van 7 tuan 14

- Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề...; Động não, tia chớp, hỏi và trình bày - Năng lực cần đạt: huy động những kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm của bản thân về các vấn đề có nội dun[r]

Trang 1

Ngày soạn: 04/12/2020

Ngày dạy:

Tiết 52 THÀNH NGỮ

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Hiểu được đặc điểm về cấu tạo và ý nghĩa của thành ngữ, tác dụng của

việc sử dụng TN

2 Kĩ năng: Giải thích nghĩa hàm ẩn của thành ngữ và biết cách sử dụng thành ngữ có

hiệu quả trong giao tiếp

* Tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị TÔN TRỌNG, HỢP TÁC,

TRÁCHNHIỆM, GIẢN DỊ, YÊU THƯƠNG, TRUNG THỰC

- Biết yêu quí và trân trọng, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

- Tự lập, tự tin, tự chủ trong công việc trên cơ sở sự tôn trọng mọi người, có trách nhiệm với bản thân, có tinh thần vượt khó

III CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học

- Máy tính, TV

2 Chuẩn bị của học sinh

- Soạn bài theo hướng dẫn của giáo viên

II PHƯƠNG PHÁP

- Phân tích mẫu, quy nạp, vấn đáp, luyện tập, thực hành

- Đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, thảo luận nhóm

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định lớp (1’)

- Kiểm tra sĩ số học sinh

- Kiểm tra vệ sinh, nề nếp

2 Kiểm tra bài cũ (1’)

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

Trang 2

3 Các hoạt động dạy bài mới

Đọc lại bài thơ Bánh trôi nước Em hiểu

cụm từ “bảy nổi ba chìm” có ý nghĩa như

thế nào? Cách diễn đạt như thế có tác dụng

gì?

- HS chia sẻ ý kiến với bạn

- Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?

- “bảy nổi ba chìm” chỉ cuộc sống lênh đênh, vất vả Cách diễn đạt gợi hình ảnh, gây ấn tượng

Trong cuộc sống và cả trong văn chương, chúng ta thường thấy xuất hiện các

cụm từ như: Mưa to gió lớn,Tham sống sợ chết Đó là các thành ngữ.

- Kĩ thuật: Kĩ thuật hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia nhóm, giao nhiệm vụ

- Phương tiện: Máy chiếu, phiếu học tập

cho biết có thể thêm - bớt từ ngữ trong đó

được không? Vì sao?

Trang 3

? Trong cụm từ “Lên thác xuống ghềnh”

có thể thay hoặc thêm một vài từ khác vào

được không? Có thể thay đổi vị trí các từ

được không?

- Không thể thay được vì ý nghĩa sẽ trở nên

lỏng lẻo

? Cụm từ “lên thác xuống ghềnh” , nhanh

như chớp” có nghĩa là gì? Tại sao lại nói

như thế?

- Lên thác xuống ghềnh: có nghĩa là trôi

nổi, lênh đênh phiêu bạt

- Nhanh như chớp: có nghĩa là hành động

mau lẹ, rất nhanh, chính xác

* Silde 2 Gv chiếu 2 cột thành ngữ hiểu theo

nghĩa đen và nghĩa bóng (nghĩa hàm ẩn )

- Mẹ goá con côi

- Nói dối như cuội

Suy ra từ nghĩa đen

của các từ

* Nhóm 2

- Lên thác xuốngghềnh

- Ruột để ngoài da

- Lòng lang dạ thú

- Rán sành ra mỡ

- Chó ngáp phải ruồiNghĩa hàm ẩn (nghĩabóng)

? Qua hai cột thành ngữ như trên, em có

Trang 4

- Bảy nổi ba chìm: long đong, phiêu bạt.

- Tắt lửa : khó khăn, hoạn nạn

- Cái hay là ý nghĩa cô đọng, hàm súc, gợi

liên tưởng cho người đọc, người nghe

- Tác dụng: Tính hình tượng biểucảm cao

2 Ghi nhớ 2: SGK (144)

Trang 5

- Mục tiờu: Hướng dẫn HS luyện tập thực

hành trờn cơ sở những kiến thức vừa học

- Phương phỏp: phỏt vấn, khỏi quỏt

- Năng lực cần đạt: Năng lực hợp tỏc, năng

lực ngụn ngữ, tư duy sỏng tạo

- Thời gian: 14’

- Cỏch thức tiến hành:

* Tớch hợp giỏo dục đạo đức: Tự lập, tự tin,

tự chủ trong cụng việc trờn cơ sở sự tụn

trọng mọi người, cú trỏch nhiệm với bản

thõn, cú tinh thần vượt khú.

Nêu yêu cầu bài tập 2

Thảo luận nhúm

?Kể văn tắt cỏc truyền thuyết và ngụ ngụn

tương ứng để thấy rừ lai lịch của cỏc thành

ngữ Con rồng chỏu tiờn, ếch ngồi đỏy giếng

và thầy búi xem voi?

- Nhúm 1,2: Con rồng chỏu tiờn:

- Nhúm 3,4: Ếch ngồi đỏy giếng

- Nhúm 5,6: Thầy búi xem voi

*Thực hiện thi theo nhúm lớn giữa cỏc tổ,

nhúm nào trả lời hay đỳng thỡ thắng cuộc

*Cỏc nhúm chấm điểm cho nhau ->GV

? Su tầm thành ngữ cha đợc giới thiệu

trong sgk? Cho hs giải thớch nghĩa của cỏc

thành ngữ vừa tỡm được?( Tớch hợp kĩ

năng sống: tự tin, chủ động).

- Học sinh: Thực hiện theo hình thức tiếp sức

giữa 3 tổ sau đó giải nghĩa

- GV: Nhận xét, kết luận, cho điểm

HSKT: Quan sỏt, ghi chộp, chữa bài tập đầy

đủ.

Bài 1 (145) Bài tập 2

- Con Rồng cháu Tiên

- Ếch ngồi đáy giếng

- Thầy bói xem voi

Trang 6

- Mục tiêu: Hướng dẫn HS luyện tập liên hệ thực tế, thực hành trên cơ sở những kiến thức vừa tìm hiểu.

- Phương pháp: thuyết trình, khái quát.

- Năng lực cần đạt: Năng lực tư duy sáng tạo

- Gọi HS nhận xét ý kiến của

bạn?

- GV tổng hợp - kết luận

1 Ở hiền gặp lành: người tốt sẽ được đền đáp

xứng đáng

2 Ơn cha nghĩa mẹ: ghi nhớ công ơn sinh thành,

dưỡng dục của cha mẹ

3 Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: biết ơn, trân trọng

những thành quả của thế hệ đi trước, cha mẹ,…

4 Có mới nới cũ: hành động không coi trọng, vút

bỏ cái cũ

5 Có tật giật mình: có lỗi, cái sai phạm thì dễ chột

dạ khi có ai đó nói đến

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG

- Mục tiêu: Hướng dẫn HS mở rộng, liên hệ thực tế.

- Há miệng chờ sung: chỉ kẻ lười biếng, không lao động

- Ăn cháo đá bát: hành động phụ bạc, không có tình nghĩa

- Ruột để ngoài da: người thật thà, bộp chộp, không giấu giếm ai điều gì

- Vạn sự như ý: mọi sự, mọi việc đều tốt đẹp, tốt lành

- Xa mặt cách lòng: khoảng cách địa lý khiến lòng người dần nhạt đi

- Hoàn thiện bài tập

- Tập viết đoạn văn ngắn có sử dụng thành ngữ

- Chuẩn bị: Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

+ Đọc phần ngữ liệu SGK

Trang 7

+ Trả lời câu hỏi SGK.

V Rút kinh nghiệm

Ngày soạn: 27/11/2020 Ngày dạy:

Tiết 53 RẰM THÁNG GIÊNG (Nguyên tiêu) - (Hồ Chí Minh) I MỤC TIÊU 1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu sơ giản về Bác Hồ, cảm nhận và phân tích được lòng yêu thiên nhiên gắn liền với lòng yêu nước, phong thái ung dung của Hồ Chí Minh biểu hiện qua bài thơ “Rằm tháng riêng” Nghệ thuật tả cảnh, tả tình; ngôn ngữ và hình ảnh đặc sắc trong bài thơ 2 Kĩ năng: Đọc - hiểu tác phẩm thơ hiện đại viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật Phân tích để thấy được chiều sâu nội tâm của người chiến sĩ cách mạng và vẻ đẹp mới mẻ của những chất liệu cổ thi trong sáng tác của lãnh tụ HCM So sánh sự khác nhau giữa nguyên tác và bản dịch 3 Thái độ - Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, yêu kính lãnh tụ 4 Năng lực, phẩm chất - Tự học

- Tư duy sáng tạo

- Hợp tác

- Năng lực đọc hiểu văn bản - Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trình trước lớp hệ thống tác phẩm văn học) - Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản) II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

- Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học

- Máy tính, TV

III PHƯƠNG PHÁP

- Đọc sáng tạo, vấn đáp, đàm thoại, giảng bình

Trang 8

- Động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi, thảo luận cặp đôi.

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

- Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài mới, tạo hứng thú cho tiết học.

- Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề

- Kĩ thuật: Động não, tia chớp, hỏi và trình bày

- Năng lực cần đạt: huy động những kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm của bản thân về các vấn đề có nội dung liên quan đến bài học mới.

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

- Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn

đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động.

- Phương pháp: thuyết trình, pháp vấn, gợi mở, phân tích, nêu vấn đề, giảng bình, thảo luận nhóm…

Trang 9

- Thời gian : 25

Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Giới thiệu chung

- Mục tiêu: học sinh nắm được những

hiểu biết cơ bản về tác giả, tác phẩm.

?Trình bày l¹i những nét cơ bản, đáng

ghi nhớ về tác giả Hồ Chí Minh?

Hoạt động 2: Đọc – hiểu văn bản

- Mục tiêu: hướng dẫn học sinh đọc và

tìm hiểu giá trị của văn bản.

- Phương pháp: đọc diễn cảm, nêu vấn

đề, phát vấn, thảo luận nhóm, bình giảng,

khái quát.

- Năng lực cần đạt: Năng lực tư duy sáng

tạo Năng lực đọc hiểu văn bản Năng lực

Trang 10

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

? Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

• Số chữ: Mỗi dòng thơ có 7 chữ

• Số dòng: Mỗi bài có 4 dòng thơ

• Hiệp vần: Chữ cuối cùng của các dòng

?Xác định bố cục của bài thơ?

- Hai câu đầu: cảnh đêm trăng trên sông

- Hai câu cuối: hình ảnh con người

Đọc hai câu thơ đầu và cho biết:

(1) Cảnh thiên nhiên được miêu tả trong

thời gian, không gian nào?

(2) Việc lặp từ "xuân'' ở câu thơ thứ hai

đã gợi ra vẻ đẹp của không gian đêm rằm

tháng giêng như thế nào?

(3) Cảm xúc cùa tác giả được gợi lên từ

cảnh xuân ở hai câu thơ như thế nào?

- HS phát hiện chi tiết, cảm nhận riêng

- Chia sẻ ý kiến, cảm nhận với các bạn

-Tham gia nhận xét, bổ sung

- Bố cục : 2 phần

3 Phân tích

a Hai câu thơ đầu

- Cảnh thiên nhiên được miêu tảtrong:

+ Thời gian: đêm khuya lúc trăng trònnhất

+ Không gian: rộng lớn (bầu trời,sông, nước)

- Từ "xuân" được lặp lại ba lần gợi rakhông gian cao rộng, trong trẻo và đầysức sống, tươi mới

- Hai câu thơ vẽ lên một cảnh vật mùaxuân tràn đầy sức sống trong khônggian cao rộng, mênh mông

Hai câu thơ gợi tả cảnh vật tràn đầy sức sống Trăng sáng khắp bầu trời, tất cả

đèu liền 1 sắc xuân 3 từ xuân trong câu thơ đã tạo cảm giác sắc xuân tràn ngập

không gian dất trời 3 từ xuân liền mạch nối nhau ngân nga nh 1 dòng nhạc xanh em dịu, câu 7 thơ có tiếng thì có 5 tiếng có thanh không mang âm hởng bay bổng, gọi cảm giác trong trẻo, rộng lớn, thảnh thơi, thanh bình Cánh miêu tả ở 2 câu thơ ở đây giống cách miêu tả của câu thơ cổ Phương Đông : chỉ chú ý đến toàn cảnh, đến

sự hoà hợp thống nhất các bộ phận trong cái toàn thể mà không miêu tả tỉ mỉ chi tiết các đường nét màu sắc

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

Đọc hai câu thơ cuối và cho biết

? Câu thơ thứ ba đã cho biết điều

b Hai câu thơ cuối

Trang 11

gì vể công việc của những người

kháng chiến?

Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân

đầy thuyền.

(Yên ba thâm xứ đàm quân sự

Dạ bán qui lai nguyệt mãn

thuyền)

- Câu thơ thứ ba đã cho biết về

công việc của những người kháng

chiến chính là bàn bạc việc quân

Câu thơ thứ ba đã cho biết về

công việc của những người

kháng chiến chính là bàn bạc

việc quân.

Hình ảnh nào được gợi lên trong

câu thơ cuối? Nêu nhận xét về

mối quan hệ giữa cảnh và người

ở câu thơ này?

- Hai câu thơ cuối của bài thơ là

Hình ảnh con thuyền chở đầy ánh

trăng trong trời mùa xuân bao la

- Tổ chức cho HS thảo luận

- Kết hợp màu sắc cổ điển với tinh thần hiệnđại

=> Tình yêu nước sâu nặng

Hoạt động 3: Tổng kết

- Mục tiêu: học sinh biết đánh giá

giá trị của văn bản.

- Phương pháp: thuyết trình, khái

quát.

- Năng lực cần đạt: Năng lực tư duy

sáng tạo Năng lực cảm thụ thẩm mĩ

(nhận ra giá trị nội dung, nghệ

thuật của văn bản).

- Cách thức tiến hành:

3.Tổng kết

a Nội dung

Trang 12

- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm.

- Bài thơ thể hiện phong thái ung dung, lạc

quan, yêu đời trong kháng chiến gian khổcủa Bác Đó là sự gắn bó tình yêu thiênnhiên và tình yêu nước, tâm hồn nghệ sĩ vàbản chất chiến sĩ của Bác

- Mục tiêu: Hướng dẫn HS luyện tập thực hành trên cơ sở những kiến thức vừa học

- Phương pháp: phát vấn, khái quát

- Năng lực cần đạt: Năng lực hợp tác, năng lực ngôn ngữ, tư duy sáng tạo

Hoạt động của GV-HS Nội dung cần đạt

1 Hai bài thơ Cảnh khuya và

Rằm tháng giêng đều miêu tả

cảnh trăng ở chiến khu Việt

Bắc Em hãy nhận xét cảnh

trăng ở mỗi bài có nét đẹp

riêng như thế nào?

- Cảnh khuya: Trăng rừng lung linh, huyền ảo,

đan cài, hòa quyện cùng cảnh vật làm cho không gian sống động và nổi bật là hình ảnh người chiến sĩ cách mạng thao thức vì nước, vì dân

- Rằm tháng giên: Trăng trên sông vào ngày

tròn nhất Không gian ngập sắc xuân và tươi sáng màu trăng Không gian rộng lớn đầy sức sống tôn thêm vẻ đẹp vị lãnh tụ bàn chuyện nước, việc quân trên con thuyền cách mạng ăm

ắp ánh trăng

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

- Mục tiêu: Hướng dẫn HS luyện tập liên hệ thực tế, thực hành trên cơ sở những kiến thức vừa tìm hiểu.

Trang 13

(1) - Thiên nhiên trong 2 bài thơ của Bác như thế nào? Em làm gì để góp phần bảo vệ thiên nhiên? Em học tập được gì về tấm gương của Bác qua 2 bài thơ?

(2) Màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại trong hai bài thơ?

4 Củng cố: 2’ GV khái quát nội dung bài học với 2 vấn đề trọng tâm cần nhớ:

- Vẻ đẹp tâm hồn, tư tưởng của Hồ Chí Minh trong hai bài thơ: Cảnh khuya, Rằm tháng giêng ( tình yêu thiên nhiên gắn liền với lòng yêu nước, tâm hồn nghệ sĩ hòa hợp thống nhất với cốt cách người chiến sĩ, vị lãnh tụ luôn vì nước vì dân.)

- Vẻ đẹp phong cách thơ Hồ Chí Minh (Màu sắc cổ điển mà hiện đại)

5 Hướng dẫn về nhà (2’)

- Học thuộc lòng hai bài thơ

- Nhớ về tác giả Hồ Chí Minh

- Cảm nhận được tình yêu thiên nhiên gắn liền với tình cảm cách mạng của Chủ tịch

Hồ Chí Minh.Vẻ đẹp tâm hồn chiến sĩ – nghệ sĩ vừa tài hoa tinh tế vừa ung dung, bình tĩnh, lạc quan

- Nghệ thuật tả cảnh, tả tình; ngôn ngữ và hình ảnh đặc sắc trong mỗi bài thơ, vẻ đẹp mới mẻ của chất liệu cổ thi trong sáng tác của lãnh tụ Hồ Chí Minh

- Học 5 từ HV sử dụng trong bài thơ Nguyên tiêu.

- Chuẩn bị: Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

+ Đọc phần ngữ liệu SGK

+ Trả lời câu hỏi SGK

V Rút kinh nghiệm

Trang 14

Ngày soạn: 04/12/2020

Ngày dạy:

Tiết 54 CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC

- Viết được những đoạn văn, bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

- Làm được bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

Tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị TRÁCH NHIỆM, TÔN TRỌNG,YÊU

THƯƠNG, TRUNG THỰC, KHOAN DUNG, ĐOÀN KẾT, HỢP TÁC

Tích hợp kĩ năng sống: suy nghĩ, thảo luận phù hợp với mục đích giao tiếp Tích hợp môi trường: sử dụng các ví dụ minh họa về chủ đề môi trường

Tích hợp giáo dục đạo đức: qua những ví dụ thực tiễn, giáo dục lòng nhân ái,

sự khoan dung, tình yêu quê hương, yêu con người

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

- Tư liệu, bài soạn

- Máy tính, TV

III PHƯƠNG PHÁP

- Phân tích mẫu, vấn đáp, quy nạp, thực hành

- Động não, trình bày 1 phút, đặt câu hỏi, thảo luận cặp đôi

Trang 15

- Cảm nhận của em sau khi học bài thơ “

Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh bằng đoạn

3-5 câu?

- Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?

- GV tổng hợp - kết luận

- Bộc lộ tình cảm, cảm xúc về nội dung và hình thức bài thơ

- Kỹ năng trình bày trước tập thể đoạn văn nói

=> Biểu cảm văn học

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

- Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn

đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động.

- Phương pháp: thuyết trình, pháp vấn, gợi mở, phân tích, nêu vấn đề, giảng bình, thảo luận nhóm…

- Thời gian: 12

Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Tìm hiểu cách làm bài

văn biểu cảm về một tác phẩm văn

học

- Mục tiêu: Học sinh tìm hiểu cách

làm bài văn biểu cảm về một tác

- Bài văn trên thuộc kiểu bài gì?

- Bài văn biểu cảm về đối tượng

nào?

I TÌM HIỂU CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM VỀ MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC

1 Khảo sát, phân tích ngữ liệu

- Kiểu bài: Văn biểu cảm

- Đối tượng: Một tác phẩm văn học (1 bài cảnh khuya)

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	226,79 KB