Tiet 43 Tong ket tu vung

Hiện tượng từ đồng âm : Vì vỏ ngữ âm giống nhau nhưng không có mối liên hệ về nghĩa... Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ:?[r]

I T đơn và từ phức ừ đơn và từ phức.

II Thành ngữ

III Nghĩa của từ

IV Từ nhiều nghĩa và hiện t ợng chuyển nghĩa của từ

B i 9.ài 9 Tổng kết từ vựng ( tiếp theo )

V T đồng âm : ừ đơn và từ phức.

1 Khỏi niệm và phõn biệt hiện t ợng từ nhiều

nghĩa với hiện t ợng từ đồng âm

? Khoanh tròn câu trả lời đúng về khái niệm của từ đồng âm :

A Là những từ phát âm giống nhau nhưng nghĩa khác xa nhau

? Căn cứ vào đâu để phân biệt được từ đồng âm và

từ nhiều nghĩa

Từ đồng âm: Từ nhiều nghĩa:

VD: Cái cuốc , cuốc đất VD: Chân người, chân bàn,

chân núi…

- Không có mối quan

hệ ngữ nghĩa nào - Có mối quan hệ ngữ nghĩa nhất định

b Phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa :

Bài tập: Trong hai trường hợp (a) và (b) sau đây, trường hợp nào có hiện tượng từ nhiều nghĩa, trường hợp nào có hiện tượng từ đồng âm? Vì sao?

Đường ra trận mùa này đẹp lắm

(Phạm Tiến Duật, “Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây”)

Và trong: Ngọt như đường

a Hiện tượng từ nhiều nghĩa: “Lá” trong “lá

phổi” là kết quả chuyển nghĩa của “lá” trong “lá

xa cành”

b Hiện tượng từ đồng âm: Vì vỏ ngữ âm giống nhau nhưng không có mối liên hệ về nghĩa

? Hãy khoanh tròn chữ Đ nếu nhận định đúng, chữ S nếu nhận định sai hoặc chưa đầy đủ :

Bài tập1: Chọn cách hiểu đúng trong những cách hiểu sau :

a.Đång ngh a là hi n tĩa là hiện tượng chỉ cã trong một sè ện tượng chỉ cã trong một sè ượng chỉ cã trong một sè ng ch cã trong m t sè ỉ cã trong một sè ột sè ng«n ng trªn th gi i.ữ trªn thế giới ế giới ới

b Đ ng ngh a bao gi c ng là quan h gi a haiồng nghĩa bao giờ cũng là quan hệ giữa hai ĩa là hiện tượng chỉ cã trong một sè ờ cũng là quan hệ giữa hai ũng là quan hệ giữa hai ện tượng chỉ cã trong một sè ữ trªn thế giới

t , kh«ng cã quan h đ ng ngh a gi a ba ho c ừ, kh«ng cã quan hệ đồng nghĩa giữa ba hoặc ện tượng chỉ cã trong một sè ồng nghĩa bao giờ cũng là quan hệ giữa hai ĩa là hiện tượng chỉ cã trong một sè ữ trªn thế giới ặc

h n ba t ơn ba từ ừ, kh«ng cã quan hệ đồng nghĩa giữa ba hoặc

c C¸c t đ ng ngh a v i nhau bao gi c ng cã ừ, kh«ng cã quan hệ đồng nghĩa giữa ba hoặc ồng nghĩa bao giờ cũng là quan hệ giữa hai ĩa là hiện tượng chỉ cã trong một sè ới ờ cũng là quan hệ giữa hai ũng là quan hệ giữa haingh a hoàn toàn gi ng nhau.ĩa là hiện tượng chỉ cã trong một sè ống nhau

d C¸c t đ ng ngh a v i nhau cã thÓ kh«ng thayừ, kh«ng cã quan hệ đồng nghĩa giữa ba hoặc ồng nghĩa bao giờ cũng là quan hệ giữa hai ĩa là hiện tượng chỉ cã trong một sè ới

th nhau đế giới ượng chỉ cã trong một sè c trong nhi u trều trường hợp sử dụng ườ cũng là quan hệ giữa haing h p s d ng.ợng chỉ cã trong một sè ử dụng ụng.d

Bài tập 2: Đọc cõu sau:

Khi người ta đó ngoài bảy mươi xuõn thỡ tuổi tỏc càng

cao, sức khoẻ càng thấp

( Hồ Chí Minh Di chúc– Di chúc )

? Dựa trờn cơ sở nào,từ “xuõn”cú thể thay thế cho từ “tuổi”

- “Xuõn” là từ chỉ một mựa trong năm, khoảng thời gian tương ứng với một tuổi.

- Từ “xuõn” được chuyển nghĩa theo phương thức hoỏn dụ

? Việc thay từ “xuõn” cho từ “tuổi” trong cõu trờn cú tỏc dụng diễn đạt nh thế nào ?

- Dựng từ “xuõn” thể hiện tinh thần lạc quan của Bỏc

- Mặt khỏc, trỏnh mắc lỗi lặp từ trong cõu văn một cỏch vụng về.

- Là những từ có nghĩa

trái ngược nhau xét trên một

cơ sở chung nào đó

Bài tập: Cho biết các cặp từ sau đây, cặp từ

nào có quan hệ trái nghĩa:

Ông - bà, xấu - đẹp, xa - gần, voi - chuột,

thông minh - lười, chó - mèo, rộng - hẹp, giàu - khổ

- Phải xét cặp từ trái nghĩa trên một cơ sở chung

- Tạo sự hài hoà, cân đối, tạo sự tương phản gây

ấn tượng, làm cho lời nói thêm sinh động

* Chú ý:

* Tác dụng:

Từ (xét về đặc điểm cấu tạo)

Từ đơn

Từ láy âm

Từ ghép

đẳng lập chính phụTừ ghép hoàn toànTừ láy bộ phậnTừ láy

Từ láy vần

Từ phức

Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn tr ờng học Chúng thẳng tay chém giết những ng ời yêu n

ớc th ơng nòi của ta.Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu

( Hồ chí Minh , Tuyên ngôn độc lập )

Đọc đoạn văn sau :

Tác giả dùng hai từ cùng tr ờng từ vựng là tắm

và bể Việc sử dụng các từ này góp phần tăng giá trị biểu cảm của câu nói, làm cho câu nói

có sức tố cáo mạnh mẽ hơn

Nh¾c l¹i nh÷ng néi dung lín ® tæng kÕt trong tiÕt häc ?· tæng kÕt trong tiÕt häc ?

1.Ôn tập 9 nội dung về từ vựng đã tổng kết

2 Viết bài văn ngắn trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của Thuý Vân

và Thuý Kiều qua đoạn trích Chị “ Chị

em Thuý Kiều trong đó có sử dụng ” trong đó có sử dụng

một số từ ngữ có cùng tr ờng nghĩa Hãy gọi tên tr ờng từ vựng đó ?

Xin ch©n thµnh

c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c em

häc sinh