b/ - Trong hai nhãm sinh vËt h»ng nhiÖt vµ biÕn nhiÖt th× sinh vËt h»ng nhiÖt cã kh¶ n¨ng chÞu ®ùng cao víi sù thay ®æi cña m«i trêng, v× ë sinh vËt h»ng nhiÖt ®· ph¸t triÓn c¬ chÕ ®iÒu [r]
Trang 1Cao thị kim tiễn Kỳ thi chọn học sinh giỏi tỉnh Trờng thcs sơn hoá Môn: Sinh học – Năm học 2008 – 2009 Phòng giáo dục tuyên hoá Thời gian làm bài: 150 phút
Đề 3
Câu 1 (2 điểm)
a/ Thế nào là biến dị tổ hợp? Tại sao các loài giao phối (sinh sản hữu tính) lại tạo ra nhiều biến dị tổ hợp hơn so với các loài sinh sản vô tính?
b/ Thế nào là liên kết peptit, chuỗi pôlipeptit?
Câu 2 (2 điểm)
a/ Vì sao mất đoạn NST thờng gây ra hậu quả xấu?
b/ Tại sao nói sự đóng và duỗi xoắn của NST có tính chất chu kỳ?
c/ Hãy giải thích vì sao các cành phía dới của các cây sống trong rừng lại sớm bị rụng?
Câu 3 (2 điểm)
a/ Trẻ đồng sinh cùng trứng và trẻ đồng sinh khác trứng khác nhau cơ bản ở những
điểm nào?
b/ Trong 2 nhóm sinh vật biến nhiệt và hằng nhiệt, sinh vật thuộc nhóm nào có khả năng chịu đựng cao với sự thay đổi nhiệt độ của môi trờng? Tại sao?
Câu 4 (1 điểm)
Có 1 tế bào mầm phân bào liên tiếp 5 đợt, đợc môi trờng nội bào cung cấp 744 NST Các tế bào con sinh ra đều giảm phân tạo thành tinh trùng
a/ Xác định bộ NST 2n
b/ Xác định số lợng tinh trùng đợc tạo thành từ các tế bào con
Câu 5 (2 điểm)
Một gen có 2805 liên kết hiđrô và hiệu số giữa Ađênin và loại nuclêôtit khác không
bổ sung với nó bằng 30% tổng số nuclêôtit của gen Hãy xác định:
a/ Số nuclêôtit mỗi loại của gen
b/ Chiều dài của gen
c/ Số liên kết hiđrô trong các gen con đợc tạo ra khi gen ban đầu tự nhân đôi hai lần
Câu 6 (1 điểm)
Giả sử có một quần xã sinh vật gồm các loài sau: Dê, gà, vi sinh vật, cáo, thỏ, cỏ, hổ Hãy vẽ sơ đồ có thể có về mạng lới thức ăn trong quần xã sinh vật đó
Kỳ thi học sinh giỏi tỉnh lớp 9
Hớng dẫn chấm môn: Sinh học – Năm học 2008 – 2009.
(Đề 3)
Trang 2Nội dung Điểm
Câu 1 (2 điểm)
a/ Biến dị tổ hợp là sự tổ hợp lại các gen, trên cơ sở đó tổ hợp lại các tính
trạng
Giải thích: - Các loài giao phối trong quá trình giảm phân xảy ra cơ chế phân
ly, tổ hợp tự do của NST và của gen đã tạo nên nhiều loại giao tử, nhờ đó khi
thụ tinh đã tạo nên nhiều loại biến dị tổ hợp
- Đối với các loài sinh sản vô tính là hình thức sinh sản bằng con đờng
nguyên phân nên bộ NST, bộ gen ở đời con vẫn giống với bộ NST, bộ gen so
với thế hệ mẹ
b/ - Liên kết peptít là liên kết đợc hình thành giữa nhóm amin của axít này
với nhóm cácbôxyl của axít amin bên cạnh, đồng thời với qúa trình hình
thành nên một liên kết peptít thì giải phóng một phân tử nớc
- Nhiều liên kết peptit tạo thành một chuỗi pôlipeptit
0,25 0,5 0,5
0,5 0,25
Câu 2 (2 điểm)
a/ Đột biến mất đoạn NST làm mất đi một đoạn NST, mất đi một số gen, ảnh
hởng tới một số tính trạng nên thờng gây nên hậu quả xấu
Ví dụ: Mất đoạn ở cặp NST thứ 21 gây nên bệnh ung th máu ở ngời
b/ Sự đóng, duỗi xoắn của NST có tính chất chu kỳ vì:
- ở kỳ trung gian NST ở dạng duỗi xoắn, sau đó bắt đầu đóng xoắn ở kỳ đầu
và đóng xoắn cực đại ở kỳ giữa
- Sang kỳ sau, NST bắt đầu duỗi xoắn và tiếp tục duỗi xoắn ở kỳ cuối
- Khi tế bào con đợc tạo thành ở kỳ trung gian NST ở dạng duỗi xoắn hoàn
toàn Sau đó NST lại tiếp tục đóng và duỗi xoắn có tính chất chu kỳ qua các
thế hệ tế bào
c/ Sở dĩ các cành phía dới của cây sống trong rừng lại sớm bị rụng là vì:
- Cây mọc trong rừng có ánh sáng mặt trời chiếu vào các cành phía trên
nhiều hơn các cành phía dới
- Khi lá cây bị thiếu ánh sáng thì khả năng quang hợp của lá cây yếu, tạo đợc
ít chất hữu cơ, lợng chất hữu cơ tích luỹ không đủ bù lợng tiêu hao do hô hấp
và kèm theo khả năng lấy nớc cũng kém nên cành phía dới bị khô dần và sớm
rụng
0,5
0,25 0,25 0,25 0,25
0,5
Câu 3 (2 điểm)
a/ Điểm khác nhau cơ bản giữa trẻ đồng sinh cùng trứng và trẻ đồng sinh
khác trứng là:
- Đồng sinh cùng trứng là từ một hợp tử ban đầu phân chia ra nhiều tế bào có
cùng kiểu gen rồi phân tách ra nhiều phôi tạo ra các cơ thể Còn đồng sinh
khác trứng là nhiều trứng có kiểu gen khác nhau kết hợp với nhiều tinh trùng
cũng có kiểu gen khác nhau, tạo ra các hợp tử có kiểu gen khác nhau và từ đó
hình thành nên các cơ thể
- Đồng sinh cùng trứng có cùng kiểu gen, cùng giới tính, giống hệt nhau về
kiểu hình còn đồng sinh khác trứng khác nhau về kiểu gen, có thể cùng giới
tính hay khác giới tính, chúng chỉ giống nhau nh những anh em sinh ra trong
cùng một gia đình mà thôi
b/ - Trong hai nhóm sinh vật hằng nhiệt và biến nhiệt thì sinh vật hằng nhiệt
có khả năng chịu đựng cao với sự thay đổi của môi trờng, vì ở sinh vật hằng
nhiệt đã phát triển cơ chế điều hoà thân nhiệt và xuất hiện trung tâm điều hoà
thân nhiệt ở bộ não
- Mặt khác, sinh vật hằng nhiệt điều chỉnh nhiệt độ cơ thể bằng nhiều cách:
Chống mất nhiệt qua lớp lông, da hoặc mỡ dới da hoặc điều chỉnh mao mạch
gần dới da Khi cơ thể cần toả nhiệt, mạch máu dới da dãn ra, tăng cờng hoạt
đồng thoát hơi nớc và phát tán nhiệt…
0,5
0,5
0,5
0,5
Câu 4 (1 điểm)
a/ Xác định bộ NST 2n
Theo giả thiết, tổng số NST môi trờng nội bào cung cấp là 744
Trang 3=> 2n = 744 : 31 = 24
Vậy bộ NST 2n = 24 NST
b/ Tổng số tế bào con đợc tạo thành qua 5 lần phân bào là:
Ta có 2k = 25 = 32 (tế bào)
Một tế bào con giảm phân tạo ra 4 tinh trùng
Vậy 32 tế bào con sẽ tạo ra: 32 x 4 = 128 (tinh trùng)
0,25 0,25 0,25
Câu 5 (2 điểm)
a/ Số lợng nuclêôtit từng loại của gen
* Tổng số nuclêôtit của gen (N):
Hiệu số giữa Ađênin với nuclêôtit khác chính là A – G
Theo điều kiện bài ra và NTBS ta có hệ phơng trình:
A – G = 30%
A + G = 50%
Giải ra ta có: A = T = 40% N
G = X = 10% N
- Mặt khác số liên kết hiđrô của gen là 2805 nên ta có: 2A + 3G = 2805
Thay A và G vào ta có: 2 40% N + 3 10% N = 2805 => N = 2550 nuclêôtit
* Vậy số nuclêôtít mỗi loại của gen là:
A = T = 40% 2550 = 1020 nuclêôtit
G = X = 10% 2550 = 255 nuclêôtit
b/ Chiều dài của gen:
Ta có: L = (N : 2) 3,4 A0 = ( 2550 : 2) 3,4 A0 = 4335 A0
c/ Số liên kết hiđrô trong các gen con:
- Số gen con đợc taọ ra là: 2n = 22 = 4
- Vậy tổng số liên kết hiđrô trong các gen con đợc tạo ra là:
H = 2805 4 = 11220
0,5 0,25 0,25 0,5 0,25 0,25
Câu 6 (1 điểm)
Lới thức ăn có thể có:
Dê Hổ
Cỏ Thỏ Cáo Vi sinh vật
Gà
(Học sinh vẽ đúng 2 mũi tên: 0,25 điểm)
1,0