giao an van 8 ca nam

(Töø ngöõ chuû ñeà thöôøng duøng laøm ñeà muïc hoaëc ñöôïc laëp nhieàu laàn baèng caùc ñaïi töø, caùc töø ñoàng nghóa nhaèm duy trì ñoái töôïng caàn noùi ñeán trong ñoaïn v[r]

HS: - Cảm nhận được tõm trạng, cảm giỏc của nhõn vật tụi trong buổi tựu

trường đầu tiờn trong một trớch truyện cú sử dụng kết hợp cỏc yếu tố miờu tả và biểucảm

 Troùng taõm:

1 Kiến thức:

- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong đoạn trớch “Tụi đi học”

- Nghệ thuật miờu tả tõm lý của trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự

sự qua ngũi bỳt Thanh Tịnh

2 Kĩ năng:

- Rèn cho HS kĩ năng - Đọc – hiểu đoạn trớch tự sự cú yếu tố miờu tả và biểu cảm

- Trỡnh bày những suy nghĩ, tỡnh cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thõn

1/ GV: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2/ HS: Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo SGK.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

HĐ2: ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN ( 80’)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Cho HS đọc kĩ chú thích * và trình bày

ngắn gọn về tác giả Thanh Tịnh?

HS trả lời GV lu ý thêm

- Giaựo vieõn coự theồ giụựi thieọu theõm veà

taực giaỷ Thanh Tũnh

(Thanh Tũnh 1911-1988, teõn thaọt laứ Traàn

Vaờn Ninh, leõn 6 tuoồi ủoồi teõn laứ Traàn

Thanh Tũnh OÂng hoùc tieồu hoùc vaứ trung

hoùc ụỷ Hueỏ, tửứ naờm 1933 baột ủaàu ủi laứm

roài vaứo ngheà daùy hoùc Trong sửù nghieọp

I Tìm hiểu chung :

1 Taực giaỷ:

Thanh Tịnh (1911–1988)-Tờn thật:Trần văn Ninh

-6 tuổi đổi tờn là Trần Thanh Tịnh

- Quờ : Huế -Thành cụng ở lĩnh vực thơ và tr ngắn

- Tỏc phẩm chớnh : Quờ mẹ, Đi giữamột mựa sen

-Saựng taực cuỷa oõng thửụứng toaựt leõn veỷ

saựng taực cuỷa mỡnh, oõng coự maởt treõn

nhieàu lúnh vửùc saựng taực: truyeọn ngaộn,

truyeọn daứi, thụ ca, buựt kyự vaờn hoùc…

Nhửng oõng thaứnh coõng nhaỏt laứ lúnh vửùc

truyeọn ngaộn(Queõ meù) vaứ thụ Nhửừng

truyeọn ngaộn hay nhaỏt cuỷa TT nhỡn chung

toaựt leõn moọt tỡnh caỷm eõm dũu, trong treỷo

Vaờn oõng nheù nhaứng maứ thaỏm saõu, mang

dử vũ vửứa man maực buoàn thửụng, ngoùt

ngaứo quyeỏn luyeỏn Toõi ủi hoùc laứ moọt

trửụứng hụùp tieõu bieồu)

? Văn bản Tôi đi học đợc trích từ tác

phẩm nào ?

Gv hửụựng daón HS ủoùc vaờn baỷn

Chú ý đọc giọng chậm, dịu, hơi buồn và

lắng sâu; cố gắng diễn tả đợc sự thay đổi

tâm trạng của nhân vật " tôi " ở những lời

thoại cần đọc giọng phù hợp

- Gv nhaọn xeựt gioùng ủoùc cuỷa HS

- Gv hửụựng daón HS giải thích caực chuự

? Xét về thể loại văn học Văn bản “Tụi đi

học” đươc viết theo thể loại nào ?Thuộc

kiểu VB nào?PTBĐ là gỡ?

Gợi ý:

?Vaờn baỷn ủửụùc vieỏt theo doứng hoài tửụỷng

hay hieọn taùi ?

? Vaờn baỷn ủửụùc sửỷ duùngPTBĐ nào?

- Văn bản biểu cảm - thể hiện cảm xúc,

tâm trạng

Mạch truyện đợc kể theo dòng hồi tởng

của nhân vật " Tôi ", theo trình tự thời

gian của buổi tựu trờng đầu tiên

?Truyeọn coự boỏ cuùc nhử theỏ naứo?

Vậy có thể tạm ngắt thành những đoạn

nh thế nào?

+ Cảm nhận của “Tụi” trờn đường tới

trường => từ đầu… ngọn nỳi

+ Cảm nhận của “Tụi” lỳc ở sõn trường

=> tiếp theo… nghĩ cả ngày nữa

ủaốm thaộm ,tỡnh caỷm eõm dũu trong treỷo

2 Taực phaồm:

“T Vaờn baỷn “ Toõi ủi hoùc”ủửụùc in trongtaọp “Queõ meù” cuỷa Thanh Tũnh

-KVB:Văn bản nhật dụng -Thể loại:Truyện ngắn trữ tỡnh -PTBĐ:TS xen MT và BC

- Bố cục:3 đoạn

+ Cảm nhận của “Tụi” trong lớp học

? Nỗi nhớ buổi tựu trờng đợc khơi nguồn

từ thời điểm nào?

- Thời điểm: cuối thu thời điểm khai

tr-ờng

? Em có nhận xét gì về thời điểm ấy?

? Cảnh thiên nhiên, cảnh sinh hoạt hiện

lên nh thế nào?

? Tại sao thời điểm, cảnh thiờn nhiờn,

cảnh sinh hoạt lại trở thành KN trong tõm

trớ của TG?

Đú là thời điểm, nơi chốn quen thuộc gần

gủi, gắn liền với tuổi thơ của tỏc giả ở quờ

hương Đú là lần đầu tiờn được cắp sỏch

tới trường

* GV chốt:

- Sự liên tởng tơng đồng, tự nhiên giữa

hiện tại và quá khứ của bản thân đã khơi

nguồn kỉ niệm ngày đầu cắp sách tới

GV: Nhửừng caỷm xuực cuỷa taực giaỷ qua caực

tửứ nao nửực, mụn man… goựp phaàn ruựt

ngaộn khoaỷng thụứi gian quaự khửự vaứ hieọn

taùi, laứm cho caõu chuyeọn xaỷy ra tửứ laõu

laộm maứ nhử hoõm qua

(Tiết 2)

GV chuyển ý: Vậy trên con đờng cùng mẹ

đến trờng, nhân vật tôi có tâm trạng nh thế

nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp ở đoạn 2

- Cho hoùc sinh ủoùc từ: “Buoồi mai hoõm

aỏy” ủeỏn “treõn ngoùn nuựi”.

? Trờn đường tới trường c x NV tụi được

1 Tâm trạng của nhân vật tôi trong

buổi tựu tr ờng đầu tiên:

* Khơi nguồn kỉ niệm:

- Thời điểm gợi nhớ: cuối thu

- Cảnh thiên nhiên: Lá rụng nhiều, mâybàng bạc

- Cảnh sinh hoạt: Mấy em nhỏ rụtrè

=> Liên tởng tơng đồng, tự nhiên giữahiện tại - quá khứ

- Tâm trạng: Nao nức, mơn man, tngbừng rộn rã

*Trên con đ ờng cùng mẹ tới tr ờng:

- Cảm thấy trang trọng, đứng đắn

=> dấu hiệu đổi khỏc trong tỡnh cảm vànhận thức của cậu bộ ngày đầu đếntrường

lắm lần mà => thấy lạ

- Cảm nhận cảnh vật đÒu thay đổi

thấy tr trọng, đứng đắn

? Điều này chứng tỏ điều gì?

? Chi tiết “tôi không còn lội qua sông thả

diều như như thường ngày… sơn nữa” có

ý nghĩa gì ?

- Thay đổi hành vi : Lội qua sông thả

diều, đi ra đồng nó đùa => đi học => cậu

bế tự thấy mình lớn lên, nhận thức của

cậu bé về sự nghiêm túc học hành

? Có thể hiểu gì về nhân vật “Tôi” qua chi

tiết “ghì thật chặt 2 cuốn vở mới trên tay

và muốn thử sức mình tự cầm bút thước”

=> Có chí học ngay từ đầu muốn tự mình

đảm nhiệm việc học tập, muốn được

chửng chạc như bạn bè, không thua kém

? Cảnh trước sân trường làng Mĩ Lí lưu

lại trong tâm trí tác giả có gì nổi bật

- Trường Mĩ Lí : Rất đông người, ngời

nào cũng đẹp

? Cảnh tượng được nhớ lại có ý nghĩa gì ?

=> Phong cảnh không khí đặc biệt của

ngày hội khai trường

=>Thể hiện t tưởng hiếu học của NDta ?

Khi tả những học trò nhỏ tuổi lần đầu đến

trường, tác giả dung hình ảnh so sánh

nào ?

- Trường Mĩ Lí : Cao ráo, sạch sẽ hơn các

nhà trường trong làng => xinh xắn, oai

nghiêm như đình làng… khiến tôi lo sợ

- Bì ngì, íc ao thÇm vông-Ch¬ v¬, vông vÒ, lóng tóng

? Ngµy ®Ìu ®Õn tríng em cê nh÷ng c¶m

gi¸c vµ t©m tr¹ng nh nh©n vỊt " T«i "

kh«ng? Em cê thÓ kÔ l¹i cho c¸c b¹n nghe

vÒ kÜ niÖm ngµy ®Ìu ®Õn tríng cña em?

? Qua 3 ®o¹n v¨n trªn em thÍy t¸c gi¶ ®·

sö dông nghÖ thuỊt g×?

- So s¸nh

? T¸c dông cña biÖn ph¸p nghÖ thuỊt ®ê?

-Gîi c¶m, lµm nìi bỊt t©m tr¹ng cña nh©n

vỊt " t«i " còng nh cña nh÷ng ®øa trÎ ngµy

®Ìu ®Õn tríng

HS chó ý ®o¹n tiÕp theo

? T©m tr¹ng cña nh©n vỊt " T«i " Khi

nghe «ng §ỉc ®ôc b¶n danh s¸ch hôc sinh

míi nh thÕ nµo?

? Ñöôïc ngöôøi ta nhìn ngaĩm nhieău, tađm

tráng “tođi” nhö theâ naøo?

? V× sao t«i bÍt gi¸c giói ®Ìu vµo lßng mÑ

nøc nì khêc khi chuỈn bÞ vµo líp

( C¶m gi¸c l¹ lïng, thÍy xa mÑ, xa nhµ,

kh¸c h¼n nh÷ng lóc ch¬i víi chóng b¹n)

? Cê thÓ nêi chó bÐ nµy cê tinh thÌn yÕu

®uỉi hay kh«ng?

? Taât cạ nhöõng chi tieât tređn cho thaây ñoù

laø moôt tađm tráng nhö theâ naøo?

HS ®ôc ®o¹n cuỉi:

? Khi böôùc vaøo choê ngoăi trong lôùp cạm

giaùc cụa nhađn vaôt “tođi” nhö theâ naøo?

? Ñoù laø moôt tađm tráng nhö theẫ naøo?

? Dßng chö " t«i ®i hôc " kÕt thóc truyÖn

cê ý nghÜa g×?

Dßng chö tr¾ng tinh, th¬m tho, tinh khiÕt

nh niÒm tù hµo hơn nhiªn trong s¸ng cña

" t«i "

?Th¸i ®ĩ, cö chØ cña nh÷ng ngíi lín ( ¤ng

§ỉc, thÌy gi¸o trÎ, ngíi mÑ ) nh thÕ

nµo? §iÒu ®ê nêi lªn ®iÒu g×?

Caùc phú huynh chuaơn bò chu ñaùo cho con

em ôû buoơi töïu tröôøng ñaău tieđn, trađn

tróng tham döï buoơi leê quan tróng naøy;

OĐng ñoâc laø hình ạnh ngöôøi thaăy moôt

ngöôøi laõnh ñáo töø toân bao dung, chöùng

toû ođng laø ngöôøi vui tính, bao dung; traùch

nhieôm taâm loøng cụa cụa gia ñình nhaø

* Khi nghe «ng §ỉc gôi tªn vµ ríi tay

mÑ vµo líp:

- Nghe gói ñeân teđn : giaôt mình vaø luùngtuùng

- Lóng tóng cµng lóng tóng h¬n

- Ruùi ñaău vaøo loøng mé nöùc nôû khoùc

 Tađm tráng lo laĩng, hoăi hoôp

* Khi ngơi vµo chì cña m×nh ®ên nhỊn tiÕt hôc ®Ìu tiªn :

- Nhìn baøn gheâ lám nhaôn laø vaôt cụarieđng mình

- Bán chöa heă quen bieât nhöng khođngcạm thaây xa lá

 Tađm tráng vöøa xa lá vöøa gaăn guõinhöng vöøa ngôõ ngaøng lái vöøa töï tin

- Nh©n hỊu th¬ng yªu vµ bao dung

* Ý nghĩa: Buổi tựu trường đầu tiín sẻ mêi mêi không thể năo quyín trong kí

ức của nhă thơ Thanh Tịnh

III/- Tưng kÕt

 Ghi nhí SGK

trửụứng ủoỏi vụựi theỏ heọ tửụng lai).

? Em đã học những văn bản nào có tình

cảm ấm áp, yêu thơng của những ngời mẹ

đối với con? ( Cổng trờng mở ra, mẹ

tôi )

?Noọi dung vaờn baỷn theồ hieọn ủieàu gỡ?

Taõm traùng hoài hoọp, caỷm giaực bụừ ngụừ cuỷa

nhaõn vaọt “toõi” trong buoồi tửùu trửụứng ủaàu

tieõn

? Neõu nhửừng neựt ủaởc saộc veà ngheọ thuaọt?

- Boỏ cuùc theo doứng hoài tửụỷng, caỷm nghú

cuỷa nhaõn vaọt theo trỡnh tửù thụứi gian; Taực

phaồm giaứu chaỏt trửừ tỡnh ủan xen giửừa tửù

sửù vaứ mieõu taỷ vụựi boọc loọ taõm traùng caỷm

xuực

HS đọc to, rõ ghi nhớ SGK

Hoaùt ủoọng 3: Luyeọn taọp.

- Giaựo vieõn cho hoùc sinh luyeọn taọp theo

caõu hoỷi trong SGK

- Cho hoùc sinh laứm baứi 1, coự theồ gụùi yự

ủeồ caực toồ thaỷo luaọn ủoùc baứi ủaùi dieọn cuỷa

nhoựm

- Baứi 2 cho caực em veà nhaứ laứm

IV LUYEÄN TAÄP

- Nắm kĩ nội dung bài học

- Viết một đoạn văn ngắn phát biểu cảm nghĩ của bản thân ngày đầu đếntrờng

- Xem trớc bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

***************************************************

Ngày soạn: 9-8 Ngày dạy :17-8

Tiết 3:

Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

I M ức độ cần đạt

- Phõn biệt được cấp độ khỏi quỏt về nghĩa của từ

- Biết vận dụng hiểu biết về cấp độ khỏi quỏt của nghĩa từ ngữ vào đọc – hiểu và tạolập văn bản

 Troùng taõm :

1.Ki ến thức :

Cấp độ khỏi quỏt về nghĩa của từ ngữ

2.K ĩ năng :

Thực hành so sỏnh, phõn tớch cấp độ khỏi quỏt về nghĩa của từ ngữ

3 Thái độ: Giáo dục HS ý thức tự học

II Chuẩn bị:

1/ GV: soạn giáo án.

2/ HS:Xem trớc bài mới.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạv và học:

GV cho HS quan sát sơ đồ trong SGK

? Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của từ thú, chim, cá? Tại sao?

- Vì: Phạm vi nghĩa của từ động vật bao

hàm nghĩa của 3 từ thú, chim, cá

? Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của từ voi, hơu? Từ chim rộng

hơn từ tu hú, sáo?

? Nghĩa của các từ thú, chim, cá rộng hơn

đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ nào?

+Nghúa cuỷa moọt tửứ coự theồ roọng hay heùp

hụn nghúa cuỷa tửứ khaực

+Moọt tửứ coự nghúa roọng hụn khi phaùm

vi nghúa cuỷa tửứ ngửừ ủoự bao haứm phaùm vi

nghúa cuỷa tửứ ngửừ khaực

+Moọt tửứ coự nghúa heùp khi ủửụùc bao

haứm nghúa cuỷa tửứ khaực

? Một từ ngữ có thể vùa có nghĩa rộng và

nghĩa hẹp đợc không? Tại sao?

- Vì tính chất rộng hẹp của nghĩa từ ngữ

1.Mẫu

2 Nhận xét:

- Nghĩa từ : Động vật > thỳ, chim, cỏ

- Nghĩa từ thỳ, chim, cỏ > voi, hươu, tu

hỳ, sỏo, cỏ rụ, cỏ thu

- Nghĩa từ : Động vật > thỳ, chim, cỏ > voi, hưu,

tu hỳ, sỏo, cỏ rụ, cỏ thu

Cho HS th¶o luËn 1 nhãm lµm mét c©u

Cho HS lªn b¶ng ghi nh÷ng tõ ng÷ cã

nghÜa hĐp cđa c¸c tõ ë BT3 trong thêi gian

3 phĩt? ( C©u a, b, c, d)

Hs đọc và xác định yêu cầu của bài tập

-Thực hiện các yêu cầu theo định

hướng

Định hướng:

-Xét các nghĩa của các từ

-Xét xem từ nào không cùng trường

nghĩa

Sửa bài:

-HS nhận xét chéo

GV nhận xét và đưa đáp án

? Cho học sinh chỉ ra các động từ sau đó

tìm các từ trong phạm vi

a, Thuốc lào b, Thủ quỹ

c, Bút điện d, Hoa tai

5.Bài tập 5 :

-Động từ cĩ nghĩa rộng : Khĩc -Động từ cĩ nghĩa hẹp : Nức nở, sụt sùi

- Chủ đề văn bản

- Những thể hiện của chủ đề trong một văn bản

2.K ĩ năng :

- Đọc – hiểu và cú khả năng bao quỏt toàn bộ văn bản

- Trỡnh bày một văn bản (núi, viết) thống nhất về chủ đề

3 Thái độ:

- HS có ý thức xác định chủ đề và có tính nhất quán khi xác định chủ đề của văn bản

II Chuẩn bị:

1/ GV: Soạn giáo án.

2/ HS:Học bài cũ và xem trớc bài mới

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

- Cho hoùc sinh ủoùc laùi vaờn baỷn Toõi ủi

hoùc.

? Taực giaỷ nhụự laùi nhửừng kyỷ nieọm saõu saộc

naứo trong thụứi thụ aỏu cuỷa mỡnh? Sửù hoài

tửụỷng aỏy gụùi leõn nhửừng aỏn tửụùng gỡ

trong loứng taực giaỷ?

- Taực giaỷ nhụự laùi nhửừng kyỷ nieọm saõu saộc

trong thụứi thụ aỏu laứ buoồi ủaàu ủi hoùc Sửù

hoài tửụỷng ủaừ gụùi leõn trong caỷm giaực

baõng khuaõng, xao xuyeỏn veà taõm traùng

naựo nửực bụừ ngụừ theo trỡnh tửù cuỷa buoồi

tửùu trửụứng ủaàu tieõn

- Caực em vửứa traỷ lụứi ủoự laứ chuỷ ủeà

? Haừy phaựt bieồu chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn

treõn laứ gỡ?

- (Nhửừng kyỷ nieọm saõu saộc veà buoồi tửùu

trửụứng ủaàu tieõn)

? Tửứ caực nhaọn thửực treõn em haừy cho

bieỏt chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn laứ gỡ?

(Chuỷ ủeà vaờn baỷn laứ ủoỏi tửụùng vaứ vaỏn ủeà

chớnh ủửụùc taực giaỷ neõu leõn trong vaờn

baỷn.)

? Caờn cửự vaứo ủaõu em bieỏt vaờn baỷn Toõi

ủi hoùc noựi leõn nhửừng kyỷ nieọm cuỷa taực

giaỷ veà buoồi tửùu trửụứng ủaàu tieõn?

I/ - Chủ đề của văn bản:

1 Mẫu

2 Nhận xét

- Chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn Toõi ủi hoùc: Nhửừng

kyỷ nieọm saõu saộc veà buoồi tửùu trửụứng ủaàutieõn

=> Chuỷ ủeà vaờn baỷn laứ ủoỏi tửụùng vaứ vaỏnủeà chớnh ủửụùc taực giaỷ neõu leõn trong vaờnbaỷn

II/ - Tính thống nhất về chủ đề của văn bản:

- Nhan ủeà, tửứ ngửừ, caõu vaờn noựi veà taõmtraùng cuỷa taực giaỷ trong laàn ủaàu tieõn ủihoùc

? ẹeồ taựi hieọn nhửừng kyỷ nieọm veà ngaứy

ủaàu tieõn ủi hoùc, taực giaỷ ủaừ ủaởt nhan ủeà

cuỷa vaờn baỷn vaứ sửỷ duùng nhửừng tửứ ngửừ,

caõu nhử theỏ naứo?

(nhan ủeà, tửứ ngửừ, caõu vaờn noựi veà taõm

traùng cuỷa taực giaỷ Toõi ủi hoùc coự yự nghúa

tửụứng minh giuựp chuựng ta hieồu noọi dung

cuỷa vaờn baỷn)

- Tửứ ngử ừ: nhửừng kyỷ nieọm mụn man….ủi

hoùc…hai quyeồn vụỷ mụựi

- Caõu: Hoõm nay toõi ủi hoùc Haống naờm…

tửùu trửụứng Toõi queõn theỏ naứo…saựng aỏy

Hai quyeồn vụỷ thaỏy naởng Toõi baọm chuựi

xuoỏng ủaỏt

? Vaờn baỷn Toõi ủi hoùc taọp trung hoài

tửụỷng laùi taõm traùng hoài hoọp, caỷm giaực

bụừ ngụừ cuỷa nhaõn vaọt “toõi” trong buoồi

tửùu trửụứng ủaàu tieõn Tỡm nhửừng tửứ ngửừ

chửựng toỷ taõm traùng ủoự in saõu trong loứng

nhaõn vaọt “toõi” suoỏt cuoọc ủụứi?

(Sửù thay ủoồi taõm traùng cuỷa nhaõn vaọt:

+ Treõn ủửụứng ủi: caỷm nhaọn veà con

ủửụứng cuừng khaực, thay ủoồi haứnh ủoọng

loọi qua soõng

+ Treõn saõn trửụứng: caỷm nhaọn veà ngoõi

trửụứng, caỷm giaực bụừ ngụừ luựng tuựng khi

xeỏp haứng vaứo lụựp

+ Trong lụựp: Caỷm thaỏy xa meù, nhụự nhaứ

? Dửùa vaứo vieọc phaõn tớch treõn cho bieỏt

theỏ naứo tớnh thoỏng nhaỏt chuỷ ủeà vaờn baỷn?

Laứm theỏ naứo ủeồ ủaỷm baỷo tớnh thoỏng

nhaỏt ủoự?

- (Tớnh thoỏng nhaỏt veà chuỷ ủeà cuỷa vaờn

baỷn coự lieõn heọ maọt thieỏt vụựi tớnh maùch

laùc vaứ tớnh lieõn keỏt Moọt vaờn baỷn khoõng

maùch laùc khoõng lieõn keỏt thỡ vaờn baỷn ủoự

khoõng ủaỷm baỷo tớnh thoỏng nhaỏt vụựi chuỷ

ủeà )

*

Hoaùt ủoọng3: Luyeọn taọp:

Baứi taọp 1

- Tính thống nhất là sự nhất quán về ý đồ,

ý kiến cảm xúc của tác giả thể hiện trongvăn bản

- Thể hiện: + Nhan đề

+Quan hệ giữa các phần, từngữ chi tiết

+ Đối tợng

III Luyeọn taọp

Baứi 1a/ Caờn cửự vaứo:

- Nhan ủeà cuỷa vaờn baỷn: Rửứng coù queõ toõi.

- Phaõn tớch tớnh thoỏng nhaỏt veà chuỷ ủeà

cuỷa vaờn baỷn:

+ Vaờn baỷn treõn vieỏt veà ủoỏi tửụùng naứo?

vaỏn ủeà gỡ? Caực ủoaùn vaờn ủaừ trỡnh baứy

ủoỏi tửụùng vaứ vaỏn ủeà theo moọt thửự tửù

naứo?

+ Theo em coự theồ thay ủoồi traọt tửù naứy

ủửụùc khoõng?

? Neõu chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn treõn?

?Haừy chửựng minh raống chuỷ ủeà ủửụùc theồ

hieọn trong toaứn vaờn baỷn?

? Tỡm caực tửứ ngửừ, caực caõu tieõu bieồu theồ

hieọn chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn?

Baứi taọp 2

- Trao ủoồi vaứ xem yự naứo seừ laứm cho baứi

bũ laùc ủeà

Baứi taọp 3

- Haừy thaỷo luaọn cuứng baùn ủeồ boồ sung,

lửùa choùn, ủieàu chổnh laùi caực tửứ, caực yự

thaọt saựt vụựi yeõu caàu cuỷa ủeà baứi

Coự theồ tham khaỷo :

a Cửự muứa thu veà, moói laàn thaỏy caực em

nhoỷ nuựp dửụựi boựng meù laàn ủaàu tieõn ủeỏn

trửụứng, loứng laùi nao nửực, roọn raừ, xoỏn

xang

b Caỷm thaỏy con ủửụứng thửụứng “ủi laùi

laộm laàn” tửù nhieõn cuừng thaỏy laù, nhieàu

caỷnh vaọt thay ủoồi

c Muoỏn thửỷ coỏ gaộng tửù mang saựch vụỷ

nhử moọt hoùc troứ thửùc thuù

d Caỷm thaỏy ngoõi trửụứng voỏn qua laùi

nhieàu laàn cuừng coự nhieàu thay ủoồi

ủ Caỷm thaỏy gaàn guừi, thaõn thửụng ủoỏi

vụựi lụựp hoùc, vụựi nhửừng ngửụứi baùn mụựi

- Caực ủoaùn: giụựi thieọu rửứng coù, taỷ caõycoù, taực duùng cuỷa caõy coù, tỡnh caỷm gaộnboự vụựi caõy coù Caực yự lụựn cuỷa phaàn thaõnbaứi ủửụùc saộp xeỏp hụùp lyự, caực yự raứnhmaùch lieõn tuùc neõn khoõng thay ủoồi

b/ Chuỷ ủeà: Veỷ ủeùp vaứ yự nghúa rửứng coùqueõ toõi

c/ Chuỷ ủeà ủửụùc theồ hieọn toaứn vaờn baỷn:nhan ủeà, caực yự cuỷa vaờn baỷn tửứ giụựi thieọu-> taỷ -> taực duùng -> tỡnh caỷm

d/ Hai caõu cuoỏi

Baứi 2

YÙ b vaứ dBaứi 3

- Coự nhửừng yự laùc chuỷ ủeà : c,g

- Coự yự hụùp vụựi chuỷ ủeà nhửng do caựchdieón ủaùt chửa toỏt neõn thieỏu sửù taọp trungvaứo chuỷ ủeà : b,e

Hoạt động 4: Củng cố,dặn dò

4 Củng cố

- Chủ đề là gi? thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản?

5 Dặn dò:

- Làm bài tập 3, chú ý diễn đạt câu b, e cho sát ( tập trung ) với chủ đề

- Viết một đoạn văn về chủ đề: Mùa thu với những ấn tợng sâu sắc nhất

- Chuẩn bị bài " Trong lòng mẹ "

Ngày soạn: 16-8 Ngày dạy :23-8

- Cú được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi ký

- Thấy được đặc điểm của thể văn hồi ký qua ngũi bỳt Nguyờn Hồng : thấmđượm chất trữ tỡnh, lời văn chõn thành, dạt dào cảm xỳc

 Troùng taõm :

1.Ki ến thức :

- Khỏi niệm về thể loại hồi ký

- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong đoạn trớch “Trong lũng mẹ”

- Ngụn ngữ truyện thể hiện niềm khỏt khao tỡnh cảm ruột thịt chỏy bỏng củanhõn vật

- í nghĩa giỏo dục : những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ỏc khụng thể làmkhụ hộo tỡnh cảm ruột thịt sõu nặng, thiờng liờng

2.K ĩ năng :

- Bước đầu biết đọc – hiểu một văn bản hồi ký

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt trong văn bản tự

2/ HS: Học bài cũ, trả lời câu hỏi bài mới SGK.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:

HĐ1: KHỞI ĐỘNG

1/ OÅn ủũnh toồ chửực : Kieồm tra sú soỏ.

2/ Kieồm tra b aứi cuừ :

- Toõi ủi hoùc ủửụùc vieỏt theo theồ loaùi truyeọn naứo? Vỡ sao em bieỏt? (truyeọn

ngaộn, hoài tửụỷng, keỏt hụùp tửù sửù – mieõu taỷ - bieồu caỷm Noọi dung boỏ cuùc maùch vaờn.)

3/ Baứi mụựi

Nguyờn Hồng là một trong những nhà văn cú một thời thơ ấu thật cay đắng, khốnkhổ Những kỷ niệm ấy đó đựoc nhà văn viết lại với“rung động cực điểm của một linhhồn trẻ dại” trong tập tiểu thuyết tự thuật “Những ngày thơ ấu” Kỷ niệm về người mẹđỏng thương qua cuộc trũ chuyện với bà cụ cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong nhữngtruyện cảm động nhất

HĐ2: ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

- N/v tơi uất ức xĩt xa ,hồi hộp, s sướng

-Bà cơ ngọt ngào, giả dối

- G/v đọc mẫu, 3 – 4 h/s đọc => nxét

Cho học sinh đọc từ khó trong SGK

(Lưu ý 5,8,12,13,14 và 17)

- Giáo viên có thể giải thích thêm về

một số từ khó giỗ đầu, đoạn tang.

? Nêu đôi nét về nhà văn Nguyên Hồng

GV : Nguyên Hồng là nhà văn của

những người nghèo khổ Cha mất sớm,

nhà nghèo , ông phải thôi học sớm, năm

1935 ông theo mẹ ra Hải Phòng lần hồi

kiếm sống ở xóm Cấm, xóm chùa Đông

Khê, ông có tham gia vào TLVĐ, từng

được giải thưởng với tác phẩm Bỉ vỏ

-nhận giải thưởng HCM Sự nghiệp sáng

tác của ông đồ sộ với những sáng tác có

giá trị, ông là một trong những nhà văn

tiêu biểu nhất văn học 30 - 45 Văn xuôi

của ông giàu chất trữ tình, viết về thế

giới nhân vật ấy, ông bộc lộ niềm

thương cảm sâu sắc, lòng trân trọng với

những vẻ đẹp cao quý ấy Đó là văn

của một trái tim nhạy cảm, dễ bị tổn

thương, dễ rung động đến cực điểm với

nỗi đau và niềm hạnh phúc bình dị của

con người nhất là phụ nữ và tuổi thơi

“Thấm nhuần trong toàn bộ sáng tác

của Nguyên Hồng là lòng nhân đạo

-một chủ nghĩa nhân đạo bao giờ cũng

thắm thiết, mãnh liệt và sôi nổi, ông

thường hướng tình thương của mình vào

2 nhân vật: phụ nữ và trẻ em nghèo

trong XH cũ”(Nguyễn Đăng Mạnh).

? Những hiểu biết của em về tác phẩm?

Thời thơ ấu trải nhiều cay đắng gian

khổ đã trở thành nguồn cảm hứng cho

tác phẩm tiểu thuyết - hồi ký tự truyện

cảm động của NH Tác phẩm gồm 9

chương, mỗi chương kể 1 kỷ niệm sâu

- VÞ trÝ : “Trong lòng mẹ” thuộc chương

IV trích trong tập hồi ký “NNT” củaNguyên Hồng

saộc cuỷa taực giaỷ, ủoaùn trớch thuoọc chửụng

4 cuỷa taực phaồm

? Tác phẩm đợc viết theo thể loại gì?

(Tieồu thuyeỏt - tửù truyeọn keỏt hụùp nhuaàn

nhuyeón bieồu caỷm - mieõu taỷ - keồ chuyeọn

Nhaõn vaọt keồ chuyeọn cuừng laứ chớnh taực

giaỷ keồ chuyeọn ủụứi mỡnh moọt caựch trung

thửùc vaứ chaõn thaứnh)

? Neõu boỏ cuùc cuỷa vaờn baỷn? Boỏ cuùc cuỷa

vaờn baỷn naứy coự ủieồm gỡ gioỏng vaứ khaực

so vụựi vaờn baỷn Toõi ủi hoùc?

P1 : từ đầu - đến chứ : Hoàn cảnh sống

của bé Hồng

P2: còn lại : Bé Hồng gặp lại mẹ

(keồ theo trỡnh tửù thụứi gian, theo hoài ửực

keồ keỏt hụùp vụựi mieõu taỷ vaứ boọc loọ caỷm

xuực Khaực ụỷ truyeọn TẹH lieàn maùch

trong thụứi gian ngaộn, TLM khoõng lieàn

maùch)

? Theo dõi vào phần đầu của văn bản cho

biết ? Hoàn cảnh của bé Hồng có gì đặc

biệt ?

? Cảnh ngộ ấy tạo nên thân phận của chú

bé Hồng nh thế nào ?

( Tiết 2)

? Theo dõi cuộc đối thoại giữa bà cô và bé

Hồng hãy cho biết : Nhân vật bà cô có

quan hệ nh thế nào với bé Hồng ?

- cô ruột

? Nhân vật bà cô hiện lên qua những chi

tiết và lời nói nào ?

-Lời núi: + Mày cú muốn ……

+ Sao lại khụng vào?

+ Mày dại quỏ

- Cử chỉ :

+ luụn tươi cười (Cười mà núi,cười

hỏi chỏu, cười kể cỏc chuyện cười rất

kịch)

? Cửỷ chổ cửụứi hoỷi vaứ noọi dung caõu hoỷi

cuỷa baứ coự phaỷn aựnh ủuựng taõm traùng cuỷa

baứ ủoỏi vụựi chaựu, vụựi chũ daõu khoõng?

- cử chỉ: Cời, hỏi- nụ cời và câu hỏi có vẻ

quan tâm, thơng cháu, tốt bụng nhng bằng

=> Cụ độc, đau khổ, luụn khao khỏt tỡnhthương người mẹ

* Tâm trạng của bé Hồng khi trò chuyện với ngời cô:

Lời núi: + Mày cú muốn ……

+ Sao lại khụng vào?

+ Mày dại quỏ

- Cử chỉ :

+ luụn tươi cười

ra ý nghĩa cay độc trong giọng nói và nét

mặt của bà cô

Raỏt kũch laứ gỡ?

? Em cú nhận xột gỡ về lời núi, cử chỉ,

thỏi độ của người cụ?

? Sau lời từ chối của Hồng, bà cô lại hỏi

gì? nét mặt và thái độ của bà thay đổi ra

sao?

Bà cô hỏi luôn, mắt long lanh nhìn chằm

chặp-> tiếp tục trêu cợt

- Cố ý xoáy sâu nổi đau của bé

- Tơi cời kể chuyện xấu mẹ trớc bé Hồng

GV : Baứ muoỏn keựo beự Hoàng vaứo cuoọc

chụi aực ủoọc ủaừ daứn tớnh saỹn, duứ chuự beự

im laởng cuựi ủaàu, khoeự maột cay cay baứ

vaón tieỏp tuùc taỏn coõng Cửỷ chổ “lieàn vo

vai cửụứi noựi raống” mụựi ủoọc aực, giaỷ doỏi

laứm sao “Maứy daùi quaự…em beự chửự” ẹeỏn

caõu naứy ngửụứi noựi khoõng chổ boọc loọ sửù

aực yự maứ coứn chuyeồn sang chaõm choùc,

nhuùc maù(chuự yự gioùng ủieọu mổa mai) baứ

vaón tieỏp tuùc ủoựng kũch, treõu cụùt chaựu

? Sau ủoự cuoọc ủoỏi thoaùi tieỏp tuùc dieón ra

nhử theỏ naứo?

? Maởc keọ chaựu cửụứi daứi trong tieỏng

khoực vaón tửụi cửụứi keồ caực chuyeọn veà chũ

daõu roài ủoồi gioùng nghieõm nghũ ra veỷ

thửụng xoựt boỏ beự Hoàng, ủieàu ủoự chửựng

toỷ baỷn chaỏt cuỷa baứ coõ beự Hoàng ra sao?

(Maởc cho chaựu phaón uaỏt nửực nụỷ nửụực

maột roứng roứng rụựt xuoỏng roài cửụứi daứi

trong tieỏng khoực, ngửụứi coõ vaón chửa

buoõng tha, baứ vaón tieỏp tuùc keồ veà sửù ủoựi

raựch, tuựng thieỏu cuỷa chũ vụựi veỷ thớch thuự,

dửụứng nhử ngửụứi coõ ủaừ ủaựnh ủeỏn mieỏng

ủoứn cuoỏi cuứng baứ muoỏn cho ủửựa chaựu

ủau khoồ hụn nửừa, theõ thaỷm hụn nửừa, vaứ

cuoỏi cuứng baứ ta mụựi haù gioùng ra veỷ ngoùt

ngaứo xoựt xa …

? Để nờu bật bc bà cụ T/g đó sd BPNT

gỡ ?

? Tỏc giả đó xõy dựng người cụ với tớnh

cỏch như vậy trong văn bản cú ý nghĩa

=> tỏ vẻ quan tõm, lời núi ngọt ngàonhưng giả dối , đầy mỉa mai, độc ỏc vànham hiểm

=> Lạnh lựng vụ cảm,sắc lạnh đến ghờrợn người của người cụ

=> NT kể , tả , đối lập hai tớnh cỏch

- Đú là một hỡnh ảnh mang ý nghĩa tố cỏo

người sống tàn nhẫn, khụ hộo cả tỡnh mỏu

mủ ruột rà trong XH t.dõn nửa phong kiến

lỳc bấy giờ

GV : Càng nhận ra sự thõm độc của người

cụ, bộ Hồng càng đau đớn uất hận, càng

trào lờn cảm xỳc yờu thương mónh liệt

đối với người mẹ bất hạnh của mỡnh

? Vậy khi nghe những lời núi gió dối,

thõm độc xỳc phạm đối với mẹ chỳ, bộ

Hồng đó cú những phản ứng tõm lý gỡ?

+) trớ úc ?

+) Từ ngữ ?

- Nhắc đến mẹ => trớ úc : sống dậy hỡnh

ảnh mẹ với vẻ rầu rầu, hiền từ

- Từ : “Cỳi đầu khụng đỏp”

T.trạng đau đớn, uất ức cực điểm, lũng

căm tức tột cựng của bộ Hồng đối với xó

hội cũ Trước bà cụ, bộ Hồng yếu ớt nhỏ

bộ mà kiờn cường, đau xút mà tự hào,

đ.biệt là dạt dào tỡnh thương yờu mẹ

? Qua đây, em hiểu đợc gì về tình cảm của

? Bé Hồng gặp mẹ trong hoàn cảnh nào ?

- Tan học , chợt thoáng thấy ngời giống

mẹ , liền đuổi theo gọi bối rối: Mợ ơi !

- Nhắc đến mẹ => trớ úc : sống dậy hỡnhảnh mẹ với vẻ rầu rầu, hiền từ

- Từ : “Cỳi đầu khụng đỏp”

“ cười đỏp” –

“ Lũng thăt lại”, -“khoộ mắt cay cay”

- “nước mắt rũng rũng”

- Bé Hồng đau đớn, uất ức, căm giận

=> Thấu hiểu, cảm thông hoàn cảnh bấthạnh của mẹ

Hồng giàu tình thơng mẹ, nhạy cảm,thông minh, quả quyết

2.Tỡnh yeõu thửụng maừnh lieọt cuỷa chuự beự Hoàng khi baỏt ngụứ gaởp meù:

- Tiếng gọi cuống quýt, mừng tủi, xút xađau đớn, hi vọng

Tiếng gọi đó là phản ứng tự nhiên , là sự

bật ra tất yếu sau một quá trình dồn nén

một vài chi tiết trên để thấy đợc khả năng

miêu tả trạng thái tâm lí rất tinh tế đó của

tác giả ?

Thật ra xe kéo chạy chầm chậm , chỉ vài

giây sau chú bé đã đuổi kịp vậy thì “ thở

hồng hộc , trán đẫm mồ hôi , chân ríu lại

những tủi hận, ưu phiền, thoả nỗi mong

nhớ bấy lõu là một đoạn truyện đậm chất

trữ tỡnh , một bài ca tuyệt vời về tỡnh mẹ

con vừa gần gũi, vừa thiờng liờng Những

hành động vội vó, cuống cuồng đuổi theo

xe mẹ, , rớu cả chõn, oà khúc nức nở…

nhịp văn gấp, vui mừng, hờn tủi mà rất trẻ

con, nhỏ bộ trước tỡnh mẹ bao la

? Cảm giỏc của bộ Hồng khi ở trong lũng

mẹ được miờu tả như thế nào? Hóy thử

bỡnh chi tiết này?

(-Thấy mẹ: tươi sỏng , đụi mắt trong, da

mịn

-Tụi ỏp đựi mẹ tụi , đầu ngả cỏnh tay mẹ

tụi

-thấy cảm giỏc ấm ỏp …mơn man khắp

=> thể hiện bé hồng rất khao khát đợc gặp

mẹ

- Khi gặp mẹ : Chạy đuổi theo chiếc xe thở hồng hộc , trán đẫm mồ hôi , rúi cảchân , khi mẹ hỏi oà khóc , khóc nức nở

=>Taõm traùng vui mửứng, hụứn tuỷi vaứ vaónraỏt treỷ con nhoỷ beự trửụực tỡnh meù bao la

 Cảm giỏc : Sung sướng vụ bờ ,miờn man được nằm trong lũng mẹ

da thịt

-Hơi thở, hơi quần ỏo thơm tho…

-phải bộ lại … ờm dịu vụ cựng …)

? Caỷm giaực sung sửụựng cửùc ủieồm cuỷa

chuự khi gaởp laùi meù vaứ ủửụùc naốm trong

loứng meù maứ chuự chụứ mong ủửụùc taực giaỷ

dieón taỷ cuù theồ baống giaực quan naứo?

ẹoaùn taỷ caỷnh sung sửụựng voõ bụứ daùt daứo,

mieõn man ủửụùc naốm trong loứng meù,

ủửụùc caỷm nhaọn baống taỏt caỷ caực giaực

quan cuỷa beự Hoàng ẹoự laứ nhửừng giaõy

phuựt thaàn tieõn haùnh phuực thaàn tieõn hieỏm

hoi nhaỏt, ủeùp nhaỏt cuỷa con ngửụứi Ngửụứi

meù vú ủaùi nhaỏt, cao caỷ maứ thaõn thửụng

nhaỏt, maựu muỷ ruoọt raứ bieỏt bao nhieõu

Trong loứng meù trong haùnh phuực daùt daứo,

taỏt caỷ moùi phieàn muoọn ủau khoồ tuỷi hoồ

cuừng nhử bong boựng xaứ phoứng, aựng maõy

trạng, gõy ấn tượng gợi cảm

? Qua văn bản em hiểu hồi kớ là gỡ?

Hồi kớ : Là một thể của kớ, ở đú người

viết kể lại những chuyện những điều

chớnh mỡnh đó trói qua, chứng kiến

? Nội dung văn bản mà tỏc giả muốn gửi

gắm đến chỳng ta qua văn bản là gỡ?

- Nổi đau xút, tủi cực của bộ Hồng trong

sự hắt hủi của họ hàng bờn nội (bà cụ)

- Niềm hạnh phỳc sung sướng của bộ

Hồng khi được sống “trong lũng mẹ” đú

là lũng kớnh yờu mẹ, tỡnh mẫu tử bất diệt

Hoùc sinh ủoùc ghi nhụự SGK/21

Hoạt động 3 : Luyện tập

Em hóy phỏt biểu cảm nghĩ về n.vật bộ

=> Beự Hoàng laứ ủửựa beự giaứu tỡnh caỷm,giaứu tửù troùng, tỡnh yeõu thửụng chaựy boỷngvụựi ngửụứi meù baỏt haùnh cuỷa mỡnh

* í ngh ĩa: Tỡnh mẫu tử là mạch nguồntỡnh cảm khụng bao giờ vơi cạn trong tõmhồn con người

III TOÅNG KEÁT

* Ghi nhụự (SGK)

Hồng ?

Cảnh ngộ mồ cụi , đỏng thương

-Cú tỡnh yờu thương mẹ sõu sắc

-Giàu lũng tự trọng , giàu t cảm , yờu

- Học kĩ nội dụng văn bản và chú ý đến mặt thành công về nghệ thuật.

- Viết một đoạn văn ghi lại những ấn tợng sâu sắc nhất về ngời mẹ của em

-Soaùn baứi: “Trửụứng tửứ vửùng”

+ẹoùc kú vaờn baỷn phaàn tỡm hieồu baứi sau ủoự traỷ lụứi caực caõu hoỷi ụỷ beõn dửụựi +ẹoùc trửụực ghi nhụự

+ẹoùc kú phaàn chuự thớch

Hoùc baứi: “Caỏp ủoọ khaựi quaựt cuỷa nghúa tửứ ngửừ” theo daởn doứ tieỏt 3

Ngày soạn: 16-8 Ngày dạy : 25-8

- Tập hợp cỏc từ cú chung nột nghĩa vào cựng một trường từ vựng

- Vận dụng kiến thức về trường từ dựng để đọc – hiểu và tạo lập văn bản

3 Thái độ: Giáo dục ý thức học tập của HS

II Chuẩn bị:

1/ GV: Phiếu học tập

2/ HS:Học bài củ, xem trớc bài trờng từ vựng.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

HĐ1: KHỞI ĐỘNG

1/ OÅn ủũnh lụựp : Kieồm tra sú soỏ

2/ Kieồm tra baứi cuừ:

- Theỏ naứo laứ moọt tửứ ngửừ coự nghúa roọng vaứ nghúa heùp? Cho vớ duù

3.Bài mới:

HĐ2: HèNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

- Cho hoùc sinh ủoùc ủoaùn vaờn sgk

- Nhaọn xeựt caực tửứ in ủaọm

trong một trường từ vựng cú chung một

nột nghĩa, là chỉ bộ phận cơ thể con người

? Neỏu taọp hụùp caực nhoựm tửứ in ủaọm aỏy

thaứnh moọt nhoựm tửứ thỡ chuựng ta coự moọt

trửụứng tửứ vửùng.Vaọy theo em, trửụứng tửứ

vửùng laứ gỡ?

? Cho nhoựm tửứ: cao, thaỏp, luứn, loứng

khoứng, gaày, beựo, xaực ve, bũ thũt, caự roõ

ủửùc.Neỏu duứng nhoựm trửụứng tửứ vửùng ủeồ

mieõu taỷ ngửụứi thỡ trửụứng tửứ vửùng cuỷa

nhoựm tửứ treõn laứ gỡ?

Hỡnh daựng cuỷa con ngửụứi

Gọi 2 HS đọc kĩ ghi nhớ

- Hoùc sinh ủoùc muùc VD trong SGK

? Trửụứng tửứ vửùng maột coự theồ bao goàm

nhửừng trửụứng tửứ vửùng nhoỷ naứo? Cho vớ

duù.(SGK)

Trường từ vựng mắt :

- Bộ phận của mắt : Lũng đen, con

người…

- Hoạt động của mắt : Ngú, liếc, trụng…

- Đặc điểm của mắt : Lờ đờ, toột, mự

Moọt trửụứng tửứ vửùng coự theồ bao goàm

nhieàu tửứ khaực bieọt nhau veà tửứ loaùi

VD : DT: con ngửụi, loõng maứy; ẹT:

nhỡn, troõng, lieỏc; TT: toeựt, lụứ ủụứ…

I/ - Thế nào là trờng từ vựng:

1 Mẫu

2 Nhận xét.

- Caực tửứ in ủaọm: maởt, maột, da, goứ maự,

ủuứi, ủaàu, caựnh tay, mieọng coự nghúa

chung laứ chổ boọ phaọn cuỷa thaõn theồ

=>Taọp hụùp cuỷa nhửừng tửứ coự ớt nhaỏt moọtneựt chung veà nghúa.

? Do hiện tượng nhiều nghĩa, một từ có

thể thuộc nhiều trường từ vựng khác

nhau không? Cho ví dụ?

VD : Trường mùi vị (cay, đắng,

chát, thơm)

Ngọt Trường âm thanh (êm dịu,

chối tai…) Trường thời tiết (hanh,ẩm)

? Tác dụng của cách chuyển trường từ

vựng trong thơ văn và trong cuộc sống

hằng ngày? Cho ví dụ

(Trường từ vựng về người có thể chuyển

sang trường từ vựng về động vật)

? Trường từ vựng và cấp độ khái quát

nghĩa của từ ngữ khác nhau ở điểm

nào?

(Trường từ vựng là một tập hợp có ít

nhất một nét chung về nghĩa, trong đó

các từ có thể khác nhau về từ loại; Cấp

độ khái quát của nghĩa từ ngư là một tập

hợp các từ có quan hệ so sánh về phạm

vi nghĩa rộng hay nghĩa hẹp, trong đó

các từ phải có cùng từ loại)

* Hoạt động 3: Luyện tập.

HS thảo luận nhóm sau đó cử đại diện

lên bảng làm

Bài 1: Cho học sinh đọc văn bản Trong

lòng mẹ, tìm từ thuộc trường từ vựng

Bài 4 : Cho học sinh kẻ ô và xếp bảng

thể thuộc nhiều trường từ vựng khácnhau

Trong thơ văn cũng như cuộc sống hằngngày, người ta thường dùng cách chuyểntừ vựng để tăng thêm tính nghệ thuậtcủa ngôn từ và khả năng diễn đạt

III Luyện tập

Bài 1Người ruột thịt: Tôi, thầy tôi, mẹ tôi, côtôi, anh em tôi

Bài 2

a Dụng cụ đánh bắt thuỷ sảnb.Dụng cụ để đựng

c Hoạt động của chân

d Trạng thái tâm lý

e Tính cách

f Dụng cụ để viết

Bài 3 : hoài nghi, khinh miệt, ruồng

rẫy, thương yêu, kính mến, rắp tâm :

Thuộc TTV chỉ thái độ của con người

Bài 4

Khứu giác Thính giác

laỏy ủieồm nhanh Muừi

ThớnhẹieỏcThụm

TaiNgheẹieỏcRoừ

HĐ4: CỦNG CỐ-DẶN Dề

4 Củng cố: - Nhắc lại nd bài học

5.Dặn dò: Học lý thuyết Làm hết cỏc bài tập cũn lại

- Chuẩn bị bài " Bố cục của văn bản "

+ẹoùc vaờn baỷn:Ngửụứi thaày ủaùo cao ủửực troùng

+Traỷ lụứi caực caõu hoỷi ụỷ cuoỏi vaờn baỷn

+Thửùc hieọn caõu hoỷi 1,2 SGK –tr 25

Hoùc baứi:Tớnh thoỏng nhaỏt veà chuỷ ủeà vaờn baỷn theo daởn doứ tieỏt 4

- Sắp xếp cỏc đoạn văn trong bài theo một bố cục nhất định

- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản

3 Thái độ:

- Giáo dục HS có ý thức học tập

II Chuẩn bị:

1/ GV: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2/ HS: Học bài cũ, xem trớc bài mới

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

HĐ1: KHỞI ĐỘNG

1/ OÅn ủũnh lụựp : Kieồm tra sú soỏ:

2/ Kieồm tra baứi cuừ:

- Theỏ naứo laứ tớnh thoỏng nhaỏt veà chuỷ ủeà vaờn baỷn?

3.Bài mới:

Lâu nay các em đã viết những bài tập làm văn đã biết đợc bố cục của 1 vănbản là nh thế nào và đẻ các em hiểu sâu hơn về cách sắp xếp, bố trí nội dung phần thânbài, phần chính của văn bản Cô cùng các em sẽ đi vào t/h tiết học hôm nay

HĐ2: HèNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

- ẹoùc vaờn baỷn SGK : Ngửụứi thaày ủaùo

cao ủửực troùng.

? Vaờn baỷn treõn coự theồ chia laứm maỏy

phaàn? Chổ roừ ranh giụựi giửừa caực phaàn

ủoự?

(3 phaàn: Tửứ ủaàu ủeỏn oõng Chu Vaờn An

khoõng maứng danh lụùi; Tieỏp ủeỏn coự khi

khoõng cho vaứo thaờm; Coứn laùi).

? Haừy cho bieỏt nhieọm vuù tửứng phaàn

trong vaờn baỷn treõn?

- Phaàn 1: Giụựi thieọu oõng Chu Vaờn An

- Phaàn 2: Coõng lao, uy tớn vaứ tớnh caựch

cuỷa Chu Vaờn An

- Phaàn 3: Tỡnh caỷm cuỷa moùi ngửụứi ủoỏi

vụựi Chu Vaờn An

- Phaõn tớch moỏi quan heọ giửừa caực phaàn

trong vaờn baỷn treõn?

(Luoõn gaộn boự chaởt cheừ vụựi nhau, phaàn

trửụực laứ tieàn ủeà cho phaàn sau, coứn phaàn

sau laứ sửù tieỏp noỏi cho phaàn trửụực; Caực

phaàn ủeàu taọp trung laứm roừ chuỷ ủeà Ngửụứi

thaày ủaùo cao ủửực troùng.

? Tửứ vieọc phaõn tớch treõn, em haừy cho

bieỏt moọt caựch khaựi quaựt: Boỏ cuùc cuỷa vaờn

baỷn goàm maỏy phaàn? Nhieọm vuù cuỷa tửứng

phaàn? Caực phaàn trong vaờn baỷn coự quan

heọ vụựi nhau nhử theỏ naứo?

-HS đọc ghi nhớ

? Phaàn thaõn baứi Toõi ủi hoùc cuỷa TT, ủửụùc

saộp xeỏp treõn cụ sụỷ naứo?

(Saộp xeỏp theo sửù hoài tửụỷng nhửừng kyỷ

nieọm veà buoồi tửùu trửụứng ủaàu tieõn cuỷa

taực giaỷ Caực caỷm xuực ủửụùc saộp xeỏp theo

thửự tửù thụứi gian : nhửừng caỷm xuực treõn

ủửụứng ủeỏn trửụứng, nhửừng caỷm xuực khi

bửụực vaứo lụựp hoùc; Saộp xeỏp theo lieõn

tửụỷng ủoỏi laọp nhửừng caỷm xuực veà cuứng

- Phaàn 1: Giụựi thieọu oõng Chu Vaờn An

- Phaàn 2: Coõng lao, uy tớn vaứ tớnh caựchcuỷa Chu Vaờn An

- Phaàn 3: Tỡnh caỷm cuỷa moùi ngửụứi ủoỏivụựi Chu Vaờn An

- Cỏc phần cú chức năng n.vụ riờngnhưng luụn gắn bú chặt chẽ với nhau

- Caực phaàn ủeàu taọp trung laứm roừ chuỷ ủeà

Ngửụứi thaày ủaùo cao ủửực troùng.

Vaờn baỷn thửụứng coự ba phaàn:

- Mụỷ baứi, Thaõn baứi vaứ keỏt baứi

- Moói phaàn ủeàu coự chửực naờng, nhieọm vuùrieõng nhửng phaỷi phuứ hụùp vụựi nhau ủeồlaứm roừ chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn

VB “Toõi ủi hoùc” ủửụùc saộp xeỏp:

-theo doứng hoài tửụỷng -theo caỷm xuực thụứi gian,khoõng gian

một đối tượng trước đây và buổi tựu

trường đầu tiên)

? Phân tích những diễn biến tâm lý của

cậu bé Hồng ở văn bản Trong lòng mẹ

của Nguyên Hồng

(Tình thương mẹ và thái độ căm ghét

cực độ những cổ tục đày đoạ mẹ mình

của cậu bé Hồng khi nghe bà cô cố tình

bịa chuyện nói xấu về mẹ -Niềm vui

sướng tột độ của bé Hồng khi ở trong

lòng mẹ)

? Khi tả người, con vật, vật phong cảnh

có thể sắp xếp theo trình tự nào? Hãy

kể một vài trình tự mà em thường gặp?

+ Tả người, vật, con vật: Theo không

gian từ xa đến gần hoặc ngược lại; Theo

thời gian: quá khứ - hiện tại - đồng hiện;

Từ ngoại hình đến quan hệ cảm xúc

hoặc ngược lại

+ Tả phong cảnh: Theo không gian rộng

- hẹp - gần - xa - cao - thấp; Ngoại cảnh

đến cảm xúc hoặc ngược lại

? Chỉ ra 2 nhóm sự việc về Chu Văn An

trong phần thân bài?

- Sự việc nói về tài cao; Các sự việc

nói về đạo đức, được học trò kính trọng

? Từ việc tìm hiểu trên cho biết:

+ Việc sắp xếp bố cục văn bản tuỳ

thuộc vào những yếu tố nào?

+ Các ý trong phần Thân bài thường

được sắp xếp theo những trình tự nào?

- Học sinh đọc ghi nhớ SGK

Tìm từ ngữ và câu thể hiện chủ đề

Tâm trạng bé Hồng qua VB “Tronglòng mẹ”

-Tình thương mẹ và thái độ căm ghétxã hội đương thời khi nghe người cô bịachuyện

- Niềm sung sướng khi ở trong lòng mẹ

-Trình tự tả người ,vật:Chỉnh thểbộ

phận

- Trình tự tả cảnh: Không gian,ngoạicảnh,cảm xúc

* Ghi nhớ 3: sgk III Luyện tập:

Bài tập 1 : a/ Theo không gian: từ xa(thấy chimbay lên như đàn kiến từ trong lòng đấtchui ra, bò li ti đen ngòm lên da trời),đến gần hơn (tiếng chim kêu náo độngnhư xóc những rổ đồng tiền đồng Chimđậu chen nhau trắng xoá), đến gần hơnnữa (thò tay lên tổ nhặt trứng chim một

+Phân tích cách triển khai chủ đề

trong đoạn văn

Nhận xét phần trình bày của hs

b/ Theo thời gian:

Lúc về chiều và lúc hoàng hôn

c/ Bàn về mối quan hệ giữa sự thật lịchsử và các truyền thuyết, các ý trongđoạn được sắp xếp theo cách diễn giải,

ý sau làm rõ ý trước: Để làm rõ ý nhândân thường tìm cách chữa lại những sựthật lịch sử để khỏi công nhận nhữngtình thế đáng u uất, tác giả đưa 2 dẫnchứng Hai luận cứ được sắp xếp theotầm quan trọng với luận điểm cần chứngminh

Bài 2Trình bày và sắp xếp các ý cho một vănbản nói về lòng yêu thương sâu sắc vàcảm động của chú bé Hồng đối với mẹ

* MB: Nêu khái quát tình cảm của chúbé Hồng đối với mẹ

* TB:

- Hoàn cảnh đáng thương của chú béHồng và nỗi nhớ thương khao khát đượcmẹ nâng niu ấp ủ

- Sự cay nghiệt của bà cô và phản ứngquyết liệt của chú bé Hồng trước thái độcủa bà cô nói về mình

- Niềm sung sướng hạnh phúc của chúbé Hồng khi được ở trong lòng mẹ.Bài 3

Cách sắp xếp các ý trong phần thân bàinhư đề là chưa hợp lý, cần giải thíchnghĩa đen và nghĩa bóng của câu tụcngữ

Sau đó chứng minh đúng đắn của câutục ngữ trong đời sống hàng ngày

HĐ4: CỦNG CỐ-DẶN DỊ

4.Củng cố:

- Theỏ naứo laứ boỏ cuùc vaờn baỷn?

- Boỏ cuùc vaờn baỷn goàm maỏy phaàn? Nhieọm vuù cuỷa tửứng phaàn?

5.DAậN DOỉ:

- Hoùc kú phaàn ghi nhụự

-Hoaứn thaứnh baứi taọp 2,3 –SGK tr 27

-Soaùn baứi: Tửực nửụực vụừ bụứ:

+ẹoùc kú vaờn baỷn

+ẹoùc kú chuự thớch* vaứ caực chuự thớch khoự

+Traỷ lụứi caực caõu hoỷi phaàn ủoùc –hieồu vaờn baỷn

+Sửu taàm taực phaồm “Taột ủeứn”

-Hoùc baứi :trong loứng meù theo daởn doứ tieỏt 6

- Biết đọc – hiểu một đoạn trớch trong tỏc phẩm truyện hiện đại

- Thấy được bỳt phỏp hiện thực trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn NgụTất Tố

- Hiểu được cảnh ngộ cơ cực của người nụng dõn trong xó hội tàn ỏc, bất nhõndưới chế độ cũ ; thấy được sức phản khỏng mónh liệt, tiềm tàng trong những ngườinụng dõn hiền lành và quy luật của cuộc sống : cú ỏp bức – cú đấu tranh

 Troùng taõm :

1.Ki ến thức :

- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong đoạn trớch “Tức nước vỡ bờ”

- Giỏ trị hiện thực và nhõn đạo qua một đoạn trớch trong tỏc phẩm “Tắt đốn”

- Thành cụng của nhà văn trong việc tạo tỡnh huống truyện, miờu tả, kể chuyện

và xõy dựng nhõn vật

2.K ĩ năng :

- Túm tắt văn bản truyện

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt trong văn bản tự

sự để phõn tớch tỏc phẩm tự sự viết theo huynh hướng hiện thực

3 Thái độ:

Giáo dục HS biết yêu thơng, cảm thông quý trọng con ngời nông dân lơng thiện Cóthái độ yêu ghét rạch ròi: Yêu lẽ phải, căm ghét cái ác, cái tàn nhẫn

II Chuẩn bị:

1/ GV: SGK, nghiên cứu tài liệu liên quan, soạn giáo án ,ảnh t.giả

2/ HS: Học bài cũ, soạn bài mới.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:

Trong tự nhiên có quy luật đã đợc khái quát thành câu tục ngữ, cũng có quy luật

" Có áp bức có dấu tranh" Quy luật này đợc thể hiện khá rõ trong đoạn trích " Tức nớc

vỡ bờ" của Ngô Tất Tố Chúng ta cùng tìm hiểu quy luật đó thể hiện nh thế nào trongvăn bản

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

- GV hửụựng daón hoùc sinh ủoùc ủoaùn trớch

“Tửực nửụực vụừ bụứ”:

- Giaựo vieõn ủoùc maóu cho hoùc sinh ủoùc

(Lửu yự ủoùc chớnh xaực, coự saộc thaựi bieồu

caỷm, chuự yự ủoùc ngoõn ngửừ ủoỏi thoaùi cuỷa

caực nhaõn vaọt)

- Cho hoùc sinh ủoùc chuự thớch SGK

(Giaựo vieõn chuự yự theõm moọt soỏ chuự thớch

ớt quen thuoọc vụựi caực em: sửu, cai leọ,

xaựi, lửùc ủieàn, haàu caọn…)

-Yeõu caàu HS: +ẹoùc chuự thớch *

? Cho bieỏt ủoõi neựt veà taực giaỷ Ngoõ Taỏt

Toỏ?

(Hoùc sinh toựm taột dửùa vaứo SGK)

- Giaựo vieõn coự theồ cho hoùc sinh xem aỷnh

chaõn dung Ngoõ Taỏt Toỏ vaứ taực phaồm Taột

ủeứn.

- Giaựo vieõn coự theồ noựi theõm veà taực giaỷ

Ngoõ Taỏt Toỏ

(OÂng xuaỏt thaõn trong moọt gia ủỡnh nhaứ

Nho goỏc noõng daõn, laứ moọt ngửụứi uyeõn

baực trong nhieàu lúnh vửùc: nhaứ baựo, nhaứ

vaờn, nhaứ dũch thuaọt, nhaứ pheõ bỡnh,

nghieõn cửựu… Ngoõ Taỏt Toỏ ủửụùc ủaựnh giaự

laứ nhaứ vaờn tieõu bieồu cuỷa doứng vaờn hoùc

hieọn thửùc vụựi nhieàu taực phaồm xuaỏt saộc

I/ - Tìm hiểu chung

1.Tác giả

- Ngoõ Taỏt Toỏ (1893 – 1954) queõ ụỷ Baộc

Ninh xuaỏt thaõn nhaứ nho goỏc noõng daõn

- Là cõy bỳt xuất sắc trong dũng VHHT

Với Tắt đèn ông được mệnh danh là nhà

văn của nông dân, “Tắt đèn là một áng

văn hoàn toàn phụng sự dân quê”(Vũ

Trọng Phụng)

? Nêu vị trí đoạn trích?

* “Tắt đèn” (1937) là một bức tranh thu

nhỏ của nơng thơn Việt Nam trước cách

mạng, đồng thời là bản án đanh thép đối

với xã hội phong kiến thực dân tàn bạo ăn

thịt người Bên cạnh đĩ tác phẩm cịn cĩ

giá trị nhân đạo với việc xây dựng thành

cơng nhân vật chị Dậu - một hình tượng

chân thực đẹp đẽ về người phụ nữ nơng

thơn với những phẩm chất tốt đẹp Cần

cù, tần tảo, giàu long thương người, dũng

cảm chống lại bọn cường hào áp bức

* “Tức nước vở bờ” : Chương 18, của

tác phẩm => được đánh giá là một trong

những đoạn trích tiêu biểu cho chủ đề của

tác phẩm

? Em hãy cho biết trước đoạn trích này

tác giả đã kể về việc gì?

- Giáo viên có thể dẫn vào đoạn trích:

Chị Dậu đã phải bán cả đứa con gái bảy

tuổi, con chó cái và đàn chó con cùng

gánh khoai lang mà vẫn không sao

chạy đủ suất sưu cho chú Hợi đã mất từ

năm ngoái Vì vậy anh Dậu đã bị bọn

cai lệ và người nhà lý trưởng bắt trói

ngoài đình.Đêm đến, anh bị cảm, bị

ngất nên bọn lý dịch đành thả tạm anh

về .Mãi sau anh mới được cứu tỉnh

Sáng hôm sau, bà lão hàng xóm tốt

bụng cho vay tạm ít bơ gạo để chị Dậu

nấu cháo cho chồng và lũ con đang đói

? Nội dung chính của đoạn trích là gì?

Chị Dậu chăm sóc chồng vừa tỉnh lại,

bọn tay sai đến đòi sưu và đinh bắt trói

anh Dậu, chị đã chống trả lại

? Theo em đoạn trích cĩ thể được chia

thành mấy phần ?

? Nội dung từng phần là gì?

tác phẩm Tắt đèn.

 Bè cơc : 2 §o¹n

- Từ đầu… ngon miệng hay khơng?

=> Cảnh buổi sáng ở nhà chị Dậu

- Đoạn cịn lại => Cuộc đối mặt với bọn

cai lệ - người nhà Lý trưởng và chị Dậu

vùng lên cự lại

-GV giới thiệu: Toàn bộ nội dung đoạn

trích kể chuyện buổi sáng ở nhà chị Dậu

khi anh Dậu vừa tỉnh lại chị Dậu vừa

thương vừa lo lắng cho chồng vừa hồi

hộp chờ đơi bọn nhà lí trưởng kéo đến

thúc sưu diễn ra trong không khí căng

thẳng Qua đây thấy được tình cảnh gia

đình chị Dậu như thế nào? Mục đích duy

nhất của chị giờ đây là gì ? Các em vào

Giảng:Mở đầu đoạn trích là không khí

ngột ngạt,căng thẳng của một làng quê

đang vào đợt thu thuế.XH đương thời có

một thứ thuế rất dã man-đó là thuế

thân-Một thứ thuế đánh vào dân

đinh.Gia đình chị Dậu là nạn nhân của

gạo hàng xĩm cho để chăm sĩc anh Dậu

bị ốm yếu, bị hành hạ giữa vụ sưu thuế)

gợi cho em suy nghĩ gì về tình cảnh của

người nhân dân nghèo trong xã hội cũ và

II Tìm hiểu văn bản:

1.Cảnh gia đình chị Dậu vào buổi sáng

- Hàng xĩm cho gạo để nấu cháo

Tình thế của gia đình chị Dậu thật thêthảm, đáng thương và nguy cấp

- Cử chỉ : + Múc cháo => quạt cho nguội + Rĩn rén : “Thầy em…xĩt ruột”

+ Chờ xem chồng ăn cĩ ngon khơng?

=> Là phụ nữ đảm đang, hết lịng thươngchồng con, dịu dàng, tình cảm

- Nghệ thuật tương phản

phẩm chất tốt đẹp của họ?

- Cực kì nghèo khổ, cuộc sống không có

lối thoát, giàu tình cảm, sức chịu đựng

dẻo dai

? Khi kể về sự việc chị Dậu chăm sóc

chồng giữa vị sưu thuế, tác giả đã dùng

bpnt gì?

- Nghệ thuật tương phản

? Em hãy chỉ ra phép tương phản này?

Hình ảnh tần tảo, dịu hiền, tình cảm gia

Nổi bật tình cảnh khốn quẫn của người

nhân dân nghèo dưới ách áp bức bóc lột

của chế độ phong kiến tàn nhẫn, phong

cách tôt đẹp của chị Dậu

G/v chuyển ý :

Cảnh buổi sang ở nhà chị Dậu được coi

như thế “tức nước đàu tiên” được tác giả

xây dựng và dồn tụ Qua đó đã thấy chị

Dậu yêu thương, lo lắng cho chồng mình

như thế nào? Chính tình thương yêu này

sẽ quuyết định phần lớn thái độ và hành

động của chị ở đoạn tiếp theo

? Cai lệ đại diện cho tầng lớp XH nào

trong chế độ thực dân nửa phong kiến?

? Tên cai lệ có mặt ở làng Đông Xá với

vai trò gì? Xông vào nhà anh Dậu với ý

định gì?

+ Đánh, bắt những người thiếu thuế

+ Bắt, trói anh Dậu theo lệnh quan

? Vì sao hắn chỉ là một tên tay sai mạt

hạng, nhưng lại có quyền đánh trói người

vô tội vạ như vậy?

- Hắn sẵn sàng gây tội ác mà không trùn

tay, vì hắn đại diện nhân danh phép nước

2.Chị Dậu đương đầu với cai lệ và người nhà Lý trưởng

* Cai lệ :

- Giai cấp thống trị

để hoạt động

Giảng:Vì hắn là tên tay sai chuyên

nghiệp là công cụ bằng “sắt” đắc lực

của cái trật tự xã hội tàn bạo lúc bấy

giờ Hắn nhân “phép nước”,đại diện cho

“nhà nước” để hành động.Do đó hắn

sẵn sàng gây tội ác mà không bị ngăn

chặn,không chùng tay

? Ngịi bút hiện thực của Ngơ Tất Tố đã

khắc hoạ hình ảnh cai lệ bằng những chi

tiết điển hình nào?

+ Bỏ ngồi tai lời van xin

+ Khơng mảy may động long

+ Bát trĩi anh Dậu (dù đau ốm)

? Qua đĩ nhận xét nghệ thuật khắc hoạ

nhân vật cuả tác giả?

=> Kết hợp chi tiết điển hình về lời nĩi,

hành động, thái độ,

? Cĩ thể hiểu gì về bản chất xã hội cũ từ

hình ảnh cai lệ này?

- Một xã hội bất cơng, khơng cịn nhân

tính, cĩ thể gieo hoạ xuống người dân

lương thiện bất cứ lúc nào, một xã hội tồn

tại trên cơ sở của lý lẽ hành động bạo

ngược

G/v chuyển ý bằng tiểu kết

Chỉ trong một đoan văn ngắn,

nhưng nhân vật cai lệ được khắc hoạ hết

sức nổi bật, sống động, cĩ giá trị điển

hình rõ rệt Khơng chỉ định hình cho tầng

lớp tay sai thống trị, mà cịn là hiện thân

của trật tự xã hội phong kiến đương thời

Từ tình thế của anh Dậu ở phần một ta

thấy tính mạng anh Dậu phụ thuộc vào sự

đối phĩ của chị Vậy chị đã đối phĩ bằng

cách nào?

? Chị Dậu đại diện cho tầng lớp nào trong

- Ngơn ngữ : Quat, hét, chửi, mắng

- Cử chỉ, hành động : Sầm sập tiến vào,trợn mắt, giật phắt, tát, đanh, sấn đến,nhảy vào

- Thái độ : + Bỏ ngồi tai lời van xin + Khơng mảy may động long + Bát trĩi anh Dậu (dù đau ốm)

- Tính cách: hống hách, thơ bạo, khơngcịn tính người

=> Tên Cai lệ là hiện thân sinh độngcủa trật tự thực dân PK đương thời

* Chị Dậu:

- Giai cấp bị trị

- Tha thiết van xin

- Lời nĩi : Ơng - cháu, ơng – tơi, mày –

xã hội phong kiến?

? Khi anh Dậu bị chúng đem về trả cho

chị Dậu, anh Dậu đang trong tình trạng

như thế nào?

? Chúng đến bắt anh trong hoàn cảnh

như thế nào?

- Anh Dậu vừa cất bát cháo lên miệng

?Trong cơn nguy khốn chị Dậu đã có

những lời nói, cử chỉ gì để đối phó với

bọn chúng?

- Chị run…van chúng

- Chị xám mặt lại

- Chị nhịn nhục chạy lại đỡ lấy van xin

hắn

“Cháu … ông”

? Em có nhận xét gì về cách xưng hô

của chị Dậu?

? Chị đã có những hành động như thế

nào để bảo vệ chồng?

- Chị liều mạng cự lại “Chồng tôi …

hành hạ”

- Chị nghiến hai hàm răng Mày …xem

- Chị túm cổ tên cai lệ ấn dúi ra cửa

- Chị đu đẩy…

? Qua đoạn trích, theo em vì sao mà chị

Dậu cĩ sức mạnh lạ lùng khi quật ngã hai

tên tay sai như vậy

- Vì :

+ Sức mạnh của long căm hờn, mà cái

gốc là lịng yêu thương(sức mạnh của

long yêu thương) – yêu chồng hơn cả bản

thân mình - bản chất tốt đẹp của người

phụ nữ Việt Nam

+ Chứng minh quy luật của xã hội : Cĩ áp

bức, cĩ đấu tranh, con giun xéo lắm cũng

quằn, tức nước thì vỡ bờ

? Đoạn trích đã cho em thấy được những

tính cách nào ở nhân vật chị Dậu?

G/V: Câu nĩi “Thà… chịu được” => chị

khơng chịu sống cúi đầu, mặc cho kẻ

khác chà đạp Hành động tuy chỉ là bộc

phát, căn bản chưa giải quyết được gì =>

bà

- Cử chỉ hành động : Xám mặt, nghiếnrăng, túm cổ, ấn dúi, giằng co, vật nhau,túm tĩc lăng

- Liều mạng cự lại: (khi không còn chịuđựng được nữa)

+ Nói lí lẽ+ Hành động quyết liệt

- Chị túm cổ tên cai lệ ấn dúi ra cửa

- Chị đu đẩy…

=> Chị Dậu mộc mạc, hiền dịu nhẫnnhục chịu đựng yêu chồng, thươngchồng đầy vị tha, nhưng không yếuđuối khi bị đẩy tới bước đường cùng sẽvùng lên chống trả quyết liệt

bế tắc nhưng cĩ thể tin rằng khi cĩ ánh

sang cách mạng rọi tới, chị sẽ là người

tiên phong trong cuộc đấu tranh ấy Chị

Dậu đã trở thành một trong những điển

hình văn học, đẹp, khoẻ, hiếm hoi trong

văn hoc Việt Nam trước cách mạng tháng

8 mà tác giả đã sử dụng bằng tấm long

đồng cảm với người dân nghèo ở quê

hương mình

? Qua bài này em có nhận thức gì về

XH nông thôn VN trước CM về người

nông dân đặc biệt là người phụ nữ ?

? Em hiểu như thế nào về nhan đề “Tức

nước vỡ bờ”? Theo em cách đặt tên như

vậy có thỏa đáng không ?

? Nội dung đoạn trích thể hiện điều gì?

- Vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của

xã hội thực dân nửa phong kiến đương

thời; xã hội ấy đã đẩy người nông dân

vào tình cảnh vô cùng cực khổ, khiến họ

phải liều mạng chống lại

- Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ

nông dân, vừa giàu tình yêu thương vừa

có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ

? Về nghệ thuật kể chuyện và miêu tả

nhân vật đoạn trích có những điểm gì

đặc sắc?

- Khắc hoạ nhân vât rõ nét

- Ngòi bút miêu tả sinh hoạt, sống động

- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả của tác

giả và ngôn ngữ đối thoại của nhân vật

III TỔNG KẾT

* Ghi nhớ : SGK

IV LUYỆN TẬPCho học sinh đóng phân vai đọc diễncảm văn bản

HĐ4: CỦNG CỐ-DẶN DỊ

4 CỦNG CỐ :

- Phaõn tớch dieón bieỏn taõm lớ cuỷa nhaõn vaọt chũ Daọu trong ủoaùn trớch.

- Em hieồu theỏ naứo veà nhan ủeà “Tửực nửụực vụừ bụứ”

5.DAậN DOỉ:

-ẹoùc laùi vaờn baỷn

-ẹoùc ,hoùc baứi phaõn tớch

-Cheựp vaứ hoùc ghi nhụự

Soaùn baứi: Từ tượng thanh từ tượng hỡmh

-ẹoùc ủoaùn vaờn Ngoõ Taỏt Toỏ vaứ taực phaồm “Taột ủeứn”

-Traỷ lụứi caực caõu hoỷi ụỷ cuoỏi ủoaùn

-Tỡm tửứ ngửừ chuỷ ủeà vaứ caõu chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn

Hoùc baứi :Boỏ cuùc vaờn baỷn

- Hieồu ủửụùc theỏ naứo laứ tửứ tửụùng hỡnh, theỏ naứo laứ tửứ tửụùng thanh

- Coự yự thửực sửỷ duùng tửứ tửụùng hỡnh, tửứ tửụùng thanh ủeồ taờng theõm tớnh hỡnhtửụùng, tớnh bieồu caỷm trong giaựo tieỏp, đọc – hiểu và tạo lập văn bản

 Troùng taõm :

1.Ki ến thức :

- Đặc điểm của từ tượng hỡnh, từ tượng thanh

- Cụng dụng của từ tượng hỡnh, từ tượng thanh

1/ GV: Nghiên cứu và soạn giáo án.

2/ HS:Học bài , xem trớc bài mới.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

- Giaựo vieõn cho hoùc sinh ủoùc caực ủoaùn

vaờn ụỷ muùc 1 - SGK

? Trong caực tửứ ngửừ in ủaọm treõn:

- Nhửừng tửứ ngửừ naứo gụùi taỷ hỡnh aỷnh,

daựng veỷ, hoaùt ủoọng, traùng thaựi cuỷa sửù

vaọt?

? Nhửừng tửứ naứo moõ phoỷng aõm thanh cuỷa

tửù nhieõn, con ngửụứi ?

Giaỷng: Nhuừng tửứ gụùi taỷ hỡnh aỷnh, daựng

veỷ, traùng thaựi cuỷa sửù vaọt goùi laứ tửứ tửụùng

hỡnh; Nhửừng tửứ moõ phoỷng aõm thanh cuỷa

tửù nhieõn, cuỷa con ngửụứi tửứ tửụùng thanh

? Em hieồu theỏ naứo laứ tửứ tửụùng hỡnh, tửứ

tửụùng thanh?

? Nhửừng tửứ ngửừ aỏy coự taực duùng gỡ trong

vaờn mieõu taỷ vaứ tửù sửù ?

- Taực duùng : Gụùi ủửụùc hỡnh aỷnh, aõm

thanh cuù theồ, sinh ủoọng coự giaự trũ bieồu

caỷm cao

- GV gọi HS đọc ghi nhớ SGK

? Em coự theồ tỡm theõm moọt soỏ ủoaùn trớch

coự sửỷ duùng tửứ tửụùng hỡnh, tửứ tửụùng

thanh

(Anh Daọu…vụựi nhửừng roi song tay thửụực

vaứ daõy thửứng:caực tửứ laứ: ueồ oaỷi, run raồy,

saàm saọp.)

HĐ3: LUYỆN TẬP

Baứi 1: Yeõu caàu: HS ủoùc vaứ xaực ủũnh

yeõu caàu cuỷa baứi taọp

-Gụùi yự: +Xem laùi kieỏn thửực vửứa hoùc

+Thửùc hieọn theo phaàn THB

-Nhaọn xeựt phaàn trỡnh baứy cuỷa hsvaứ sửỷa

baứi cho hs

Baứi 2 : Yeõu caàu: HS ủoùc vaứ xaực ủũnh

yeõu caàu cuỷa baứi taọp

-Nhaọn xeựt phaàn trỡnh baứy cuỷa hsvaứ sửỷa

I/ - Đặc điểm và công dụng:

1 / Mẫu : SGK

2/ Nhaọn xeựt

- Tửứ gụùi taỷ hỡnh aỷnh, daựng veỷ, traùng thaựi

cuỷa sửù vaọt: moựm meựm, xoàng xoọc, vaọt

vaừ, ruừ rửụùi, xoọc xeọch, Soứng soùc Tửứ

tửụùng hỡnh-Tửứ moõ phoỷng aõm thanh cuỷa tửù nhieõn,

cuỷa con ngửụứi: hu hu, ử ửỷ Tửứ tửụùng

- Từ tợng thanh: soàn soạt, bịch, bốp

Bài tập 2:

- Lò dò, khất khỡng, ngật ngỡng, lomkhom, dò dẩm, liêu xiêu

Bài tập 3:

- Ha hả: to, sảng khoái, đắc ý

- Hì hì: Vừa phải, thích thú, hồn nhiên

- Hô hố: to, vô ý, thô

bài cho hs.

Bài 3:

-Yêu cầu: HS đọc và xác định yêu cầu

của bài tập

-Gợi ý: +GV đưa nội dung HS xác định.

+Xem lại kiến thức vừa học

+Thực hiện theo phần THB

-Nhận xét phần trình bày của hs

- H¬ hí: to, h¬i v« duyªn

H§4: CỦNG CỐ-DẶN DÒ:

4.Củng cố : Đã thực hiện theo phần luyện tập

5 Dặn dò :

@ Về học bài, làm bài tập 5

@ Soạn bài: Liên kết các đoạn văn trong văn bản

-Đọc kĩ và thực hiện yêu cầu phần I, II-SGK

-Tìm hiểu được đoạn văn có sự liên kết nào

@Hoc bài:Xây dựng đoạn văn trong văn bản

Ngày soạn: 25-8 Ngµy gi¶ng: 1-9

- Hỡnh thành chủ đề, viết cỏc từ ngữ và cõu chủ đề, viết cỏc cõu liền mạch theochủ đề và quan hệ nhất định

- Trỡnh bày một đoạn văn theo kiểu quy nạp, diễn dịch, song hành, tổng hợp

II Chuẩn bị:

1/ GV: Nghiên cứu tài liệu và soạn giáo án.

2/ HS:Học bài cũ, xem trớc bài mới.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

HĐ1: KHỞI ĐỘNG

1/ OÅn ủũnh toồ chửực: Kieồm tra sú soỏ.

2/Baứi cuừ:

? Thế nào là bố cục vb?

( Là sự tổ chức cỏc đoạn văn để thể hiện chủ đề )

? Bố cục vb gồm mõý phần ? Nờu nhiệm vụ từng phần ?

3 Bài mới

HĐ2: HèNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

-GV goùi HS ủoùc vaờn baỷn “Ngoõ Taỏt Toỏ”

vaứ taực phaồm “Taột ủeứn” vaứ traỷ lụứi caực

caõu hoỷi

? Vaờn baỷn treõn goàm coự maỏy yự? Moói yự

ủửụùc vieỏt thaứnh maỏy ủoaùn vaờn?

í 1: G/T T/gỉa NTTố và một số tỏc phẩm

chớnh

í 2:G/T N/D TPhẩm Tắt đốn và N/V

chị dậu

? Em dửùa vaứo daỏu hieọu, hỡnh thửực naứo

ủeồ nhaọn bieỏt ủoaùn vaờn?

?Qua phaõn tớch noọi dung vaứ hỡnh thửực

cuỷa ủoaùn vaờn em haừy cho bieỏt theỏ naứo

laứ ủoaùn vaờn ?

-GV toồng hụùp nhaỏn maùnh yự Moọt vaờn

baỷn ủửụùc vieỏt hoaứn chổnh laứ nhụứ sửù keỏt

noỏi giửừa caực ủoaùn vaờn ẹoaùn vaờn laứ ủụn

vũ trửùc tieỏp taùo neõn vaờn baỷn Daỏu hieọu

nhaọn bieỏt ủoaùn vaờn laứ baột ủaàu tửứ choó

vieỏt hoa luứi ủaàu doứng ủeỏn choó chaỏm

xuoỏng doứng Moói ủoaùn vaờn trỡnh baứy

moọt yự tửụng ủoỏi hoaứn chổnh

Đoạn văn là đơn vị trên câu, có vai trò

quan trọng trong việc tạo lập văn bản

?Từ ngữ nào có tác dụng duy trì đối

tượng trong đoạn văn (từ ngữ chủ đề)?

-Đoạn văn 1 có từ ngữ chủ đề là

“NTT”.Các từ được nhắc lại:Ông-một

nhà văn-một nhà nho

duy trì đối tượng

? Đọc đoạn thứ hai của văn bản và tìm

câu then chốt của đoạn văn (câu chủ đề)

Vì sao em biết đo ùlà câu chủ đề ?

? Từ những nhận thức trên , em hiểu từ

ngữ chủ đề và câu chủ đề là gì? Chúng

đóng vai trò gì trong văn bản?

(Từ ngữ chủ đề thường dùng làm đề

mục hoặc được lặp nhiều lần bằng các

đại từ, các từ đồng nghĩa nhằm duy trì

đối tượng cần nói đến trong đoạn văn

Câu chủ đề thường có vai trò định

hướng về nội dung cho cả đoạn văn vì

vậy khi một văn bản có nhiều đoạn văn

thì chỉ cần nhặt ra các câu chủ đề ghép

lại với nhau chúng ta sẽ có văn bản

hoàn chỉnh)

? Nội dung đoạn văn có thể được trình

bày bằng nhiều cách khác nhau Hãy

phân tích và so sánh cách trình bày trên

ý của hai đoạn văn trong văn bản nêu

trên?

? Đoạn 1 có câu chủ đề không ? Yếu tố

nào duy trì đối tượng trong đoạn văn?

Quan hệ ý nghĩa giữa các câu trong

đoạn văn như thế nào?

II Từ ngữ và câu trong đoạn văn:

1 Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề:

a)

MÉu b) Nhận xét

- Từ : Ngô Tất Tố - Tắt đèn

- Câu : Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểunhất của NTT- câu mang ý khái quátcủa cả đoạn văn, thường ở vị trí đầuđoạn

? Nội dung của đoạn văn được triển khai

theo trình tự nào?

? Câu chủ đề của đoạn thứ hai đặt ở vị

trí nào? Ý của đoạn văn này được triển

khai theo trình tự nào?

- Đọc đoạn văn b (tr 35 SGK)

? Đoạn văn có câu chủ đề không? Nếu

có ở vị trí nào?

? Nội dung của đoạn văn được trình bày

theo trình tự nào?

- GV chốt:Trong một đoạn văn thường

có một câu mang nội dung khái quát ,lời

lẽ ngắn gọn-gọi là câu .Câu chủ đề

thường đứng ở đầu đoạn hoặc cưối

đoạn.Đoạn văn có câu chủ đề đứng ở

đầu đoạn thì đoạn văn đó được viết

theo cách diễn dịch,ở cuối đoạn thì viết

theo cách qui nạp,không có câu chủ đề

thì viết theo cách song hành

? Có mấy cách trình bày đoạn văn?

-H/s rút ra ghi nhớ

HĐ3: LUYỆN TẬP

Bài 1: Cho học sinh đọc yêu cầu bài tập

và trả lời theo yêu cầu bài tập

Cho học sinh hoạt động theo nhóm cử

đại diện lên trình bày

Bài 2:

Yêu cầu học sinh đọc và xác định yêu

cầu của bài tập

-Gợi ý:

+Xem lại kiến thức về cách trình bày

nội dung trong một đoạn văn

+Đọc kĩ văn bản và trao đổi,suy

nghĩ,trả lời

-Nhận xét phần trình bày của hs

-Sửa bài và đưa đáp án

Bài 3, 4 hướng dẫn học sinh về nhà làm

=>Đoạn văn song hành

- Đoạn 2 có câu chủ đề – các câu phíasau cụ thể hoá ý chính câu đầu đoạn

=>Đoạn văn diễn dịch

- Đoạn b có câu chủ đề ở cuối đoạn,các câu phía trước cụ thể hoá cho ý câucuối

=>Đoạn văn quy nạp

* GHI NHỚ: (SGK tr 36)

III Luyện tập :

Bài 1 Văn bản có 2 ý, mỗi ý được diễn đạtthành 1 đoạn

Bài 2

a Diễn dịch b Song hành c.Song hành

Bài 3

Cho câu chủ đề: Lịch sử ta đã có nhiều

cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân tộc ta

+ Khởi nghĩa Hai Bà Trưng+ Chiến thắng Ngô Quyền

+ Chiến thắng nhà Trần

+ Chiến thắng của Lê Lợi

+ Kháng chiến chống Pháp, Mỹ thànhcông.

Thay đổi câu chủ đề ở đầu và cuốiđoạn

Trước câu chủ đề thường có các từ: Vìvậy, cho nên, tóm lại, do đó…

Bài 4

Thất bại là mẹ thành công , có lẽ trong

thời kỳ lịch sử dựng nước và giữ nướcgian khổ của ông cha ta đã từng chịunhiều cay đắng thất bại; những thất bạiấy đã trở thành bài học kinh nghiệmbằng maú và nứơc mắt Không có thànhcông nào mà không trả giá bằng mồ hôivà nước mắt…

H§ 4 : CỦNG CỐ, DẶN DÒ :

4 CỦNG CỐ:

- Thế nào là đoạn văn ?

- Từ ngữ chủ đê là từ như thế nào ?

- Thế nào là câu chủ đề ?

- Có mấy loại trình bày nội dung trong 1 đoạn văn ?

5 DẶN DÒ:

- Về nhà học bài, làm bài tập

-Xem lại các kiểu văn bản tự sự:

+Cách kể người

+Cách kể những cảm xúc trong tâm hồn

+Cách viết một bài văn hoàn chỉnh

- Chuẩn bị tiết sau làm bài viết số 1 – văn tự sự

Ngày soạn: 8

25-Ngµy Gi¶ng: 1-9TiÕt 12

Liªn kÕt ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n

I M ức độ cần đạt