+ Rèn luyện cách trình bày lời giải các bài tập.. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:.[r]
Trang 1Tuần:
Ngày soạn
Ngày giảng:
Chơng II : Góc Tiết 16: Nửa mặt phẳng
I: Mục tiêu:
- Kiến thức: HS hiểu về mặt phẳng, khái niệm nửa mặt phẳng bờ a, cách gọi tên của nửa mặt phẳng bờ
đã cho HS hiểu về tia nằm giữa 2 tia khác
- Kỹ năng: Nhận biết đợc mặt phẳng
+ Biết vẽ, nhận biết tia nằm giữa 2 tia khác nhau
- T duy: Làm quen với việc phủ định một khái niệm
II- chuẩn bị
- GV: Giáo án, sgk, tài liệu tham khảo
- Thớc thẳng, bảng phụ, phấn màu, compa
- HS: Thớc thẳng có chia khoảng cách, vở ghi, SGK, thớc thẳng compa
Iii - Tiến trình dạy học
- GV? Đờng thẳng có giới hạn không ? Đờng thẳng vừa
vẽ có chia mặt bảng ? (mặt trang giấy) thành mấy phần ?
- GV: Mặt bảng, mặt trang giấy cho ta hình ảnh của 1 mp
- HS nhắc lại khái niệm nửa mp bờ a trên hình ?
- GV nêu thế nào là 2 nửa mp đối nhau
- HS ghi vở
- GV; Để phân biệt 2 nửa mp chung bờ a ngời ta thờng
đặt tên cho nó
- GV vẽ các điểm M, N, P
- GV nêu cách gọi tên nửa mp Nửa mp (I) là nửa mp bờ a
chứa điểm M hoặc nửa mp bờ a không chứa điểm P
Tơng tự em hãy gọi tên nửa mp bờ a còn lại trên hình vẽ ?
- Vẽ 3 tia Ox, Oy, Oz chung gốc
- Lấy 2 điểm M, N sao cho
- GV Tia Oz cắt MN tại 1 điểm nằm giữa M và N ta có
tia Oz nằm giữa 2 tia Ox, Oy
- GV cho hs làm GV vẽ sẵn hình trên bảng phụ
1/ Nửa mặt phẳng :
- Trang giấy, mặt bảng là hình ảnh của mp
- Mp không bị giới hạn về mọi phía a
- Hai điểm M, N nằm cùng phía đối với đt a
- Hai điểm M, P (hoặc N, P) nằm khác phía đối với
đt a
a/
b/ Đoạn thẳng MN không cắt a Đoạn thẳng MP cắt a
2/ Tia nằm giữa 2 tia
- Tia Oz cắt đoạn MN tại điểm nằm giữa M & N
Ta nói tia Oz nằm giữa 2 tia Ox, Oy x M
a) O z
N y z
?2
?1 1
?2
Trang 2- Hình b/ Tia Oz có nằm giữa 2 tia Ox, Oy không ? tại sao
?
- Hình c, d:Tia Oz có cắt đoạn MN không ? Tia Oz có
nằm giữa 2 tia Ox, Oy không ?
c) z O (d)
z
D/ Củng cố : HS làm Bt 2, 3, 5 (SGK - 73)
- BT 2: HS thực hành và trả lời câu hỏi
- BT 3 : HS điền vào chỗ trống trên bảng phụ
+ Nhận biết điểm nằm trong góc
- Thái độ : Giáo dục tính cẩn thận
II- chuẩn bị
- GV: Giáo án, sgk, tài liệu tham khảo
- Thớc thẳng, bảng phụ, phấn màu, compa
- HS: Thớc thẳng có chia khoảng cách, vở ghi, SGK, thớc thẳng compa
Iii : Tiến trình dạy học
1-ổn định tổ chức:
Lớp 6A:
2 Kiểm tra:
- HS1: + Thế nào là nửa mặt phẳng bờ a?
+ Thế nào là 2 nửa mặt phẳng đối nhau ?
+ Vẽ đờng thẳng xy, lấy điểm O thuộc xy, chỉ rõ 2 nửa mp có bờ chung là xy
- HS2: + Vẽ 2 tia chung gốc Ox, Oy trong một số trờng hợp
- Cả lớp cùng vẽ
- GV gọi 2 HS nhận xét, đánh giấ bài làm của bạn
- GV : Đặt vấn đề vào bài:
Hai tia chung gốc tạo thành một hình, hình đó gọi là góc Vậy góc là gì? Đó là nội dung bài học hôm nay
3- Bài mới
Trang 3Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cơ bản
* HĐ1:
GV yêu cầu HS nêu lại định nghĩa góc
- GV nêu đỉnh, cạnh của góc, cách đọc tên góc, ký hiệu
góc
- HS vẽ góc và ghi vào vở
- GV lu ý: Đỉnh góc viết ở giữa và viết to hơn hai chữ
bên cạnh
- Góc xOy ở hình 4b còn gọi là góc MON
- GV quay lại hình kiểm tra của HS 1
- Hình này có góc nào không? Nếu có hãy chỉ rõ Góc
xOy có đặc điểm gì?
- GV: Góc xOy gọi là góc bẹt Vậy góc bẹt là góc ntn?
ta sang phần 2
* HĐ2:
- GV ? Góc bẹt là góc có đặc điểm gì?
- HS nêu định nghĩa góc bẹt, đặt tên
- Nêu cách vẽ một góc bẹt trong thực tế
- GV trên hình bài tập 8 có những góc nào? đọc tên?
- HS đứng tại chỗ trả lời
- GV để vẽ góc ta làm ntn?
* HĐ3:
- GV để vẽ góc ta ta vẽ lần lợt ntn?
- HS: Vẽ 2 tia chung gốc Ox và Oy
- - GV nêu yêu cầu HS vẽ tia Ot nằm giữa hai tia Ox;
Oy
- Trên hình có mấy góc? Đọc tên?
- GV: Để thể hiện rõ góc mà ta đang xét, ngời ta thờng
dùng các vòng cung nhỏ nối 2 cạnh của góc , để dễ
phân biệt các góc chung đỉnh ta còn có thể dùng ký
hiệu chỉ số : Góc O1; góc O2 …
* HĐ4:
Điểm nằm trong góc
- GV: ở góc xOy, lấy điểm M Ta nói điểm M nằm bên
trong góc xOy, Vẽ tia OM Hãy nhận xét trong ba tia
Ox, OM, Oy tia nào nằm giữa 2 tia còn lại?
- HS: tia OM nằm giữa 2 tia Ox, Oy
Vậy điểm M nằm bên trong góc xOy
- GV chú ý: Khi 2 cạnh của góc không đối nhau mới
có điểm nằm trong góc
* HĐ5:
1) Góc:
Định nghĩa: sgk/73
+ O là đỉnh + Ox, Oy : Cạnh của góc + Đọc là : Góc xOy hoặc góc yOx hoặc góc O + Ký hiệu: xOy hoặc ∠ xOy
O N y M . x
2) Góc bẹt:
x y O * Định nghĩa: SGK- 74 * Bài tập 8(sgk- 75) C .
B A D Có 3 góc: BAC CAB BAD ; ; 3) Vẽ góc y t ) 2
O 1 x
- 2 Góc chung đỉnh O: xOt và tOy , còn đợc kí hiệu là Góc O1; góc O2 4) Điểm nằm trong góc
- Điểm M nằm trong góc xOy - Tia OM nằm trong góc xOy 5) Luyện tập * Bài 6 sgk/ 75 Điển vào ô trống trong các phát biểu a) …Góc xOy…đỉnh của góc… hai cạnh của góc b) … S …SR, ST c) … góc có hai cạnh là 2 tia đối nhau
y
O
x
M
O
x
y
Trang 4- GV phát phiếu học tập cho HS điền vào chỗ trống
- GV gọi 2 đại diện của nhóm nhanh nhất lên điền vào bảng phụ
- GV thu và kiểm tra phiếu học tập của các nhóm khác
+ Biết đo góc bằng thớc đo góc, biết so sánh 2 góc
+ Nhận biết điểm nằm trong góc
- Thái độ : Đo góc cẩn thận, chính xác
II- chuẩn bị
- GV: Giáo án, sgk, tài liệu tham khảo
- Thớc thẳng, bảng phụ, phấn màu, thớc đo góc
- HS: Thớc thẳng có chia khoảng cách, vở ghi, SGK, thớc thẳng, thớc đo góc
III- Tiến trình dạy học
1-ổn định tổ chức:
Lớp 6A:
2 Kiểm tra:
- HS1:+ Vẽ 1 góc và đặt tên, chỉ rõ đỉnh, cạnh của góc?
+ Vẽ 1 tia nằm giữa 2 cạnh của góc, đặt tên cho tia đó?
Trên hình vừa vẽ có mấy góc? Viết tên các góc đó?
- Cả lớp cùng vẽ
- GV gọi HS nhận xét, đánh giấ bài làm của bạn
- GV : Đặt vấn đề vào bài:
Trên hình vừa vẽ ta thấy có 3 góc, làm thế nào để biết chúng bằng nhau hay không bằng nhau? Muốn trả lời câu hỏi này ta phải dựa vào đại lợng "Số đo góc" mà bài hôm nay sẽ học
3- Bài mới
* Hoạt Động1 : Đo góc
- GV vẽ góc xoy
- Để xác định số đo của góc xoy ta đo góc xoy bằng
một dụng cụ gọi là thớc đo góc Em hãy cho biết nó
có cấu tạo ntn?
- HS nêu cấu tạo của thớc đo góc?
- GV? đơn vị của số đo góc là gì?
- GV giới thiệu đơn vị nhỏ hơn độ
- GV nêu cách đo góc và thao tác trên hình
- HS thao tác đo góc x0y theo GV
B1: Đặt thớc sao cho tâm của thớc trùng với đỉnh 0 và
một cạnh đi qua vạch 0 của thớc
- B2: Cạnh kia nằm trên nửa mp chứa thớc, giả sử
cạnh kia đi qua vạch 600 ta nói góc x0y có số đo 600
- GV yêu cầu HS nêu lại cách đo góc
- GV: Cho các góc sau, hãy xác định số đo mỗi góc
- 2 HS lên bảng đo góc
1) Đo góc a) Dụng cụ đo:
c) Cách đo góc: sgk/76
Ví dụ:
Số đo của góc x0y bằng 600
Ký hiệu: xOy = 600 hay yOx = 600
y ) 600
O x
Trang 5- 2 HS khác lên đo lại
- GV? Mỗi góc có mấy số đo?
- Số đo góc bẹt là bao nhiêu độ?
- Có nhận xét gì về số đo các góc so với 1800
- HS nêu nhận xét
- GV yêu cầu HS làm bài tập ?1 đo độ mở của cái kéo,
của com pa
- Hai góc bằng nhau khi nào?
- Trong 2 góc không bằng nhau, góc nào lớn hơn?
I 1050 b p q s
aIb = 1050 pSq = 1800
* Nhận xét: sgk-77
* Chú ý: sgk- 77 2) So sánh 2 góc
01 02 03
O1= 550
2
- Hai góc bằng nhau nếu số đo của chúng bằng nhau
- Hai góc không bằng nhau: góc nào có số đo lớn hơn thì góc đó lớn hơn
3) Góc vuông , góc nhọn, góc tù
- Góc vuông là góc có số đo bằng 900 (1v)
- Góc nhọn là góc có số đo nhỏ hơn 900
- Góc tù là góc có số đo lớn hơn 900 và nhỏ hơn 1800Hình 17(sgk/79)
- Nêu cách đo góc x0y?
- Có kết luận gì về các số đo của 1 góc?
Trang 6- Kiến thức: HS nhận biết và hiểu khi nào thì xoy
- HS nắm vững và nhận biết các khái niệm : 2 góc kề nhau, 2 góc phụ nhau, 2 góc bù nhau, 2 góc kề bù
- Kỹ năng: Cũng cố kỹ năng sử dụng thớc đo góc , rèn kỹ năng tính góc, kỹ năng nhận biết các quan hệ giữa 2 góc, Nhận biết điểm nằm trong góc
- Thái độ : Rèn tính cẩn thận , chính xác cho HS
II- Ph ơng tiện thực hiện
- GV: Giáo án, sgk, tài liệu tham khảo
- Thớc thẳng, bảng phụ, phấn màu, thớc đo góc, bút dạ các màu, mô hình góc
2) Vẽ tia oy nằm giữa 2 cạnh của góc xoz
3) Dùng thớc đo góc đo các góc có trong hình
4) so sánh xoy + yoz với xoz
Qua kết quả trên em rút ra nhận xét gì ?
- HS cả lớp cùng làm trên giấy nháp
- HS nhận xét bài của bạn
- GV nhận xét bài làm trên bảng
- GV kiểm tra kết quả đo góc của 2 - 3 HS
- GV vào bài mới : Qua kết quả đo đợc vừa thực hiện em nào trả lời đợc câu ?
- GV vào bài mới : Qua kết quả đo đợc vừa thực hiện em nào trả đợc câu ?
- Các học sinh khác nhận xét câu trả lời của bạn
- GV đa đề bài 18(SGK) trên bảng phụ
O z
*Nhận xét ( SGK - 81 )
- HS tính, giải thích cách tính
- GV đa bài giải mẫu trên bảng phụ
- GV : nh vậy nếu cho 3 tia chung gốc trong đó 1 tia
nằm giữa 2 tia còn lại, ta có mấy góc trong hình ? chỉ
cần đo mấy góc thì ta biết đợc số đo của cả 3 góc ?
- HS : có 3 góc, chỉ cần đo 2 góc có thể biết đợc số đo
của cả 3 góc
- GV : Cho hình vẽ Đẳng thức sau viết đúng hay sai ?
Vì sao ?
- HS trả lời
- Tại sao tia oy không nằm giữa 2tia ox,oz?
- GV: Quay lại hình ban đầu, ta có góc xoy và góc yoz
là 2 góc kề nhau Vậy thế nào là 2 góc kề nhau ta
chuyển sang 1 số khái niệm mới
* HĐ2:
- GV : yêu cầu học sinh tự đọc các khái niệm ở mục 2
áp dụng :
B A
O Ca) Tia OB nằm giữa 2 tia OA,OC nêu
AOB+ BOC = AOC
b) Bài 18 (SGK)
giải :Theo đầu bài, tia OA nằm giữa 2 tia OB và OC nên BOC = BOA + AOC
(áp dụng nhận xét)thay BOA = 450, AOC=320
Trang 7( SGK - 81 ) sau đó GV đa câu hỏi cho các nhóm làm
việc
- HS trao đổi, cử đại diện viế t câu trả lời vào bảng
nhóm
+ Nhóm 1 : Thế nào là 2 góc kề nhau ? vẽ hình minh
hoạ, chỉ rõ 2 góc kề nhau trên hình
+ Nhóm 2 : Thế nào là 2 góc phụ nhau ? Tìm số đo của
- GV nêu câu hỏi bổ sung cho mỗi nhóm
1 Góc xoy và yoz (h.1) có kề nhau không
2 Muốn kiểm tra xem 2 góc có phụ nhau không ta làm
thế nào ?
3 Hai góc bù nhau thoả mãn điều kiện gì?
4 Hai góc A1, A2 kề bù khi nào ?
- GV nêu các khái niệm trên bảng phụ
HĐ3 :
- GV cho các hình vẽ ( bảng phụ ) hãy chỉ ra mối quan
hệ giữa các góc trong từng hình
- 3 HS lần lợt trả lời yêu cầu của BT3
- GV nêu đề bài trên bảng phụ
⇒ BOC= 450 + 320 BOC = 770
c)
xOy +yOz = xOz
⇒ Đẳng thức viết saiVì tia oy không nằm giữa 2 tia ox, oz
2) Hai góc kề nhau, phụ nhau, bù nhau, kề bù nhau(SGK- 81 )
- Hai góc kề nhau : xOy vàyOz
- Hai góc phụ nhauVD: góc 500 và góc 400
- Hai góc bù nhauVD: góc 1100 và góc 700
- Hai góc kề bù: xOy vàyOz
y
((
x 0 zBT1:
Trang 8xOyvà 'x Oy kề bù nhau
D) Củng cố:
2 Điền tiếp vào dấu
a) Nếu tia AE nằm giữa 2 tia AF và AK thì + =
b) Hai góc có tổng số đo bằng 900
c) Hai góc bù nhau có tổng số đo
Một bạn viết nh sau đúng hay sai ?
" Hai góc có tổng số đo bằng 1800 là 2 góc kề bù "
- HS đứng tại chỗ trả lời
E- H ớng dẫn về nhà:
1 Thuộc, hiểu :
Nhận xét : khi nào xOy +yOz = xOz
Nhận biết đợc 2 góc kề nhau, 2 góc phụ nhau , 2 góc bù nhau, hai góc kề bù
II- Ph ơng tiện thực hiện
- GV: Giáo án, sgk, tài liệu tham khảo
4 AOB
Tính BOI, AOI (có hình vẽ sẵn ở đề bài)
- HS2: Thế nào là 2 góc phụ nhau? bù nhau? kề bù nhau?
Trang 9- GV? Trên nửa mặt phẳng có bờ chứa tia BC vẽ đợc mấy
tia BA sao cho
ABC = 1350
- GV? Tơng tự trên 1 nửa mp có bờ chứa tia õ ta vẽ đợc
mấy tia oy để xOy= m0 (0 < m 180)
1 HS trả lời câu hỏi, giải thích lý do?
- GV? Trên một nửa mp có bờ chứa tia õ vẽ xOy = m0,
xOz = n0 và m0 < n0 Hỏi tia nào nằm giữ hai tia còn lại?
ox, oy, oz tia nào nằm giữa hai tia còn lại?
Tia oy nằm giữa 2 tia ox, oz (vì 300 < 450) z
1 Bài 28 (SGK) cho tia AX vẽ tia AY sao cho xAy = 500 vẽ đợc mấy tia Ay?
- HS vẽ hình và trả lời: Vẽ đợc 2 tia Ay sao cho xAy = 500
2 Bài tập: Vẽ ABC = 900 bằng 2 cách: C1: dùng thớc đo độ
C2: dùng ê ke vuông
3 BT: Điền tiếp vào dấu để đợc câu đúng.
Trang 101 Trên nửa mp bao giờ cũng tia oy sao cho xOy= n0
2 Trên nửa mp cho trớc vẽ xOy = m0, xOz= n0, Nếu m >n thì
3 Vẽ AOB = m0, AOC = n0 (m0 < n0)
- Tia OB nằm giữa 2 tia oa và oc nếu …
- Tia oa nằm giữa 2 tia ob và oc nếu …
- Kiến thức: HS hiểu thế nào là tia phân giác của góc ?
- HS hiêủ đờng phân giác của góc là gì ?
- Kỹ năng: Biết vẽ tia phân giác của góc
- Thái độ : Rèn tính cẩn thận khi vẽ , đo , gấp giấy
II- Ph ơng tiện thực hiện
- GV: Giáo án, sgk, tài liệu tham khảo
- Thớc thẳng, thớc đo có góc, giấy để gấp , bảng phụ
2) Vị trí tia Oz nh thế nào đối tia Ox và Oy ? tính yOz , so sánh yOz với xOz?
- HS nhận xét bài : xOy= 1000 ; xOz = 500 ⇒ xOy>xOz
Hai tia Oy, Oz cùng thuộc 1 nửa mp bờ chứa tia Ox
⇒ Tia Oz nằm giữa 2 tia Ox,Oy ⇒ xOz+ yOz= xOy
500+ yOz= 1000 yOz= 1000 - 500 yOz= 500
Vậy yOz= xOz
- GV đặt vấn đề : Tia Oz nằm giữa 2 tia Ox và Oy , tia oz tạo với Ox , Oy 2 góc bằng nhau , ta nói
Oz là tia phân giác của góc xOy ⇒ Bài mới
C- Bài mới
x z y
Trang 11- GV ? Qua BT trên em hãy cho biết tia phân giác
của 1 góc là 1 tia ntn?
- HS nêu đ/n
- GV? Khi nào tia Oz là tia phân giác củaxOy ?
- HS quan sát h/v trả lời
- GV : Hãy quan sát các hình vẽ, dựa vào đ/n cho
biết tia nào là tia phân giác của góc trên hình
- GV : Ngoài thớc dùng đo góc còn có cách nào
khác khác có thể xác định đợc phân giác của AOB?
Oz là tia phân giác xOy
⇔ + Tia Oz nằm giữa 2 tia Ox,Oy + xOz = zOy
2) Cách vẽ tia phân giác của 1 góc :
VD : Cho xOy= 640, vẽ tia phân giác Oz của xOy
Giải :Tia Oz là tia phân giác xOy
⇒ xOz= zOy mà xOz+zOy=xOy=640
- Vẽ xOylên giấy trong
- Gấp giấy sao cho cạnh Ox trùng với cạnh Oy , nếp gấpcho ta thấy vị trí của tia phân giác
o
y x
o
t' t
y m
x n
Trang 12b) Vẽ tia phân giác của xoy
- GV gọi 1 h/s lên bảng làm
- GV cho HS thảo luận nhóm bài 32(SGK)
Đề bài ghi trên bảng phụ
- 1 nhóm trình bày bài giải khi nào ta KL đợc ot là
tia phân giác của xoy?
Chọn câu trả lời đúng :
- GV yêu cầu HS nhắc lại :
Thế nào là tia pg , đờng pg của 1 góc ?
Bài 32(SGK)
Tia ot là tia phân giác của ∠ xoy khia)xot = yot (s)
b) xot+toy= xoy (s)
c) xot + toy = xoy
và xot= toy(đ)
d) xot = yot =
2
- Kiểm tra và khắc sâu kiến thức về tia phân giác của 1 góc
- Rèn kỹ năng giải BT về tính góc, kỹ năng áp dụng tính chất về tia phân giác của 1 góc để làm BT
- Rèn kỹ năng về hình
II- Ph ơng tiện thực hiện
y
t x
o
Trang 13- GV: Gi¸o ¸n, sgk, tµi liÖu tham kh¶o
VÏ tia ph©n gi¸c Ot cña aOb TÝnh aOt, tOb ?
Em cã nhËn xÐt g× vÒ tia ph©n gi¸c cña gãc bÑt ?
- HS2 : VÏ 2 gãc kÒ bï xOy, yOx'' , biÕt xOy = 1000, gäi Ot lµ tia ph©n gi¸c cña xOy TÝnh 'x Ot
- GV ? §Çu bµi cho g× ? Hái g× ?
- HS : cho : xOyvµ yOx'kÒ bï
xOy= 1000, Ot lµ tia ph©n gi¸c xOy
Ot' lµ tia ph©n gi¸c cña 'x Oy
⇒ xOt+ x Ot ' = 1800
⇒ 500 + 'x Ot= 1800 'x Ot= 1800 - 500 = 1300+ Hai gãc xoy vµ x'oy kÒ bï
⇒ xOy+ yOx'' = 1800
1000 +yOx'= 1800
yOx'=1800 - 1000 =800
+ Tia ot'lµ tia ph©n gi¸c 'x Oy
xOt'+t Ox ' = 1800 xOt'+400 = 1800 xOt ' = 1800 - 400 xOt' = 1400
+ Tia oy n»m gi÷a 2 tia ot, ot' tOt ' =tOy+ yOt'
tOt '= 500 + 400 tOt ' = 900
y t
t '