các triều kì trung đại pk đại - Thực hành - Ngô Quyền dựng - Bồi - Giáo nền độc lập không dưỡng cho dục ý phụ thuộc vào các HS kỉ thức học triều đại PKTQ năng lập tập độc - Bộ máy chính [r]
Trang 1KẾ HOẠCH CHƯƠNG :
* Cả năm: 37 tuần 74 tiết
+ HKI: 19 tuần 38 tiết + HKII: 18 tuần 36 tiết
2 tiết
- Qúa trình hình thành, phát triển XHPK ở C Au
- Nguyên nhân, hệ quả các cuộc pkđl, một trong những nhân tố quan trọng tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ
sx TBCN
- Cuộc đấu tranh của giai cấp TS chống PK (văn hoá, tôn giáo )
- Sự hình thành XHPK TQ, ÂĐ, và các nước ĐNA
- Củng cố hệ thống kiến thức
- Sử dụng bản đồ, quan sát trình bày bản đồ - phương pháp đối chiếu, so sánh
- Phân tích mâu
thuẫn, nguyên nhân sâu
xa của cuộc đấu tranh gcts chống pk
- Lập bảng niên biểu các triều đại pk
- Thực hành
- GD niềm tin, lòng tự hào về truyền thống lịch sử
- Thành tựu văn hoá khkt cuả các dân tộc đạt đuợc trong thời
kì trung đại
- Bản đồ c.Au thời PK
- Bản đồ thế giới
- Bản đồ các cuộc phát kiến địa lí
- Bđồ
TQ, Ấn Độ, ĐNA thời PK
- Tranh các công trình
- B.phụ
- Tranh ảnh sưu tầm
- Các thành tựu văn hoá…
- Giấy khổ lớn, bút dạ
- Ngô Quyền dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại PKTQ
- Bộ máy chính quyền Đinh – Tiền – Lê
-Bước đầu xây dựng nền kinh tế văn hoá phát triển
- Cuộc kc chống Tống lần 1 (938)
- Bồi dưỡng cho
HS kỉ năng lập biểu đồ, sơ
đồ, sử dụng bản
đồ lịch sử
- Giáo dục ý thức học tập độc lập
- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh
- Bảng phụ
- Sơ đồ
bộ máy nhà nước
- Lược đồ
12 sứ quân
- Lược đồ kháng chiến chống Tống
- Tranh ảnh liên quan bài học
3 tiết
1
- Sự thành lập nhà
Lý, luật pháp, quân đội nhà Lý
- Thành tựu về quân
sự, kinh tế, văn hoá thời Lý
- Hệ thống hóa kiến thức đã học
- Nắm vững những
- Kỉ năng
vẽ và sử dụng bản đồ
- Quan sát tranh, so sánh đối chiếu
- Thực
- GD lòng
tự hào, tinh thàn yêu nước,
ý thức bảo vệ độc lập trước nguy cơ
- Lược
đồ ĐV thời Lý Trần
- Lược
đồ cuộc
kc chống Tống
- Phiếu
-Tranh sưu tầm
Trang 23 tiết
1 tiết
kiến thức cơ bản
- Nguyên nhân làm cho nhà Lý suy yếu
- Hoàn cảnh thành lập nhà Trần
- Thành tựu quân
sự, pháp luật (3 lần
kc chống quân Mông – Nguyên)
- Hệ thống kiến thức đã học
- Nắm vững kiến thức cơ bản
hành
- Trung thực
- Kỉ năng
so sánh, sử dụng bản
đồ, vẽ lược đồ
- Nhận xét đánh giá
về thành tựu kinh tế
…….
- Tổng hợp vẽ sơ
đồ, lược đồ
- Tự học
xâm lược
- Sự phát triển kinh
tế của nhà Lý
- Lòng tự hào dân tộc
- Ý thức
tự cường
- Vai trò
to lớn của quân dân
ĐV đối với cuộc
kc chống M-N
học tập
- Bản đồ ĐV
- Sơ đồ
bộ máy thời Trần
- Lược
đồ HS
tự vẽ
- Tư liệu, tranh sưu tầm
- Dụng
cụ cần thiết
2 tiết
- Kháng chiến chống quân Minh ở đầu tk XV
- Cuộc kn Lam Sơn
là cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.
Từ một cuộc kn chiến thắng Chi
Giang, Tốt Động, Chúc Động
- Thành tựu về kinh
tế xã hội, quân sự, pháp luật thời Lê Sơ (1428-1572)
- Một số danh nhân văn hoá xs của dân tộc
- Củng cố hệ thống kiến thức
- Kỉ năng thực hành, khái quát
sự kiện
- Sử dụng lược đồ, thuật lại một sự kiện ls
- Nhận xét các sự kiện, các nhân vật lịch sử tiêu biểu
- Đánh giá các sự kiện có ý nghĩa quyết định của một cuộc ct
- GD lòng yêu nước, biết ơn những ngừoi đã
có công đối với đất nước như Lê Lợi, Nguyễn Trãi
- Truiyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất kiên cường, lòng
tự hào dân tộc
- Bản đồ VN
- Bảng phụ
- Tranh các công trình kiến trúc
- Lược
đồ kn Lam Sơn
- LĐ trận
TĐ, CĐ
- Tự vẽ lược đồ
- Sưu tầm các tranh ảnh, tiểu sử
về các nhân vật
* Chương
V : Đại 10 tiết - Sự suy yếu củanhà nước pk tập - Xác địnhđịa danh - Sứcmạnh - bản đồVN
Trang 31 tiết
quyền(XVI-XVIII)
- Các cuộc chiến tranh Nam –Bắc triều, Trịnh – Nguyễn
- KN nông dân Đàng Ngoài, Đàng Trong
- Phong trào nông dân Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Trịnh đặt nề tảng cho sự thống nhất đất nước
- TS đánh tan quân Thanh
- Quang Trung xây dựng đất nước
- Củng cố hệ thống kiến thức cơ bản
và trình bày diễn biến các
sự kiện lịch sử trên bản đồ
dưỡng năng lực đánh giá, nhận xét
- Thực hành
quật cường của nhân dân
chống giặc ngoại xâm
- Tự hào
về truyền thống dân tộc
- Biết ơn
vị anh hùng áo vải QT
-
- Lđ các cuộc ct N-B triều, T- N
- Lược
đồ kn LS
- Tranh tượng đài QT
- Hệ thống bài tập
- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu có liên quan
2 tiết
- Tình hình chính trị
xã hội của chế độ pk nhà Nguyễn đầu thế
kỉ XIX
- Các cuộc nổi dậy của nhân dân nửa đầu thế kỉ XIX
- Thành tựu văn hoá, nghệ thuật, khkt ở nửa đầu thế
kỉ XIX
- Hệ thống, củng cố kiến thức
- Phân tích các
nguyên nhân, hiện tượng kinh
tế thời nhà Nguyễn
- Xác định địa bàn kn trên bản đồ
- Kỉ năng t.hành
- Tự hào
về di sản văn hoá
- Tinh thần lao động cần
cù sáng tạo của nhân dân trong việc phát triển nền kinnh
tế văn hoá
- Bảng phụ
- Lược đồ Thời Nguyễn
- Tranh quân đội thời Nguyễn
- Lược đồ bùng nổ các cuộc đấu tranh chống Nguyễn
- Giấy khổ lớn, bút
dạ, tư liệu
* Tổng kết 1
tiết - Củng cố những kiến thức cơ bản, những đặc điểm chính của chế độ pk
p Đông, p.Tây, thấy được sự khác nhau của XHPK P Đông
và C.Au
- Qúa trình phát triển của LSVN từ X- nửa đầu XIX với nhiều biến cố lịch
sử
- Sử dụng SGK, đọc và phát triển mối quan hệ giữa các bài các chương
có cùng chủ đề
- Trình bày các sự kiện
đã học, phân tích, nêu kết quả, ý nghĩa
- GD HS
ý thức trân trọng những thành tựu
mà nhân loại đã đạt được trong thời trung đại
- Lược
đồ thế giới
- LĐ VN
- LĐ các cuộc kc chống ngoại xâm
- Tranh ảnh, tư liệu
- Soạn bài
- Sưu tầm tư kiệu liên quan
- Bút dạ
* Ôn tập 2 - Củng cố kiến thức - Hệ thống - Tinh - Sơ đồ - Bút
Trang 4lịch sử dân tộc từ thế kỉ X- nửa đầu XIX-> tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá………
- Nắm vững kiến thức đã học
hoá các kiến thức
- Thực hành
thần lao động cần
cù sáng tạo
- Tự hào
về truyền thống đấu tranh của anh hùng dân tộc
các bộ máy nhà nước qua các triều đại
- Bản đồ hành chính ĐV
- Đề đ.an
dạ, giấy khổ lớn
- Dụng
cụ cần thiết
Trang 5Tiết: 1
Tuần: 1
Ngày soạn: 19/ 08/ 2012
Ngày dạy: … /…./ 2012
PHẦN I: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
Bài 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA
XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU.
(THỜI SƠ – TRUNG KÌ – TRUNG ĐẠI)I/ Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp cho học sinh nắm được những ý cơ bản:
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu, cơ cấu xã hội (Hai
giai cấp: Lãnh chúa, nông nô)
- Hiểu khái niệm: Lãnh địa phong kiến – đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa
- Hiểu được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào; kinh tế trong thành
thị trung đại khác với kinh tế lãnh địa ra sao?
2 Tư tưởng
Thông qua những sự kiện cụ thể bồi dưỡng cho học sinh về sự phát triển hợpquy luật của xã hội loài người (từ xã hội chiếm hữu nô lệ – xã hội phong kiến)
3 Kỹ năng:
- Biết sử dụng bản đồ Châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến.
- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến
từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
II/ Các phương tiện dậy học :
- Bản đồ Châu Âu thời phong kiến
-Một số tranh ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đại
- Những tư liệu đề cập tới chế độ chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnhđịa PK
III/ Tiến trìng lên lớp
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ
3.Bài mới Giáo viên sử dụng bản đồ - cho học sinh thấy rõ những nước có chế
độ phong kiến ra đời sớm (sách giáo khoa)
Ở Châu Âu xã hội đã hình thành và phát triển như thế nào? Để hiểu quá trình
đó, chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
* HĐ 1 Tìm hiểu sự hình thành xã hội phong
kiến ở Châu Âu:
Các quốc gia cổ đại phương Tây tồn tại đến cuối
thế kỷ V thì bị các bộ tộc người Giếc Man từ
phương bắc tràn xuống tiêu diệt Khi tràn xuống
vào đế quốc Rô Ma – thành lập nhiều vương quốc
mới.(chỉ địa danh các quốc gia trên bản đồ)
? Do sự xâm nhập của ngừơi Giec Man xã hội Tây
Âu có biến đổi gì?
1 Sự hình thành xã hội
phong kiến ở Châu Âu:
-Cuối TK V, mgười Giecman tiêu diệt các quốc gia
cổ đại Phương Tây, thànhlập nhiều vương quốc mới:Ăng-lô- xăc-xông, Phơ-răng…
-Tướng lĩnh, quý tộc được
Trang 6GV giải thích phong kiến hoá là quá trình tập trung
ruộng đất vào tay địa chủ quý tộc người Giec Man
trở thành lãnh chúa là người có thế lực
? Những việc làm của người Giec Man tác động
ntn đến sự hình thành XÃ HộIPK ở Châu Âu?
? Lãnh chúa phong kiến + nông nô được hình
thành từ những tầng lớp nào trong xã hội? Quan hệ
của 2 giai cấp?(lãnh chúa và nông nô)
HS thảo luận:
+ nhóm 1: XÃ HộIPK Châu Âu được hình thành
như thế nào? (Quá trình phong kiến hoá và quá
trình thay đổi thân phận của nô lệ nông dân tự do)
=> Đặc trưng của nền kinh tế Châu Âu hình thành
nền kinh tế lãnh địa - nền kinh tế lãnh địa phụ
thuộc vào ruộng đất bị bóc lột nặng nề Đây là
thời kỳ phong kiến phân quyền Đứng đầu lãnh
đại là một lãnh chúa
*HĐ 2 : Lãnh địa phong kiến
Học sinh thảo luận:
+Nhóm 2:
? Tại sao gọi là lãnh địa, lãnh chúa, nông nô? Dựa
vào hình 1 Miêu tả lãnh địa phong kiến?
+Nhóm 3: Nêu đặc điểm chính của nền kinh tế
lãnh địa
?Tại sao nông nô nhiều lần nổi dậy chống các lãnh
địa phong kiến?(lãnh chúa có đời sống xa hoa, đầy
đủ còn nông nô đói nghèo, cơ cực)
=>Do sự lao động cần cù của nông nô nền công cụ
sản xuất phát triển Hàng thủ công sản xuất nhiều
Nghề thủ công trở thành một nghề chính và được
chuyên môn hoá, sản phẩm nhiều nên có sự trao
đổi, buôn bán…
*HĐ3: Sự xuất hiện các thành thị trung đại.
?Tại sao thành thị trung đại xuất hiện ?
- Cho học sinh xem hình 2: Miêu tả khung cảnh sôi
động của việc buôn bán? Tầng lớp nào sống ở
thành thị?
(Cho HS liên hệ tình hình hoạt động buôn bán của
địa phương)
? Nền kinh tế trong các thành thị có điểm gì khác
so với nền kinh tế lãnh địa
?Vai trò của thành thị trung đại?
Kết luận: Tại sao XÃ HộIPK lại suy vong? (sự
xuất hiện thành thị kinh tế hàng hoá phát triển)
chia ruộng, phong tước.-Hình thành các tầng lớp:lãnh chúa và nông nô (nông
nô phụ thuộc lãnh chúa)
=> XÃ HộIPK hình thành
2 Lãnh địa phong kiến
-Lãnh địa là những vùngđất rộng lớn do lãnh chúalàm chủ, trong đó có lâuđài và thành quách
- Cuộc sống lãnh chúa: xahoa, đầy đủ còn nông nôđói nghèo, khổ cực
- Đặc điểm kt: tự cấp, tựtúc
3:
Sự xuất hiện các thành thị trung đại.
-Cuối thế kỷ XI - hàng hoáxản xuất nhiều nên có sựmua bán, trao đổi, lậpxưởng sx
- Hình thành các thị trấnthành thị trung đại xuấthiện
-Thúc đẩy XÃ HộIPKchâu Âu phát triển
Củng cố: Vì sao thành thị trung đại xuất hiện? Nền kinh tế trong các thành thị
khác với nền kinh tế lãnh địa như thế nào
Trang 7? Tại sao xã hội phong kiến Châu Âu hình thành?
Dặn dò : Về nhà học bài cũ – xem trước bài tiếp theo.
RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
Trang 81 Về kiến thức Giúp học sinh hiểu rõ:
-Nguyên nhân và hệ quả của cuộc phát kiến địa lý, như là một trong nhữngnhân tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng XÃ HộIPK ChâuÂu
2 Về tư tưởng :
- Giúp học sinh thấy được tính tất yếu, tính qui luật của quá trình phát triển từ
xã hội phong kiến lên chủ nghĩa tư bản
3 Về kĩ năng :
- Biết dùng bản đồ thế giới để đánh dấu đừơng đi của 3 nhà phát triển địa lí
- Biết sử dụng khai thác tranh ảnh lịch sử
II/ Các phương tiện dạy học :
- Bản đồ thế giới
- Tư liệu về đường đi câu chuyện các cuộc phát kiến địa lí
- Tranh ảnh về những con tàu và những đoàn thuỷ thuỷ thủ tham gia cáccuộc phát kiến địa lý
III/ Tiến trình lên lớp
1.Ổn định lớp
2 KTBC: ?Nguyên nhân hình thành XHPK ở Châu Âu?Vai trò của thành thịtrung đại?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài:
Ở thế kỷ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển Đây là nguyên nhân thúc đẩy người phương tây tiến hành các cuộc phát kiến địa lí (giai cấp tư sản Châu Âu giàu lên thúc đẩy quan hệ sản xuất TNCN phát triển)
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
*HĐ1: Tìm hiểu những cuộc phát kiến lớn về
địa lý:
Do yêu cầu sản xuất phát triển nên các thương
nhân Châu Âu cần về thị trường, nguyên liệu…
nên đã mở rộng, buôn bán và bất chấp nguy hiểm
để đi tìm đất mới…
- Giới thiệu h/s xem hình 3,4 Nhận xét và mô tả
lại con tàu
? Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến về
địa lý
? Điều kiện nào thể hiện phát kiến địa lý.(do
KHKT phát triển) (chỉ trên bản đồ các cuộc phát
-Các cuộc phát kiến địa lý:Cô-lôm-bô,Ma-gien-lăng,Va-xco-đơ-ga-ma đã tìm
ra những vùng đất mới,con đường mới
- thúc đẩy thương nghiệpphát triển đem lại nguồn
Trang 9?Kết quả,ý nghĩa của những cuộc phát kiến địa lý.
*HĐ2 Sự hình thành CNTB ở Châu Âu.
Quá trình tạo ra số vốn đầu tiên và những người
lao động làm thuê trong XÃ HộITB ở Châu Âu là
sau các cuộc phát kiến địa lý và do quá trình tích
luỹ, nguyên thuỷ đã hình thành
? Tại sao quý tộc Châu Âu có được tiền vốn và đội
ngũ công nhân làm thuê? (cướp bóc tài ngyên,buôn
bán nô lệ, đuổi nông nô => không có việc làm
=>làm thuê)
- Cho H/s nhóm thảo luận:
? Tại sao các nhà tư sản mở rộng kinh doanh, lập
xưởng sản xuất, công tư thương mại, các đồn điền?
? G/v giải thích: Công trường thủ công? (cơ sở sx
dựa trên sự phân công lao động KT bằng tay
chuyển sang phát triển bằng máy móc)
? G/c tư sản, vô sản hình thành từ tầng lớp nào
trong XÃ HộI? Quan hệ giữa hai g/c đó?
? Nguyên nhân nào dẫn tới: Quan hệ sản xuất
TBCN đã được hình thành
- Ở thành thị công trường thủ công thay thế cho
phường hội có sự phân công chuyên môn
- Nông thôn: sx nhỏ phá bỏ thay thế = đồn điền,
trang trại sản xuất quý tộc chuyển sang kinh doanh
ruộng đất theo hình thức trang trại)
Thương nghiệp :các thương hội trung đạiđược thay
thế bằng công ty thương mại,thương mại quốc tế
được mở rộng bằng các tuyến buôn bán đường dài
lợi khổng lồ cho gcts châuÂu
2 Sự hình thành chủ
nghĩa tư bản ở Châu Âu.
-Quý tộc + thương nhân đãcướp bóc của cải, tàinguyên của các nướcthuộc địa
-Bắt hàng triệu người dađen ở Châu Phi đi bán chocác chủ đồn điền, hầmmỏ…
- GCVS được hình thành
từ những người nông nô,
bị tước đoạt ruộng đấtbuộc phải làm việc trongcác xí nghiệp của TS
- QHSX TBCN được hìnhthành
* Củng cố:
1.Nối cột A, B, C để có nhận định đúng
A B C
1748 B.Đi-a-xơ Nam  Độ
1519-1522 Côlômbô Nam C.Phi
1498 Ma-gien-lan Tìm ra Châu Mỹ
1492 Ga ma Vòng quanh Tr.Đất
2.Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
4.Dặn dò: học bài cũ, soạn bài tiếp theo.
Trang 10BÀI : 3 : CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN
CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KỲ
TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
I/ Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức : Giúp cho học sinh nắm được
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá PhụcHưng
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào Cải cách tôn giáo và tác động trực tiếp củaphong trào này đến xã hội phong kiến Châu Âu
- Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẫn xã hội
- Thấy được nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của g/c TS chống PK
II/ Các phương tiện dạy học:
-Bản đồ Thế Giới
-Tranh ảnh về thời kỳ Văn hoá Phục Hưng
-Một số tư liệu nói về những nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểuthời Phục Hưng
III/ Tiến trình lên lớp.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
* HĐ1: Tìm hiểu phong trào văn hoá Phục
Hưng (thế kỷ XIV-XVII).
-Cho h/s hiểu khái niệm “ văn hoá PH” -› sự
phục hưng tinh thần của nền văn hoá Cổ Hi Lạp
và Rô-ma, sáng tạo nền văn hoá mới của g/c tư
sản
?Quê hương của p/trào VHPH? Nguyên nhân
dẫn tới p/trào VHPH?(g/c TS có thế lực kinh tế
nhưng không có địa vị xã hội =>đấu tranh trên
lĩnh vực văn hóa)
HS thảo luận:
? Nội dung của phong trào VHPH? Kể tên một số nhà văn
hóa tiêu biểu? (Đ.Vanhxi, Côpecnic…)
- HS quan sát hình 6 Trang 8 nhận xét
? Nêu được thành tựu của nền văn hoá? Qua các
tác phẩm của mình các tác giả thời Phục Hưng
1.Phong trào văn hoá Phục Hưng (thế kỷ XIV-XVII).
a Nguyên nhân:
- Sự kìm hãm của chế độ
PK, sự lớn mạnh của gcts cóthế lực về kt nhưng không
có địa vị chính trị, xh
- Là khôi phục những tinhhoa văn hóa cổ đại HiLạp và Rô-ma
Trang 11muốn nói điều gì ? (Phê phán xã hội PK và giáo
hội, đề cao giá trị con người…
-Nêu 1 số tác phẩm tiêu biểu về y học, toán học,
triết học, họa sĩ, văn học
? VHPH có vai trò gì? (mở đường cho sự phát
triển của văn hoá nhân loại)
* HĐ2 : Phong trào cải cách tôn giáo
GV- giải thích vì sao Châu Âu lại diễn ra cuộc
cải cách tôn giáo? (Là hệ tư tưởng pk có thế lực
kinh tế, xã hội và tinh thần ngăn cản hoạt động
của g/c tư sản => Đây là nguyên nhân bùng nổ
cuộc đấu tranh chống phong kiến)
? Nguyên nhân của cuộc cải cách tôn giáo
(Giáo hội tăng cường bóc lột nhân dân, là lực
lượng cản trở sự phát triển của g/c TS đang lên)
-? Ai là người khởi xướng cuộc cải cách tôn
giáo? Cho h/s xem hình 7 thấy rõ người khởi
xướng là M.Lu Thơ
? Nội dung của cuộc cải cách tôn giáo?
=>Phủ nhận vai trò thống trị của giáo hội,đòi
quay về với giáo lý Ki-tô nguyên thuỷ
? Tác động của phong trào cải cách tôn giáo ra
sao? (phân hoá làm hai phái: đạo Tin lành và Ky
tô giáo) – gv phân tích + Mở rộng vai trò của
Ki-tô giáo – (Tin lành)
? Phong trào cải cách tôn giáo có mặt hạn chế
nào? (g/c TS không thể xoá bỏ tôn giáo nên chỉ
thay đổi cho phù hợp với kích thước của nó.)
=> phát động quần chúngđấu tranh chống lại xã hộipk
và mở đường cho sự pháttriển của văn hoá Châu Âu
- Phủ nhận vai trò thống trịcủa giáo hội, bãi bỏ các lễnghi phiền toái
- quay về với giáo lý Ki-tônguyên thuỷ
c.Tác động
- Góp phần thúc đẩy, cho cáccuộc khởi nghĩa nông dân
-Tôn giáo phân hoá thành 2 phái:+ Đạo Tin lành
Tư tưởng cải cách tôn giáo
4.Dặn dò: - Làm bài tập số 2 (SGK) Học bài và xem trước bài mới.
Trang 12I/
Mục tiêu bài học:
1. Về kiến thức : Giúp học sinh nắm được:
- Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành ntn?
-Tên gọi và thứ tự của các triều đại pk ở Trung Quốc
-Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến Những đặc điểm kinh tế văn hoá, xãhội phong kiến Trung Quốc
2. Về tư tưởng:
- Giúp h/s hiểu được Trung Quốc là 1 quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở
phương Đông
- Là 1 nước láng giềng gần gũi với Việt Nam có ảnh hưởng không nhỏ tới
quá trình phát triển lịch sử Việt Nam
3. Về kỹ năng:
- Biết lập bảng niêm biểu thế thứ các triều đại Trung Quốc.
- Biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các
chính sách xã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hoá
II/ Các phương tiện dạy học :
- Bản đồ Trung Quốc thời pk
-Tranh ảnh về một số các công trình kiến trúcTrung Quốc thời pk (Vạn lítrường Thành, cung điện)
III/ Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ
1.Nguyên nhân xuất hiện phong trào VHPH? Nội dung?
2 Cải cách tôn giáo có tác động trực tiếp nên đến xã hội Châu Âu?
3.Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
*HĐ 1 Tìm hiểu sự hình thành xã hội PK ở
Tr Quốc
-GV chỉ trên bản đồ vị trí của Tr Quốc(xây dựng
đất nước bên lưu vực sông H.Hà)
? TQ xây dựng đất nước từ năm nào? Trải qua
mấy triều đại?
? Sản xuất thời Xuân Thu-Chiến Quốc có gì tiến bộ? (sử
dụng công cụ bằng sắt => kỉ thuật canh tác mới)
?Những tiến bộ trong sản xuất đã tác động đến xã
hội như thế nào?(G/c địa chủ xuất hiện, nông dân
bị phân hoá)
*GV g/ thích cho hs kh/niệm “địa chủ”, “tá điền”
? Từ những tiến bộ trong sản xuất và tác động với
xã hội đã đem lại hiệu quả gì? (Qhệ sản xuất
phong kiến được hình thành)
GV nhấn mạnh: đây là sự thay thế trong qhệ bóc
lột (trước đây: bóc lột của quý tộc với nông dân
công xã, còn nay: địa chủ với nông dân lĩnh canh)
-GV giới thiệu cho hs một số niên đại của l/s
Trung Quốc qua các thời kỳ
1 Sự hình thành xã hội PK
ở Trung Quốc
-Quan lại nông dân giàuchiếm nhiều ruộng, cóquyền lực trở thành địa chủ
- Nhiều nông dân mấtruộng,phải nhận ruộng củađịa chủ tá điền, nộp 1 phầnhoa lợi cho địa chủ gọi làđịa tô XHPK TQ được xáclập
2 Xã hội Trung Quốc thời
Tần-Hán
a.Thời nhà Tần-Chia đất nước thành quậnhuyện và trực tiếp cử quan
Trang 13*HĐ 2 Xã hội Trung Quốc thời Tần-Hán
-Giới thiệu khái quát về nhà Tần(:kinh tế phát
triển mạnh,có biện pháp khôn khéo để thôn tính
các nước xung quanh)
? Nhà Tần đã làm gì để củng cố và phát triển kinh tế?
-Y/C HS kể tên 1 số công trình mà Tần Thuỷ
Hoàng bắt nộng dân xdựng? (Vạn lý trường
thành, Cung A Phòng, Lăng Li Sơn)
(Giảm tô thuế, lao dịch, khuyến khích sx….)
? Tác động của những chính sách trên đối vối xã
hội Trung Quốc? (kinh tế phát triển, trật tự xã hội
ổn định, thế nước vững vàng)
? So sánh thời gian tồn tại của nhà Tần và nhà Hán
(nhà Tần:15 năm, nhà Hán:426 năm)
?Ý nghĩa của công cuộc thống nhất đất nước?
(chấm dứt thời kỳ chiến tranh loạn lạc kéo dài ở
TQ, tạo đk cho chế độ pk được xác lập)
*HĐ 3 Sự thịnh vương của Trung Quốc dưới
thời nhà Đường.
?Tổ chức bộ máy nhà nước có gì khác so với thời
nhà Tần,Hán? (hoàn thiện từ trung ương đến địa
phương, thực hiện chính sách trọng người tài - thi
cử)
? Chính sách đối nội, đối ngọai của nhà Đường?
+Đối nội: giảm thuế, thực hiện chế độ quân điền
(GV giải thích chế độ quân Điền)
+ Đối ngoại: tìm mọi cách mở rộng bờ cõi bằng những
cuộc chiến tranh xâm lược các nước láng giềng
? Tác dụng của các chính sách trên?
lại đến cai trị-Thi hành chế độ cai trị rất
hà khắc
b.Thời nhà Hán-Xoá bỏ chế độ pháp luật hàkhắc
- Giảm tô thuế, khuyếnkhích sản xuất =>kinh tếphát triển, xã hội ổn định-Tiến hành chiến tranh xâmlược
+Mở khoa thi chọn nhân tài+Giảm thuế,chia ruộng đấtcho nông dân
b.Chính sách đối ngoại.Tiến hành chiến tranh xâmlược => mở rộng bờ cõi =>đất nước cường thịnh nhấtChâu Á
Tiết: 5
Tuần: 3
Ngày soạn: 05/09/ 2012
Ngày dạy: … /…./ 2012
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
*HĐ4: : Trung Quốc thời Tống Nguyên
Nhà thống được thành lập và thi hành những
4 Trung Quốc thời
Tống-Nguyên
Trang 14chính sách gì? Tác dụng của chính sách đó?
(ổn định đời sống nhân dân sau nhiều năm chiến
tranh lưu lạc)
-Cho h/s thấy rõ sự thành lập của Triều Nguyên?
(Vua Mông cổ đem quân tiêu diệt nhà Tống lập
ra nhà Nguyên)
? Sự phân biệt đối xử giữa người Mông Cổ với
người Hán được biểu hiện ntn?
+Người Mông Cổ:hương nhiều đặc quyền
+Người Hán:bị cấm đoán đủ thứ
?Sự phân biệt đối xử trên đã dẫn đến hậu quả gì?
(Nhân dân nổi dậy khởi nghĩa,chống lại ách
thống trị của nhà Nguyên)
*HĐ5: Trung Quốc thời Minh -Thanh
Thông báo thông tin:
Cuối thời Minh – Thanh XÃ HộIPK lâm vào tình
trạng suy thoái Vua quan đục khoét nhân
dân-phong trào nông dân nổi dậy thành lập triều
Minh
-Quan hệ sản xuất TBCN được hình thành
Xử lý thông tin:
? Nhà Minh được thành lập như thế nào?
? Nêu rõ sự thành lập của nhà Thanh?
? Các chính sách đối ngoại của nhà Thanh và các
biểu hiện suy thoái
-Thảo luận: Nhóm 1: Nêu biểu hiện của nền
kinh tế TBCN dưới chiều Minh?
Nhóm 2: Nêu nguồn gốc của nhà Thanh và các
chính sách áp bức bóc lột dân tộc?(lập nhiều
xưởng dệt lớn,chuyên môn hoá cao, thuê nhiều
nhận công)
*HĐ 6: Văn hoá ,khoa học – kỹ thuật Trung
Quốc thời phong kiến.
Cho h/s xem hình 9 Cố Cung (Trung Quốc) và
hình 10/15 – H/s thấy rõ sự pt KHKT của người
- Khuyến khích phát triểnthủ công nghiệp; khai mỏ,luyện kim,dệt tơ lụa, đúc vũkhí
- Có nhiều phát minh như:thuốc súng, la bàn, nghề in,giấy viết
b/ Thời Nguyên:
- Các vua Mông cổ thi hànhchính sách phân biệt đối xửgiữa các dân tộc, cấm đoánnhiều thứ
- Nhân dân TQ nhiều lầnnổi dậy chống lại ách thốngtrị của nhà Nguyên
5 Trung Quốc thời Minh –
Thanh
* Tình hình chính trị: 1368
Chu Nguyên Chương thủlĩnh 1 phong trào nông dânlật đổ nhà Nguyên thành lậpnhà Minh
- Sau đó Lý Tự Thành lật đổnhà Minh, nhân cơ hội đó,quân Mãn Thanh chiếm TQnhà Thanh thành lập
* Tình hình xã hội: XHPK
lâm vào tình trạng suy thoái:vua quan ăn chơi xa xỉ, nôngdân thợ thủ công phải nộp tôthuế nặng nề, phải đi lao dịch
đi phu thúc đẩy cho CNTBphát triển
* Tình hình kinh tế: buônbán với nước ngoài được mởrộng
6 Văn hoá khoa học – kỹ thuật Trung Quốc thời phong kiến.
-Nho giáo là hệ tư tưởng vàđạo đức của gcpk
Trang 15? Nêu thành tựu lớn về văn hoá? Và những tiến
bộ về KH- KT? (hs nêu như sgk đặc biệt nhấn
mạnh các phát minh: giấy viết, nghề in, la bàn,
thuốc súng)
Gv giải thích: Quan điểm nho giáo “Tam
cương” (Vua – tôi, chồng – vợ, cha con) và “ngũ
thường” (nhân, nghĩa, lễ, trí, tín.) Khổng Tử
muốn lập kỷ cương xã hội thông qua các mối
quan hệ trên
Kết luận:
- Văn học, sử học phát triểnđặc biệt là thơ Đường
-KHKT phát triển: hội hoa,điêu khắc, kiến trúc, thủcông mỹ nghệ
-Có nhiều phát minh: Giấy,viết, nghề in, la bàn, thuốcsúng…
Trang 16- Các g/đ lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến gần thế kỷ XIX
- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự pháttriển thịnh đạt của An Độ thời phong kiến
- Một số thành tựu của văn hoá An Độ thời Cổ, Trung Đại
2) Về tư tưởng:
- Giúp cho h/s thấy được An Độ là 1 trong những trung tâm của văn minh nhânloại và ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển của lịch sử và văn hoá của nhiềudân tộc Đông Nam Á
3) Về Kỹ năng:
H/s tổng hợp được những thức để đạt được mục tiêu bài học
II/ Các phương tiện dạy học
- Giáo viên Bản đồ Ấn Độ Đông Nam Á và 1 số tranh ảnh về các côngtrình kiến trúc, điêu khắc Ấn Độ và Đông Nam Á
- Sưu tầm một số đoạn trích từ tác phẩm văn học An Độ đã được dịch ratiếng Việt
III/ Tiến trình dạy-học
1.Ổn định lớp
2.KT bài cũ.
- Lập bảng hệ thống hoá các triều đại trong lịch sử Trung Quốc
- Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có điểm gì khác
3.Giới thiệu bài’’ mới.
Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành – Quan hệ xã hội tư bản chủ nghĩa được xác lập qua các thời Tần - Hán - Đường - Tống - Nguyên - Minh Thanh và xã hội phong kiến đạt được nhiều thành tựu lớn trong văn học - nghệ thuật - KT.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
* HĐ1: Những trang sử đầu tiên
Xử lý thông tin: ( SGK)
*HĐ2: Ấn Độ thời PK
GV: Khái quát về quá trình hình thành và phát triển
của xã hội phong kiến An Độ với 3 vương triều
(Gúp –ta, Hồi giáo Đê-li-Môngô)
Xử lý thông tin
? Sự phát triển của An độ dưới vương triều Gúp-ta
được biểu hiện như thế nào? (thống nhất, phục hưng
và phát triển của miền Bắc Ấn Độ về kinh tế văn hoá
xã hội- biết sử dụng rộng rãi công cụ bằng sắt)
1 Những trang sử đầu
tiên; ( Giảm)
2 Ấn Độ thời PK
*Vương triều GúpTa( TKV- VI):
- Thời kì này Ấn Độ trởthành 1 quốc gia Pk hùngmạnh
- Đến TK VI VTGT bịdiệt vong
*Vương Triều hồi giáo
Trang 17? Sự hình thành và các biện pháp của các vương
triều Hồi giáo Đê li và Mô gôn?
GV kết luận: Ấn Độ bị chia thành 3 giai đoạn: Thời
kỳ hưng thịnh nhất là vương Triều Gúp ta nhưng
TKVII bị diệt vong, - TKVI bị xâm chiếm (Thổ Nhĩ
Kỳ) - Mâu thuẩn gay gắt (Hồi giáo và Hin Đu); TK
XVI Mông Cổ tấn công lật đổ Hồi giáo lập lên
vương triều Ấn Độ Mô Gôn TK XIX Anh xâm lược
– Vương triều Mô Gôn bị lật đổ – Ấn Độ trở thành
thuộc địa của Anh
? Nêu các chính sách cai trị của người hồi giáo và
người Mông Cổ ở Ấn Độ?
*HĐ 3: Văn Hóa Ấn Độ
-Nền văn hóa Ấn Độ phát triển rực rỡ phong phú
toàn diện (tự nhiên, xã hội) và đạt nhiều thành tựu
lớn
-Sự phát triển của văn hóa có ảnh hưởng lớn đến
các nước Đông Nam Á (Chữ viết , kiến trúc)
Xử Lý TT:
?Chữ viết của người Ấn Độ? Người Ấn Độ dùng
chữ đó để làm gì? Hãy kể tên những tác phẩm nổi
tiếng của văn học Ấn Độ? (GV nhấn mạnh về hai bộ
sử thi của Ấn Độ)
? Vì sao Ấn Độ là 1 trong những trung tâm của văn
hóa nhân loại? Và nền văn hoá đo có ảnh hưởng sâu
rộng tới các nước Đông Nam Á?
Được hình thành sớm, phát triển rực rỡ (hs
th/luận)
-HS quan sát hình11/17 => nhận xét và rút ra nét
khái quát về kiến trúc Ấn Độ
Đê Li( XII- XVI)
- TK XII Ấn Độ bị ThổNhĩ Kì xăm lược lập ratriều đại hồi giáo Đêli
- Chiếm ruộng đất
- cấm đoán đạo Hin đu
>< dân tộc trở nên căngthẳng
*Vương Triều MôGôn( XVI- XIX
- xóa bỏ sự kỳ thị tôngiáo, khôi phục KT, pháttriển văn hóa, Ấn Độ
- Giữa TK XIX Anh xâmlược
3.Văn Hóa Ấn Độ
-Chữ viết: chữ Phạn đểsáng tác văn học, thơ ca,
sử thi, các bộ kinh và lànguồn gốc của chữ Hinđu
- Tôn giáo: đạo Bà LaMôn và kinh Vê-đa
-Nghệ thuật kiến trúc độcđáo (Đền thờ hình tháp,
KT Hin Đu, Đền Ang Co,Tháp Pa Gan, …)
Trang 18- Biết sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử.
II Các phương tiện dạy học
- GV: Bản đồ khu vực Đông Nam Á
- Tranh ảnh 1 số công trình kiến trúc , văn hóa Đông Nam Á
III.Tiến trình dạy-học
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ.
1) Lập nên biểu đồ các giai đoạn phát triển của Ấn Độ
2) Vì sao An Độ là trung tâm của nền văn minh nhân loại ? Và có ảnh hưởngđến Đông Nam Á
3.Bài mới.Giới thiệu bài: Gv xem bản đồ hành chính khu vực ĐNA và cho h/s
tìm hiểu các nước trong khu vực
- Khu vực ĐNA hiện nay gồm những nước nào? Cho h/s tìm trên bản đồ –(Sau đó nói thêm: 5/2002 có thêm nước Đông Ti Mo )
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
*HĐ 1: Sự hình thành các Vương Quốc
Cổ ở ĐNA.
GV: ĐNA gồm 10 nước – các nước trong
khu vực cũng có 1 nét chung về ĐKTN +
xã hội chịu ảnh hưởng của gió mùa (GV
giải thích hiện tượng gió mùa) Dân cư chủ
yếu là trồng lúa nước, cây ăn quả, củ… biết
- Điều kiện tự nhiên:
+ Chịu ảnh hưởng của gió mùa,2
Trang 19-GV chỉ trên bản đồ vị trí của các nước
ĐNÁ
? Cho biết ĐKTN có những thuận lợi và
khó khăn gì cho sự phát triển sx nông
nghiệpở ĐNA ?
=> Khí hậu có ảnh hưởng tốt đến sự phát
triển N2 (Đặc biệt là trồng lúa nước) nhưng
cũng gặp không ít khó khăn do khí hậu
lũ lụt, bão …thường xuyên gây ra
? Thời điểm nào các quốc gia đầu tiên
ở ĐNA được hình thành? (Thế kỷ đầu
CN – Dân cư ĐNA biết sử dụng rộng rãi đồ
sắt Xuất hiện các quốc gia ở ĐNA (kể
tên các quốc gia trên)
* HĐ2: Sự hình thành và phát triển của
các quốc gia PK ĐNA
- Các quốc gia PK được hình thành dựa
trên cơ sở phát triển của một dân tộc
Quan hệ SX PK cũng được hình thành
Giai đoạn phát triển của các dân tộc ở ĐNA
kéo dài nhiều thế kỷ
? Thời gian nào các quốc gia PK ở ĐNA được phát
triển? (Nửa sau TK X- đầu TK XVIII)
? Vì sao đến nửa sau TK XVIII – Các quốc
gia PK trở thành thuộc địa của CNTB
Phương Tây
? Lập nên biểu các giai đoạn phát triển lịch
sử lớn của khu vực ĐNA đến giữa TK
XIX
GV kết luận: Các Quốc gia PK ĐNA
được hình thành và phát triển nhưng đã bị
bọn TB Phương Tây xâm chiếm (trừ Thái
Lan)
mùa rõ rệt mùa mưa và mùa khô +Khí hậu nhiệt đới ẩm mưanhiều thuận lợi cho việc trồng lúanước và các loại rau củ quả
- Sự hình thành các vương quốccổ:
Đến tk đầu công nguyên cư dân ở
đây biết sử dụng công cụ = sắt cácquốc gia đầu tiên ở ĐNA xuất
hiện
- 10TK sau CN các vương quốcđược thành lập (Cham pa, PhùNam, Mê Nam)
2: Sự hình thành và phát triển của các quốc gia PK ĐNA
- Từ TK X -TK XVIII là thời kỳphát triển thịnh vượng của cácquốc gia PK ĐNA:
+ Quá trình mở rộng thống I lãnhthổ và đạt nhiều thành tựu văn hóa + Một số quốc gia hình thành vàphát triển: Mô-giô-pa-hít(inđônêxia), Đại Việt,Champa,Ăngco(trên bán đảo ĐD)
-Nửa sau TK XVIII các quốc PKĐNA bước vào thời kỳ suy yếu và
bị CNTB Phương Tây xâm chiếm
* Bài tập củng cố:
-Gọi h/s lập biểu các giai đoạn phát triển sịch sử của các nước trong khu vực?
- Gọi 1 hs lên kể tên và xác định lại vị trí của 11 nước ĐNÁ
Trang 20Ngày dạy: … /…./ 2012
Bài 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á (tt)
I.Mục tiêu bài học:
II Các phương tiện dạy học
III.Tiến trình dạy-học
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ.
3.Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
*HĐ3: Vương quốc Campuchia
GV:CPC là một nước có lịch sử lâu đời và khá
phong phú Ngày nay Cam Pu Chia đã có 1 bộ
phận cư dân cổ ĐNA (Mông Cổ) xây dựng
nên nhà nước Phù Nam Người Khơ Me là bộ
phận chủ yếu cư dân cổ ĐNA Sau đó xây dựng
vương quốc riêng của mình là nước Chân Lạp
TK VII người Khơ Me đã sáng tạo ra chữ viết
Vương quốc CPC phát triển từ TK IX – XV gọi
là thời kỳ Ang - Co
?Người Khơ Me là ai? Họ sống ở đâu thạo việc
gì, tiếp thu văn hóa An Độ như thế nào?(Viết
bằng chữ Phạn)
? Vì sao gọi là “Thời kỳ Ang – Co” (Thi hành
nhiều biện pháp nhằm phát triển sx nông nghiệp
– dùng vũ lực mở rộng, xd nhiều đền tháp độc
đáo Ang Co Vát – Ang Co Thơm.) (hs th/luận)
? Lập nên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của
CPC đến gần TK XIX?
?Đến giai đoạn nào đất nước Cam pu chia bước
vào thời kỳ suy yếu
GV hướng dẫn hs quan sát hình 14 => nhận xét Thời kỳ
hình thành – người Khơ Me đã xây dựng nhiều công
trình kiến trúc nổi tiếng độc đáo
*HĐ4: Vương quốc Lào.
? Chủ nhân đầu tiên của người Lào? Và những
sáng tạo của họ? (người Lào Thơng với những
chiếc chum đá.(cánh đồng Chum))
? Sự thành lập nước Lạn Xang là của người
Thái
? Nêu biểu hiện giai đoạn phát triển thịnh
vượng của nước Lan Xang?
? Vì sao nước Lạn Xạng bị thực dân Pháp xâm
lược và trở thành thuộc địa của chúng? (tranh
3.Vương quốc CPC
- Từ TK I- VI: Thời tiền sửdân Mông Cổ sinh sống gâydựng nên Nhà nước Phù Nam.-TK VI- IX: vương quốcNgười Khơ Me hình thành gọi
là Chân Lạp
-TK IX đến Tk XV thời kỳAng – Co là thời kì phát triểnhuy hoàng của chế độ PK cpc +SX nông nghiệp phát triển + Xây dựng các công trìnhkiến trúc độc đáo Ăng-co-vat,Ăng-co thơm
+Mở rộng lãnh thổ
- Từ Th XV 1863 thời kì suyyếu Pháp xâm lược
4 Vương quốc Lào.
Trước TK XIII Người Lào Thơng chủ nhân đầu tiên củanước Lào,
Sau TK XIII 1 nhóm ngườiThái di cư đến =>Lào Lùm,
họ biết trồng lúa nương, sănbắn và làm 1 số nghề thủcông
-1353 nước Lạn Xạng đượcthành lập
Trang 21chấp ngôi vua trong hoàng tộc)
? Lập nên biểu các giai đoạn phát triển chính
của lịch sử Lào giữa TK XIX?
? Nêu các chính sách đối nội (chia đất nước
thành các mường, xây dựng quân đội) và đối
ngoại của các vua Lạn Xang? (giữ quan hệ hoà
hiếu với các nước láng giềng, kiên quyết
chống quân xâm lược Miến Điện)
-TK XV – XVII vương quốcLạn – Xạng bước vào giaiđoạn thịnh vượng
+ chia đất nước để cai trị.Xây dựng quân đội
+ giử quan hệ hòa hiếu vớiĐại Việt, CPC Kiên quyếtchống quân xâm lược MiếnĐiện
- Th XVIII giai đoạn suy yếucủa Lạng Xạng bị Xiêm thôntính Đến TK XIX bị P đô hộ
Bài tập củng cố:
1) Vương Quốc CPC thời Ang - Co được biểu hiện như thế nào?
2) Nêu các chính sách đối ngoại và đối nội của các Vua Lạn – Xang?
4
Dặn dò : -Về nhà học bài – Làm bài tập sau HĐ4.
-Soạn bài tiếp theo:Những nét chung về xã hội pk
Trang 22Tiết: 9
Tuần: 5
Ngày soạn: …./…./ 2012
Ngày dạy: … /…./ 2012
Bài 7: NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN.
I.Mục tiêu bài học : Cho h/s nắm được:
1) Về kiến thức :
- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
- Nền tảng KT và 2 giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến
- Thể chế chính trị của nhà nước pk
2) Về tư tưởng :
Giáo dục lòng tin và lòng tự hào về truyền thống l/s Những thành tựu KT &
VH mà các dân tộc đã đạt được trong thời pk
2.Kiểm tra bài cũ.
1) Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của CPC đến giữa TK XIX
2) Lập nên biểu các giai đoạn phát triển l/s của Làovào giữa TK XIX
3.Bài mới Giới thiệu bài.
- Như các em đã biết các quốc gia phong kiến được hình thành dựa vàođiều kiện tự nhiên và xã hội thuận lợi ( Khí hậu thuận lợi tạo điều kiện cho câytrồng phát triển – dân cư đông đúc, biết trồng lúa nước, các loại cây ăn quả vàbiết sử dụng công cụ lao động.)
- Về xã hội: Là chế độ xã hội tiếp theo của xã hội cổ đại và được hìnhhình thành trên cơ sở tan rã của xã hội cổ đại Nhưng quá trình hình thành vàphát triển của xã hội phong kiến khác ở từng khu vực Hôm nay chúng ta nghiên cứu bài để biết sự khác nhau đó.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
* HĐ1: Sự hình thành và phát triển của xã hội pk
- Cho h/s nắm được thời kỳ phát triển của xã hội
phong kiến Phương Tây và Phương Đông
- Cho h/s quan sát – giáo viên vẽ sơ đồ về sự hình
thành và phát triển của XHPK phương Đông,
Phương Tây.( Sách hướng dẫn trang 43 – sách gv)
*HĐ2: Cơ sở KTxã hội của xã hội phong kiến.
- Nhóm 3:
?Cơ sở kinh tế của xã hội Phương Đông và phương
1: Sự hình thành và phát triển của xã hội pk.
Trang 23Tây có gì giống và khác nhau? (Nông nghiệp là chủ
yếu nhưng PĐ: đóng kín trong các công xã nông
thôn, còn PT: trong các lãnh địa pk)
? Trong xã hội lúc bấy giờ có những giai cấp nào?
GV:Cơ sở KT – xã hội của xã hội phong kiến cho 2
khu vực Phương Đông, Phương Tây chủ yếu là KT
N2 , xã hội phân thành 2 giai cấp cơ bản Như sau
thế kỷ XI ở Châu Âu xuất hiện thành thị Trung Đại
?Sự xuất hiện thành thị trung đại ở Châu Au dẫn tới
điều gì?
+Kinh tế công –thương nghiệp phát triển
+Sự khủng hoảng của xã hộipk
+CNTB ở C/Au hình thành
* HĐ3: Nhà nước phong kiến:
- Các quốc gia Phương Đông và Phương Tây đều do
các vua đứng đầu Hầu hết các quốc gia đều theo chế
+Ở PT: đóng kín trongcác lãnh địa pk
- Xã hội gồm hai g/cấp:
+ Địa chủ và nông dân
lĩnh canh (Phương Đông)+ Lãnh chúa – Nông nô(Phương Tây)
- Phương thức bóc lột:địa tô
-TK XI Xuất hiện thànhthị trung đại CNTBhình thành
3: Nhà nước phong kiến:
-Là một nhà nước do vuađứng đầu chế độ quânchủ
- Chế độ quân chủ ởPhương đông và PhươngTây có sự khác biệt: + PĐ: Vua có rất nhiềuquyền lực hoàng đế
+ PT: lúc đầu hạn chếtrong các lãnh địa TK XVquyền lực tập trung trongtay vua
* Bài tập củng cố:
- Lập bảng tóm tắt các thời kỳ lịch sử của xã hội phong kiến phương đông và
xã hội phong kiến Châu Âu (thời kỳ hình thành, thời kỳ phát triển, thời kỳkhủng hoảng và suy vong, cuộc sống kinh tế, các giai cấp cơ bản)
Trang 24LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ PHẦN THẾ GIỚI
I/ Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức :
- Cho h/s nắm được khái quát xã hội phong kiến Tây Âu, nắm được xã hội
pk Phương Đông chủ yếu là Trung Quốc Ấn Độ và Đông Nam Á (Về TrungQuốc – nắm được nét nổi bật về kinh tế, văn hoá qua các triều đại, về Ấn Độgiới thiệu cơ bản về xã hội Ấn Độ thời phong kiến và những đặc trưng về vănhoá Ấn độ, về Đông Nam Á nắm được nét nổi bật về kinh tế, chính trị, văn hoácủa các quốc gia phong kiến độc lập
- Nắm được những nét chung về xã hội
2 Tư tưởng:
Giáo dục học sinh lòng tự hào về các dân tộc
- Tự hào về những thành tựu văn hoá văn minh của mỗi dân tộc của nhân loạitrong thời trung đại
- Giáo dục lòng trân trọng biết ơn tổ tiên và những anh hùng dân tộc, giáo dục
ý thức trách nhiệm của học sinh
sử để suy nghĩ thảo luận, xây dựng bài học ở lớp
- Giúp h/s biết vận dụng kiến thức đã học vào tham gia tìm hiểu, sưu tầmcác dự kiện lịch sử để minh họa cho bài học
II/ Các phương tiện dạy học:
Giáo viên ra đề làm bài tập thực hành tại lớp
Hs: làm bài tập
CÂU HỎI- BÀI TẬP
1 Nêu sự hình thành CNTB Châu Âu?
(Sau các cuộc phát kiến địa lý, quá trình tích luỹ tư bản nguyên thuỷ đã hìnhthành Đó là quá trình tạo ra số vốn đầu tiên và những người lao động làm thuê
- Về Kt: hình thức kinh doanh tư bản ra đời – công trường thủ công.
- về xã hội: Các giai cấp mới được hình thành: CN và tư sản.
- Về chính trị: Mâu thuẫn giữa TS và pk -> cuộc đấu tranh chống quý tộc
pk tạo điều kiện cho quan hệ sx TBCN phát triển)
2 Phong trào cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp như thế nào đến
xã hội Châu Âu thời bấy giờ.
( Hai giáo phái: Ki tô giáo cũ và tôn giáo là tôn giáo cải cách đã có mâuthuẫn xung đột lẫn nhau Phong trào cải cách tôn giáo còn làm bùng lên mộtcuộc đấu tranh rộng lớn ở Đức gọi là “ cuộc đấu tranh nông dân Đức” Là cuộcđấu tranh vũ trang đầu tiên của nông dân dưới ngọn cờ của tư sản chống phongkiến ở Châu Âu
3 Nêu những nét lớn về tình hình xã hội - kt, văn hoá thời phong kiến:
Trang 25- Phương Đông: chuyển sang chế độ pk sớm (trước chủ nghĩa – đầu chủnghĩa) nhưng xã hội phong kiến Phương Đông phát triển chậm chạp.
- Phương Tây: chế độ phong kiến xuất hiện muộn hơn, chủ nghĩa tư bảnđược hình thành ngay trong lòng xã hội pk đang suy tàn (Xuất hiện thế kỷ X thế kỷ XV – hoàn thiện, thế kỷ XV-Thế kỷ XVI suy tàn)
Khác nhau về thời điểm và thời gian ra đời
b) Kinh tế:
- Khác nhau về cuộc sống kinh tế:
+ Phương Đông: Chủ yếu là phát triển sản xuất nông nghiệp kết hợp chăn nuôi
và một số nghề thủ công Nông nghiệp đóng kín trong nông thôn
+ Phương Tây: Nông nghiệp đóng kín trong các lãnh địa
c) Chính trị:
- Khác nhau về thể chế chính trị:
+ Phương Đông: Có hai giai cấp cơ bản (địa chủ và nông dân lĩnh canh hoặcđịa tô và tá điền)
+ Phương Tây: Lãnh chúa và nông nô
Củng cố và dặn dò : Về nhà học bài – xem trước phần II
Lịch sử Việt Nam từ thế kỷ X đến kỷ XIX – Nắm được Ngô Quyền đánhthắng quân Nam Hán năm 938 – sau đó xây dựng nền độc lập
- Quá trình dẹp loạn 12 sứ quân là thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh
Trang 26BÀI 8 - NƯỚC TA TUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
II Các phương tiện dạy học:
- Giáo viên: sử dụng sơ đồ tô chức bộ máy nhà
nước Bản đồ 12 sứ quân
- 1 số tranh ảnh (đền thờ vua Đinh, vua Lê)
III.Tiến trình lên lớp
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ
XHPK Phương Đông có gì khác với XHPK Phương Tây? Chế độ quân chủ làgì?
3.Bài mới Giới thiệu bài
- Hỏi h/s chiến thắng Bạch Đằng năm 1938 diễn ra như thế nào? Ngô Quyền xâydựng nền độc lập trong hoàn cảnh như thế nào? Giáo viên vào bài?.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
* HĐ1: Ngô Quyền dựng nền độc lập:
GV:Sau khi dựng nền độc lập – Ngô Quyền Xưng
Vương – bỏ chức tiết độ sứ, lập triều đình theo chế
độ quân chủ, đóng đô ở Cổ Loa và thiết lập tổ chức
nhà nước mới
?Ngô Quyền lên ngôi vua khi nào?(939) Tại sao ông
chọn Cổ Loa làm kinh đô?
? Ngô Quyền đã làm gì để xây dựng đất nước? Nêu
rõ về tổ chức nhà nước thời Ngô Quyền? Nhận xét?
- 939 Ngô Quyền lên ngôivua chọn Cổ Loa làmkinh đô
- Xây dựng chính quyền: Trung ương: Vua đứngđầu quyết định mọi việc;đặt các chức quan văn, võ
Ở địa phương: cử cáctướng có công coi giữ cácchâu quan trọng
-Đất nước được yên bình
=> bộ máy nhà nước cònđơn giản nhưng bước đầu
đã thể hiện ý thức độclập,tự chủ
2: Tình hình chính trị
VUA
Quan văn Quan võ
Thứ sử các châu
Trang 27( SGK)
* HĐ3: Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước:
GV: Đất nước trong tình trạng rối ren - tại đất Hoa
Lư (Ninh Bình) xuất hiện Đinh Bộ Lĩnh -> lập ra
nhà Đinh
?Vậy Đinh Bộ Lĩnh là ai? Ông đã làm gì để chấm
dứt tình trạng cát cứ?
=>Liên kết với sứ quân Trần Lãm,chiêu dụ được sứ
quân Phạm Bạch Hổ.=>967 đất nước trở lại bình
yên, thống nhất
Kết luận: Nêu rõ công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ
Lĩnh đối với nước ta trong buổi đầu độc lập (Xây dựng
nền tự chủ của đất nước Ngô Quyền
- Cuối thời Ngô đất nước rối ren - loạn 12 sứ
quân nổi dậy nhà Tống có âm mưu xâm lược
Đinh Bộ Lĩnh người có công thống nhất đất nước
- Nhà Tống có âm mưuxâm lược
- Đinh Bộ Lĩnh là người
có tài được nhân dân ủng
hộ đứng ra thống I đấtnước lập căn cứ ở HoaLư
-Ông đã liên kết với sứquân Trần Lãm dẹp loạn
12 sứ quân
-Cuối 967 đất nướcthống nhất Đinh BộLĩnh được tôn là VạnThắng Vương
4 Dặn dò : về nhà xem bài 9 – để nắm được nhà Đinh xây dựng đất nước Quân
Tống xâm lược nước ta bị quân dân đánh đại bại
Nhà Đinh và Tiền Lê đã bước đầu phát triển kinh tế văn hoá
1 Về kiến thức : Giúp h/s nắm được điểm chính sau:
- Bộ máy nhà nước thời Đinh Tiền Lê đã được xây dựng tương đối hoànchỉnh (không còn đơn giản như thời Ngô Quyền)
- Quân dân ta đã đánh đại bại xâm lược nhà Tống
Trang 28- Nhà Đinh Tiền Lê đã bước đầu xây dựng được nền kinh tế, vh phát triển.
II/ Các phương tiện dạy học :
- Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê 1 số hiện vật (nếu sưu tầm được)
III/ Tiến trình dạy- học:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:? Tình hình chính trị cuối thời Ngô.
? Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì để thống nhất đất nước?
3.Bài mới
Vào bài: Được nhân ủng hộ – ĐBL dẹp loạn được 12 sứ quân – ông được tôn
là Vạn Thắng Vương đưa đất lại yên bình thống nhất Hôm nay cô cùng các emhọc qua bài 9 Nhà Đinh xây dựng đất nước và tổ chức bộ máy nhà Đinh như thếnào?
I) Tình Hình Chính Trị - Quân Sự
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
* HĐ1: Nhà Đinh xây dựng đất nước :
-Sau khi thắng 12 sứ quân Đinh Bộ Lĩnh
làm gì? =>lên ngôi Hoàng đế và (ĐTH)
đặt tên nước là Đại Cồ Việt, chọn Hoa Lư
làm kinh đô
-Cho h/s nêu đặc điểm về Hoa Lư 970
đặt niên hiệu là Thái Bình
? Việc nhà Đinh đặt tên nước và không
dùng niên hiệu của Hoàng Đế Trung Quốc
nói lên điều gì?
Khẳng định nước Việt có giang sơn, có
bờ cõi Nước Đại Cồ Việt ngang hàng với
Trung Quốc, không phụ thuộc
Khẳng định chủ quyền quốc
gia dân tộc và có quan hệ ngoại giao giữa
nước ta và Trung Quốc
g/v- Nhà Đinh xảy ra một số biến cố
1: Nhà Đinh xây dựng đất nước :
-968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng
Đế (Đinh Tiên Hoàng) Đặt tênnước là Đại Cồ Việt đóng đô ởHoa Lư
- 970, Vua Đinh đặt niên hiệu làThái Bình, sai sứ sang giao hảo vớinhà Tống
-Phong vương các con
Trang 29(ĐTH vàĐinh Liễn bị ám hại) Lê Hoàn
được cử làm phụ chính nhà Tống nhân
cơ hội đó xâm lược nước ta Lê Hoàn
lên làm vua chỉ huy kháng chiến
-Cho h/s đọc SGK về cuộc đời của Lê
Hoàn
? Vì sao các tướng lĩnh lại suy tôn Lê
Hoàn lên ngôi vua (vua Đinh mất người kế
vị nhỏ tuổi nhất Dương Vân Nga biết
hy sinh quyền lợi của dòng họ vượt lên
quan niệm của chế độ phong kiến để bảo
vệ lợi ích của dân tộc)
? Lê Hoàn đổi niên hiệu là gì?
? Nêu rõ bộ máy Triều Đình Trung Ương
thời tiền Lê? (vẽ sơ đồ)
Vua
Thái sư Đại sư
Quan văn Quan võ
10 Lộ
Phủ và Châu
? Em hãy nhận xét tổ chức chính quyền
thời Tiền Lê? (so với nhà Đinh tổ chức chính
quyền thời Tiền Lê hoàn thiện hơn về tổ chức bộ
máy cai trị Đồng thời nhà Lê cung cấp lực
lượng quân sự và tiếp tục giữ mối bang giao với
? Quân Tống xl nước ta vào thời gian
nào? đi theo đường nào?
- Gv- trình bày diễn biến cuộc k/c trên bản
-Nhà Tống âm mưu xâm lược
Lê Hoàn được suy tôn lên làm vua
để chỉ huy k/c
- Xây dựng bộ máy chính quyền Trung ương: Vua nắm mọi quyềnhành giúp vua có các thái sư, đại
sư, quan lại gồm 3 quan( văn, võ,tăng)
Ở địa phương: cả nước chia thành
10 lộ, dưới lộ phủ và châu
- Quân đội: 2 bộ phậncấm quân và quân địa phương
3: Cuộc k/c chống Tống của Lê Hoàn
- 979 nhà Đinh rối loạn =>NhàTống sang xâm lược
-981 Hầu Nhân Bảo chỉ huy quântheo đường thuỷ, bộ tiến đánh nướcta
-Lê Hoàn trực tiếp tổ chức và lãnhđạo cuộc k/c Chặn quân thủy ởsông Bạch Đằng, diệt cánh quân bộ
ở biên giới phía bắc giành thắng lợi
4.Dặn dò: -Về nhà học bài
– Xem tiếp bài (T2)
Trang 30 Tìm nguyên nhân nào làm cho nền kt, xã hội thời Đinh Tiền Lê có bướcphát triển?
NƯỚC ĐẠI CỔ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ (tt)
I/ Mục tiêu bào học : (xem T1)
II/ Các phương tiện dạy học: - 1 số tranh ảnh hiện vật liên quan đến nội dung bài III/ Tiến trình lên lớp
1.Ổn định lớp
2 KT bài cũ:
1) Mô tả bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lê
2) Trình bày diễn biến cuộc k/c chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy
3.Bài mới
Vào bài: Cuộc k/c chống quân Tống dành thắng lợi đã biểu thị quyết tâm chống
giặc ngoại xâm của nhân dân ta chứng tỏ một bước phát triển mới của đất nước
Trang 31và khả năng bảo vệ độc lập dân tộc của Đại Việt Y/c trước mắt là phải xd 1 nền
kt, văn hoá độc lập tự chủ Hôm nay ta cùng nghiên cứu bài 9 – Phần 2…
II – Sự Phát Triển Kinh Tế Và Văn Hoá
Hoạt động của thầy và trò Nội dung HĐ1: Bước đầu xây dựng nền kt tự chủ?
? Điểm qua tình hình nông nghiệp nước ta thời Đinh –
Tiền Lê? (nhân dân được chia ruộng để cày cấy
=>nộp thuế, trồng dâu nuôi tằm được khuyến khích
- Cho h/s thảo luận theo nhóm
?Ý nghĩa của việc tổ chức lễ cày tịch điền?
?TCN và thương nghiệp thời Đinh Tiền Lê pt ntn?
(xây dựng một số xưởng thủ công nhà nước)
-Cho h/s đọc chữ in nghiêng (SGK) =>nhận xét
?Tại sao thời Đinh Tiền Lê TCN và thương nghiệp pt?
(đất nước đã dành được độc lập dân tộc, thợ thủ công
lành nghề không bị bắt đưa sang T.Quốc, nhân dân ta
cần cù lđ và có kinh nghiệm sx lâu đời,việc mua bán
được lưu thông rộng rãi trong và ngoài nước…) Ngoài ra
quan hệ bang giao Việt – Tống được thiết lập
* HĐ2: Đời sống xã hội và văn hoá:
? Trong xã hội có những tầng lớp nào? Gồm những ai?
-Vua (quan văn võ) 1 số nhà sư Bộ máy thống trị
-(nd + TTC + Thương nhân + địa chủ + nô tỳ)
Những người bị trị
? Tại sao 1 số nhà sư thuộc tầng lớp thống trị và lại
đựơc trọng dụng?
(Đạo phật có điều kiện truyền bá rộng rãi – gd chưa pt
phần lớn những người có học là nhà sư nên họ được
nhân dân và nhà nước quý trọng)
-Gv – minh họa bằng câu chuyện đối đáp của nhà sư
Đỗ Thuận với Lý Giác là sứ thần nhà Tống
? Nêu các hoạt động văn hoá? (vua đi chân đất, cầm
xiên lội ao đâm cá…) vùng nào cũng có các lò vật,
dạy võ, ca hát…) ? Các cử chỉ trên chứng tỏ điều gì?
1: Bước đầu xây dựng nền kt tự chủ.
a/Nông nghiệp
-Nông dân làng xã đượcchia ruộng đất để càycấy và nộp thuế
- khuyến khích khaikhẩn đất hoang được
mở rộng
- Chú trọng thủy lợi tạo
đk sx nn ổn định vàphát triển
b/TCN:
- Lập nhiều xưởng mớinhư đúc tiền rèn vũ khí,may quần áo
- Nghề cổ truyền pháttriển: dệt lụa, làm giấy,
đồ gốm
c/Thương nghiệp:
-Đúc tiền đồngTrung tâm buôn bánchợ được hình thành ởcác địa phương
- Buôn bán với nướcngoài được mở rộng
2: Đời sống xã hội và văn hoá:
- Xã hội gồm 2 tầng lớp+ Thống trị: vua, các quanvăn ,võ và 1 số nhà sư.+ Bị trị: nông dân, TTC,Thương nhân, địa chủ,
nô tỳ
-Văn hoá:
+ Giáo dục chưa pháttriển Đạo phật đượctruyền bá rộng rãi
+ Chùa chiền được xâydựng nhiều, nhà sưđược coi trọng
+ Các loại hình vh dân
Trang 32Gv- do sự phân biệt giàu nghèo, sang hèn chưa sâu
sắc quan hệ vua tôi chưa có khoảng cách lớn)
nhân dân có tinh thần thượng võ thích ca hát… tạo
nên nề nghệ thuật sân khấu chống chèo…)
gian khá phát triển
Bài tập củng cố:
1) Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh Tiền Lê có bước pt?2) đời sống vh, xã hội nước Đại Cồ Việt có gì thay đổi
4.Dặn dò : về nhà học bài cũ – xem bài 10 (SGK)
- Cần nắm được sự thành lập của nhà Lý – tổ chức bộ máy nhà nước xd luậtpháp và quân đội thời lý
Chương III: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ ( THẾ KỶ XI – XII)
Bài 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC
XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚCI/ Mục tiêu bài học:
Trang 332 Kiểm tra bài cũ:
1) Nêu những nét pt của nền kt tự chủ dưới thời Đinh Tiền Lê?
2) Tại sao thời Đinh Tiền Lê các nhà sư được trọng dụng
3.Bài mới
Vào bài: Vào thế kỷ XI – nội bộ nhà Tiền Lê lục đục, nhà Lê không cai quảnđược đất nước Nhà Lý thay thế – đất nước ta thay đổi như thế nào? nghiêncứu bài:
Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
HĐ1: Sự thành lập nhà Lý
- Gv nêu rõ về tình hình nhà Lê (Vua Long Đĩnh
gọi là Ngoạ Triều) ông là người rất tàn bạo, nhân
dân căm ghét
?Khi Long Đĩnh chết, quan lại trong triều tôn ai
làm vua? (Lý Công Uẩn)
? Vậy Lý Công Uẩn là ai (gv đọc cho hs nghe về sự ra
đời của Lý Công Uẩn trong các triều đại Việt Nam)? Tại
sao Lý Công Uẩn được tôn lên làm vua?
<-> là người có đức, có uy tín được triều thần nhà
Lê quý trọng
- Gv- năm 1010 đặt niên hiệu là Thuận Thiên
quyết định dời đô từ Hoa Lư Đại La (Thăng
Long) – cho h/s chỉ 2 vùng đất Hoa Lư và Thăng
Long trên bản đồ
? Tại sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về Đại
La (Thăng Long)? Việc dời đô nói lên điều gì? (địa
thế thuận lợi, nơi tụ họp của 4 phương
Muốn xd đất nước giàu mạnh ý thức tự cường
? So sánh tổ chức bộ máy nhà nước thời Lê và bộ
máy nhà nước thời Lý có gì khác nhau?
* HĐ2: Luật pháp và quân đội:
? Luật pháp nhà Lý được ban hành khi nào?Nêu
nội dung bộ luật hình thư? Tác dụng của bộ luật
(Bảo vệ vua, triều đình, bảo vệ trật tự xã hội và sx
nông nghiệp)
? Quân đội nhà Lý gồm mấy bộ phận (cấm quân +
Quân địa phương)- cho hs đọc bảng phân chia giữa
2 bộ phận quân đội
=>Thi hành chính sách “Ngụ binh ư nông”
? Quân đội gồm có những binh chủng nào? Nhận
1 : Sự thành lập nhà Lý
-1009 Lê Long Đĩnh chếtTriều Tiền Lê chấm dứt
- 1054 nhà Lý đổi tên nước
là Đại Việt
* Chính quyền:
- Ở trung ương: Vua đứngđầu giúp vua có các đạithần, các quan văn, võ
- Ở địa phương: chia cảnước thành 24 lộ, phủ,huyện, hương và xã
2: Luật pháp và quân đội:
- Quân đội: Có 2 bộ phậncấm quân và quân địa
Trang 34xét gì về tổ chức quân đội của nhà Lý? (Bộ binh,
thuỷ binh… tổ chức chặt chẽ có quy củ.)
? Nhà Lý thi hành chủ chương gì để củng cố khối
đoàn kết dân tộc (gả công chúa và ban chức tước
cho các tư tưởng.)
? Nêu chính sách đối ngoại của nhà Lý? (Quan hệ
với T.Quốc, Cham pa – kiên quyết bảo vệ chủ
- Củng cố khối đoàn kếtdân tộc
-Quan hệ bình đẳng với cácnước láng giềng
Bài tập củng cố:
1 Điền vào ô trống sơ đồ tổ chức bộ máy hành chính nhà Lý?
2 Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất? Nêu công lao của LýUẩn Công?
4 Dặn dò: Về nhà học bài – xem bài 11 để nắm được cuộc tiến công chống
Tống của Lý Thường Kiệt
- Hiểu được cuộc tập kích của Lý Thường Kiệt là chính đáng
- Phân tích, nhận xét, đánh giá các sự kiện, nhân vật lịch sử
II/ Phương tiện dạy học:
Bản đồ đại việt thời Lý – Trần
III/ Tiến trình lên lớp
1.Ổn định lớp
Trang 352.Kiểm tra bài cũ :
1 Nhà Lý được thành lập ntn?
2 Bộ máy chính quyền trung ương và địa phương
3 Nhà Lý đã làm gì để củng cố đất nước
3.Bài mới:
Năm 981 quan hệ giữa hai nước được củng cố, nhưng từ thế kỷ XI tình hình
2 nước bị chia cắt bởi nhà Tống có hành động khiêu khích xâm lược Đại Việt.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
* HĐ1:Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta.
Gv- gọi h/s đọc bài phần 1
? Tình hình nhà Tống trước khi xâm lược Đại
Việt ntn?
=>Gặp nhiều khó khăn: ngân khố tài chính nguy
ngập; nội bộ mâu thuẫn; nhân dân đấu tranh; bộ
tộc người Liêu hạ quấy nhiễu
? Nhà Tống xâm lược Đại Việt nhằm mục đích
gì? (giải quyết tình trạng khủng hoảng)
? Để chiếm được Đại Việt nhà Tống đã làm gì?
(Xúi giục ChamPa đánh lên phía bắc ngăn cản
việc đi lại, buôn bán ở phía nam.)
? Nhà Tống đánh lên phía Nam nhằm mục đích
gì? (suy yếu lực lượng của nhà Lý)
-Gv- đứng trước âm mưu xâm lược của nhà Tống
– vua tôi nhà Lý đã chủ động tiến hành các biện
pháp chuẩn bị đối phó cách đối phó ra sao?
*HĐ2: Nhà Lý chủ động tiến công để phòng
vệ.
? Phát hiện được âm mưu của kẻ thù nhà Lý đã
làm gì? (cử Lý Thường Kiệt chỉ huy cuộc kháng
chiến)
Gv-cho h/s giới thiệu về Lý Thường Kiệt? (theo
đề nghị của Lý Thường Kiệt mời Lý Đạo Thành
là 1 vị đại thần có uy tín làm thái sơn cùng bàn
việc nước Khắp cả nước dấy lên khi chuẩn bị
k/c.)
? Nhà Lý chuẩn bị đối phó ntn?
? Trước tình hình quân Tống như vậy Lý Thường
Kiệt thực hiện chủ chương ntn?
-Gv- chỉ 3 mục tiêu quan trọng của nhà Tống
(Châu Ung, Châu Khâm, Châu Liêm)
? Tại sao Lý Thường Kiệt có chủ trương “ ngồi
yên đợi giặc … chặn thế mạnh của giặc thể
hiện điều gì? (nhằm giành thế chủ động tiêu hao
sinh lực địch ngay từ lúc đánh trả tiến hành cuộc
- Xúi giục vua Champa đánhlên từ phía nam Đại Việtnhằm làm suy yếu lực lượngcủa nhà Lí
- Cử Lí Thường Kiệt làmtổng chỉ huy tổ chức khángchiến
2: Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ.
a/ Hoàn cảnh
- Nhà Tống ráo riết chuẩn bị
xl Đại việt
- Chủ trương của nhà Lí tấncông trước để tự vệ
b/ Diễn biến:
-Tháng 10/1075 Lý ThườngKiệt và Tông Đản chỉ huy 2đạo quân tiến vào đất Tống.-Quân bộ do Thân CảnhPhúc và Tông Đản chỉ huyđánh vào Châu Ung(Quảng.Tây)
- Quân thuỷ do Lý ThườngKiệt chỉ huy đổ bộ vào ChâuKhâm, Châu Liêm (Q.Đông)
c/ Kết quả:
Sau 42 ngày đêm bao vây,quân ta đã làm chủ thành
Trang 36Tháng 10/ 1075…
Lý Thường Kiệt cho yết bảng nói rõ cuộc tiến
công tự vệ của mình
? Vậy mục đích việc làm đó là gì? (tranh thủ sự
ủng hộ của nhân dân và cô lập kẻ thù.)
? Cuộc tiến công của Lý Thường Kiệt đem lại kết
quả gì?
? Cuộc tiến công này có phải là cuộc xâm lược
không? Tại sao?(HS thảo luận)
( chủ tấn công vào căn cứ quân sự, kho binh
lương mục đích của Lý Thường Kiệt là tự vệ
rút quân về nước.)
? Việc chủ động tiến công của Lý Thường Kiệt có
ý nghĩa gì ( làm thay đổi kế hoạch và làm chậm
lại cuộc tiến công xl của nhà Tống.)
Ung Châu, tướng giặc phải
tự tử
d/Ý nghĩa:
Làm thay đổi kế hoạch vàlàm chậm lại cuộc tấn côngxâm lược của nhà Tống
Bài tập củng cố:
Trắc nghiệm:
Việc chủ động tiến công của Lý Thường Kiệt nhằm mục đích gì?
4.Dặn dò:
Xem trước phần II – Bài 11 – học bài
cần nắm được cuộc chiến đấu trên tuyến sông Như Nguyệt diễn ra ntn? (trênlược đồ)
- Vì sao cuộc k/c chống quân Tống dành thắng lợi – ý nghĩa
Trang 37Bài 11:CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN
Sử dụng lược đồ để thuật lại cuộc chiến trên sông Như Nguyệt
II/ Phương tiện dạy học :
- Lược đồ trân chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt
- Tư liệu về Lý Thường Kiệt
III/ Tiến trình dạy học:
1 Ổn định lớp
2 KT bài cũ: - Trình bày âm mưu xâm lược Đại Việt
- Nhà Lý đã làm gì trước âm mưu xâm lược của nhà Tống
3.Bài mới: GIAI ĐOẠN THỨ 2 (1075)
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
* HĐ1 : Kháng chiến bùng nổ:
? Sau khi rút quân khỏi thành Ung Châu Lý
Thường Kiệt đã làm gì?
(Hạ lệnh cho các địa phương chuẩn bị bố phòng,
bố trí lực lượng thuỷ binh đóng ở Đông Kênh do
Lý Thường Kiệt chỉ huy, Chọn khúc sông Cầu làm
nơi đối phó với quân Tống)
? Tại sao Lý Thường Kiệt chọn sông cầu làm
phòng tuyến chống quân Tống? (vị trí chặn các
1/
Kháng chiến bùng nổ:
- Lý Thường Kiệt hạ lệnhcho các địa phương ráo riếtchuẩn bị bố phòng
-Chọn sông Cầu là nơi đốiphó với quân Tống
*Diễn biến:
-Cuối 1076 – quân Tốngkéo vào nước ta
Trang 38hướng tiến công của địch 1 chiến hào tự nhiên
khó vượt qua.)
? Phòng tuyến sông cầu được xd ntn? (đắp bằng
đất cao, vững chắc…) => đoạn in nghiêng sgk/41
? Sau thất bại ung Châu – nhà Tống đã làm gì?
(xâm chiếm đại Việt)
-Gv – trình bày trên lược đồ: k/c chống quân xl
Tống giai đoạn II
- Miêu tả trận chiến diễn ra…
*HĐ2: Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như
-Gv – Dùng lược đồ trận chiến tại phòng tuyến
Như Nguyệt để thuật lại trận chiến đấu (Xem
SGK)
? Vì sao đang ở thế thắng mà Lý Thường Kiệt lại
cử người đến thương lượng, giải hoà?
(Đảm bảo mối quan hệ bang giao, không làm tổn
thương đến danh dự nước lớn đảm bảo nền hoà
bình lâu dài)
? Nêu những nét độc đáo trong cách đánh giặc của
Lý Thường Kiệt (cách tấn công, biết phòng thủ và
kết thúc chiến tranh)
? Trận chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt thắng
lợi do đâu? (tinh thần đoàn kết anh dũng của nhân
dân - sự chỉ huy tài tình của Lý Thường Kiệt?
? Phòng tuyến Như Nguyệt dành thắng lợi có ý
nghĩa gì?
-1077 nhà Lý đánh nhiềutrận nhỏ để ngăn cản bướctiến của quân giặc
-Lý Kế Nguyên cho quânmai phục để chặn bước tiếnquân thuỷ của giặc
- Quách Quỳ cho quânvượt sông đánh vào phòngtuyến của ta nhưng bị quân
ta phản công quyết liệt.Cuối 1077 nhà Lý cho quânvượt sông bất ngờ đánh vàođồn giặc
b/ Kết quả:
Quân giặc bị tiêu diệt nhiều– Quách Quỳ chấp nhậngiảng hoà và rút quân vềnước
c/ Ý nghĩa:
-Là trận đánh tuyệt vờitrong lịch sử chống giặcngoại xâm của dân tộc.-Nền độc lập tự chủ củaĐại Việt được củng cố.-Nhà Tống từ bỏ mộngxâm lược Đại Việt
*Bài tập củng cố:
1/ Tại sao Lý Thường Kiệt chọn sông Như Nguyệt để lập phòng tuyến
2/ Trình bày diễn biến trận chiến trên phòng Tuyến Như Nguyệt
3/ Nêu ý nghĩa lịch sử của chiến thắng chống quân xâm lược Tống lần thứ 2
4
Dặn dò : về nhà học bài cũ, ôn tập KT viết
RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 39- Hệ thống hoá các kiến thức cơ bản về lịch sử Việt Nam qua các thời kỳNgô Đinh Tiền lê và nước Đại Việt thời Lý.
- Làm cho h/s nắm được nước ta trong buổi đầu độc lập có công lao to lớncủa Ngô Quyền
- Sự thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh
- Thấy được bộ máy nhà nước qua các thời kỳ lịch sử
- Lê Hoàn đã đánh thắng quân Tống (1981) – Triều Tiền Lê thành lập, nhà
Lý đánh tan quân xâm lượcn Tống (1075 -1077)
- Đất nước có sự chuyển biến về bộ máy nhà nước và sự xuất hiện các tầnglớp, các giai cấp trong xã hội
Rèn luyện kỹ năng về bản đồ, sơ đồ lập biểu đồ trong quá trình hình thành
và phát triển của nước ta
*Bài mới: Gv ra câu hỏi để học sinh trả lời (h/s chuẩn bị bài sẵn ở nhà)
Câu hỏi:
1) Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền nhà Ngô? Tình hình đất nước cuối thời Ngô
có gì đặc biệt? Ai có công dẹp loạn 12 sứ quân
2) Trình bày trên lược đồ cuộc k/c chống quân Tống lần thứ 1 năm 1981.3) Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lê.4) Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh Tiền Lê pt
5) Đời sống, văn hoá, xã hội nước Đại Cổ Việt có biến chuyển gì?
6) Nhà Lý đã làm gì để củng cố nền thống nhất quốc gia
7) Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước trung ương và địa phương
8) Nhà Lý đã dùng cách nào để đối phó với âm mưu xâm lược của nhàTống?
Dặn dò: Về nhà học bài – tiết sau KT 1 tiết
RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 40- Quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh.
- Thời Đinh Tiền Lê đã bước đầu xd 1 nền kinh tế tự chủ bằng pt sx nôngnghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp, vh, xã hội có biến chuyển
- Thấy được các chính sách của nhà Lý nhằm củng cố đất nước về mọi mặt
- Thấy được âm mưu xl Đại Việt của nhà Tống và cuộc tập kích của LTK
là hành động chính đáng
- Cuộc k/c chống quân xl Tống dành thắng lợi
- Giáo dục h/s lòng tự hào dân tộc
- Nắm được nét khái quát về xã hộipk phương Đông
- Văn hoá của Ấn Độ
II/ Bài mới – làm bài viết (đề kèm theo)
Đề kiểm tra:
I/ Trắc nghiệm: ( 3 điểm)
Câu 1 Lãnh chúa PK xuất thân từ tầng lớp nào?
A Tướng lĩnh quân sự và quí tộc B Thương nhân và tu sĩ
C Địa chủ và quí tộc D Địa chủ và chủ nô
Câu 2 Lãnh địa PK là:
A Những vùng đất đai rộng lớn mà các quí tộc chiếm đoạt được
B Những vung đất đai rộng lớn mà các quí tộc bỏ công sức ra khai hoang
C Những vùng đất đai rộng lớn mà các quí tộc mua rẽ được
D Những công xã nông thôn có qui mô lớn
Câu 3 Sự ra đời của thành thị trung đại có vai trò như thế nào đối với XHPKChâu Âu?
A Xóa bỏ PK tản quyền
B Hạn chế sự phát triển của chế độ PK tập quyền
C Lãnh chúa mạnh hơn nhờ thành thị
D Nông nô trở nên giàu có
Câu 4 Nền văn hóa mới của GCTS xây dựng là
A Văn hóa Phục Hưng
B Văn hóa Pk tập quyền
C Văn hóa Phục Hưng phong kiến tản quyền
D.Văn hóa Nhân quyền
Câu