van 7 tuan 14

Bài 13.Kết quả cần đạt: Giúp học sinh : 1, Kiến thức: Học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm về những kỉ niệm của tuổi thơ và tình cảm bà cháu trong bài thơ “ Tiếng gà tra”..

Trang 1

Bài 13.

Kết quả cần đạt: Giúp học sinh :

1, Kiến thức: Học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm về những kỉ niệm

của tuổi thơ và tình cảm bà cháu trong bài thơ “ Tiếng gà tra” Thấy đợc nghệ thật biểu hiện tình cảm, cảm xúc qua những chi tiết tự nhiên, bình dị của bài thơ “ Tiếng gà tra”

- Nắm đợc nghệ thuật điệp ngữ, tác dụng của điệp ngữ

- Nắm đợc đặc điểm của thể thơ lục bát

2, Kĩ năng: -tiếp tục rèn kĩ năng tìm hiểu thơ trữ tình.

-Rèn kĩ năng phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học

-Hình thành kĩ năng làm thơ lục bát

3, Thái độ: Bồi dỡng tình cảm đối với gia đình, quê hơng.

Ngày soạn : 15 / 11 / 2009

Ngày dạy : 7A: 17 / 11 / 2009

7B: 16 / 11 / 2009

Tiết 53 tiếng gà tra.

(Xuân Quỳnh)

A, Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh :

- Kiến thức: Học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm về những kỉ niệm của tuổi thơ và tình cảm bà cháu trong bài thơ “ Tiếng gà tra” Thấy đợc nghệ thật biểu hiện tình cảm, cảm xúc qua những chi tiết tự nhiên, bình dị của bài thơ “ Tiếng gà tra”

- Kĩ năng: -tiếp tục rèn kĩ năng tìm hiểu thơ trữ tình

- Thái độ: Bồi dỡng tình cảm đối với gia đình, quê hơng

B, Chuẩn bị:

- Giáo viên : Bảng phụ

- Học sinh : Soạn bài theo hớng dẫn SGK

C- Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động dạy học:

1- Ổn định tổ chức: : 7A:……… ………

7B:……… ………

2, Kiểm tra bài cũ:

- Đọc thuộc lòng hai bài thơ “ cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng” , Nêu nội dung chính của hai bài thơ

Trang 2

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

- Học sinh đọc chú thích

* (150-151)

Giáo viên chốt lại những điểm chính:

Xuân Quỳnh ( 1942-1988) là nhà thơ nữ xuất

sắc Thơ của Xuân Quỳnh thờng viết về những

tình cảm gần gũ, bình dị trong đời sống gia đình

và trong cuộc sống đời thờng

H: Bài thơ đợc viết trong năm nào? Em

biết gì về hoàn cảnh nớc ta lúc đó?

- Giáo viên nêu yêu cầu đọc: Đọc với

giọng vui, bồi hồi

- Gọi 2 học sinh đọc bài -> giáo viên cùng

các học sinh khác nghe và nhận xét

- Bài thơ đợc viết theo thể thơ nào? Em có

nhận xét gì về vần, nhịp của bài thơ?

- Nhịp thơ: 3/2, 2/3, 1/2/2

- Vần thơ: Sử dụng linh hoạt vần chân,

vần lng vần liền, vàn cách

H: Bài thơ có có thể chia làm mấy phần

theo mạch cảm xúc? em hãy nêu nộ dung từng

phần?

- Khổ thơ 1: Tiếng gà tra gợi về kỉ ức tuổi

thơ của anh chiến sĩ trể trên đờng hành quân xa

- Khổ thơ 2: Kỉ niệm về những con gà mái

mơ, mái vàng

- Khổ thơ 3,4,5,6: Kỉ niệm về bà

- Khổ thơ 7 ,8: Mơ ớc tuổi thơ và mơ ớc

hiện tại của ngời cháu- ngời chiến sĩ

Học sinh đọc lại khổ thơ 1

H: Đoạn thơ cho biết ai đang hành quân

xa?

I, Giới thiệu tác giả-tác phẩm:

1, Tác giả: SGK(151)

2, Tác phẩm:

- Sáng tác: Năm 1968 - trong thời kì

đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ, in trong tập thơ “Hoa dọc chiến hào” và “ sân

ga chiều em đi”

- Thể thơ: tự do ( 5 tiếng)

-Bố cục: 4 phần

II, Phân tích:

1, Khổ thơ 1:

Trang 3

nghe thấy âm thanh gì? đó là âm thanh nh thế

nào?

- Tiếng gà - Âm thanh gần gũi quen thuộc

là đề tài sáng tác của nhiều nhà thơ

Giáo viên bổ sung: Hồ xuân Hơng viết:

Tiếng gà văng vẳng gáy trên bom

- Phan bội Châu viết : Bên án một tiếng gà

vừa gáy

- Trần đăng Khoa viết: Tiếng gà tiếng gà

giục quả na mở mắt

H: Khi nghe thấy tiếng gà anh lính cảm

thấy gì? Em hãy đọc những câu thơ miêu tả cảm

xúc của anh lính?

- Trong những câu thơ em vừa đọc từ nào

đợc nhắc lại nhiều lần?(Nghe->giáo viên giới

thiệu về điệp ngữ sẽ học ở giờ sau)

- Tác giả nghe bằng các giác quan nào?

Điệp ngữ “ nghe” nhấn mạnh điều gì?

+Tác giả nghe bằng thính giác,bằng cảm

giác ,bằng tâm tởng, bằng hồi ức tràn về mà

tiếng gà tra nh là nút khởi động đợc bất ngờ

chạm vào Điệp ngữ “ nghe”miêu tả sự xúc

động, bồi hồi của ngời lính trẻ

- Học sinh đọc lại khổ thơ 1

H: Khổ thơ 1 thể hiện tâm trạng gì của

ngời lính trẻ?

-1 học sinh đọc khổ thơ 2

H ở khổ thơ này có từ nào đợc lặp lại?

(Này)

-Từ “này: thuộc từ loại gì? (đại từ).Điệp

ngữ “này” có tác dụng gì trong đoạn thơ?

+Tâm trạng hồ hởi vui sớng hân hoan khi

nhớ về những kỉ niệm trong quá khứ khiến ngời

- Miêu tả sự xúc động, bồi hồi của ngời lính trẻ khi nghe thấy tiếng gà

2,Khổ thơ 2:

-Tâm trạng hồ hởi ,vui sớng hân hoan khi nhớ về những con gà và ổ trứng

Trang 4

đọc nh nhìn thấy trớc mắt những con gà đang

cục tác rộn ràng

4, Củng cố:

-Đọc lại 2 đoạn thơ

-Em hãy nêu nội dung chính của hai đoạn thơ?

5,Hớng dẫn học ở nhà:

-Học thuộc lòng bài thơ

-Soạn tiếp phần còn lại

D, Tự rút kinh nghiệm giờ dạy:

………

……….

Ngày soạn : 15 / 11 / 2009

Ngày dạy : 7A: 18 / 11 / 2009

7B: 18 / 11 / 2009

Tiết 54 tiếng gà tra.

(Xuân Quỳnh)

Giúp học sinh :

B, Chuẩn bị:

1- Ổn định tổ chức: : 7A:……… ………

7B:……… ………

Trang 5

-Đọc thuộc lòng hai khổ thơ đầu của bài thơ “ tiếng gà tra” Nêu nội dung và nghệ thuật của hai khổ thơ ấy?

3, Tổ chức dạy và học bài mới

- Giáo viên nêu yêu cầu đọc đoạn thơ:

Đọc diễn cảm thể hiện giọng mắng yêu của bà

và giọng kể của cháu

-1hs đọc đoạn thơ

H: ở đoạn thơ này cách xng hô của chủ

thể trữ tình có sự thay đổi nh thế nào? Sự thay

đổi ấy có tác dụng gì trong việc biểu cảm?

- Xng “ cháu”->nh đang trực tiếp trò

chuyện với bà Cách xng hô ấy khiến đoạn thơ

biểu cảm có thêm yếu tố tự sự

H: Trong lời tự sự trữ tình của anh lính

hình ảnh ngời bà hiện lên qua những kỉ niệm

nào?

-Tiếng bà mắng…

-Tay bà khum soi trứng

-Bà lo đàn gà toi…

H: Em có nhận xét gì về lời trách mắng

của bà? Vì sao em nhận xét nh vậy?

H: Ngoài kỉ niệm ấy ngời lính còn nhớ về

bà qua hình ảnh nào?

-Tay bà khum soi trứng

Dành từng quả chắt chiu

-Bà lo đàn gà toi

Mong trời đừng sơng muối

H: Em hiểu “ chắt chiu” là nh thế nào?

-Dành dụm từng chút và kiên trì

H: Nh vậy tất cả những việc làm của bà

đều hớng về ai? Em có nhận xét gì về tình cảm

của bà dành cho cháu qua những kỉ niệm đợc

3, Khổ thơ 3,4,5,6:

- Bà tần tảo chắt chiu trong cảnh nghèo, bảo ban cháu,dành tron vẹn tình yêu

Trang 6

gợi lại?

-Giáo viên liên hệ với hình ảnh ngời bà

trong bài thơ của Bằng Việt:

“Cháu ở cùng bà , bà dạy cháu làm, bà

chăm cháu học”

H: Những món quà nào của bà làm cháu

nhớ mãi?

-Cái quần chéo bo, cái áo cánh trúc bâu

H: Vải chéo và vải bâu là những loại vải

nh thế nào?

Giáo viên bổ sung: Đó là những loại vải

bình thờng nhng đối với cháu đó là những bộ

quần áo thật đẹp vì đó là bộ quần áo mới đợc

mua bằng chính số tiền bà dành dụm chắt chiu

sau mỗi lần bán gà

H: Qua hồi tởng lại kỉ niệm tuổi thơ em

thấy tình cảm của ngời cháu đối với bà là tình

cảm gì?

-Học sinh đọc 2 khổ thơ cuối

H: Em hiểu “ giấc ngủ hồng sắc trứng” là

giấc ngủ nh thế nào?

-Giấc ngủ mang bao mơ ớc của ngời

cháu-Chú bé nông thôn mơ ớc có đợc những bọ

quần áo mới từ số tiền bán gà, niềm mơ ớc ấy

theo cả vào giấc ngủ, trong giấc ngủ ấy cgú lại

mơ về những ổ trứng hồng

-Học sinh đọc thầm khổ thơ thứ 8

H: ở khổ thơ này từ nào đợc lặp lại nhiều

lần? Điệp ngữ “ vì” đợc lặp lại 4 lần có ý nghĩa

gì?

-Nói rõ mục đích chiến đấu của ngời

cháu, của anh bộ đội

H: Kết thúc bài thơ là hình ảnh “ ổ trứng

thơng cho cháu

- Cháu: Yêu thơng , kính trọng và biết ơn bà

4, Khổ thơ 7,8:

Trang 7

hồng tuổi thơ” điều đó có ý nghĩa gì?

-Khẳng định lại niềm hạnh phúc nho nhỏ

của tuổi thơ, của kỉ niệm về bà Đó là cơ sở của

lòng yêu quê hơng đất nớc, yêu tổ quốc

H: Nh vậy hai khổ thơ cuối với hai hình

ảnh đẹp mang ý nghĩa khái quát kết hợp với điệp

ngữ vì đã nói rõ điều gì?

H: Câu thơ “ tiếng gà tra” đợc lặp lại mấy

lần trong bài thơ? Lặp lại ở những vị trí nào? có

tác dụng gì?

-Lặp lại ở đầu mỗi đoạn thơ- mỗi lần nhắc

lại nh mở ra 1 kỉ niệm gắn kết giữa các phần lại

với nhau vừa nh điểm nhịp cho dòng cảm xúc

Hs đọc lại toàn bộ bài thơ và làm bài tập

trắc nghiệm:

H: Hình ảnh nổi bật nhất xuyên suốt bài

thơ là hình ảnh gì?

a, Tiếng gà tra

b, Quả trứng hồng

c, Ngời bà

d, Ngời chiến sĩ

H: Tình cảm, cảm xúc nào đợc thể hiện

trong bài thơ?

a, Hoài niệm tuổi thơ

b, Tình bà cháu

c, Tình yêu quê hơng đất nớc

d, Cả ba ý trên

H: Bài thơ có đặc sắc gì về nghệ thuật?

a, Cách diễn đạt tự nhiên với hình ảnh

chân thực

b, Ngôn ngữ cô đọng hàm súc

- Mơ ớc tuổi thơ và mơ ớc hiện tại của ngời cháu- ngời chiến sĩ

- Tình yêu bà gắn liền với tình yêu quê hơng đất nớc

Trang 8

c,Sử dụng biện pháp so sánh, nhân hóa,

d, Sử dụng rộng rãi lối liên tởng tởng

t-ợng

-Gọi 2 học sinh đọc ghi nhớ

Giáo viên nêu yêu cầu bài tập: PBCN của

em về tình bà chấu đợc thể hiện trong bài thơ

-Gọi 2 học sinh trình bày miệng-> giáo

viên nhận xét

*Ghi nhớ : SGK- 151.

III, Luyện tập:

-Phát biểu cảm nghĩ của em về tình

bà cháu trong bài thơ

4, Củng cố:

-Đọc diễn cảm bài thơ

-Nêu nội dung và nghệ thuật của bài thơ

5,Hớng dẫn học ở nhà:

-Học thuộc lòng bài thơ

-Đọc trớc bài điệp ngữ

………

……….

Ngày soạn : 15 / 11 / 2009

Ngày dạy : 7A: 19 / 11 / 2009

7B: 19 / 11 / 2009

Tiết 55 điệp ngữ.

Giúp học sinh :

B, Chuẩn bị:

Trang 9

- Giáo viên : Bảng phụ.

1- Ổn định tổ chức: : 7A:……… ………

7B:……… ………

Thế nào là thành ngữ? Nghĩa của thành ngữ đợc hiểu nh thế nào? cho ví dụ minh họa?

3, Tổ chức dạy và học bài mới

Học sinh theo dõi VD - SGK(152)

- Gọi 1 học sinh đọc khổ thơ đầu của bài thơ :

“tiếng gà tra”

H: Từ ngữ nào đợc lặp đi lặp lại trong khổ thơ

đầu?

-Từ “ nghe” đợc lặp lại 3 lần có tác dụng gì?

+ Biểu thị sự xúc động trong tâm hồn của ngời

chiến sĩ

Giáo viên : ở lớp 6 các em đã phân biệt phép lặp(

nh một biện pháp tu từ) với lỗi lặp do vốn từ nghèo

nàn

Ví dụ: Nhớ ai ra ngẩn vào ngơ

Nhớ ai, ai nhớ bây giờ nhớ ai

- Con bò đang gặm cỏ Con bò chợt ngẩng lên

Con bò rống ò ò… …

H: Trong 2 ví dụ trên ví dụ nào có sử dụng phép

lặp? ví dụ nào là hiện tợng lỗi lặp từ? Vì sao?

- Hai câu ca dao có sử dụng phép lặp thông qua

các từ ngữ đợc lặp lại nh “nhớ ai”-> góp phần làm rõ

tâm trạng bâng khuâng, nhớ nhung của ngời con gái

đang yêu,

- Đoạn văn sau có 3 câu cùng lặp lại cụm từ “

con bò” nhng không làm rõ đợc ý diễn đạt của đoạn

văn mà còn làm cho câu văn trở lên rờm rà , nặng nề->

I, Điệp ngữ và tác dụng của

điệp ngữ:

1 Vi dụ

Nhớ ai ra ngẩn vào ngơ Nhớ ai, ai nhớ bây giờ nhớ ai

Trang 10

đó là hiện tợng lỗi lặp.

=>Giáo viên khái qúat: Từ ‘nghe’ và cụm từ

“nhớ ai” đợc lặp lại nhằm làm rõ mục đích diễn đạt của

lời nói nên đợc gọi là biện pháp tu từ điệp ngữ

H: Vậy em hiểu thế nào là điệp ngữ? Tác dụng

của điệp ngữ?

-2 học sinh đọc ghi nhớ SGK(152)

-Học sinh vận dụng ghi nhớ làm bài tập 1 (153)

*Tìm điệp ngữ trong đoạn tríchvà tác dụng của

điệp ngữ( học sinh làm bài tập theo nhóm)

a, Dân tộc(4 lần)-> nhấn mạnh quyền đợc hởng

độc lập tự do của dân tộc ta

b, Trông ( 9 lần) ->Làm rõ mối quan tâm nhiều

bề của ngời nông dân trong sản xuất nông nghiệp

-Học sinh đọc lại khổ thơ cuối trong bài thơ “

tiếng gà tra”

H: Em hãy chỉ ra điệp ngữ trong đoạn thơ? Điệp

ngữ này có cấu tạo nh thế nào? Đứng ở vị trí nào trong

từng câu thơ?

H: Điệp ngữ đó làm rõ đợc điều gì?

-Mục đích chiến đấu của ngời chiến sĩ, tình yêu

bà gắn liền với tình yêu quê hơng đất nớc

-Học sinh đọc ví dụ a,b trong SGK(152)

H: Trong ví dụ a có điệp ngữ nào? Điệp ngữ ấy

có cấu tạo ra sao? đứng ở vị trí nào trong đoạn thơ và

có tác dụng gì?

-Rất lâu; thơng em; khăn xanh-> đứng liền nhau

có cấu tạo là những cụm từ -> điệp ngữ nối tiếp

H: ở ví dụ có điệp ngữ nào? điệp ngữ đó có câu

tạo nh thế nào? đứng ở vị trí nào của đoạn thơ và có tác

dụng gì?

-Thấy; ngàn dâu-> cấu tạo là một từ, một cụm

từ-> đứng ở cuối câu trớc và đầu câu sau trong đoạn

2 Ghi nhớ: SGK(152)

II, Các dạng điệp ngữ:

Trang 11

văn-> điệp ngữ chuyển tiếp( điệp ngữ vòng)

H: Nh vậy em thấy có mấy dạng điệp ngữ? là

những dạng nào?

-2 học sinh đọc ghi nhớ

Giáo viên mở rộng: Điệp câu:

VD: Hồ chí Minh muôn năm

Hồ chí Minh muôn năm

Phút giây thiêng anh gọi Bác ba lần

(Tố Hữu)

+Điệp đoạn( còn gọi là điệp khúc): VD: Khổ thơ

đầu và khổ thơ cuối của bài thơ “ Lợm” của Tố Hữu

-Học sinh đọc yêu cầu của bài tập 2

Giáo viên nêu lại yêu cầu: Tìm điệp ngữ có

trong đoạn văn và nói rõ đó là những dạng điệp ngữ

nào?

Học sinh đọc đoạn văn bài tập 3

H: Đoạn văn có những từ ngữ nào đợc lặp lại?

-Mảnh vờn, phía sau nhà em; em trồng hoa, em

hái hoa tặng

H: Những từ ngữ này đợc lặp lại có giá trị biểu

cảm không? vì sao?

-Không vì nó không làm rõ ý , nổi bật ý của

đoạn văn mà còn gây ra cảm giác nặng nề khi đọc đoạn

văn, đoạn văn rờm rà không thoát ý

H: Em hãy viét lại đoạn văn trên sao cho ý của

đoạn văn rõ ràng, cô đọng hơn

-Học sinh viết-> đọc, giáo viên nhận xét, bổ

sung

-Học sinh đọc yêu cầu của bài tập 4

-Giáo viên hớng dẫn học sinh chọn đề tài để viết

*Ghi nhớ: SGK(152)

III, Luyện tập:

1, Bài tập 2:

- Điệp ngữ “ xa nhau” là điệp ngữ ngắt quãng

- Điệp ngữ “một giấc mơ” là

điệp ngữ chuyển tiếp

2, Bài tập 3:

Việc lặp từ trong đoạn văn không mang tính biểu cảm

-Viết lại đoạn văn:

Phía sau nhà em có một mảnh vờn ở đó em trồng rất nhiều loại hoa nh: hoa cúc, hoa thờng dợc, hoa đồng tiền ,hoa hồng, hoa lay ơn.Ngày 8.3

em hái hoa trong vờn tặng mẹ

3, Bài tập 4:

Viết đoạn văn ( chủ đề tự chọn) có sử dụng một trong các dạng

điệp ngữ đã học

Trang 12

nh: đề tài nói về sự ảnh hởng của môi trờng đối với đời

sống con ngời

4, Củng cố:

- GV hệ thống lại bài

5, Hớng dẫn học ở nhà:

- Về nhà học thuộc ghi nhớ, làm bài tập

- Xem trớc bài mới

………

……….

Ngày soạn : 15 / 11 / 2009

Ngày dạy : 7A: 20 / 11 / 2009

7B: 19 / 11 / 2009

Tiết 56 luyện nói :

phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm Văn học

1, Kiến thức: Học sinh hiểu thêm khái niệm về phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn

học

- Nhận thức rõ đó là kiểu bài trung gian giữa biểu cảm, tự sự, miêu tả và nghị luận

2, Kĩ năng: Tiếp tục rèn kĩ năng tìm ý, lập dàn ý, viết đoạn văn biểu cảm về tác phẩm

văn học

3, Thái độ: Bồi dỡng cho học sinh tình yêu thiên nhiên, lòng yêu quí trân trọng những

nhà văn, nhà thơ đã đợc học

B, Chuẩn bị:

- Học sinh : Chuẩn bị bài theo định hớng của giáo viên

1- Ổn định tổ chức: : 7A:……… ………

7B:……… ………

Tiêu đề	Tiếng gà tra
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2009

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	91,5 KB