Ví dụ 3. Viết chương trình nhập N số nguyên từ bàn phím và in ra màn hình số nhỏ nhất và số lớn nhất. Ngoài ra, cần khai báo một biến i làm biến đếm cho các lệnh lặp và biến Max để lưu s[r]
Trang 1Tiết: 1 Ngày Soạn: 17/8/ 2010
Tuần: 1 Ngày dạy : 18./08/2010
Bài 1: MÁY TÍNH VÀ CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Biết con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện công việc thông qua lệnh
- Biết chương trình là cách để con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện nhiều công việc liên tiếp
2 Kĩ năng:
- Biết đưa ra quy trình các câu lệnh để thực hiện một công việc nào đó
3 Thái độ:
- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích môn học
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Gíao viên: Sách giáo khoa, máy tính điện tử
Hoạt động 1: Tìm hiểu cách để con người ra lệnh cho má y tính.
.
? Máy tính là công cụ giúp con
người làm những công việc gì
? Nêu một số thao tác để con người
ra lệnh cho máy tính thực hiện
Khi thực hiện những thao tác này
=> ta đã ra lệnh cho máy tính thực
hiện
? Để điều khiển máy tính con người
phải làm gì
+ Máy tính là công cụ giúp con người
xử lý thông tin một cách hiệu quả
+ Một số thao tác để con người ralệnh cho máy tính thực hiện như: khởiđộng, thoát khỏi phần mềm, sao chép,
di chuyển, thực hiện các bước để tắtmáy tính…
Con người điều khiển máy tính thôngqua các lệnh
1 Con người ra lệnh cho máy tính như thế nào ?
Con người chỉ dẫn cho máy tínhthực hiện thông qua lệnh
Hoạt động 2: Tìm hiểu ví dụ về Rô-bốt nhặt rác.
Trang 2? Con người chế tạo ra thiết bị nào
để giúp con người nhặt rác, lau cửa
kính trên các toà nhà cao tầng?
- Giả sử ta có một Rô-bốt có thể
thực hiện các thao tác như: tiến một
bước, quay phải, quay trái, nhặt rác
- Tiến 2 bước
- Quay trái, tiến 1 bước
- Nhặt rác
- Quay phải, tiến 3 bước
- Quay trái, tiến 2 bước
- Bỏ rác vào thùng
2 Ví dụ Rô-bốt nhặt rác:
Các lệnh để Rô-bốt hoàn thànhtốt công việc:
- Tiến 2 bước
- Quay trái, tiến 1 bước
- Nhặt rác
- Quay phải, tiến 3 bước
- Quay trái, tiến 2 bước
Trang 3Tuần: 1 Ngày dạy : 18./08/2010
Bài 1: MÁY TÍNH VÀ CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Biết con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện công việc thông qua lệnh
- Biết chương trình là cách để con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện nhiều công việc liên tiếp
2 Kĩ năng:
- Biết đưa ra quy trình các câu lệnh để thực hiện một công việc nào đó
3 Thái độ:
- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích môn học
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Gíao viên: Sách giáo khoa, máy tính điện tử.
Hoạt động 1: Tìm hiểu viết chương trình và ra lệnh cho máy tính làm việc.
- Để điều khiển Rô-bốt ta phải
+ Chương trình máy tính là mộtdãy các lệnh mà máy tính có thểhiểu và thực hiện được
+ Viết chương trình giúp conngười điều khiển máy tính mộtcách đơn giản và hiệu quả hơn
3 Viết chương trình, ra lệnh cho máy tính làm việc.
+ Viết chương trình là hướng dẫn máytính thực hiện các công việc hay giảimột bài toán cụ thể
Hoạt động 2: Chương trình và ngôn ngữ lập trình.
- Để máy tính có thể xử lí, thông
tin đưa vào máy phải đuợc
chuyển đổi dưới dạng một dãy
- Ngôn ngữ lập trình là ngôn ngữ dùng
để viết các chơng trình máy tính
- Chơng trình dịch đóng vai trò "ngời
phiên dịch" và dịch những chơng trìnhđợc viết bằng ngôn ngữ lập trình sangngôn ngữ máy để máy tính có thể hiểuđợc
Trang 4* Dịch chương trình sang ngôn
ngữ máy để máy tính có thể hiểu
được
- Chơng trình soạn thảo và chơng trìnhdịch thờng đợc kết hợp vào một phầnmềm, đợc gọi là môi trờng lập trìnhNgôn ngữ dùng để viết các chương trìnhmáy tính gọi là ngôn ngữ lập trình
IV CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ
1 Củng cố : Hãy cho biết lí do cần phải viết chương trình để điều khiển máy tính. > Viết chương trình giúp
con người điều khiển máy tính một cách đơn giản và hiệu quả hơn
Trang 5- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích môn học.
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
Sách giáo khoa, máy tính điện tử
2 Học sinh: sgk, chuẩn bị trước ơ’ nhà
IV HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Chương trình máy tính là gì?
Tại sao cần phải viết chương trình?
+ Chương trình máy tính là một dãy các lệnh mà máy tính có thể hiểu và thực hiện được
+ Viết chương trình giúp con người điều khiển máy tính một cách đơn giản và hiệu quả hơn
3 Bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu ví dụ về chương trình.
Ví dụ minh hoạ một chương trình
đơn giản được viết bằng ngôn ngữ
1 Ví dụ về chương trình:
Ví dụ minh hoạ một chương trìnhđơn giản được viết bằng ngôn ngữlập trình Pascal
Program CT_dau_tien;
Uses Crt;
BeginWriteln(‘Chao cac ban’);
End
Hoạt động 2: Tìm hiểu ngô n ngữ lập trình gồm những gì ?
Trang 6Câu lệnh được viết từ những kí tự
- Mỗi câu lệnh trong chương trình
gồm các kí tự và kí hiệu được viết
theo một quy tắt nhất định
- Nếu câu lệnh bị viết sai quy tắt,
chương trình dịch sẽ nhận biết được
và thông báo lỗi
? Bảng chữ cái của ngôn ngữ lập
Học sinh chú ý lắng nghe
2 Ngôn ngữ lập trình gồm những gì?
Ngôn ngữ lập trình là tập hợp các kíhiệu và quy tắt viết các lệnh tạothành một chương trinh hoàn chỉnh
và thực hiện được trên máy tính
- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích môn học
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
Trang 7Sách giáo khoa, máy tính điện tử.
2 Học sinh: sgk, chuẩn bị trước ơ’ nhà
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu từ khoá và tên của chương trình.
- Các từ như: Program, Uses,
Begin gọi là các từ khoá
- Từ khoá là từ dành riêng của
ngôn ngữ lập trình
- Ngoài từ khoá, chương trình còn
có tên của chương trình
- Đặt tên chương trình phải tuân
theo những quy tắt nào?
Học sinh chú ý lắng nghe => ghinhớ kiến thức
Học sinh chú ý lắng nghe
+ Học sinh nghiên cứu sách giáokhoa và trả lời câu hỏi của giáoviên
* Khi đặt tên cho chương trình cầnphải tuân theo những quy tắt sau:
- Tên khác nhau tương ứng với những đại lượng khác nhau
- Tên đợc dùng để phân biệt các đại ợng trong chơng trình và do ngời lậptrình đặt theo quy tắc:
+ Hai đại lợng khác nhau trong một chơng trình phải có tên khác nhau + Tên không đợc trùng với các từ
khoá.
Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu trúc chung của chương trình.
- Cấu trúc chung của chương trình
gồm:
* Phần khai báo: gồm các câu
lệnh dùng để: khai báo tên chương
trình và khai báo các thư viện
* Phần thân chương trình: gồm cáccâu lệnh mà máy tính cần phải thựchiện
Hoạt động 3: Tìm hiểu ví dụ về ngôn ngữ lập trình.
Trang 8Giáo viên giới thiệu về ngôn ngữ
t Sau khi đã soạn thảo xong,
IV CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ:
1 Củng cố: cho học sinh nhắc lại một số từ khoá, tên trong ngôn ngữ lập trình Pascal.
2 Hướng dẫn tự học ở nhà: về nhà làm bài tập 4 và 6 trang 13 sgk.
Hướng dẫn: tên hợp lệ của ngôn ngữ lập trình Pascal không bắt đầu bằng chữ số và không được chứadấu cách
Tiết: 5 Ngày Soạn: 30/08/2010 Tuần: 3 Ngày dạy : 1/09/2010
Bài thực hành số 1 LÀM QUEN VỚI TURBO PASCAL
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Bước đầu làm quen với môi trường lập trình Turbo Pascal, nhận diện màn hình soạn thảo, cách mở các bảnchọn và chọn lệnh
- Gõ được một chương trình Pascal đơn giản
- Biết cách dịch, sửa lỗi chương trình, chạy chương trình và xem kết quả
- NỘI DUNG bài thực hành, máy tính điện tử
2 Học sinh: SGK, xem bài trước ở nhà
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: - Đặt tên chương trình phải tuân theo những quy tắt nào?
Trang 9Tên được dùng để phân biệt các đại lượng trong chương trình và do người lập trình đặt theo quy tắc:
+ Hai đại lượng khác nhau trong một chơng trình phải có tên khác nhau
+ Tên không được trùng với các từ khoá.
3 Bài Mới:
+ Hoạt động 1: Làm quen với việc khởi động và thoát khỏi Turbo Pascal.
? Nêu cách để khởi động Turbo
Pascal
- Có thể khởi động bằng cách nháy
đúp chuột vào tên tệp Turbo.exe
trong thư mục chứa tệp này
- ? Nêu cách để thoát khỏi chương
trình Pascal
Ta có thể sử dụng tổ hợp phím Alt
+ X để thoát khỏi Turbo Pascal
+ Nháy đúp vào biểu tượng TurboPascal ở trên màn hình nền
Học sinh chú ý lắng nghe => ghinhớ kiến thức
Chọn Menu File => Exit
1 Làm quen với việc khởi động và thoát khỏi Turbo Pascal.:
a Khởi động Turbo Pascal bằng mộttrong hai cách:
Cách 1: Nháy đúp chuột trên biểu
t-ợng trên màn hình nền;
Cách 2: Nháy đúp chuột trên tên tệp
Turbo.exe trong th mục chứa tệp này (thờng là th mục con TP\BIN).
b Quan sát màn hình của TurboPascal và so sánh với hình 11 SGK
Hoạt động 2: Nhận biết các thành phần: thanh bản chọn
, tên tệp đang mở, con trỏ, dòng trợ
giúp phía dưới màn hình.
Học sinh thực hiện các thao tác theoyêu cầu của giáo viên
2 Nhận biết các thành phần: thanh bản chọn, tên tệp đang mở, con trỏ, dòng trợ giúp phía dưới màn hình.
c Nhận biết các thành phần: Thanhbảng chọn; tên tệp đang mở; con trỏ;dòng trợ giúp phía dới màn hình
d Nhấn phím F10 để mở bảng
chọn, sử dụng các phím mũi tênsang trái và sang phải (ơ và đ) để dichuyển qua lại giữa các bảng chọn
e Nhấn phím Enter để mở một
bảng chọn
f Quan sát các lệnh trong từng bảngchọn
g Sử dụng các phím mũi tên lên vàxuống (ư và ¯) để di chuyển giữacác lệnh trong một bảng chọn
h Nhấn tổ hợp phím Alt+X để thoát
Trang 10khỏi Turbo Pascal.
IV CỦNG CỐ VÀ HUỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ:
1 Củng cố:cho học sinh nhắc lại cách khởi động, thoát khỏi chương trình Turbo Pascal
2 Hướng dẫn tự học ở nhà: xem trước bài tập kế
Tiết: 6 Ngày Soạn: 30/08/2010 Tuần: 3 Ngày dạy : 1/09/2010
Bài thực hành số 1 LÀM QUEN VỚI TURBO PASCAL (tt)
- Gõ được một chương trình Pascal đơn giản
- Biết cách dịch, sửa lỗi chương trình, chạy chương trình và xem kết quả
- NỘI DUNG bài thực hành, máy tính điện tử
2 Học sinh: SGK, xem bài trước ở nhà
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: - Đặt tên chương trình phải tuân theo những quy tắt nào?
Tên được dùng để phân biệt các đại lượng trong chương trình và do người lập trình đặt theo quy tắc:
+ Hai đại lượng khác nhau trong một chơng trình phải có tên khác nhau
+ Tên không được trùng với các từ khoá.
3 Bài Mới:
Hoạt động 1: Soạn thảo chương trình đơn giản.
- Yêu cầu HS gõ chương trình phần
3 Soạn thảo chương trình đơn giản.
program CT_Dau_tien; uses crt;
Trang 11- Mở chương trình đã chuẩn bị sẵn
từ trong máy chủ, dịch và chạy
ch-ương trình trên máy chủ
begin
clrscr;
writeln('Chao cac ban');
write('Toi la Turbo Pascal');
end.
Hoạt động 2: Dịch và chạy một chương trình đơn giản.
- Yêu cầu học sinh dịch và chạy
chương trình vừa soạn thảo - Nhấn phím F9 để dịch chươngtrình
- Tiến hành sửa lỗi nếu có
- Nhấn Ctrl + F9 để chạy chươngtrình
4 Dịch và chạy chương trình đơn giản.
1 Củng cố:cho học sinh đọc phần tổng kết trang 18,19 sgk
2 Hướng dẫn tự học ở nhà: về nhà xem trước bài mới
Tiết: 7 Ngày Soạn: 07/09/2010
Tuần: 4 Ngày dạy : 08/09/2010
Bài 3: CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH VÀ DỮ LIỆU
Trang 12I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Biết khái niệm dữ liệu và kiểu dữ liệu
- Biết một số phép toán với kiểu dữ liệu số
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng các phép toán với kiểu dữ liệu số
3 Thái độ:
- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích bộ môn
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên: Sách giáo khoa, máy tính điện tử
2 Học sinh: xem bài trước ở nhà, sgk
Hoạt động 1: Tìm hiểu dữ liệu và kiểu dữ liệu.
- Để quản lí và tăng hiệu quả xử lí, các
ngôn ngữ lập trình thường phân chia
sẵn một số kiểu dữ liệu cơ bản
- Một số kiểu dữ liệu thường dùng:
+ Các kiểu dữ liệu thường được xử
lí theo nhiều cách khác nhau
- Xâu kí tự: “ chao cac ban”
1 Dữ liệu và kiểu dữ liệu:
- Để quản lí và tăng hiệu quả xử
lí, các ngôn ngữ lập trình thườngphân chia dữ liệu thành thành cáckiểu khác nhau
- Một số kiểu dữ liệu thườngdùng:
Trang 13- Giới thiệu một số phép toán số học
trong Pascal như: cộng, trừ, nhân,
chia
* Phép DV : Phép chia lấy phần dư
* Phép MOD: Phép chia lấy phần
nguyên
- Yêu cầu học sinh nghiên cứu sách
giáo khoa => Quy tắt tính các biểu
thức số học
Học sinh chú ý lắng nghe => ghinhớ kiến thức
Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa
=> đưa ra quy tắt tính các biểu thức
- Phép cộng và phép trừ được thựchiện theo thư tự từ trái sang phải
2 Các phép toán với dữ liệu kiểu số:
Kí hiệu của các phép toán số họctrong Pascal:
Tiết: 8 Ngày Soạn: 07/09/2010
Tuần: 4 Ngày dạy : 08/09/2010
Bài 3: CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH VÀ DỮ LIỆU
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Biết khái niệm dữ liệu và kiểu dữ liệu
- Biết một số phép toán với kiểu dữ liệu số
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng các phép toán với kiểu dữ liệu số
3 Thái độ:
- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích bộ môn
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
Trang 141 Giáo viên: Sách giáo khoa, máy tính điện tử.
2 Học sinh: xem bài trước ở nhà, sgk
1 Dữ liệu và kiểu dữ liệu:
2 Các phép toán với dữ liệu kiểu số:
Trang 15Quá trình trao đổi dữ liệu hai
chiều giữa người và máy tính khi
chương trình hoạt động thường
được gọi là giao tiếp hoặc tương
- Thông báo kết quả tính toán: làyêu cầu đầu tiên đối với mọichương trình
- Nhập dữ liệu: Một trong những
sự tương tác thường gặp làchương trình yêu cầu nhập dữliệu
- Tạm ngừng chương trình
- Hộp thoại: hộp thoại được sửdụng như một công cụ cho việcgiao tiếp giữa người và máy tínhtrong khi chạy chương trình
4 Giao tiếp người – máy tính:
a) Thông báo kết quả tính toán
Trang 16Tiết: 9 Ngày Soạn: 10/09/2010
Tuần: 5 Ngày dạy : 15/09/2010
Bài thực hành số 2 VIẾT CHƯƠNG TRÌNH ĐỂ TÍNH TỐN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Biết cách chuyển biểu thức tốn học sang biểu diễn trong Pascal
- Biết được kiểu dữ liệu khác nhau thì được xử lý khác nhau
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng chuyển biểu thức tốn học sang biểu diễn trong Pascal
3 Thái độ:
- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích viết chương trình để thực hiện một số cơng việc
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 GV: bài thực hành, máy tính điện tử.
Hoạt động 1: Viết các biểu thức tốn học sau đây dưới dạng biểu thức trong Pascal?
Bài 1:SGK_trang 27.
a) Viết các biểu thức tốn học sau đây dưới dạng biểu thức trong Pascal
Hoạt động 2: Khởi động Turbo Pascal và gõ chương trình để tính các biểu thức trên.
Trang 17Lưu chương trình với tên CT2.
Học sinh tiến hành gõ chương trình
để tính các biểu thức đã cho ở trên
Chọn Menu File => Save để lưuchương trình
b) Khởi động Turbo Pascal và
gõ chương trình để tính các biểu thức trên.
IV CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1 Củng cố:hướng dẫn họcsinh khắc phục một số lỗi thường gặp
2 Hướng dẫn về nhà:
- Tiết sau thực hành: “ Bài thực hành số 2 (tt)
Tiết: 10 Ngày Soạn: 10/09/2010
Tuần: 5 Ngày dạy : 15/092010
Bài thực hành số 2 (tt) VIẾT CHƯƠNG TRÌNH ĐỂ TÍNH TỐN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Biết sử dụng phép tốn DV và MOD
- Hiểu thêm về các lệnh in dữ liệu ra màn hình và tạm ngừng chương trình
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng phép tốn DV và MOD để giải một số bài tốn
3 Thái độ:
- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích viết chương trình để thực hiện một số cơng việc
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 GV: bài thực hành, máy tính điện tử
2 HS: Học bài, sách, vở
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Oån định lớp: Kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu các phép chia lấy phần nguyên và phép chia lấy phần dư với số nguyên Sử dụng các
câu lệnh tạm ngừng chương trình.
Trang 18- Mở tệp mới và gõ chương trình ở
sách giáo khoa
- Dịch và chạy chương trình Quan sát
kết quả nhận được và cho nhận xét về
các kết quả đó
- Thêm các câu lệnh delay(5000) vào
sau mỗi câu lệnh writeln trong chương
trình trên Dịch và chạy chương trình
Quan sát chương trình tạm dừng 5
giây sau khi in từng kết quả ra màn
hình
- Thêm câu lệnh Readln vào chương
trình (Trước từ khoá end) Dich và
chạy chương trình Quan sát kết quả
hoạt động của chương trình Nhấn
phím Enter để tiếp tục
+ Học sinh thực hiện gõ chươngtrình theo sự hướng dẫn của giáoviên
+ Nhấn F9 để dịch và sửa lỗi chươngtrình (nếu có) Nhấn Ctrl + F9 đểchạy chương trình và đưa ra nhậnxét về kết quả
Học sinh độc lập thực hiện theo yêucầu của giáo viên
- Nắm vững các thao tác cơ bản
để làm việc với chơng trìnhtrong môi trờng TP
- Nắm vững cấu trúc và tác dụngcủa lệnh :
Writeln(‘ câu thông báo’) ;Write (phép toán);
- Hiểu cách giao tiếp giữa ngời
và máy thông qua các lệnh
Hoạt động 2: Bài tập 3
Mở lại tệp chương trình CT2.pas và
sửa 3 câu lệnh cuối ở trong sách giáo
khoa trước từ khoá End Dịch và chạy
chương trình sau đó quan sát kết quả. Học sinh thực hiện thêm câu lệnh
Readln trước từ khoá End, dịch vàchạy chương trình sau đó quan sátkết quả
Học sinh thực hiện theo yêu cầu củagiáo viên
- Củng cố lại những kiến thứccần đạt đợc trong tiết thực hànhtrớc
- Nhuần nhuyễn cách giao tiếpgiữa ngời và máy thông qua cáclệnh in dữ liệu ra màn hình
Trang 19Tuần: 6 Ngày dạy : 22/09/2010
Tiết: 11,12 Ngày Soạn: 20/09/2010
SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Biết khái niệm về biến- hằng
- Hiểu được cách khai báo, sử dụng biến, hằng
- Biến được vai trò của biến trong lập trình
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng khai báo biến trong chương trình
3 Thái độ:
- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích bộ môn
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1.GV:Sách giáo khoa, máy tính điện tử
Hoạt động 1: Tìm hiểu biến trong chương trình
Tìm hiểu biến trong chương
trình
Để chương trình luôn biết chính
1 Biến là công cụ trong lập trình:
- Biến đợc dùng để lu trữ dữ liệu và dữ liệu này
có thể thay đổi trong khi thực hiện chơng trình
Trang 20xác dữ liệu cần xử lí được lưu
trữ ở vị trí nào trong bộ nhớ,
các ngôn ngữ lập trình cung cấp
một công cụ lập trình đó là biến
nhớ
- Biến là một đại lượng có giá
trị thay đổi trong quá trình thực
- Dữ liệu do biến lu trữ đợc gọi là giá trị củabiến
5 CÂU LỆNH ĐIỀU KIỆ
Trong ngôn ngữ lập trình, các cấu trúc rẽ nhánh được thễ hiện bằng câu lệnh gĩ!?
Câu lệnh điều kiện
và
CÂU LỆNH IF –THEN (DẠNG THIẾU)
Hãy nêu dạng câu lệnh của cấu trúc rẽ nhánh dạng thiếu?
If < điều kiện câu lệnh>;
Hãy trình bày ý nghĩa các câu lệnh của cấu trúc dạng thiếu?
• Khi gặpcâu lệnh điều kiệnnày, chương trình sẽ kiểm trađiều kiện Nếuđiều kiệnđược thoả; mãn, chương trình sẽ thực hiện
câu lệnhsau tử> khoả? then Ngược lại, câu lệnhđỏ? bị bỏ; qua
điều ki ện: là biểu thức qu an hệ hoặc biểu thức l ogi c.
câu lệnh: là một lệnh nào đó của P ascal
Trang 21- Tất cả các biến dùng trong
chương trình đều phải được
khai báo ngay trong phần khai
báo của chương trình
- Việc khai báo biến gồm:
* Khai báo tên biến
* Khai báo kiểu dữ liệu của
Tuỳ theo ngôn ngữ lập trình, cú
pháp khai báo biến có thể khác
- m,n: là biến có kiểu sốnguyên
- S, dientich: là các biến cókiểu số thực
- thongbao: là biến kiểu xâu
2 Khai báo biến
- Việc khai báo biến gồm :
+ Khai báo tên biến;
+ Khai báo kiểu dữ liệu của biến.
* Ví dụ :
Hãy nêu dạng câu lệnh của cấu trú c rẽ nh ánh
dạng đủ?
If < điều kiện> the n <câu lệnh 1> els e <câ u lệnh 2>;
tr úc dạng đủ?
• Khi gặpcâu lệnh điều kiệnnày, c hươ ng t rình sẽ kiểm tr ađiều kiện Nếuđiều kiệnđược t hoả; m ãn, chương t rình sẽ t hực hi ện
câu lệnh 1sau tử> k hoảt hen?
• Tr ong trường hợp ngược lạ i, câu lệnh 2 sẽ t hực hiện
điều ki ện: là biểu thức q uan hệ h oặc biểu thức log ic
c âu lệnh 1 , c âu lệnh 2 : là một lện h nào đó của Pas ca l
Trong đó :
-223 var là từ khoá của ngôn ngữ lập trình
dùng để khai báo biến,-224 m, n là các biến có kiểu nguyên
(integer),-225 S, dientich là các biến có kiểu thực
(real), -226 thong_bao là biến kiểu xâu (string)
ã3 Dạng tổng quát :
Var danh sách tên biến : kiểu của biến ;
Hoạt động 3: Tìm hiểu cách sử dụng biến trong chương trình.
Các thao tác có thể thực hiện
với biến là:
- Gán giá trị cho biến
- Tính toán với giá trị của
Tên biến <= Biểu thức cầngán giá trị cho biến
- Gán giá trị số 12 vào biếnnhớ x
- Gán giá trị đã lưu trongbiến nhớ Y vào biến nhớ X
- Thực hiện phép toán tínhtrung bình cộng hai giá trịnằm trong hai biến nhớ a
và b Kết quả gán vào biến
3 Sử dụng biến trong chương trình:
- Muốn dùng biến ta phải thực hiện các thao tác :
Tên biến := Biểu thức cần gán giá trị cho biến;
Lệnh
Ý nghĩa
Trang 22nhớ X X:=12;
gán trở lại vào biến X
X:=Y;
X:=(a+b)/2;
Thực hiện phép tốn tính trung bình cộng
X:=X+1;
Hoạt động 4: Tìm hiều hằng trong chương trình.
- Hằng là một đại lượng cĩ giá
trị khơng thay đổi trong quá
- Hệ thống nội dung toàn bộ bài giảng
- Nêu sự khác nhau giữa biến và hằng Cho một vài ví dụ giữa khai báo biến và hằng
2 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài và làm bài tập đầy đủ
- Xem trước nội dung thực hàn
Trang 23Tuần: 7 Ngày dạy: 29/09/2010
BÀI TẬP
I MỤC TIÊU C ẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Hiểu được một số kiểu dữ liệu chuẩn
- Biết cấu trúc của một chương trình TP: cấu trúc chung và các thành phần
2 Kỹ năng
- Viết được chương trình TP đơn giản, khai báo đúng biến, câu lệnh vào ra để nhập thông tin từ bànphím hoặc đưa thông tin ra màn hình
3 Thái độ
- Nghiêm túc trong học tập, có tinh thần học hỏi, sáng tạo
II CHUẨN BỊ C ỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Gíao viên : Sách giáo khoa, giáo án, phịng máy
2 H ọc sinh :
Sách giáo khoa, vở, viết, thước kẻ Xem bài mới trước khi lên lớp
III T Ổ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
* Câu hỏi:
CH1: Nêu khái niệm về biến.
CH2: Khai báo biến gồm những thành phần nào? Cho ví dụ.
* Trả lời:
CH1: -Biến là các đại lượng được đặt tên dùng để lưu trữ dữ liệu Giá trị của biến có thể thay đổi trong
quá trình thực hiện chương trình
CH2: - Việc khai báo biến gồm:
+ Khai báo tên biến;
+ khai báo kiểu dữ liệu của biến
VD:Var m,n:integer;
- var là từ khóa của ngôn ngữ lập trình
- m,n là các biến có kiểu số nguyên
3 Bài mới :
* Giới thiệu bài: (1’)
Tiết học này ta sẽ tiếp tục tìm hiểu các bài tập về cách sử dụng biến và hằng trong mộtchương trình
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu bài tập 1 1 Bài tập 1.
Viết chương trình tính chỉ số khối cơ
- Yêu cầu hs chép bài tập
-? Suy nghĩ, cho biết biến cần
- Ghi bài vào vở
- Phát biểu: khai báo biến
Trang 24khai báo trong chương trình là
- Nhận xét và bổ sung
- Yêu cầu hoàn thành đoạn
chương trình này ra giấy
- Chỉnh sửa sai xót và hoàn
chỉnh nội dung
chiều cao và cân nặng
- Kiểu dữ liệu Real
- Giải thích
- Viết chương trình
- Lắng nghe, chú ý theo dõi
thể BMI theo công thức BMI= a,
trong đó w là cân nặng của mộtngười (tính bằng kilôgam),h là chiềucao của người đó (tính bằng mét)
Hoạt động2: Tìm hiểu bài tập hai 2 Bài tập 2.
- Tính cước phí sử dụng các dịch vụinternet qua đường truyền ADSLhằng tháng với cách tính cước phí làtrả theo lưu lượng sử dụng, được chonhư sau:
- Tổng số tiền=tiền thuê bao hằng tháng + đơn giá 1MB * số MB dữ liệu đã sử dụng.
* Bài giải:
Program DASL;
Var a,b,c,T: real;
BeginWrite(‘ nhap tien thue baohang thang:’); readal(a);
Write(‘ nhap dom gia 1MB:’); readln(b);
Write(‘nhap MB du lieu da sudung’); readln(s);
- Yêu cầu hs chép bài tập
-? Suy nghĩ, cho biết biến cần
khai báo trong chương trình là
- Nhận xét và bổ sung
- Yêu cầu hoàn thành đoạn
chương trình này ra giấy
- Chỉnh sửa sai xót và hoàn
chỉnh nội dung
- Hướng dẫn hs làm một bài
toán đơn giản trong TP pascal
- Ghi bài vào vở
- Phát biểu:
A: Tiền thuê bao hằng tháng,b: đơn giá 1MB, c: số MB dữliệu đã sử dụng, T: tổng sốtiền
- Kiểu dữ liệu Real
Trang 25- Để viết được một chương trình TPđơn giản cần phải:
+ Đọc kỹ nội dung
- Học bài và làm bài tập đầy đủ
- Làm lại toàn bộ bài tập đã cho
Tiết: 14 Ngày Soạn: 29/09/2010
Tuần: 7 Ngày dạy : 27/09/2010
Bài thực hành số 3 KHAI BÁO VÀ SỬ DỤNG BIẾN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Thực hiện được khai báo đúng cú pháp, lựa chọn được kiểu dữ liệu phù hợp cho biến
- Kết hợp được giữa lệnh Write, Writeln với Read, Readln để thực hiện việc nhập dữ liệu cho biến từ bàn phím
- Hiểu về các kiểu dữ liệu chuẩn: số nguyên, số thực
- Hiểu cách khai báo và sử dụng hằng
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng kết hợp giữa câu lệnh Write, Writeln với Read, Readln
3 Thái độ:
- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích mơn học
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 GV: bài thực hành, máy tính điện tử
Hoạt đơng 1 : Hướng dẫn ban đầu
Phổ biến nội dung yêu cầu chung
trong tiết thực hành là khai báo và sử
Lắng nghe
Trang 26dụng biến, hằng.
Hoạt động 2: bài tập 1.
- Yêu cầu HS đọc bài toán trong SGK
- Chơng trình này cần khai báo những
biến nào ?
- Gợi ý công thức cần tính:
Tiền thanh toán = Đơn giá ´ Số lợng +
Phí dịch vụ
- Yêu cầu HS làm bài toán
- Đi các máy kiểm tra và hớng dẫn, uốn
nắn HS cách soạn thảo chơng trình
- Giải thích sơ bộ từng phần vừa đa lên
- Kết hợp đánh giá và cho điểm HS qua
Bài toán: Một cửa hàng cung cấp
dịch vụ bán hàng thanh toán tại nhà.Khách hàng chỉ cần đăng kí số lợng mặt hàng cần mua, nhân viên cửa hàng sẽ trả hàng và nhận tiền thanh toán tại nhà khách hàng Ngoài trị giá hàng hoá, khách hàng còn phải trả thêm phí dịch vụ Hãy viết ch-ơng trình Pascal để tính tiền thanh toán trong trờng hợp khách hàng chỉmua một mặt hàng duy nhất
- Đi các máy kiểm tra và hớng dẫn, uốn
nắn HS cách soạn thảo chơng trình
- Giải thích sơ bộ từng phần vừa đa lên
- Kết hợp đánh giá và cho điểm HS qua
dongia, thanhtien: real;
write('Don gia = '); readln(dongia);
write('So luong = ');readln(soluong); thanhtien:=
soluong*dongia+phi;
(*In ra so tien phai tra*)
writeln(thongbao,thanhtien:10:2);
Trang 27b) Chạy chơng trình với các bộ
dữ liệu (đơn giá và số lợng)
nh sau (1000, 20), (3500,200), (18500, 123) Kiểm tratính đúng của các kết quả inra
c) Chạy chơng trình với bộ dữliệu (1, 35000) Quan sát kếtquả nhận đợc Hãy thử đoán lí
do tại sao chơng trình cho kếtquả sai
Tiết: 15 Ngày Soạn: 09/10/2010
Tuần: 8 Ngày dạy : 07/10/2010
Bài thực hành số 3 (tt) KHAI BÁO VÀ SỬ DỤNG BIẾN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Hiểu về các kiểu dữ liệu chuẩn: số nguyên, số thực
- Hiểu cách khai báo và sử dụng hằng
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng kết hợp giữa câu lệnh Write, Writeln với Read, Readln
3 Thái độ:
- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích môn học
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 GV: bài thực hành, máy tính điện tử
2 HS: Học bài, sách,vở, bút
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1 : Hướng dẫn ban đầu
- Phổ biến nội dung yêu cầu
chung trong tiết thực hành
là khai báo và sử dụng
biến, hằng Và yêu cầu
học sinh khởi động máy
- Lắng nghe và khởi động
và kiểm tra tình trạng máytính của mình => Báo cáotình hình cho GV
Hoạt động 2 : Rèn kỹ năng soạn, dịch, chạy chơng trình có sử dụng biến
- Hớng dẫn HS chỉ ra các b- - Đọc đề bài 2 SGK và Bài 2 Thử viết chơng trình nhập các số nguyên x
Trang 28ớc để giải quyết bài tốn
này
- Kiểm tra và hớng dẫn trên
các máy
- Để thực hiện tráo đổi giá
trị của hai biến ta làm nh
thế nào ?
nghiên cứu để hiểu cáchlàm
- Thực hành Tham khảo ơng trình hoan_doi trongSGK
ch Soạn, dịch và chạy chơngtrình này trên máy
- Trả lời
và y, in giá trị của x và y ra màn hình Sau đĩ hốn đổi các giá trị của x và y rồi in lại ra màn hình giá trị của x và y.
Tham khảo chơng trình sau:
Hoạt động 3: tổng kết nội dung tiết thực hành.
- Đa lên màn hình nội dung
1 Cú pháp khai báo biến trong Pascal:
var <danh sách biến>: <kiểu dữ liệu>;
trong đĩ danh sách biến gồm tên các biến và
đ-ợc cách nhau bởi dấu phẩy
2 Cú pháp lệnh gán trong Pascal:
<biến>:= <biểu thức>
3 Lệnh read(<danh sách biến>) hay readln(<danh
sách biến>), trong đĩ danh sách biến là tên các
biến đã khai báo, đợc sử dụng để nhập dữ liệu từbàn phím Sau khi nhập dữ liệu cần nhấn phím
Enter để xác nhận Nếu giá trị nhập vào vợt quá
phạm vi của biến, nĩi chung kết quả tính tốn sẽsai
4 Nội dung chú thích nằm trong cặp dấu { và } bị
bỏ qua khi dịch chơng trình Các chú thích đợc
dùng để làm cho chơng trình dễ đọc, dễ hiểu Ngồi ra cĩ thể sử dụng cặp các dấu (* và *) đểtạo chú thích
IV CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1 Củng cố: hệ thống lại kiến thức đã học
2 Hướng dẫn về nhà:
- Làm lại các bài tạp
- Tiết sau Ơn tập
ÔN TẬP
Trang 29I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Hệ thống lại kiến thức đã học
- Hoàn thiện hơn kĩ năng viết chương trình
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Giáo viên nêu tĩm tắt kiến thức đã học
Cho hồn tất các câu hỏi sgk, cho làm bài tập
1 Hãy cho biết lí do để viết chương trình điều khiển
cĩ thể thực hiện được trên máy tính
Lưu ý rằng, đây chỉ là hai bước cơ bảntrong lập trình và chỉ là một phần củacơng việc giải quyết bài tốn bằng máytính
3 Hãy cho biết thành phần cơ bản của ngơn ngữ lập
trình
Các thành phần cơ bản ngơn ngữ lập trình gồm bảng chữ cái và các quy tắc
để viết các câu lệnh (cú pháp) cĩ ý nghĩaxác định, cách bố trí các câu lệnh, sao cho cĩ thể tạo thành một chương trình hồn chỉnh và chạy được trên máy tính
4 Biến là gì? Hãy cho biết phép gán giá trị cho một
biến là gì, cho ví dụ và giải thích
Xét về mặt lập trình, biến đại lượngđược dùng để lưu trữ dữ liệu và dữ liệu
Học sinh chú ý lắng nghe và ghi bài.Học sinh nhiên cứu trả lời
Học sinh nhiên cứu trả lời
Học sinh nhiên cứu trả lời
Trang 30được biến lưu trữ cĩ thể thay đổi trongkhi thực hiện chương trình Xét về mặtlưu trữ dữ liệu, cĩ thể xem biến là “tên”
của một vùng nhớ được dành sẵn để lưu
dữ liệu trong suốt quá trình thực hiệnchương trình
Gán giá trị cho một biến về thực chất là lưu dữ liệu
tương ứng vào vùng nhớ được đặt tên và dành riêng
cho biến Việc thực hiện các tính tốn và xử lí với
biến cĩ nghĩa là thực hiện tính tốn và xử lí với dữ
liệu được gán đĩ
Giả sử X được khai báo là biến với kiểu dữ liệu số
nguyên và X được gán dữ liệu là số 5 Sau khi khai
báo, chương trình sẽ dành riêng một vùng nhớ nào đĩ
cho biến X, và khi gán 5 cho X thì vùng nhớ đĩ lưu
dữ liệu 5 Lệnh ghi X ra màn hình cĩ nghĩa là ghi số
Xem lại các bài tập đã giải sau các bài đã học
Học sinh nhiên cứu trả lời
Học sinh nhiên cứu trả lời
IV CỦNG CỐ VÀ HỨƠNG DẪN VỀ NHÀ
1 Củng cố:
2 Dặn dị: về nhà học bài, tuần sau kiểm tra 1 tiết.
ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT Môn tin học: 8
Trang 311 Chương trình dịch là gì?(1đ)
2 Em hãy nêu sự khác nhau giữa biến và hằng, cho mộtvài ví du về biến và hằng.(2đ)
3 Hãy cho biết kiểu dử liệu của các biến cần khai báo dùng đểviế chương trình để giải các bài toán
4 Khai báo nào sao đây là đúng: (2đ)
b var x:=5; b var a:integer; c var R=12; d.const Pi=3.14;
5 Hãy cho biết chương trình Pascal sau đây có hợp lệ không, tại sao?(2đ)
- Chươngtrình 1
BeginWriteln(‘chaoban’);
2 Sự khác nhau giữa biến và hằng: Sự khác nhau giữa biến và hằng là ở chổ giá trị của hằng không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện chương trình, còn giá trị của biến có thể được thay đổi trong từng thời điểm thực hiện chương trình
3 a các biến a, h là kiểu số nguyên S là kiể số thực
b a, b, c, d đều là kiểu số nguyên
4 Khai báo đúng là câu b, d
5 chương trình 1 là chương trình hợp lệ Tại vì một chương trình dợp lệ l2 chương trình đó nhất thiết phài
có phần thân chương trình được đảm bảo bằng : begin và end.(có dấu ).
chương trình 2 không hợp lệ tại vì câu lệnh khai báo chương trình program ct_thu; nằm ở phần thân
Trang 32- Biết con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện công việc thông qua lệnh
- Biết chương trình là cách để con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện nhiều công việc liên tiếp
b Kĩ năng:
- Rèn luyện được kỹ năng gõ bàn phím nhanh và chính xác hơn
- Vận dụng được: hình thành kỹ năng và thói quen gõ bàn phím bằng mười ngón tay
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên:
Sách giáo khoa, máy tính điện tử, phần mềm Finger break out
2 Học sinh: sgk, chuẩn bị bài ở nhà
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động 1: Giới thiệu phần mềm
? Hãy nêu mục đích sử dụng của
bàn phím nhau và chính xác
1 Giới thiệu phần mềm:
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách khởi động và giới thiệu màn hình chính của phần mềm.
Trang 33? Hãy nêu cách để khởi động phần
- Hình bàn phím ở vị trí trung tâm
- Khu vực chơi phía trên hình bàn phím
2 Màn hình chính của phần mềm:
a) Khởi động phần mềm:
Để khởi động phần mềm tanháy đúp chuột lên biểu tượng
3 Muốn thoát khỏi phần
mềm ta nháy chuột lên
nút Stop ở khung bên
phải hoặc nháy vào nút
b) Giới thiệu màn hình chính củaphần mềm:
c) Thoát khỏi phần mềm
- Muốn thoát khỏi phần mềm ta
nháy chuột lên nút Stop ở khung
bên phải hoặc nháy vào nútClose
Hoạt động 3: Tìm hiểu cách sử dụng phần mềm.
Trang 34Yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK
=> cách sử dụng phần mềm - Nhiệm vụ của người chơi là phải bắn
1 Củng cố: cho chọ sinh thực hành trên máy
2 Hướng dẫn về nhà: về nhà xem tiếp phần còn lại
iết: 19 Ngày Soạn: 12/10/2010Tuần: 10 Ngày dạy : 1410/2010
LUYỆN GÕ PHÍM NHANH VỚI FINGER BREAK OUT(tt)
- Phát triển tư duy, phản xạ nhanh
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên:Sách giáo khoa, máy tính điện tử, phần mềm Finger break out
2 Học sinh: chuẩn bị bài trước ở nhà, sgk
Trang 35? Yêu cầu học sinh khởi động phần
mềm
Nháy đúp chuột lên biểu tượng của phầnmềm trên màn hình Desktop đểkhởi động theo yêu cầu của giáo viên
Hoạt động 2: Giới thiệu nội dung bài thực hành.
GV giới thiệu NỘI DUNG bài
thực hành Học sinh chú ý lắng nghe => Ghi nhớkiến thức
Hoạt động 3: Học sinh thực hành luyện gõ mười ngón trên phần mềm.
Sử dụng phần mềm để luyện gõ 10 ngóntheo yêu cầu của giáo viên
IV.CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1 Củng cố: hệ thống lại kiến thức
2 Hướng dẫn về nhà: về nhà xem trước bài mới
Tiết: 20 Ngày Soạn: 12/10/2010Tuần: 10 Ngày dạy : 1410/2010
TỪ BÀI TOÁN ĐẾN CHƯƠNG TRÌNH
- Thái độ học tập nghiêm túc, yêu thích môn học
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 GV:Sách giáo khoa, máy tính điện tử
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm bài toán
? Bài toán là khái niệm quen
thuộc ta thường gặp ở những
môn học nào?
+ Bài toán là khái niệm ta thườnggặp ở các môn như: toán, vật lý,hoá học…
1 Bài toán và xác định bài toán:
a) Bài toán:
Trang 36? Em hãy cho những ví dụ về bài
toán
- Tuy nhiên, hằng ngày ta thường
gặp và giải quyết các công việc
đa dạng hơn nhiều như lập bảng
cửu chương, lập bảng điểm của
các bạn trong lớp…
- Giáo viên phân tích => yêu cầu
học sinh đưa ra khái niệm bài
toán
Ví dụ như: tính tổng các số tựnhiên từ 1 đến 100, tính quảngđường ô tô đi được trong 3 giờ vớivận tốc 60 km/giờ
+ Học sinh chú ý lắng nghe => ghinhớ kiến thức
+ Ta có thể hiểu bài toán là mộtcông việc hay một nhiệm vụ cầnphải giải quyết
- Bài toán là một công việc hay mộtnhiệm vụ cần giải quyết
1 Các hoạt động lặp với số lần chưa biết trướcKí hiệu S là tổng cần tìm và ta có thuật toán như sau:
S 0, n 0.
Nếu S≤1000, n n+1; Ngược lại, chuyển tới bước 4.
S S + n và quay lại bước 2.
In kết quả: S và n là số tự nhiên nhỏ nhất sao cho S>1000 Kết thúc thuật toán.
Các hoạt động lặp với số lần chưa biết trướcphụ thuộc vào cái gìvà chỉdừng lại khi nào?
* Có thể diễn tả bài toán trên bằng sơ đồ như sau:
S1000? Sai
n n+1;
S S+n;
Đúng
2 Ví dụ về lệnh lặp với số lần chưa biết trước
Hãy nêu cú pháp với câu lệnh lặp while - do?
Cú pháp:
While <điều kiện> do <câu lệnh>;
Điều kiện: biểu thức quan hệ hoặc biểu thức
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách xác định bài toán.
- Để giải quyết được một bài toán
- Điều kiện cho trước: một cạnh
và đường cao tương ứng của
? Em hãy xác định bài toán đó
Ví dụ 3: Đối với bài toán nấu
đi từ vị trí hiện tại tới vị trí cần tới
- Kết quả thu được: Đường đi từ vịtrí hiện tại tới vị trí cần tới màkhông qua điểm nghẽn giao thông
- Điều kiện cho trước: Các thựcphẩm hiện có (trứng, mỡ, mắm,muối, rau…)
b) Xác định bài toán:
- Để giải quyết được một bài toán cụthể, người ta cần xác định bài toán, tức
là xác định rõ các điều kiện cho trước
và kết quả thu được
Trang 37- Kết quả thu được: một món ăn.
IV CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1 Củng cố: hệ thống lại kiến thức, cho học sinh xác định lại bài toán
2 Hướng dẫn về nhà:
- Về nhà học bài, kết hợp SGK
Tiết: 21,22 Ngày Soạn: 03/11/2010
Tuần: 11 Ngày dạy :05 /11/2010
TỪ BÀI TOÁN ĐẾN CHƯƠNG TRÌNH (tt)
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Biết được các bước giải một bài toán trên máy tính, thế nào là thuật toán?
- Biết được khái niệm thuật toán và cách mô tả thuật toán
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng lập các bước giải một bài toán đơn giản
- Rèn luyện kĩ năng mô tả thuật toán
3 Thái độ:
- Thái độ học tập nghiêm túc, rèn luyện tư duy logic
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 GV:Sách giáo khoa, máy tính điện tử
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái
niệm thuật toán
- Việc dùng máy tính giải một
bài toán nào đó chính là đưa
cho máy tính dãy hữu hạn các
thao tác đơn giản mà nó có thể + Học sinh chú ý lắng nghe =>
2 Quá trình giải bài toán trên máy tính.
a) Khái niệm thuật toán:
Trang 38thực hiện được để từ các điều
kiện cho trước ta nhận được
kết quả cần thu được
=> đưa ra khái niệm thuật toán
- Nói cách khác, thuật toán là
các bước để giải một bài toán,
SƠ ĐỒ KHỐI CẤU TRÚC RẼ NHÁ NH DẠNG THIẾU
Điều kiện Đúng Câu lệnh
Sai
Lưu ý: sau then chỉ có 1 lệnh chương trình.
SƠ ĐỒ KHỐI CẤU TRÚC RẼ NHÁ NH DẠNG ĐỦ
Lưu ý: sau then và sau else chỉ có 1 lệnh chương trình.
Điều kiện
Câu lệnh 1 Đúng
Sai
Câu lệnh 2
Hoạt động 2: Tìm hiểu quá
trình giải bài toán trên máy
tính.
- Yêu cầu học sinh nghiên cứu
SGK => quá trình giải bài toán
trên máy tính
- Viết chương trình là thể hiện
thuật toán bằng một ngôn ngữ
lập trình sao cho máy tính có
- Mô tả thuật toán: Tìm cách
giải bài toán và diễn tả bằng cáclệnh cần phải thực hiện
- Viết chương trình: Dựa vào
mô tả thuật toán ở trên, ta viếtchương trình bằng một ngôn ngữlập trình mà ta biết
Học sinh chú ý lắng nghe
b) Quá trình giải bài toán trên máy tính:
Ví dụ 3: Một hiệu sách thực hiện đợt khuyến mãi lớn với nội dung như sau:
nếu mua sách với tổng sỗD tiền ít nhất
là 100.000 đồng, khách hàng sẽ được giảm 30% tổng sỗD tiền phải thanh toán
Nếu mua sách với tổng sỗD tiền không đến 100.000 đồng , khách hàng sẽ
được giảm 10% tổng sỗD tiền phải thanh toán Hãy mô tã hoạt động tính tiền cho khách.
thuật toán • Bước 1: Tính tổng sổ? tiền T khách hàng đảf mua sách.
• Bước 2: nếu T>100000, sổ? tiền phải thanh toán là 70% x T; Ngược lại, sổ? tiền phải thanh toán là 30% x T.
• Bước 3: in hoả? đơn
? Em hãy nêu lại khái niệm
thuật toán
+ Thuật toán là dãy các thao táccần thực hiện theo một trình tựxác định để thu được kết quả cầntìm từ những điều kiện chotrước
Trang 39Hoạt động 3: Tìm hiểu cách
mô tả thuật toán.
Nêu những bước phải làm để
nấu cơm
- Yêu cầu học sinh nghiên cứu
SGK => quá trình giải bài toán
- INPUT: Trà, nước sôi, ấm vàchén
2 Thuật toán và mô tả thuật toán:
? Em hãy mô tả thuật toán để
liệt kê các bước pha trà mời
khách
- Nêu không có mô tả gì khác
trong thuật toán, các bước của
thuật toán được thực hiện một
cách tuần tự theo trình tự như
đã được chỉ ra
- Ví dụ: Hãy nêu thuật toán để
làm món trứng tráng
- OUTPUT: Chén trà đã pha đểmời khách
- Bước 1 Tráng ấm, chén bằngnước sôi
- Bước 2 Cho trà vào ấm
- Bước 3 Rót nước sôi vào ấm
và đợi khoảng 3 đến 4 phút
- Bước 4 Rót trà ra chén để mớikhách
- Bước 2 Cho một chút muối vàhành tươi thái nhỏ vào bát trứng
Dùng đũa khuấy mạnh cho đếnkhi đều
- Bước 3 Cho một thìa dầu ănvào chảo, đun nóng đều rồi đỏtrứng vào đun tiếp trong 3 phút
- Bước 4 Lật mặt trên của miếngtrứng úp xuống dưới Đun tiếptrong khoảng 1 phút
- Bước 5 Lấy trứng ra đĩa
gĩ!?
Câu lệnh điều kiện
Trang 40CÂU LỆNH IF – THEN (DẠNG THIẾU)
Hãy nêu dạng câu lệnh của cấu trúc rẽ nhánh
dạng thiếu?
If < điều kiện> then <câu lệnh>;
Hãy trình bày ý nghĩa các câu lệnh của cấu trúc dạng thiếu?
• Khi gặpcâu lệnh điều kiệnnày, chương trình sẽ kiểm trađiều kiện Nếuđiều kiệnđược thoả; mãn, chương trình sẽ thực hiện
câu lệnhsau tử> khoả? then Ngược lại, câu lệnhđỏ? bị bỏ; qua
điều kiện: là biểu thức quan hệ hoặc biểu thức logic câu lệnh: là một lệnh nào đĩ của Pascal
+ Nêu thuật tốn để làm mĩn trứng tráng
IV CỦNG CÔ VÀ HƯƠNG DẪN VỀ NHÀ
1 Củng cố: hệ thống lại kiến thức đã học.
2 Hướng dẫn về nhà: Về nhà học bài, kết hợp SGK.
Tiết: 23 Ngày Soạn: 6/11/2010
Tuần: 12 Ngày dạy : 08/11/2010
TỪ BÀI TỐN ĐẾN CHƯƠNG TRÌNH (tt)
- Thái độ học tập nghiêm túc, rèn luyện tư duy logic
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 GV:Sách giáo khoa, máy tính điện tử