Giáo án môn Ngữ văn 8 trọn bộ cả năm

I-Mục tiêu cần đạt: 1-KiÕn thøc: Hs:- phân tích được diễn biến tâm trạng nhân vật tôi , tình cảm yêu thương, trìu mến, chu đáo, cởi mở của những người lớn mẹ, ông đốc, thầy giáo đối với [r]

Chi vua `Ngày soạn:…./8/2010

Ngàygiảng: 8a:…/8/2010

8b…./8/2010

8c;…/8/2010

Ngữ văn b ài 1 Tiết 1

Văn Bản: Tôi đi học

Thanh Tịnh

-I- Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức : HS phân tích được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật "tôi"

ở buổi tựu trường đầu tiên trong cuộc đời,nêu được cốt truyện,nhân vật,sự kiện trong

đoạn trích

Hs nêu và phân tích nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ nhỏ ở buổi đến trường trong văn bản tự sự qua ngòi bút của Thanh Tịnh

2 Kỹ năng: HS kĩ năng đọc, cảm thụ phân tích, tâm trạng nhân vật

3 Thái độ: HS có tình cảm, khơi dậy cảm xúc về những kỉ niệm trong buổi tựu trường

đầu tiên mỗi người

II Chuẩn bị:

1-GV: Giáo án,tlcktkn,sgk,sgv

2-HS : Sgk,vở soạn bài

III- Phương pháp: Thuyết trình,đàm thoại, phân tích, nêu vấn đề.

IV- Tổ chức dạy hoc học.

1 ổn định tổ chức(1p) 8A: 8B : 8c

2.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

*Khởi động.(2p)

-Mục tiêu:Hướng hs vào nội dung bài học

GV:Trong cuộc đời mỗi người, ai cũng có những kỉ niệm đẹp về buổi tựu trường đầu tiên Kỉ niệm đó luôn êm dịu, trong trẻo sâu lắng, ngọt ngào Thanh Tịnh đã ghi lại những cảm xúc ấy thật xúc động, hôm nay cô trò chúng ta cùng trở lại cảm giác buổi

đầu đi học qua bài viết của ông

Hoạt động 1 : Hướng dẫn

đọc và thảo luận chú thích

-Mục tiêu: Hs đọc diễn cảm văn

bản,nêu những cơ bản về tác giả,tác

phẩm,giải thích các từ khó

GV hướng dẫn đọc: đọc to, rõ

ràng, giọng đọc nhẹ nhàng, trẻ trung

GV đọc mẫu

HS đọc,nhận xét

H: Nêu vài nét về Thanh Tịnh? Em

biết gì về văn bản “Tôi đi học” của nhà

văn?

- Thanh Tịnh ( 1911-1988), sáng

15p I Đọc - Thảo luận chú thích

1 Đọc văn bản

2 Thảo luận chú thích.

a Tác giá - tác phẩm

- (sgk)

tác của ông nhìn chung đều đều toát

lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm trong

trẻo êm dịu

- Truyện ngắn “Tôi đi học” in

trong tập “Quê mẹ” (1941)

H:Ông đốc” là gì?

H:Lạm nhận” nghĩa là gì?

Gv hướng dẫn hs tìm hiểu

các chú thích còn lại trong quá trình

tìm hiểu văn bản

HS tự tìm hiểu các chú thích

còn lại

Hoạt động 2:Hướng dẫn

tìm hiểu văn bản

-Mục tiêu: Hs xác định hệ thống

nhân vật, nghệ thuật tiểu biểu của văn

bản,tác dụng của các biện pháp ấy, nêu

được trình tự diễn tả những kỉ niệm

của nhà văn,phân tích tâm trạng nhân

vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên

H:Truyện có những nhân vật nào ?Ai

là nhân vật trung tâm?Vì sao?

-Nhân vật tôi ,ông đốc,thầy giáo

trẻ,bà mẹ

-TôI là nhân vật trung tâm vì

truyện tập trung diễn tả tâm trạng tôi

trong buổi tựu trường

Gv: Vậy các em cùng tìm hiểu

trình tự diễn tả những kỉ niệm của nhà

văn

HS đọc từ đầu đến " hôm nay tôi

đi học"

H: Những gì đã gợi trong lòng nhân

vật “tôi” kỉ niệm về buổi tựu trường?

- Vào cuối thu, lá rụng nhiều, hình

ảnh em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ

H:Những kỉ niệm này được nhà văn

diễn tả theo trình tự nào?

22p

b Từ khó.

(1); (3) (6) (7)

II Tìm hiểu văn bản.

1 Trình tự diễn tả những kỉ niệm của nhà văn trong tác phẩm.

Từ hiện tại tác giả nghĩ về dĩ vãng

- Trình tự:

+ Tâm trạng cảm giác của “tôi” trên

đường cùng mẹ đến trường

+ Tâm trạng cảm giác của “tôi” khi nhìn ngôi trường, bạn bè, khi gọi tên mình, khi rời tay mẹ

+ Tâm trạng cảm giác của “tôi” khi ngồi vào bàn đón giờ học đầu tiên

4 Củng cố và hướng dẫn học bài (5p)

- Hãy kể lại tâm trạng của em buổi đầu đến trường? So sánh với nhân vật tôi em thấy tâm trạng mình và Tôi như thế nào?

-Học bài,nêu những nét cơ bản về tg,tp,trình tự diễn tả kỉ niệm của nhà văn

- Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật tôi

-Chuẩn bị tiết 2, trả lời các câu hỏi 3,4,5

………

Ngày soạn:…./8/2010

Ngàygiảng: 8a:…/8/2010

8b…./8/2010:

8c;…/8/2010

Ngữ Văn Bài 1 Tiết2

Văn bản Tôi đi học (tiếp)

Thanh Tịnh

-I-Mục tiêu cần đạt:

1-Kiến thức:

Hs:- phân tích được diễn biến tâm trạng nhân vật tôi , tình cảm yêu thương, trìu mến, chu đáo, cởi mở của những người lớn (mẹ, ông đốc, thầy giáo) đối với trẻ em để từ đó hiểu rõ trách nhiệm, tấm lòng của gia đình, nhà trường đối với thế hệ tương lai

- - Tìm và phân tích những hình ảnh so sánh đặc sắc,nghệ thuật của tác phẩm

2-Kĩ năng:

Hs có kĩ năng phân tích,phát hiện các chi tiết nghệ thuật tiêu biểu của tp

3-Thái độ:Hs có ý thức trách nhiệm đối với trường lớp, thầy cô, cha mẹ

II-Chuẩn bị

1- GV : Giáo án,tlcktkn,sgk

2- HS : Soạn bài

III-Phương pháp:Phân tích,đàm thoại,nêu vấn đề

IV- Các bước lên lớp

1, ổn định tổ chức(1p) 8A 8b 8c

2, Kiểm tra (5p)

- Nêu trình tự diễn tả những kỉ niệm của nhà văn trong văn bản “Tôi đI học” của nhà văn Thanh Tịnh?

3, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:

*Khởi động: (2p):

-Mục tiêu:Tạo hứng thú cho hs khi tìm hiểu bài

Từ hiện tại,nhân vật tô đã nhớ về buổi tựu trường đầu tiên với tâm trạng đầy xúc

động,vậy tâm trạng đó diễn biến như thế nào,sự quan tâm của mọi ngườ đối với trẻ nhỏ ra sao?

Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu văn

bản

- Mục tiêu: Hs phân tích diễn biến tâm

trạng nhân vật tôI,tháI độ của mọi người với

các em nhỏ.Hs có kĩ năng phát hiện chi

tiết,giá trị nghệ thuật và phân tích tác dụng

của nó

HS đọc " Buổi mai hôm ấy"

H:Tìm những hình ảnh, chi tiết diễn tả tâm

trạng, cảm giác của “tôi” khi cùng mẹ trên

đường tới trường, khi nghe gọi tên, và lúc rời

tay mẹ?

- Con đường, cảnh vật vốn rất quen, tự

nhiên thất lạ, thấy có sự thay đổi lớn trong

lòng mình

- Cảm trang trọng, đứng đắn với quần

áo, sách vở mới

- Cẩn thận nâng niu mấy quyển sách, xin

mẹ được cầm bút thước-> khẳng định mình

- Bỗng thấy sân trường dày đặc người, ai

cũng quần áo sạch sẽ, gương mặt tươi vui

- Ngôi trường xinh xắn, oai nghiêm khác

thường -> lo sợ vẩn vơ

- Thấy chơ vơ, hồi hộp chờ gọi tên

- Lo sợ phải rời tay mẹ

- Cảm thấy vừa lạ, vừa gần gũi với mọi

vật, với người bạn bên cạnh

- Vừa ngỡ ngàng và tự tin-> nghiêm trang

vào giờ học

H:Tâm trạng nhân vật “tôi” được thể hiện

bằng những phương thức biểu đạt nào,bằng

các biện pháp nghệ thuật gi? Tác dụng của

nó?

-> Đó là những yếu tố làm tăng giá trị diễn

đạt

CH:Từ những chi tiết trên, em nhận xét gì về

tâm trạng của nhân vật “tôi” khi đến trường

lần đầu tiên?

37p

14p

II Tìm hiểu văn bản.

2 Tâm trạng của nhân vật “tôi”.

-Nghệ thuật:Tự sự xen miêu tả và biểu cảm,kết hợp nhiều hình ảnh

so sánh độc đáo,hồi tưởng,liên tưởng

HS đọc:Ông đốc trường Mĩ Lí đến tôi cũng

thấy làm lạ.

H:Tìm những chi tiết miêu tả tình cảm của

ông đốc đối với học sinh?

- Nhìn chúng tôi và nói sẽ: "Thế là các

em được vào lớp 5, các em phải cố gắng

học Ông đốc nhìn chúng tôi với cặp mắt hiền

từ và cảm động

H:Em nhận xét gì về tình cảm của ông đốc

dành cho học sinh?

H:Những chi tiết nào miêu tả thầy giáo trẻ

trước khi đón học sinh vào lớp?

- Gương mặt tươi cười đang đón chúng

tôi trước cửa lớp

H: Em thấy thầy là người như thế nào?

H:Bà mẹ của nhân vật tôi có những hành

động, thái độ gì để chuẩn bị và đưa con đến

trường?

-chuẩn bị quần áo, sách vở, đưa con đến

trường, cầm sách vở cho con

H: những hành động ,tháI độ ấy thể hiện điều

gì?

H:Em cảm nhận điều gì về tình cảm của mọi

người đối với những em học sinh lần đầu đến

trường? Cảm nhận gì về môi trường giáo dục

đó?

* HS liên hệ bản thân, nêu trách nhiệm của

người học sinh trong nhà trương với gia đình

và xã hội

H:Hãy chỉ ra các giá trị nghệ thuật đặc sắc

của văn bản?Tác dụng của những biện pháp

đó?

- NT so sánh: giàu hình ảnh, giàu sức

gựi cảm để diễn tả cảm xúc của “tôi” nhờ đó

người đọc cảm nhận rõ nét cảm xúc, ý nghĩ

của nhân vật tạo chất trữ tình trong trẻo

-Bố cục theo dòng hồi tưởng, trình tự

thời gian

-Kết hợp kể, tả, biểu cảm

13p

-Diễn tả một cách tự nhiên cảm

động tâm trạng hồi hộp, cảm giác ngỡ ngàng của nhân vật “tôi” khi

đến trường buổi đầu tiên

3 Thái độ, cử chỉ của những

người lớn đối với những em nhỏ lần đầu đi học.

a, Ông đốc.

-Ông đốc là hình ảnh một người thầy, một lãnh đạo nhà trường rất hiền từ và bao dung

b, Thầy giáo trẻ.

- là người vui tính, giàu lòng yêu thương

c Bà mẹ:

- chu đáo, quan tâm tới con

Đó là trách nhiệm, tấm lòng của gia đình, nhà trường đối với thế hệ tương lai, là một môi trường giáo dục ấm áp, là nguồn nuôi dưỡng các em trưởng thành

- Sức cuốn hút:

+Tình huống truyện

+ Tình cảm ấm áp, trìu mến của người

lớn

+Cảnh thiên nhiên tươi đẹp, ngôi

trường và hình ảnh so sánh

*Hoạt động 3:Hướng dẫn hs tổng kết

,ghi nhớ

-Mục tiêu: Hs nêu được nội dung và giá

trị nghệ thuật của tp

H:Hãy tóm tắt giá trị nội dung và nghệ thuật

của tp?

Hs trả lời,rút ra ghi nhớ

*Hoạt động4:Hướng dẫn hs luyện tập

-Mục tiêu :hs so sánh tâm trạng nhân

vật tôI ở các đoạn văn

HS đọc, nêu yêu cầu bài tập

- GV hướng dẫn: đọc lại đoạn văn, so

sánh tâm trạng của nhân vật “tôi”

3p

7p

III.Ghi nhớ.(sgk)

III, Luyện tập:

Bài tập 1(sbt)

- Đoạn 1: Tâm trạng ngỡ ngàng

mới lạ trước ngôi trường không phải mình thấy lần đầu hôm nay

“tôi” cảm thấy nó oai nghiêm cao rộng còn mình thấy nhỏ bé nên lo

sợ vẩn vơ

- Đoạn 2: Tâm trạng ngỡ ngàng nhưng bắt đầu thấy ấm áp, quyến luyến tự nhiên, Tôi không sợ hãi nữa

-> Đoạn 1, “tôi” bỗng thấy xa lạ trước những điều đã quen Đoạn 2,

“tôi” từ xa lạ bỗng có cảm giác gần gũi, tin cậy

4, Củng cố và hướng dẫn học bài (5p)

-Gv nhấn mạnh nội dung,giá trị nghệ thuật của văn b

- Học bài, làm bài tập 2 (tr 9) và các bài tập trong SBT

-Chuẩn bị: Cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ Đọc kĩ, trả lời các câu hỏi SGK, xem trước các bài tập

Ngày soạn:…./8/2010

Ngàygiảng: 8a:…/8/2010

8b…./8/2010

8c;…/8/2010

Ngữ Văn Bài 1 Tiết 3

Cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ

I-Mục tiêu cần đạt:

1.Kiến thức:

- Hs phân biệt được các cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ

2.Kĩ năng:

- Hs biết vận dụng hiểu biết về cấp độ khát quát của nghĩa từ ngữ vào đọc –hiểu văn bản

3.Thái độ :

-Hs có ý thức sử dụng đúng nghĩa của từ ngữ

II- Chuẩn bị

1 GV: Giáo án,tlcktkn,sgk,sgv, bảng phụ

2 HS : Soạn bài

III-Phương pháp:Đàm thoại,phân tích,nêu vấn đề.

IV- Các bước lên lớp.

1, ổn định tổ chức: (1p)8a 8b 8c

2, Kiểm tra: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

3,Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

*Khởi động(2p)

-Mục tiêu: Hướng hs vào nội dung bài học.

GV :Từ ngữ,ngoài tữ đồng nghĩa và từ trái nghĩa còn có từ cò quan hệ bao hàm,vậy

đó là quan hệ ntn?

Hoạt động 1: Hướng dẫn hs tìm

hiểu từ ngữ nghĩa rộng ,từ ngữ nghĩa

hẹp

-Mục tiêu:Hs phân biệt được từ

ngữ có nghĩa rộng và nghĩa hẹp

HS quan sát sơ đồ (SGK- tr 10)

H: Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn

hay hẹp hơn nghĩa của từ “thú”, “chim”,

“cá”? Vì sao?

H:Nghĩa của từ “thú” rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của từ “voi”, “hươu”? vì sao?

H: Nghĩa của “cá”, “chim” rộng hơn hay

hẹp hơn “cá chim”, “cá thu”, “tu hú”

“sáo”?

- Rộng hơn -> bao hàm

H :Nghĩa của “thú”, “chim”, “cá” rộng

hơn nghĩa của những từ nào?

H :Em nhận xét gì về nghĩa của từ ngữ?

- Nghĩa của từ ngữ có thể rộng

hơn (khái quát hơn), hẹp hơn (ít khái

quát hơn) nghĩa của từ ngữ khác

H: Một từ được coi là có nghĩa rộng khi

21p I, Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa

hẹp.

1, Bài tập (sơ đồ - tr 10).

- Từ “động vật” nghĩa rộng hơn “thú”,

“chim”, “cá”

-> ”động vật” bao hàm “ chim”,

“cá”, “thú”

- Nghĩa của “thú” rộng hơn “voi”

“hươu” vì “thú” bao hàm “voi”, “hươu”

- “cá”, “chim” nghĩa rộng hơn, bao hàm

“cá chim”, “cá thu”, “tu hú”, “sáo”

- “thú”, “chim”, “cá” rộng hơn: “voi”, “ hươu”, “tu hú”và hẹp hơn “động vật”

nào? Cho ví dụ?

- Khi nó bao hàm nghĩa của những từ

ngữ khác

vd: “áo” (áo sơ mi, áo khoác)

H:Một từ được coi là có nghĩa hẹp khi

nào? Cho ví dụ?

- Phạm vi nghĩa của nó được bao

hàm trong phạm vi nghĩa của từ khác

H:Một từ ngữ có thể có nghĩa rộng với

từ ngữ này đồng thời có nghĩa hẹp với từ

ngữ khác được không? Cho ví dụ?

H: Qua bài tập nhận xét gì cấp độ khái

quát nghĩa từ ngữ?

HS đọc ghi nhớ (SGK)

H:Vậy khi sử dụng từ ngữ,các em cần sử

dụng ntn?

Hoạt động 2 Hướng dẫn luyện

tập

-Mục tiêu:Hs lập được sơ đồ thể

hiện cấp độ khát quát của nghĩa từ

nguwxtrong 1 nhóm tf cho trước,tìm từ

ngữ có nghĩa rộng,nghĩa hẹp

Hs đọc bài tập 1, nêu yêu cầu

HS làm bài

Gọi 2 HS lên bảng chữa

GV kết luận

HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài.2

GV nhận xét, bổ sung

HS đọc bài 3 xác định yêu cầu

HSvà GV nhận xét, bổ sung

Đọc bài 4 nêu yêu cầu bài tập

1p

15p

5p

4

3p

3p

2 Nhận xét

-Từ ngữ rất phong phú,có nghĩa rộng và nghĩa hẹp

3 Ghi nhớ (SGK)

II, Luyện tập.

1 Bài tập 1-Lập sơ đồ.

a

y phục

quần áo quần dài quần đùi áo dài sơmi

2, Bài tập 2

-a Chất đốt -b nghệ thuật

- c thức ăn -d nhìn -e đánh

3, Bài 3

a Xe cộ: ô tô, xe máy, xe bò

b Kim loại: sắt, nhôm, đồng

c hoa quả: cam, mít xoài nhãn

d (người): họ hàng: cô, dì, chú bác

e mang: xách, khiêng, gánh

4, Củng cố và hướng dẫn học bài (5p)

- Từ ngữ nghĩa rộng là gì? Từ ngữ nghĩa hẹp là gì? Cho ví dụ?

- Học ghi nhớ, làm bài tập 5,6,7

-Soạn: tính thống nhất về chủ đề của văn bản Đọc kĩ, trả lời câu hỏi SGK, xem trước các bài tập

Ngày soạn:…./8/2010

Ngàygiảng: 8a:…/8/2010

8b…./8/2010

8c;…/8/2010

Ngữ văn Bài 1 Tiết 4

Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

I-Mục tiêu cần đạt:

1-Kiến thức:

- HS nêu được thế nào là chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản,xác

định được chue đề của 1 văn bản cụ thể

2-Kĩ năng:

-Hs biết viết một văn bản bảo đảm tính hệ thống về chủ đề

3-Thái độ:

-Hs có ý thức viết bài mạch lạc, nổi bật chủ đề

II-Chuẩn bị:

1.Gv: Sgk,tlcktkn,giáo án

2.Hs : Sgk,vở soạn

III-Phương pháp: Đàm thoại,phân tích.

IV-Các bước lên lớp

1, ổn định tổ chức:(1p) 8a: 8b: 8c:

2, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

*Khởi động(2p)

-Mục tiêu:Hướng hs vào nội dung bài học

Gv: Trong học tập và giao tiếp, chúng ta luôn phải tạo lập văn bản Vậy văn bản là gì? Làm thế nào để văn bản có tính mạch lạc, rõ ràng nổi bật nội dung ? Đó là nội dung bài hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu

Gọi 2 HS lên bảng giải

a thuốc lào b thủ quỹ:

c.bút điện d hoa tai:

Hoạt động của thầy trò T

Hoạt động 1 Hướng dẫn tìm hiểu chủ đề

của văn bản

-Mục tiêu:Hs nêu được thế nào là chủ đề

của 1 văn bản,tính thống nhất về chủ đề của văn

bản,xác định được chủ đề của 1văn bản cụ thể

Gv yêu cầu hs nhớ lại văn bản “Tôi đi

học”

H; Tác giả đã nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc nào

trong thời thơ ấu của mình?

H:Sự hồi tưởng ấy gợi lên ấn tượng gì trong lòng

tác giả?

-ấn tượng mạnh mẽ, sâu sắc, không thể quên

của tác giả về buổi tựu trường đầu tiên trong đời

mình

H:Hãy xác định đối tượng của văn bản?

H:Nội dung các câu trả lời trên chính là chủ đề

của văn bản “Tôi đi học”.Vậy em hãy nêu chủ

đề của văn bản trên?

H:Chủ đề của văn bản là gì ?

-Là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản

biểu đạt

*Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu

tính thống nhất về chủ đề của văn bản

-Mục tiêu:Hs nêu những điiều kiện để đảm

bảo tính thống nhất về chủ đề của văn bản

H: Căn cứ vào đâu mà em biết văn bản “ Tôi đi

học” nói lên những lỉ niệm của tác giả về buổi

tựu trường đâu tiên?

-Căn cứ: nhan đề văn bản, từ ngữ các câu

trong văn bản viết về buổi tựu trường

13 p

14 p

I Chủ đề của văn bản.

1.Bài tập: Văn bản “tôi đi học”

2 Nhận xét.

-Vấn đề chính của văn bản:Kỉ niệm khi cùng mẹ đi trên con đường làng,khi vào trong trường,khi rời tay mẹ,khi vào lớp học

-Đối tượng của văn bản:Buổi tựu trường

Chủ đề văn bản:Là những kỉ niệm của tác giả về buổi tựu trường đầu tiên

II Tính thống nhất về chủ đề văn bản

1.Bài tập: Văn bản “ Tôi đi học”

2.Nhận xét:

*Căn cứ xác định chủ đề:

- Nhan đề: Tôi đi học

- Các câu ,các đoạn đều xoay quanh vấn đề “Tôi đi học”

- Đại từ “tôi” và các từ ngữ biểu thị ý nghĩa đi học được lặp đi lặp lại nhiều lần: Duy trì chủ đề