luật và phê phán những hành vi vi phạm pháp luật

Trang 20

- SGK, SGV GDCD 12, tài liệu tham khảo…

Câu hỏi: Hãy nêu các hình thức thực hiện pháp luật? Hãy phân tích những điểm giống nhau và

khác nhau giữa các hình thức thực hiện pháp luật.

Ở tiết trước các em đã hiểu được khái niệm thực hiện pháp luật và các hình thức thực hiện pháp luật trong đời sống xã hội Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp các giai đoạn thực hiện pháp luật và khái niệm vi phạm pháp luật

* Mục tiêu: HS hiểu được thực hiện pháp luật gồm có hai giai

đoạn

* Cách tiến hành: GV đưa ra các câu hỏi cho HS trả lời

GV hỏi: Thực hiện pháp luật gồm có mấy giai đoạn?

HS trả lời

GV kết luận: có 2 giai đoạn

GV hỏi: Theo em, việc kí kết hợp đồng lao động giữa người lao

động và giám đốc xí nghiệp đã làm xuất hiện quan hệ gì?

HS trả lời

GV nhận xét – kết luận: Quan hệ pháp luật, vì quan hệ này

được pháp luật điều chỉnh ( phát sinh quan hệ pháp luật lao

động )

GV hỏi: Theo em, quyền và nghĩa vụ của vợ và chồng xuất

hiện khi nào?

HS trả lời

GV kết luận: Khi quan hệ hôn nhân được xác lập, nghĩa là

hai vợ chồng đã đăng kí kết hôn tại xã, phường, thị trấn và đã

được cấp giấy kết hôn ( phát sinh quan hệ pháp luật hôn nhân

và gia đình )

GV trình bày : Quyết định xử phạt vi phạm hành chính của

cảnh sát giao thông đối với người vi phạm pháp luật ( phát

sinh quan hệ pháp luật hành chính )

GV kết luận: Giữa cá nhân và tổ chức hình thành một quan

hệ xã hội do pháp luật điều chỉnh ( gọi là quan hệ pháp luật )

c/ Các giai đoạn thực hiện pháp luật

* Giai đoạn 1:

Giữa cá nhân và tổ chức hìnhthành một quan hệ xã hội do

Trang 21

GV trình bày: Khi quan hệ pháp luật được hình thành thì cá

nhân, tổ chức tham gia quan hệ pháp luật thực hiện các quyền

và nghĩa vụ của mình Đó là giai đoạn 2 của thực hiện pháp

luật

GV hỏi: Vợ và chồng thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình

như thế nào?

HS trả lời

GV kết luận: Vợ chồng có quyền bình đẳng ngang nhau, tôn

trọng , giúp đỡ lẫn nhau… ( quyền và nghĩa vụ của vợ và

chồng được quy định trong luật Hôn nhân và gia đình 2000 )

GV yêu cầu: HS xem ví dụ trong SGK

GV giải thích ví dụ

GV kết luận: Cá nhân, tổ chức tham gia quan hệ pháp luật

thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình

Quá trình thực hiện pháp luật trải qua hai giai đoạn, giai

đoạn 1 là tiền đề của giai đoạn 2, giai đoạn 2 là hệ quả phát

sinh tất yếu từ giai đoạn 1 Tuy nhiên nhiều trường hợp còn

xuất hiện giai đoạn 3 – Giai đoạn không bắt buộc Nghĩa là cá

nhân, tổ chức tham gia quan hệ pháp luật vi phạm các quy

định về quyền và nghĩa vụ thì cơ quan nhà nước có phẩm

quyền sẻ can thiệp và ra quyết định để buộc họ phải thực hiện

đúng pháp luật

GV giải thích ví dụ trong SGK

GV kết luận: Như vậy, quá trình thực hiện pháp luật chỉ đạt

được hiệu quả khi mỗi cá nhân, tổ chức, đặc biệt là các cơ

quan, công chức nhà nước tham gia vào các quan hệ pháp luật

đều chủ động, tự giác thực hiện đúng đắn quyền và nghĩa vụ

của mình theo Hiến pháp và pháp luật

Hoạt động 2: ( 16’ ) – Xử lí tình huống

* Mục tiêu: HS hiểu được các dấu hiệu của vi phạm pháp luật

* Cách tiến hành: GV đưa ra tình huống và đặt câu hỏi cho

HS xử lí ( GV dựa vào tình huống trong SGK trang 19 )

GV hỏi: Theo em, bố con bạn A láy xe máy đi ngược đường

một chiều hành vi này có trái với pháp luật quy định không?

HS trả lời

Đó là hành vi trái pháp luật, đây là dấu hiệu thứ nhất của vi

phạm pháp luật, hành vi trái pháp luật được thể hiện bằng

pháp luật điều chỉnh ( gọi làquan hệ pháp luật )

* Giai đoạn 2:

Cá nhân, tổ chức tham giaquan hệ pháp luật thực hiện cácquyền và nghĩa vụ của mình

2/ Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí

a/ Vi phạm pháp luật

Vi phạm pháp luật có 3 dấuhiệu cơ bản:

- Hành vi trái pháp luật: Hành

Trang 22

hành động hay không hành động.

GV yêu cầu HS: Em hãy lấy ví dụ về hành vi trái pháp luật

có hành động ( làm những việc không được làm theo quy định

cũa pháp luật ) và không hành động ( không làm những việc

phải làm theo quy định của pháp luật )

HS đưa ra ví dụ

- Hành vi bố con bạn A là hành vi trái pháp luật có

hành động

- Chủ kinh doanh không nộp thuế cho nhà nước là

hành vi trái pháp luật không hành động

GV hỏi: Theo em, bố con bạn A có biết đi xe vào đường một

chiều là vi phạm pháp luật không?

HS trả lời

GV kết luận: Cả hai bố con đều là những người tham gia

giao thông nên phải biết về biển báo hiệu đường một chiều

GV hỏi: Bố con bạn A có phải chịu trách nhiệm về hành vi của

mình không?

HS trả lời

GV kết luận: Hai bố con bạn A phải chịu trách nhiệm về

hành vi vi phạm pháp luật của mình, tức là hai bố con là người

có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện Đây là dấu hiệu hai

của vi phạm pháp luật

GV giải thích: Thế nào là năng lực trách nhiệm pháp lí? Dựa

vào ví dụ trong SGK trang 20

GV hỏi: Hành vi vi phạm pháp luật của hai bố con bạn A là cố

ý hay vô ý?

HS trả lời

GV kết luận: Là cố ý, có nghĩa là người vi phạm pháp luật

phải có lỗi Đây là dấu hiệu thứ 3 của vi phạm pháp luật

GV kết luận: Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật, có

lỗi do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm

hại các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

vi đó có thể là hành động hoặckhông hành động

- Do người có năng lực tráchnhiệm pháp lí thực hiện

- Người vi phạm pháp luậtphải có lỗi

Lỗi được thể hiện dưới haihình thức: Lỗi cố ý hay lỗi vô ý

Vi phạm pháp luật là hành vitrái pháp luật, có lỗi do người cónăng lực trách nhiệm pháp líthực hiện, xâm hại các quan hệxã hội được pháp luật bảo vệ

Trang 23

* Mục tiêu: HS hiểu được thế nào là vi phạm pháp luật về

bảo vệ môi trường

* Cách tiến hành: GV đưa ra một tình huống và đặt ra các

câu hỏi cho HS thảo luận

Tình huống: Tại chợ xã AT3 có rất nhiều cơ sở sản xuất,

kinh doanh, dịch vụ đã vi phạm pháp luật Chẳng hạn: Chị B

bán rau cải ngày nào cũng đổ những phần rau cải thối xuống

sông, chị C sản xuất bún đổ nước thải xuống sông, anh A dùng

thuốc trừ sâu, mìn… để đánh bắt cá

GV cho HS thảo luận

GV chia HS làm 2 nhóm

GV giao câu hỏi, thời gian 2 phút

Nhóm 1: Hành vi của anh A, chị B, chị C trong tình huống

có biểu hiện như thế nào?

Nhóm 2: Dấu hiệu nào cho thấy cơ sở sản xuất, kinh doanh

đã vi phạm pháp luật?

HS thảo luận

HS trình bày

GV nhận xét – kết luận:

Nhóm 1: Anh A, chị B, chị C có hành vi vi phạm pháp luật

Nhóm 2: Dấu hiệu: Đổ rác, nước thải xuống sông, dùng hóa

chất đánh bắt cá

GV đưa ra câu hỏi

HS trả lời

1/ Hãy nêu các giai đoạn của quá trình thực hiện pháp luật?

2/ Hãy nêu các dấu hiệu của vi phạm pháp luật?

3/ Thế nào là vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường?

5/ Dặn dò: ( 1’ )

Trang 24

Các em về nhà học bài, làm bài tập và xem trước phần còn lại của bài 2.

- Có thái độ tôn trọng pháp luật, sống và làm việc theo quy định của pháp luật

- Ủng hộ những hành vi thực hiện đúng pháp luật và phê phán những hành vi vi phạmpháp luật

- SGK, SGV GDCD 12, tài liệu tham khảo…

Trang 25

Câu hỏi: Thế nào là vi phạm pháp luật? Theo em, vi phạm pháp luật có gì giống nhau và có gì

khác biệt với quy phạm đạo đức?

Ở tiết trước chúng ta đã hiểu được khái niệm vi phạm pháp luật, nếu như người nào cóhành vi vi phạm pháp luật thì sẽ bị xử lí theo quy định của pháp luật tức là phải chịu trách nhiệm pháp

lí Vậy, trách nhiệm pháp lí là gi? Có mấy loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí? Để hiểuđược vấn đề này, chúng ta cùng tìm hiểu tiếp phần còn lại của bài 2

* Mục tiêu: HS hiểu được khái niệm trách nhiệm pháp lí và ý

nghĩa của trách nhiệm pháp lí

* Cách tiến hành: GV thuyết trình và đưa ra các câu hỏi cho

HS trả lời

GV trình bày: Trong lĩnh vực pháp luật, “trách nhiệm” được

hiểu theo hai nghĩa Theo nghĩa thứ nhất, trách nhiệm là nghĩa

vụ mà cá nhân, tổ chức phải thực hiện Theo nghĩa thứ hai,

trách nhiệm là nghĩa vụ mà các chủ thể phải gánh chịu hậu

quả bất lợi khi không thực hiện hoặc thực hiện không đúng

quy định của pháp luật Trong bài này, trách nhiệm được hiểu

theo nghĩa thứ hai

Trong tình huống trên, hai bố con bạn A đã vi phạm luật

giao thông đường bộ và họ phải chịu trách nhiệm về việc làm

của mình

GV hỏi: Hai bố con bạn A phải chịu trách nhiệm trước ai? Họ

chưa gây ra tai nạn, chưa phải bồi thường cho ai, vậy cảnh sát

giao thông nhân danh ai và căn cứ vào đâu để phạt tiền họ?

Việc phạt ấy có ý nghĩa như thế nào?

GV cho HS: cả lớp trao đổi 2 phút.

HS trả lời cá nhân

GV nhận xét – kết luận: Hai bố con bạn A phải chịu trách

nhiệm trước pháp luật Cảnh sát giao thông – công chức nhà

nước có phẩm quyền đại diện cho pháp luật, cho quyền lực

nhà nước sẽ căn cứ vào luật Giao thông đường bộ và Nghị

định số 146/ 2007/NĐ – CP ngày 14/9/2007 của chính phủ

quyết định xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường

bộ để phạt tiền họ

* Ý nghĩa:

b/ Trách nhiệm pháp lí

Trang 26

- Buộc các chủ thể vi phạm pháp luật chấm dứt hành vi trái

pháp luật

- Giáo dục, răn đe những người khác để họ tránh, hoặc

kiềm chế những việc làm trái pháp luật

* Mục tiêu: HS hiểu được các hình thức trách nhiệm pháp lí

được áp dụng đối với các vi phạm pháp luật về bảo vệ môi

trường

* Cách tiến hành: GV đưa ra tình huống và đặt câu hỏi cho

HS trả lời

Tình huống: Tại chợ xã AT3 có rất nhiều cơ sở sản xuất,

kinh doanh, dịch vụ đã vi phạm pháp luật Chẳng hạn: Chị B

bán rau cải ngày nào cũng đổ những phần rau cải thối xuống

sông, chị C sản xuất bún đổ nước thải xuống sông, anh A dùng

thuốc trừ sâu, mìn… để đánh bắt cá

GV hỏi: Những hành vi vi phạm pháp luật trên có bị xử lí

không? Bị xử lí như thế nào?

HS trả lời

Vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường được

biểu hiện ở nhiều loại khác nhau, với tính chất khác nhau,

mức độ vi phạm khác nhau, chủ thể vi phạm khác nhau Vì

thế, trách nhiệm pháp lí được áp dụng khác nhau tuỳ theo từng

trường hợp cụ thể, từng chủ thể cụ thể Các hình thức trách

nhiệm pháp lí trong lĩnh vực bảo vệ môi trường được áp dụng

tương đương với các loại vi phạm pháp luật khác nhau

Trách nhiệm pháp lí là nghĩavụ mà các cá nhân hoặc tổ chứcphải gánh chịu hậu quả bất lợi từhành vi vi phạm pháp luật củamình

* Ý nghĩa:

- Buộc các chủ thể vi phạmpháp luật chấm dứt hành vi tráipháp luật

- Giáo dục, răn đe nhữngngười khác để họ tránh, hoặckiềm chế những việc làm tráipháp luật

* Trách nhiệm pháp lí về bảo vệ môi trường

Vi phạm pháp luật trong lĩnhvực bảo vệ môi trường đượcbiểu hiện ở nhiều loại khácnhau, với tính chất khác nhau,mức độ vi phạm khác nhau, chủthể vi phạm khác nhau Vì thế,trách nhiệm pháp lí được ápdụng khác nhau tuỳ theo từngtrường hợp cụ thể, từng chủ thểcụ thể Các hình thức tráchnhiệm pháp lí trong lĩnh vực bảovệ môi trường được áp dụng

Trang 27

GV kết luận: Tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà các chủ

thể vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lí về hành vi của

mình: chịu trách nhiệm hành chính, hình sự, dân sự…

* Mục tiêu: HS hiểu được các loại vi phạm pháp luật tương

ứng với các loại trách nhiệm pháp lí

* Cách tiến hành: GV cho HS thảo luận nhóm

GV trình bày: Trong thực tế các vi phạm pháp luật xảy ra khá

đa dạng Căn cứ vào đối tượng bị xâm hại, mức độ và tính

chất nguy hiểm do hành vi vi phạm gây ra cho xã hội, vi phạm

pháp luật thường được chia thành 4 loại và tương ứng với mỗi

loại vi phạm pháp luật là một loại trách nhiệm pháp lí

GV cho HS thảo luận nhóm

GV chia lớp làm 4 nhóm

GV giao câu hỏi, thời gian 3 phút

Nhóm 1: Hãy phân tích nội dung vi phạm hình sự và trách

nhiệm hình sự? Cho ví dụ

Nhóm 2: Hãy phân tích nội dung vi phạm hành chính và

trách nhiệm hành chính? Cho ví dụ

Nhóm 3: Hãy phân tích nội dung vi phạm dân sự và trách

nhiệm dân sự? Cho ví dụ

Nhóm 4: Hãy phân tích nội dung vi phạm kỉ luật và trách

nhiệm kỉ luật? Cho ví dụ

HS thảo luận nhóm

HS đại diện nhóm trình bày

GV nêu câu hỏi

HS trả lời

1/ Trách nhiệm pháp lí là gì? Trách nhiệm pháp lí được áp dụng nhằm mục đích gì?

2/ Hãy phân biệt sự khác nhau giữa vi phạm pháp luật hành chính và vi phạm pháp luật hình

sự?

5/ Dặn dò: ( 1’ )

Các em về nhà học bài, làm bài tập và xem trước bài 3 – Công dân bình đẳng trước pháp luật

Trang 28

Tuần 7

Tiết PPCT 7

Ngày soạn: 04/9/2010

Bài 3 ( 1 tiết )

CÔNG DÂN BÌNH ĐẲNG TRƯỚC PHÁP LUẬT

Hiểu được thế nào là công dân bình đẳng về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lí.Hiểu được trách nhiệm của nhà nước trong việc bảo đảm quyền bình đẳng của công dântrước pháp luật

Phân biệt được bình đẳng về quyền và nghĩa vụ với bình đẳng về trách nhiệm pháp lí

Có ý thức tôn trọng quyền bình đẳng của công dân trước pháp luật

Câu hỏi: Hãy phân biệt sự giống nhau và khác nhau giữa vi phạm pháp luật hành chính và vi

phạm pháp luật hình sự?

Quyền bình đẳng là thành quả đấu tranh lâu dài của nhân loại tiến bộ qua các thời kì lịchsử khác nhau Năm 1948, Liên hợp quốc ra tuyên ngôn toàn thế giới về quyền con người, khẳng định:

“ Mọi người sinh ra đều tự do và bình đẳng về phẩm giá và các quyền” Ở nuớc ta quyền bình đẳngcủa công dân được tôn trọng và bảo vệ được ghi nhận trong Hiến pháp và luật Vậy công dân có

Trang 29

quyền bình đẳng trước pháp luật như thế nào? Nhà nước phải làm gì để đảm bảo quyền bình đẳng củacông dân trước pháp luật Để hiểu được vấn đề này, chúng ta cùng tìm hiểu bài 3 – Công dân bìnhđẳng trước pháp luật

Hoạt động 1: ( 13’ ) – Đàm thoại – Thảo luận nhóm

* Mục tiêu: HS hiểu được nội dung công dân bình đẳng về

quyền và nghĩa vụ

* Cách tiến hành: GV đưa ra các câu hỏi cho HS đàm thoại

và thảo luận nhóm

GV đặt vấn đề: Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, chuẩn

bị cho cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam Dân

chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tuyên bố: “ Trong

cuộc Tổng tuyển cử, hễ là người muốn lo việc nước thì không

chia gái trai, giàu nghèo, tôn giáo, nòi giống, giai cấp, đảng

phái, hễ là công dân Việt Nam thì đều có hai quyền đó”

GV hỏi: Em hiểu như thế nào về quyền bình đẳng của công

dân trong lời tuyên bố trên của Chủ tịch Hồ Chí Minh?

HS trả lời

Lời tuyên bố của Hồ Chí Minh đề cập tới quyền bầu cử và

ứng cử của công dân Không phân biệt đối xử giữa nam và nữ,

tôn giáo, thành phần, dân tộc, địa vị xã hội Mọi công dân

Việt Nam đều có quyền bình đẳng trong việc hưởng quyền

bầu cử và ứng cử

GV hỏi: Thế nào là công dân bình đẳng về quyền và nghĩa vụ?

HS trả lời

GV kết luận: Công dân bình đẳng về quyền và nghĩa vụ có

nghĩa là bình đẳng về hưởng quyền và làm nghĩa vụ trước nhà

nước và xã hội theo quy định của pháp luật Quyền của công

dân không tách rời nghĩa vụ của công dân

GV ví dụ: Công dân có quyền tự do kinh doanh, nhưng phải

nộp thuế theo quy định của pháp luật

GV cho HS thảo luận nhóm

GV chia HS làm 2 nhóm

GV đưa ra một tình huống và đặt câu hỏi cho HS thảo luận

Trong lớp học của em, có bạn được miễn hoặc giảm học

phí; có bạn được lĩnh học bổng, còn các bạn khác thì không;

1/ Công dân bình đẳng về quyền và nghĩa vụ

Công dân bình đẳng về quyềnvà nghĩa vụ có nghĩa là bìnhđẳng về hưởng quyền và làmnghĩa vụ trước nhà nước và xãhội theo quy định của pháp luật.Quyền của công dân không táchrời nghĩa vụ của công dân

Trang 30

có bạn được tham dự đội tuyển thi học sinh giỏi quốc gia, giao

lưu vă hóa quốc tế, còn các bạn khác thì không được tham dự;

các bạn nam đủ 17 tuổi phải đăng kí nghĩa vụ quân sự, còn

các bạn nữ không phải thực hiện nghĩa vụ này…

GV hỏi: Theo em, những trường hợp trên có mâu thuẫn với

quyền bình đẳng không? Vì sao?

HS đại diện trình bày

Những trường hợp trên không có mâu thuẫn về quyền bình

đẳng Vì trong cùng một điều kiện như nhau, công dân được

hưởng quyền và làm nghĩa vụ như nhau Nhưng mức độ sử

dụng quyền đó đến đâu còn phụ thuộc vào khả năng, điều

kiện, hoàn cảnh cụ thể của mỗi người

Hoạt động 2: ( 10’ ) – Giải quyết vấn đề

* Mục tiêu: HS hiểu được nội dung dung công dân bình đẳng

trước pl

* Cách tiến hành: GV đưa ra một vấn đề cho HS giải quyết

Ví dụ: Một nhóm thanh niên rũ nhau đua ra ô tô với lí do

nhà hai bạn trong nhóm mới mua ô tô Bạn A trong nhóm có ý

kiến không đồng ý vì cho rằng các bạn chưa có giấy phép láy

xe ô tô, đua xe nguy hiểm và dễ gây tai nạn; bạn B cho rằng

bạn A lo xa vì trong nhóm đã có ba bạn B làm trưởng công an

quận, ba bạn C làm thứ trưởng của một bộ Nếu có tình hướng

xấu nhất xảy ra đã có phụ huynh bạn B và C lo hết Cả nhóm

nhất trí với B

GV hỏi: Quan điểm và thái độ của em trước những ý kiến trên

như thế nào? Nếu nhóm bạn đó cùng lớp với em, em sẽ làm gì?

HS đề xuất cách giải quyết

GV hỏi: Thế nào là công dân bình đẳng về trách nhiệm pháp

- Mọi công dân đều bìnhđẳng về quyền và thực hiệnnghĩa vụ của mình

- Quyền và nghĩa vụ của côngdân không bị phân biệt bởi dântộc, tôn giáo, giàu nghèo, thànhphần và địa vị xã hội

2/ Công dân bình đẳng về trách nhiệm pháp lí

Trang 31

dân nào vi phạm pháp luật đều phải chịu trách nhiệm về hành

vi vi phạm của mình và phải bị xử lí theo quy định của pháp

luật

GV trình bày: Công dân dù ở địa vị nào, làm bất cứ nghề gì

khi vi phạm pháp luật thì phải chịu trách nhiệm pháp lí theo

quy định của pháp luật Khi công dân vi phạm pháp luật với

tính chất, mức độ vi phạm như nhau, trong một hoàn cảnh như

nhau thì từ người giữ vị trí quan trọng trong bộ máy nhà nước

cho đến người lao động bình thường đều phải chịu trách nhiệm

pháp lí như nhau, không phân biệt đối xử

GV yêu cầu HS: Em hãy nêu ví dụ về việc toà án xét xử một

vụ án ở nước ta hiện nay không phụ thuộc vào người bị xét xử

là ai, giữ chức vụ quan trọng nào trong bộ máy nhà nước

HS ví dụ

GV bổ sung: Chẳng hạn, vụ án Trương văn Cam, trong vụ án

này có cán bộ bảo vệ pháp luật, cán bộ cấp cao trong cơ quan

đảng và nhà nước như: Bùi Quốc Huy, Phạm Sỹ Chiến, Trần

Mai Hạnh… có hành vi bảo kê và tiếp tay cho năm Cam và

đồng bọn Những trường hợp này đều bị xử lí nghiêm minh

* Mục tiêu: HS thấy được trách nhiệm của nhà nước trong

việc bảo đảm cho công dân thực hiện quyền bình đẳng của

mình trước pháp luật

* Cách tiến hành: GV đưa ra các câu hỏi cho HS trả lời

GV hỏi: Công dân thực hiện quyền bình đẳng của mình trước

pháp luật trên cơ sở nào?

HS trả lời

GV kết luận: Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân được

nhà nước quy định trong Hiến pháp và luật

GV hỏi: Bản thân em thực hiện quyền và làm nghĩa vụ gì theo

quy định của pháp luật?

HS trả lời

GV nêu vấn đề: Nhà nước quy định điểm ưu tiên cho các thí

sinh người dân tộc thiểu số, con thương binh, con liệt sĩ trong

tuyển sinh đại học, cao đẳng

GV hỏi: Theo em đều đó có ảnh hưởng tới nguyên tắc mọi

công dân được đối xử về quyền và cơ hội học tập không?

Bình đẳng về trách nhiệmpháp lí là bất cứ công dân nào viphạm pháp luật đều phải chịutrách nhiệm về hành vi vi phạmcủa mình và phải bị xử lí theoquy định của pháp luật

3/ Trách nhiệm của nhà nước trong việc bảo đảm quyền bình đẳng của công dân trước pháp luật

Trang 32

HS trả lời

GV kết luận: Không ảnh hưởng, mà trái lại còn đảm bảo cho

công dân được hưởng quyền và cơ hội đó

GV hỏi: Nhà nước cần phải làm gì để đảm bảo công dân thực

hiện quyền bình đẳng trước pháp luật?

HS trả lời

GV kết luận

- Đối với nhà nước:

+ Nhà nước tạo các điều kiện vật chất, tinh thần cho công

dân thực hiện quyền bình đẳng phù hợp với từng giai đoạn

phát triển của đất nước

+ Nhà nước xử lí nghiêm minh những hành vi vi phạm

quyền và lợi ích của công dân, của xã hội

+ Nhà nước không ngừng đổi mới và hoàn thiện hệ thống

pháp luật

- Đối với công dân:

Tích cực, chủ động thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình

theo quy định của Hiến pháp và luật

- Đối với nhà nước:

+ Nhà nước tạo các điều kiệnvật chất, tinh thần cho công dânthực hiện quyền bình đẳng phùhợp với từng giai đoạn phát triểncủa đất nước

+ Nhà nước xử lí nghiêm minhnhững hành vi vi phạm quyền vàlợi ích của công dân, của xã hội + Nhà nước không ngừng đổimới và hoàn thiện hệ thốngpháp luật

- Đối với công dân:

Tích cực, chủ động thực hiệnquyền và nghĩa vụ của mìnhtheo quy định của Hiến pháp vàluật

GV đưa ra các câu hỏi

HS trả lời trong phiếu học tập

1/ Theo em, mọi người phạm tội đều bình đẳng trước pháp luật có phải là mọi người phạm tội đều phải chịu một hình phạt như nhau không? Tại sao?

2/ Em hãy lựa chọn phương án đúng trong các câu sau

a/ Công dân có quyền và nghĩa vụ ngang nhau nếu cùng một dân tộc, giới tính, tôn giáob/ Công dân có quyền và nghĩa vụ như nhau tuỳ theo địa bàn sinh sống

c/ Công dân không bị phân biệt đối xử trong việc hưởng quyền, thực hiện nghĩa vụ vàchịu trách nhiệm pháp lí theo quy định của pháp luật

3/ Công dân bình đẳng về trách nhiệm pháp lí là

a/ Công dân ở bất kì độ tuổi nào vi phạm pháp luật đều bị xử lí như nhaub/ Công dân nào quy phạm quy định của cơ quan, đơn vị, đều phải chịu trách nhiệm kỉluật

c/ Công dân nào vi phạm pháp luật cũng bị xử lí theo quy định của pháp luật d/ Công dân nào thiếu hiểu biết về pháp luật mà vi phạm pháp luật thì không phải chịutrách nhiệm pháp lí

Trang 33

Có ý thức thực hiện quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong lĩnh vực hôn nhân vàgia đình, biết đấu tranh, phê phán những hành vi vi phạm quyền bình đẳng của công dân

- SGK, SGV, tài liệu tham khảo…

Câu hỏi: Em hiểu thế nào là công dân bình đẳng về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lí?

Quyền bình đẳng của công dân trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình được khẳng địnhngay trong bản Hiến pháp đầu tiên ( 1946 ) và được tiếp tục ghi nhận ở các bản Hiến pháp 1959, 1980và 1992 Vậy, quyền bình đẳng của công dân trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình có những nội dunggì? Nhà nước có trách nhiệm như thế nào để bảo đảm cho công dân thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ

Trang 34

cuỷa mỡnh trong lúnh vửùc hoõn nhaõn vaứ gia ủỡnh ẹeồ hieồu ủửụùc vaỏn ủeà naứy chuựng ta cuứng tỡm hieồu phaàn

1 cuỷa baứi 4 – quyeàn bỡnh ủaỳng cuỷa coõng daõn trong moọt soỏ lúnh vửùc cuỷa ủụứi soỏng xaừ hoọi

3/ Daùy baứi mụựi:

Hoaùt ủoọng 1: ( 5’ ) – Thuyeỏt trỡnh

* Muùc tieõu: HS hieồu ủửụùc khaựi nieọm bỡnh ủaỳng trong hoõn

nhaõn vaứ gia ủỡnh

* Caựch tieỏn haứnh: GV thuyeỏt trỡnh vaứ ủửa ra khaựi nieọm

GV thuyeỏt trỡnh: Theo khaựi nieọm trong Luaọt Hoõn nhaõn vaứ

Gia ủỡnh naờm 2000

Hoõn nhaõn laứ quan heọ giửừa vụù vaứ choàng sau khi keỏt hoõn

Gia ủỡnh laứ nhửừng ngửụứi gaộn boự vụựi nhau do hoõn nhaõn, quan

heọ huyeỏt thoỏng hoaởc do quan heọ nuoõi dửụừng laứm phaựt sinh caực

nghúa vuù vaứ quyeàn giửừa hoù theo quy ủũnh cuỷa luaọt naứy

Muùc ủớch cuỷa hoõn nhaõn laứ xaõy dửùng gia ủỡnh haùnh phuực,

thửùc hieọn caực chửực naờng cuỷa gia ủỡnh

GV hoỷi: Theỏ naứo laứ bỡnh ủaỳng trong hoõn nhaõn vaứ gia ủỡnh?

HS traỷ lụứi

GV keỏt luaọn:Bỡnh ủaỳng trong hoõn nhaõn vaứ gia ủỡnh ủửụùc hieồu

laứ bỡnh ủaỳng veà nghúa vuù vaứ quyeàn giửừa vụù, choàng vaứ giửừa

caực thaứnh vieõn trong gia ủỡnh treõn cụ sụỷ nguyeõn taộc daõn chuỷ,

coõng baống, toõn troùng laón nhau, khoõng phaõn bieọt ủoỏi xửỷ trong

caực moỏi quan heọ ụỷ phaùm vi gia ủỡnh vaứ xaừ hoọi

Hoaùt ủoọng 2: (25’ ) – ẹaứm thoaùi – Xửỷ lớ tỡnh huoỏng

* Muùc tieõu: HS hieồu ủửụùc noọi dung bỡnh ủaỳng trong hoõn nhaõn

vaứ gia ủỡnh

* Caựch tieỏn haứnh: GV ủửa ra tỡnh huoỏng vaứ ủaởt caõu hoỷi cho

HS traỷ lụứi

GV trỡnh baứy: Noọi dung bỡnh ủaỳng trong hoõn nhaõn vaứ gia ủỡnh

bao goàm: Bỡnh ủaỳng giửừa vụù vaứ choàng; giửừa cha meù vaứ con

caựi; giửừa oõng baứ vaứ chaựu; giửừa anh, chũ, em trong gia ủỡnh

Tình huống

Anh T và chị H kết hôn với nhau đến nay đã đợc 6 năm và có một

1/ Bỡnh ủaỳng trong hoõn nhaõn vaứ gia ủỡnh

a/ Theỏ naứo laứ bỡnh ủaỳng trong hoõn nhaõn vaứ gia ủỡnh

Bỡnh ủaỳng trong hoõn nhaõn vaứgia ủỡnh ủửụùc hieồu laứ bỡnh ủaỳngveà nghúa vuù vaứ quyeàn giửừa vụù,choàng vaứ giửừa caực thaứnh vieõntrong gia ủỡnh treõn cụ sụỷ nguyeõntaộc daõn chuỷ, coõng baống, toõntroùng laón nhau, khoõng phaõn bieọtủoỏi xửỷ trong caực moỏi quan heọ ụỷphaùm vi gia ủỡnh vaứ xaừ hoọi

b/ Noọi dung bỡnh ủaỳng trong hoõn nhaõn vaứ gia ủỡnh

* Bỡnh ủaỳng giửừa vụù vaứ choàng:

- Trong quan heọ nhaõn thaõn:

Trang 35

bé gái xinh đẹp Cuộc sống vợ chồng anh chị vẫn êm ả, bình yên Thế

rồi, đến một ngày, khi nghe chị H nói chuyện với chồng về việc muốn

đi học thêm tiếng Anh thì anh T lập tức không đồng ý Anh T nói : Phụ

nữ thì cần gì học nhiều, anh quyết định em không đi học nữa ! Thấy

vậy, chị H vốn hiền lành cũng không sao chịu đợc : Em hỏi ý kiến anh

thì anh nên ủng hộ em, anh không có quyền quyết định chuyện học

hành của em đợc đâu anh ạ !

Câu hỏi :

1 Anh T có quyền cản trở chị T đi học không ?

2 Em hiểu thế nào là quyền bình đẳng vợ chồng trong quan hệ

nhân thân ?

GV nhaọn xeựt – keỏt luaọn: Quan heọ nhaõn thaõn: Laứ quan heọ

phaựt sinh giửừa caực thaứnh vieõn trong gia ủỡnh veà nhửừng lụùi ớch

nhaõn thaõn Vụù vaứ choàng coự quyeàn vaứ nghúa vuù ngang nhau

trong vieọc lửùa choùn nụi cử truự; toõn troùng vaứ giửừ gỡn danh dửù,

nhaõn phaồm, uy tớn cuỷa nhau; toõn troùng quyeàn tửù do tớn ngửụừng

toõn giaựo cuỷa nhau; giuựp ủụừ nhau cuứng phaựt trieồn

GV hoỷi: Tỡnh traùng baùo lửùc trong gia ủỡnh maứ naùn nhaõn

thửụứng laứ phuù nửừ vaứ treỷ em laứ vaỏn ủeà ủang ủửụùc quan taõm ụỷ

nhieàu quoỏc gia, trong ủoự coự Vieọt Nam Theo em ủaõy coự phaỷi laứ

bieồu hieọn baỏt bỡnh ủaỳng khoõng? Vỡ sao?

GV keỏt luaọn

GV ủửa ra tỡnh huoỏng

Tỡnh huoỏng

Gia đình ông Ninh và bà Nga có căn hộ ở chung c đã đợc 8 năm

nay Căn hộ này cũng đẹp và rộng rãi, đủ để ở cho 4 ngời trong gia

đình và còn 1 phòng dành cho những khi có khách Thế nhng, rồi bỗng

ông Ninh có ý định bán căn hộ này để mua một căn nhà riêng rộng

hơn một chút Ông Ninh nói với về vợ về ý định này của mình

Thấy vậy, bà Nga nói :

- Đối với gia đình mình thì căn hộ này đã là lí tởng lắm rồi, cần gì

phải bán để mua căn nhà khác nữa cho tốn kém, trong khi nếu mua thì

nhà mình lại phải đi vay thêm tiền

Ông Ninh cho rằng mình có toàn quyền nên đã trịnh trọng tuyên bố:

- Đấy là tôi nói chuyện với bà thôi, chứ tôi thì đã quyết định rồi, có

ngời đồng ý mua căn hộ này rồi, tuần sau sẽ tiến hành làm thủ tục

Câu hỏi :

1/ Theo em, ông Ninh có toàn quyền quyết định bán căn hộ của gia

đình không ?

2/ Thế nào là bình đẳng giữa vợ và chồng trong quan hệ tài sản ?

Laứ quan heọ phaựt sinh giửừa caựcthaứnh vieõn trong gia ủỡnh veànhửừng lụùi ớch nhaõn thaõn

- Trong quan heọ taứi saỷn: Laứnhửừng quan heọ phaựt sinh giửừacaực thaứnh vieõn trong gia ủỡnh veàlụùi ớch taứi saỷn

Trang 36

HS trả lời

GV nhận xét – kết luận: - Trong quan hệ tài sản: Là những

quan hệ phát sinh giữa các thành viên trong gia đình về lợi ích

tài sản Vợ, chồng có quyền và nghĩa vụ ngang nhau về quyền

chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt

GV hỏi: Bình đẳng giữa cha mẹ và con được thể hiện như thế

nào?

HS trả lời

GV kết luận

Cha mẹ ( kể cả cha dượng và mẹ kế ) có nghĩa vụ và quyền

ngang nhau trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng, bảo vệ quyền và

lợi ích hợp pháp của con, tôn trọng ý kiến của con

Con cái có bổn phận yêu thương, kính trọng, biết ơn, hiếu

thảo với cha mẹ

Cha mẹ không phân biệt đối xử giữa các con

Con trai, con gái đều được cha mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng,

giáo dục và điều kiện như nhau trong học tập, lao động, vui

chơi giải trí và phát triển

GV kết luận

GV hỏi: Bình đẳng giữa ông bà và cháu được thể hiện như thế

nào?

HS trả lời

GV kết luận: Đó là mối quan hệ hai chiều: ông bà có nghĩa

vụ và quyền chăm sóc, giáo dục cháu, sống mẫu mực và nêu

gương tốt cho các cháu; cháu có bổn phận kính trọng chăm

sóc, phụng dưỡng ông bà

GV kết luận

GV hỏi: Bình đẳng giữa anh, chị, em trong gia đình được biểu

hiện như thế nào?

HS trả lời

GV kết luận

Anh, chị, em có bổn phận thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ

nhau, nghĩa vụ và quyền đùm bọc nuôi dưỡng nhau

GV kết luận: Quan hệ giữa các thành viên trong gia đình

được thực hiện ở việc đối xử công bằng, dân chủ và tôn trọng

* Bình đẳng giữa ông bà vàcháu

Bình đẳng giữa ông bà vàcháu được thể hiện qua nghĩa vụvà quyền giữa ông bà và các

Trang 37

* Mục tiêu: HS biết được trách nhiệm của nhà nước đối với

công dân trong việc bảo đảm quyền bình đẳng trong hôn nhân

và gia đình

* Cách tiến hành: GV nêu câu hỏi cho HS trả lời và diễn

giảng

GV hỏi: Theo em, nhà nước cần phải làm gì để bảo đảm

quyền bình đẳng trong hôn nhân và gia đình?

HS trả lời

GV kết luận: Nhà nước có chính sách, biện pháp tạo điều

kiện để các công dân nam, nữ thực hiện quyền bình đẳng của

mình trong hôn nhân và gia đình; tăng cường, tuyên truyền,

phổ biến, giáo dục pháp luật hôn nhân và gia đình; vận động

nhân dân xóa bỏ những phong tục tập quán lạc hậu về hôn

nhân và gia đình, phát huy truyền thống, phong tục tốt đẹp;

xây dựng quan hệ hôn nhân và gia đình tiến bộ; xử lí nghiêm

minh mọi hành vi vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình

cháu; giữa cháu với ông bà

* Bình đẳng giữa anh, chị, em

Anh, chị, em đều có quyền vànghĩa vụ với nhau với tư cách làcác thành viên trong gia đình

c/ Trách nhiệm của nhà nước trong việc bào vệ quyền bình đẳng trong hôn nhân và và gia đình

- Nhà nước có chính sách, biệnpháp tạo điều kiện để các côngdân nam, nữ thực hiện quyềnbình đẳng của mình trong hônnhân và gia đình

- tăng cường, tuyên truyền,phổ biến, giáo dục pháp luật hônnhân và gia đình

- vận động nhân dân xóa bỏnhững phong tục tập quán lạchậu về hôn nhân và gia đình,phát huy truyền thống, phongtục tốt đẹp

- xây dựng quan hệ hôn nhânvà gia đình tiến bộ

- xử lí nghiêm minh mọi hành

vi vi phạm pháp luật về hônnhân và gia đình

GV đặt câu hỏi

HS trả lời

1/ Mối quan hệ giữa vợ và chồng hiện nay có những nét đổi mới gì so với truyền thống?

2/ Theo em, pháp luật thừa nhận quyền sở hữu tài sản riêng của vợ, chồng có mâu thuẫn với

nguyên tắc bình đẳng giữa vợ và chồng không?

5/ Dăn dò: ( 1’ )

Các em về nhà học bài, làm bài tập và xem trước phần 2/ Bình đẳng trong lao động

Trang 38

Có ý thức thực hiện quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong lĩnh vực lao động và đấu tranh, phê phán những hành vi vi phạm quyền bình đẳng của công dân

Câu hỏi: Thế nào là bình đẳng trong hôn nhân và gia đình? Nội dung bình đẳng trong hôn nhân

và gia đình?

Ở tiết trước, các em đã hiểu được quyền bình đẳng của công dân trong lĩnh vực hôn nhânvà gia đình Tiết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về quyền bình đẳng của công dân trong lĩnh vực lao động

Hoạt động 1: ( 5’ ) – Đàm thoại – Diễn giảng

* Mục tiêu: HS hiểu được thế nào là bình đẳng trong lao động

* Cách tiến hành: GV trình bày, đặt câu hỏi cho HS trả lời

GV trình bày: Lao động có vai trò rất quan trọng đối với con

người và xã hội: Lao động là hoạt động quan trọng nhất của

con người, tạo ra của cải vật chất và giá trị tinh thần cho xã

2/ Bình đẳng trong lao động a/ Thế nào là bình đẳng trong lao động

Trang 39

hội Điều 55 Hiến pháp 1992 khẳng định: “ Lao động là quyền

và nghĩa vụ của công dân “

GV hỏi: Em hiểu thế nào là bình đẳng trong lao động?

HS trả lời

GV kết luận:Bình đẳng trong lao động được hiểu là bình đẳng

giữa mọi công dân trong thực hiện quyền lao động thông qua

tìm việc làm; bình đẳng giữa người sử dụng lao động và người

lao động thông qua hợp đồng lao động; bình đẳng giữa lao

động nam và lao động nữ trong từng cơ quan, doanh nghiệp và

trong phạm vi cả nước

Hoạt động 2: ( 24’) – Thảo luận nhóm – Xử lí tình huống

* Mục tiêu: HS hiểu được những nội dung cơ bản của bình

đẳng trong lao động

* Cách tiến hành: GV đưa ra tình huống, đặt câu hỏi cho HS

thảo luận nhóm

GV hỏi: Bình đẳng trong lao động có những nội dung cơ bản

nào?

HS trả lời

GV kết luận

GV trình bày: Quyền lao động là quyền cơ bản của công dân

bao gồm quyền có việc làm và quyền tạo ra việc làm, công

dân được tự do sử dụng sức lao động của mình trong việc tìm

kiếm, lựa chọn việc làm, có quyền làm việc cho bất cứ người

sử dụng lao động nào và ở bất cứ nơi nào mà pháp luật không

cấm nhằm mang lại thu nhập cho bản thân, gia đình và xã hội

GV hỏi: Theo em, công dân thực hiện quyền bình đẳng trong

lao động là gì?

HS trả lời

GV bổ sung – kết luận: Điều 5 của Bộ Luật Lao động quy

định: “ Mọi hoạt động tạo ra việc làm, tự tạo việc làm, dạy

ngề và học nghề để có việc làm, mọi hoạt động sản xuất kinh

doanh thu hút nhiều lao động đều được Nhà nước khuyến

khích, tạo điều kiện thuận lợi hoặc giúp đỡ “

Bình đẳng trong lao động

được hiểu là bình đẳng giữa mọicông dân trong thực hiện quyềnlao động thông qua tìm việc làm;bình đẳng giữa người sử dụnglao động và người lao độngthông qua hợp đồng lao động;bình đẳng giữa lao động nam vàlao động nữ trong từng cơ quan,doanh nghiệp và trong phạm vicả nước

b/ Nội dung cơ bản của bình đẳng trong lao động

* Công dân bình đẳng trong thực hiện quyền lao động

Công dân bình đẳng trongthực hiện quyền lao động cónghĩa là, mọi người đều cóquyền làm việc, tự do lựa chọnviệc làm và nghề nghiệp phùhợp với khả năng của nình,lhông bị phân biệt đối xử về giớitính, dân tộc tính ngưỡng, tôn

Trang 40

GV trình bày: Người lao động nếu đủ tuổi theo quy định của

Bộ Luật Lao động, có khả năng lao động và giao kết hợp đồng

lao động, đều có quyền tìm việc làm cho mình

- Người từ đủ 15 tuổi trở lên mới được quyền giao kết hợp

đồng lao động Người dưới 15 tuổi chỉ được giao kết hợp đồng

để làm một số công việc mà pháp luật cho phép hay giao kết

hợp đồng học nghề, học việc nhưng phải có sự đồng ý của cha

mẹ, hoặc người đại diện hợp pháp khác

- Người sử dụng lao động ít nhất phải đủ 18 tuổi

GV hỏi: Theo em, việc nhà nước và người sử dụng ưu đãi đối

với người lao động có trình độ chuyên môn kĩ thuật cao có trái

với nguyên tắc công dân bình đẳng trong lao động không? Vì

sao?

HS trả lời

GV kết luận: Những ưu đãi đối với người lao động có trình độ

chuyên môn, kĩ thuật cao không bị coi là bất bình đẳng trong

sử dụng lao động

GV ví dụ: Anh A đến công ty may X kí hợp đồng lao động với

giám đốc công ty Các nội dung thoả thuận như sau:

- Công việc anh A phải làm là thiết kế các mẫu quần áo

- Thời giờ làm việc: mỗi ngày 8 giờ, mỗi tuần 40 giờ

- Thời giờ nghỉ ngơi, tiền lương, địa điểm làm việc, thời han

hợp đồng, điều kiện an toàn, vệ sinh lao động, bảo hiểm xã

hội…

GV hỏi: Dựa vào ví dụ trên, em hãy cho biết hợp đồng lao

động là gì? Tại sao người lao động và người sử dụng lao động

phải kí kết hợp đồng lao động?

HS trả lời

GV nhận xét – kết luận: Hợp đồng lao động là sự thoả thuận

giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có

trả công, điều kiện lao động, quyềnvà nghĩa vụ của mỗi bên

trong quan hệ lao động

GV hỏi: Việc giao kết hợp đồng lao động phải tuân theo

nguyên tắc nào?

HS trả lời

GV kết luận: Việc giao kết hợp đồng lao động phải tuân theo

nguyên tắc: Tự do, tự nguyện, bình đẳng; không trái pháp luật

và thoả ước lao động tập thể; giao kết trực tiếp giữa người lao

động với người sử dụng lao động

giáo, nguồn gốc gia đình, thànhphần kinh tế

* Công dân bình đẳng trong giao kết hợp đồng lao động

Việc giao kết hợp đồng laođộng phải tuân theo nguyên tắc:Tự do, tự nguyện, bình đẳng;không trái pháp luật và thoả ướclao động tập thể; giao kết trực

Định dạng
Số trang	147
Dung lượng	347,85 KB