-Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác .-Để viết hoặc hiểu một văn bản cần xác định chủ đề được thể hiện ở n[r]
Trang 1Equation Chapter 1 Section 1Ngày sọan:
Ngày dạy:
Tuần 1.Tiết 4
Tập làm văn:
TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
* * * * A-Mục tiêu cần đạt:
-Nắm được chủ đề của văn bản,tính thống nhất về chủ đề của văn bản
-Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, xác định và duy trì đối tượng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình
B-Đồ dùng, phương tiện dạy học:
-GV:SGK, SGV,tài liệu tham khảo, giáo án
-HS: SGK,tài liệu tham khảo, bài sọan
C-Tiến trinh dạy:
1-Ổn định lớp(1 phút)
2-Kiểm tra vở bài sọan của học sinh(2 phút)
3-D y bài m i:ạ ớ
Giới thiệu bài mới
I-Hoạt động 1:Hướng dẫn HS
tìm hiểu khái niệm về chủ đề
của văn bản:
*Sau khi đọc lại văn bản “Tôi
đi học”em hãy cho biết:
-Tác giả nhớ lại những kỉ niệm
sâu sắc nào trong thời thơ ấu của
mình?
-Sự hồi tưởng ấy gợi lên ấn
tượng gì trong lòng tác giả?
(=Tác giả nhớ lại những gì trong
buổi tựu trường đầu tiên đó?)
->Đối tượng và vấn đề chính
được nêu ra trong văn bản “Tôi
đi học”là gì?
=>Đó chính là chủ đề của văn
bản.Vậy chủ đề của văn bản là
gì?
II-Hoạt động 2:Hướng dẫn HS
tìm hiểu tính thống nhất về
chủ đề của văn bản:
-Bước 1:Căn cứ vào đâu em biết
văn bản “Tôi đi học” nêu lên
những kỉ niệm của tác giả về
buổi tựu trường đầu tiên?
(Chú ý nhan đề, các từ ngữ và
các câu trong văn bản viết về
những kỉ niệm của buổi tựu
trường đầu tiên)
I-Hoạt động 1:Tìm hiểu khái niệm về chủ đề của văn bản:
-Tác giả nhớ lại những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường đầu tiên
-Theo trình tự như đã tìm hiểu
ở mục II.2 bài “Tôi đi học”.
-TL:Đối tượng chính, vấn đề
chính tác giả nêu ra trong văn
bản “Tôi đi học” là nói về chuyện “Tôi đi học”.
=>Trả lời theo nội dung
II-Hoạt động 2: Tìm hiểu tính thống nhất về chủ đề của văn bản:
Bước 1:Căn cứ vào:
+Nhan đề của văn bản
+Đại từ “tôi” và các từ ngữ
biểu thị ý nghĩa đi học được lặp lại nhiều lần
+Các câu đều nhắc lại kỉ niệm của buổi tựu trường đầu tiên:
“Hôm nay tôi đi học”
“Hằng năm cứ…tựu trường.”
I-Chủ đề của văn bản là gì?
Chủ đề là đối tượng và vấn
đề chính mà văn bản biểu đạt
II-Tính thống nhất về chủ
đề của văn bản:
-Văn bản có tính thống nhất
về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác -Để viết hoặc hiểu một văn bản cần xác định chủ đề được thể hiện ở nhan đề, đề mục, trong quan hệ giữa các phần của văn bản và các từ ngữ
Trang 2Bước 2:
-Văn bản “Tôi đi học”Tập trung
hồi tưởng lại tâm trạng hồi hợp
và cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật
tôi trong buổi tựu trường đầu
tiên :
+Hãy tìm những từ ngữ chứng tỏ
tâm trạng đó in sâu trong lòng
nhân vật tôi suốt cuộc đời
+Tìm những chi tiết nêu bật cảm
giác mới lạ xen lẫn bỡ ngỡ của
nhân vật tôi khi cùng mẹ đến
trường, khi đứng giữa sân
trường, khi cùng các bạn vào
lớp( chú ý phân tích cảm giác
khác biệt về cùng một sự vật, sự
việc trước và trong buổi tựu
trường đầu tiên)
Bước 3:
-Các từ ngữ, chi tiết trên tập
trung biểu đạt chủ đề của văn
bản, không nói về chủ đề
khác.Ta nói văn bản này có tính
thống nhất về chủ đề
Vậy tính thống nhất về chủ đề
của văn bản là gì?Tính thống
nhất về chủ đề của văn bản thể
hiện ở những phương dịên nào
của văn bản?
III-Hoạt động 3:Hướng dẫn
HS làm luyện tập:
-Hướng dẫn, gợi ý để các nhóm
thảo luận làm luyện tập
-Lắng nghe
-Gọi HS nhận xét, bổ sung ý
kiến cho bạn
-Nhận xét, chốt lại ý đúng
choHS
“Tôi quên thế nào được …”
Bước 2:
+Các từ ngữ như: “lòng tôi lại
nao nức…đầu tiên”, “lần đầu tiên đến trường”, “tôi quên thế nào được…”
+TL:.trên đường đi học.
.con đường:quen đi lại lắm lần
->thấy lạ, cảnh vật chung quanh đều thay đổi
.hành vi:lội qua sông thả diều,
ra đồng nô đùa -> đi học, cố làm như một học trò thật sự
Bước 3:
-HS trả lời dựa vào hai ý cuối cùng của ghi nhớ
III-Hoạt động 3: Làm luyện tập:
-Nghe GV hướng dẫn thảo luận-> tiến hành thảo luận nhóm làm luyện tập
-Đại diện nhóm trình bài ý kiến
-Nhận xét, bổ sung ý kiến cho bạn
-Lắng nghe và ghi nhận ý kiến đúng vào vở
III-Luyện tập:
1/Phân tích tính thống nhất
về chủ đề của văn bản
“Rừng cọ quê tôi”(Nguyễn
Thái Vân).
a/Văn bản trên viết về “Rừng
cọ quê tôi”và nó được trình
bài theo thứ tự:
-Giới thiệu rừng cọ
-tả cây cọ
-tác dụng của cây cọ
-Tình cảm gắn bó với cây cọ Các ý đó được sắp xếp hợp
lý, không nên thay đổi Nếu đổi thì bài văn sẽ thiếu mạch lạc, thiếu thống nhất
b/Chủ đề của văn bản trên là
“Rừng cọ quê tôi”
c/d/Chứng minh:Chủ đề
Trang 3được thể hiện trong toàn văn bản như:
- “Rừng cọ trập trùng”.
- “Thân cọ…”, “Búp cọ…”,
“Lá cọ…”
- “Căn nhà tôi ở núp dưới rừng cọ - -“Ngày ngày đến lớp, tôi đi trong rừng cọ”.
- “Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ.”
“ Dù ai đi ngược về xuôi… sông Thao”.
2/Ý b và c sẽ làm cho bài
văn lạc đề
3/-Có những ý lạc đề:c và h.
-Những ý thiếu tập trung vào
chủ đề:b và e.
* Có thể viết lại như sau: -Câu a giữ nguyên.
-b/Cảm thấy con đường “
quen đi lại lắm lẩn” tự nhiên
cảm thấy lạ.
-c/bỏ.
d/giữ nguyên.
e/Cảm thấy ngôi trường có
nhiều biến đổi
g/Thấy gần gũi với lớp học,
với người bạn mới
h/ bỏ.
4- Củng cố: 5 phút.
-Chủ đề của văn bản là gì?Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản?Tính thống nhất về chủ đề của văn bản được thể hiện ở những phương diện nào?
5-Dặn dò:1 phút.
-Học bài và làm bài luyện tập còn lại
-Hướng dẫn HS chuẩn bị bài: “Trong lòng mẹ”.
-GV nhận xét, xếp loại tiết học