Tiet 44 Tong ket tu vung

Chọn cách hiểu đúng trong những cách hiểu sau: a Đồng nghĩa là hiện tượng chỉ có trong một số ngôn ngữ trên thế giới bĐồng nghĩa bao giờ cũng là quan hệ nghĩa giữa hai từ, không có quan [r]

Gv: Nguyễn Thị Song Hà

Trong các câu sau câu nào là thành ngữ, câu nào là tục ngữ?

a Có công mài sắt, có ngày nên kim.

b Một sương hai nắng.

c Chim chậu cá lồng.

d Gió bấc hiu hiu, sếu kêu thì rét.

e Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa.

KiĨm tra bµi cị

-Thµnh ngữ:

Một sương hai nắng.

Chim chậu cá lồng.

Hãy nhắc lại các nội dung kiến thức đã tiến hành tổng kết ở tiết trước?

06/22/24 6

Tieát 44

Tìm hiểu nghĩa của 3 từ chân trong các câu sau?

a Chân đi chữ bát.

b Chân bàn.

c Chân sào.

Bộ phân cơ thểû người

Bộ phân dưới của đồ dùng

Người chống thuyền

Vì có nét tương đồng: cùng tiếp xúc với mặt đất

Nghĩa gốc

Trong hai trường hợp (a) và (b) sau đây, trường hợp nào có hiện trượng từ nhiều nghĩa, trường hợp nào có hiện tượng từ đồng âm? Vì sao?

a)Từ lá, trong:

Khi chiếc lá xa cành

Lá không còn màu xanh

Mà sao em xa anh Đời vẫn xanh rời rợi

(Hồ Ngọc Sơn, Gửi em ở dưới quê làng)

Và trong : Công viên là lá phổi của thành phố.

b)Từ đường trong:

Đường ra trận mùa này đẹp lắm

(Phạm Tiến Duật, Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây)

Và trong : Ngọt như đường

a) a)Từ lá, trong:

Khi chiếc lá xa cành

Lá không còn màu xanh

Mà sao em xa anh

Đời vẫn xanh rời rợi

( Hồ Ngọc Sơn, Gửi em ở dưới quê làng)

Và trong : Công viên là lá phổi của thành phố.

+hiện tượng nhiều nghĩa vì:

b)Từ đường trong:

Đường ra trận mùa này đẹp lắm

(Phạm Tiến Duật, Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây)

Và trong : Ngọt như đường

Trường hợp b là trường hợp đồng âm vì :

-Đường1 : chỉ con đường

- Đường2 : chất kết tinh vị ngọt , thường chế từ mía hoặc củ cải đường

vỏ ngữ âm giống nhau

nghĩa khác xa nhau

Chọn cách hiểu đúng trong những cách hiểu sau:

a) Đồng nghĩa là hiện tượng chỉ có trong một số ngôn ngữ trên thế giới

b)Đồng nghĩa bao giờ cũng là quan hệ nghĩa giữa hai từ, không có quan hệ nghĩa giữa ba từ hoặc hơn ba từ

c) Các từ đồng nghĩa với nhau bao giờ cũng có nghĩa hoàn toàn giống nhau

d) Các từ đồng nghĩa với nhau có thể không thay

nhau được trong nhiều trường hợp sử dụng

a) Không đúng vì đây là hiện tượng chung.

Ví dụ: xét hai từ “cố” – “gắng”.Nét chung của hai từ này là: Đưa sức

ra nhiều hơn bình thường để làm cho được việc gì đĩ.

Nét riêng của “cố” so với “gắng” là ở mục đích của hành động này: làm

cho kì được, kì xong cơng việc mà chủ thể biết là khĩ khăn Ví dụ:

cố làm cho xong, cố quên những việc khơng vui đi, cố nhớ lại xem hơm qua đã nĩi gì.

Nét của “gắng” so với “cố” là: làm cho tốt cơng việc mà biết là nên làm

Cĩ thể nĩi: gắng lên chút nữa học cho giỏi, gắng chịu đựng khĩ

khăn để động viên nhau.

d) Đúng

Ví dụ: chết, hy sinh, mất, toi, nghẻo….

Đọc câu sau:

Khi người ta đã ngoài 70

xuân thì tuổi tác càng

cao, sức khỏe càng thấp

(H Chí Minh, ồ Chí Minh, Di chúc)

Cho biết dựa trên cơ sở nào từ xuân có thể thay

thế cho từ tuổi Việc thay từ trong câu trên có tác dụng diễn đạt như thế

nào?

- Từ xuân: Mùa xuân một trong 4 mùa -> 4 mùa = 1 tuổi.(lấy bộ phận toàn thể thay thế cho toàn thể ) => Chuyển nghĩa bằng ph

ơng thức hoán dụ

- Tác dụng: Tránh lặp từ

+ Chỉ sự t ơi đẹp -> lời vaờn hóm hỉnh, lạc quan của tác giả

Cho biết trong các cặp từ sau đây, cặp từ

nào cĩ quan hệ trái nghĩa: ơng-bà,

xấu-đẹp, xa-gần, voi-chuột, thơng minh-lười, chĩ-mèo, rộng-hẹp, giàu-khổ

Các cặp từ trái nghĩa

Xấu– đẹp; xa- gần; rộng- hẹp

Thảo luận nhóm(2’)

Cho các cặp từ trái nghĩa sau: sống-chết, yêu-ghét, chẵn-lẻ, cao-thấp, chiến tranh-hòa bình, già-trẻ, nông-sâu, giàu-nghèo.

Có thể sắp xếp những cặp từ trái nghĩa này thành hai nhóm:

Nhóm 1 như: sống-chết (không sống có nghĩa là

-Cùng nhóm với sống –chết gồm:Chẵn -lẽ,

chiến tranh-hòa bình

-Cùng nhóm với già-tre û gồm :yêu-ghét,

cao-thấp, nông-sâu, giàu - nghèo

Bài tập: Vận dụng kiến thức về các kiểu cấu tạo từ tiếng Việt đã học ở lớp 6 và lớp 7 để điền tù ngữ thích hợp vào các ô trống trong

sơ đồ sau

(xét về đặc điểm cấu tạo)

Ghép đẳng lập Ghép chính phụ Láy hoàn toàn Láy bộ phận

Láy âm Láy vần

Vận dụng kiến thức về trường từ vựng để phân tích sự độc đáo trong cách dùng từ ở đoạn

trích sau:

Chúng lập ra nhiều nhà

tù hơn trường học

Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta Chúng tắm các cuộc

khởi nghĩa của ta trong những bể máu

(Hồ Chí Minh, Tuyên ngôn độc lập)

CỦNG CỐ

DẶN DÒ:

-Học thuộc các kiến thức đã tổng kết

ôn tập -Chuẩn bị tiết trả bài số 2: Xem lại

dàn ý đề bài đã làm