tuan 2324van 8

(?) Theo em , vì sao Trần Quốc Tuấn có thể nói với tướng sĩ rằng : Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này , theo lời dạy của ta thì mới phải đạo thần chủ … tức là kẻ nghịch thù. ( HSTLN)[r]

Tuần 23 Ngày soạn: 05-02-2012

CHIẾU DỜI ĐÔ

( Lí Công Uẩn )

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểu biết bước đầu về thể chiếu

- Thấy được khát vọng xây dựng quốc gia cường thịnh, phát triển của LCU cũng như của dân tộc ta ở một thời

kì lịch sử

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Chiếu: thể văn chính luận trung đại, có chức năng ban bố mệnh lệnh của nhà vua

- Sự phát triển của quốc gia Đại Việt đang trên đà lớn mạnh

- Ý nghĩa trọng đại của sự kiện dời đô từ Hoa Lư ra thành Thăng Long và sức thuyết phục mạnh mẽ của lời tuyên bố quyết đình dời đô

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu một văn bản viết theo thể chiếu

- Nhận ra, thấy được đặc điểm của kiểu nghị luận trung đại ở một văn bản cụ thể

3 Thái độ: Biết vận dụng bài học để viết văn nghị luận

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp, phân tích, nêu vấn đề

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức: 8A1

2 Kiểm tra bài cũ : Đọc thuộc lòng và diễn cảm vb phiên âm chữ Hán và bản địch thơ 2 bài Ngắm trăng và Đi

đường Trình bày ngắn gọn hoàn cảnh sáng tác của mỗi bài thơ? (1hs)

3 Bài mới : GV giới thiệu bài:

HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu tác giả , tác phẩm

- Gọi hs đọc chú thích dấu sao

(?) Hãy nêu vài nét về tác giả – tác phẩm ? ( sgk)

HS: phát biểu

HOẠT ĐỘNG 2: Đọc - Hiểu văn bản

- GV cùng hs đọc ( yêu cầu : giọng điệu trang trọng nhưng có

những câu cần nhấn mạnh sắc thái tình cảm tha thiết hoặc chân

tình )

- Giải thích từ khó

(?) Từ chú thích, hãy cho biết : Đặc điểm của thể chiếu trên các

phương diện : mục đích, nội dung, hình thức ? sgk

(?)Xác định các luận điểm trong bài? Mỗi luận điểm ứng với đoạn

nào?

- Luận điểm 1 : Vì sao phải dời đô ( từ đầu đến không thể không dời

đô)

- Luận điểm 2 : Vì sao Đại la xứng đáng là kinh đô bậc nhất ?

( đoạn còn lại )

*Gọi hs đọc đoạn 1

I, GIỚI THIỆU CHUNG 1.Tác giả

2.Tác phẩm

Sgk

II, Đ ỌC – HIỂU VĂN BẢN

1 Đọc – tìm hiểu từ khó

2 Tìm hiểu văn bản.

a, Bố cục : 2 phần

b, Phân tích

b1 Vì sao phải dời đô ?

- Dời đô là điều thường xuyên xảy ra trong lịch sử các triều đại

(?)Theo dõi vb hãy cho biết : Luận điểm vì sao phải dời đô được

làm rõ = những luận cứ nào ?

- Dời đô là điều thường xuyên xảy ra trong lịch sử các triều đại

- Nhà Đinh và Lê của ta đóng đô một chỗ là một hạn chế.

(?) Theo dõi luận cứ 1 cho biết : Những lí lẽ và chứng cớ nào được

viện dẫn ?

HS : Trả lời

(?) Tính thuyết phục của các chứng cớ và lí lẽ đó là gì ?

- Có sẵn trong lịch sử , các cuộc dời đô đó đều mang lại lợi ích lâu

dài và phồn vinh cho dân tộc

(?) Theo dõi luận cứ 2 cho biết : Những lí lẽ và chứng cớ nào được

viện dẫn ?

HS : Trả lời

(?) Tính thuyết phục của các lí lẽ , chứng cớ trên là gì ?

HS: Trả lời

(?)Vậy tính thuyết phục của lí lẽ dời đô được tăng lên khi người viết

lồng vào cảm xúc của mình : Trẫm rất đau xót về việc đó , không thể

không dời đổi Cảm xúc đó phản ánh khát vọng gì của LCU ?

- Khát vọng muốn thay đổi đất nước để phát triển đất nước đến

hùng cường

*Gọi hs đọc đoạn 2

(?) Luận điểm thứ hai được trình bày bằng những luận cứ nào ?

- Cái lợi thế của thành Đại La

- Đại La là thắng địa của đất Việt

(?) Theo dõi luận cứ 1 cho biết : Để làm rõ lợi thế của thành Đại La ,

tác giả bài chiếu đã dùng những chứng cớ nào ?

HS : Trả lời

(?) Theo dõi luận cứ 2 cho biết : Đất như thế nào gọi là thắng địa ?

HS : Trả lời

(?) Khi tiên đoán được như thế thì tác giả đã bộc lộ khát vọng nào

của nhà vua cũng như của dân tộc ta lúc bấy giờ ?

HS : phát biểu

(?) Cuối bài chiếu là lời tuyên bố : Trẫm muốn dực vào sự thuận lợi

của đất ấy để định chỗ ở , Các khanh nghĩ thế nào ? Em hiểu gì về

tư tưởng và tình cảm của LCU qua lời tuyên bố này ?

- Cách kết thúc manh tính chất đối thoại, trao đổi , tạo sự đồng cảm

giữa mệnh lệnh của vua với thần dân

(?) Học qua vb này , em hiểu khát vọng nào của của nhà vua và dân

tộc ta phản ánh ? ( ghi nhớ )

HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học

à LCU Noi gương sáng , không chịu thua các triều đại hưng thịnh đi trước Muốn đưa đất nước ta đến hùng mạnh lâu dài

- Nhà Đinh và Lê của ta đóng đô một chỗ là một hạn chế

à Đề cập đến sự thật của đất nước liên quan đến nhà Đinh , nhà Lê định đô ở Hoa Lư Điều này không đúng với kinh nghiệm lịch sử , khiến đất nước ta không trường tồn , phồn vinh

=> Khát vọng muốn thay đổi đất nước

để phát triển đất nước đến hùng cường

b2, Vì sao Đại la xứng đáng là kinh đô bậc nhất?

- Cái lợi thế của thành Đại La: Là kinh

đô của Cao Vương … tiện hướng nhìn sông dựa núi

- Đại La là thắng địa của đất Việt : Địa thế rộng mà bằng; cao mà thoáng.Dân

cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi

àKhát vọng sự thông nhất đất nước , hi vọng về sự bần vững của quốc gia , khát vọng về đát nước hùng mạnh

3 Tổng kết.

a Nghệ thuật.

b Nội dung.

*Ghi nhớ : sgk III.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Đọc chú thích

- Tập đọc chiếu dời đô theo yêu cầu của thể loại

- Sưu tầm tài liệu về Lí Thái Tổ và lịch

sử Hà Nội

E RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

Tuần 23 Ngày soạn: 09-02-2012

CÂU CẢM THÁN

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.

- Nắm vững đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm than.

- Biết sử dụng câu cảm than phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.

1 Kiến thức:

- Đặc điểm hình thức của câu cảm than

- Chức năng của câu cảm thán

2 Kĩ năng:

- Nhận biết câu cảm than trong các văn bản

- Sử dụng câu cảm than phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

3 Thái độ:

- Có ý thức sử dụng câu cảm than phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp, thảo luận

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1, Ổn định tổ chức: 8A1………

2, Kiểm tra bài cũ : Hãy nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu cầu khiến ?

- Làm bài tập 5

3, Bài mới: GV giới thiệu bài:

HOẠT ĐỘNG 1: Đặc điểm hình thức và chức năng

của câu cảm thán

*Gọi hs đọc vd

(?) Trong những đoạn trích trên , câu nào là câu cảm

thán ?

a, Hỡi ơi lão Hạc !

b, Than ôi !

(?) Đặc điểm hình thức nào giúp ta nhận biết đó là câu

cảm thán ?

- Có từ cảm thán : hỡi ơi , than ôi

- Thường được kết thúc bằng dấu chấm than

(?) Câu cảm thán dùng để làm gì ?

- Dùng để bộc lộ cảm xúc của người nói , người viết

trong giao tiếp hằng ngày và trong vb nghệ thuật

(?) Vậy khi viết đơn , biên bản , hợp đồng hay trình

bày kết quả giải 1 bài toán … có thể dùng câu cảm

thán không ? Vì sao ? ( HSTLN)

- Đọc ghi nhớ: sgk.

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán

a, Đặc điểm hình thức

- Có từ cảm thán : hỡi ơi, than ôi

- Thường được kết thúc bằng dấu chấm than

b, Chức năng

- Dùng để bộc lộ cảm xúc của người nói, người viết trong giao tiếp hằng ngày và trong vb nghệ thuật

2 Ghi nghớ: sgk

II, L UYỆN TẬP Bài tập 1 : Nhận biết câu cảm thán

+ Câu cảm thán

a, Than ôi !

HOẠT ĐỘNG 2: LUYỆN TẬP

GV hướng dẫn hs làm các bài tập

Bài tập 1 : Nhận biết câu cảm thán

HS: trao đổi nhóm, trình bày, nhận xét

Bài tập 2 : Phân tích tình cảm , cảm xúc trong các ngữ

cảnh và nhận biết câu

HS: trao đổi nhóm, trình bày, nhận xét

Bài tập 3 : Đặt câu cảm thán để thể hiện cảm xúc

- Mẹ ơi, tình yêu của mẹ dành cho con thiêng liêng

biết bao!

- Đẹp thay cảnh mặt trời buổi bình minh!

HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học

Lo thay ! nguy thay !

b, Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!

c, Chao ôi, có biết đâu rằng : hung hăng , hống hách …

Bài tập 2 : Phân tích tình cảm , cảm xúc

trong các ngữ cảnh và nhận biết câu

a, Lời than thân của người nông dân xưa

b, Lời than thân của người chinh phụ trước nỗi truân chuyên do chiến tranh gây ra

c, Tâm trạng bế tắc của nhà thơ trước cuộc sống ( trước cách mạng tháng tám )

d, Sự ân hận của DM trước cái chết thảm thương , oan ức của DC

* Tuy đều bộc lộ tình cảm , cảm xúc nhưng không có câu nào là câu cảm thán ,

Vì không có hình thức đặc trưng của kiểu câu này

III Hướng dẫn tự học: :

- Tìm và chỉ rõ tác dụng của câu cảm than trong một vài văn bản đã học

- Học thuộc ghi nhớ , làm hết bài tập vào

vở

- Soạn bài “ Câu trần thuật”

E RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

Tiết 91 Ngày dạy:17-02-2012

CÂU TRẦN THUẬT

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Nắm vững đặc điểm hình thức của câu trần thuật và chức năng của câu trần thuật

- Biết sử dụng câu trần thuật phù hợp với tình huống giao tiếp

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức :

- Đặc điểm hình thức của câu trần thật

- Chức năng của câu trần thuật

2 Kĩ năng:

- Nhận biết câu trần thuật trong các văn bản

- Sử dụng câu trần thuật phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

3 Thái độ:

- Có ý thức sử dụng câu trần thuật phù hợp với tình huống giao tiếp

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp, đàm thoại, thảo luận

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức: 8A1

2 Kiểm tra bài cũ : Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn , câu cầu khiến , câu cảm thán ?

cho vd minh họa

3 Bài mới : GV giới thiệu bài:

HOẠT ĐỘNG 1: Đặc điểm hình thức và

chức năng

*Gọi hs đọc vd

(?) Trong các đoạn trích trên , những câu nào

không có đặc điểm hình thức của những câu

đã học ( nghi vấn, cầu khiến, cảm thán ) ?

- Chỉ có câu : “Ôi Tào kh !” là câu cảm thán

- Những câu còn lại ta gọi là câu trần thuật

(?)Những câu này dùng để làm gì ?

a, Câu 1,2 là các câu trần thuật dùng để

trình bày suy nghĩ của người viết về truyền

thống dân tộc ta , câu 3 là câu yêu cầu

b, Câu 1 là câu trần thuật dùng để kể , câu 2

thông báo

c, Dùng để miêu tả hình thức ông Cai Tứ

d, Câu 2 dùng để nhận định , câu 3 bộc lộ

tình cảm , cảm xúc

(?) Hãy nhận xét về cách dùng dấu câu trong

những vd trên ?

- Khi viết câu trần thuật thường kết thúc

bằng dấu chấm , nhưng đôi khi nó cũng kết

thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm

lửng

I TÌM HIỂU CHUNG.

1.Đặc điểm hình thức và chức năng.

* Xét ví dụ: sgk

+ Đặc điểm hình thức

- Không có đặc điểm hình thức của những câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán

- Khi viết câu trần thuật thường kết thúc bằng dấu chấm , nhưng đôi khi nó cũng kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng

+ Chức năng

- Thường dùng để thông báo, nhận định, kể, miêu tả Ngoài ra còn dùng để yêu cầu, đề nghị hay bộc lộ tình cảm, cảm xúc

(?) Trong các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến ,

cảm thán và trần thuật kiểu câu nào được

dùng nhiều nhất vì sao ? ( HSTLN)

HOẠT ĐỘNG 2: Luyện tập.

Bài tập 1 : Xác định các kiểu câu

Bài tập 2 : Câu thứ 2 trong phần dịch nghĩa

bài thơ Ngắm trăng của HCM là câu nghi vấn

( giống với kiểu câu của câu trong nguyên tác

bằng chữ Hán : Đối thử klương tiêu nại nhược

hà ? ) , trong khi câu tương ứng trong phần

dịch thơ là câu trần thuật Hai câu này tuy

khác nhau về kiểu câu nhưng cùng diễn đạt

một ý nghĩa : đêm trăng đẹp gây sự xúc động

mãnh liệt cho nhà thơ , khiến nhà thơ muốn

làm một điều gì đó

Bài tập 3 : Xác định các kiểu câu và chức

năng

Bài tập 6 : GV hướng dẫn cho hs viết

HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học

2 Ghi nhớ: sgk.

II, L UYỆN TẬP Bài tập 1 : Xác định các kiểu câu

a, cả 3 câu đều là câu trần thuật cấu dùng để kể , còn câu

2, 3 dùng để bộc lộ tình cảm , cảm xúc

b, câu 1 là câu trần thuật dùng để kể Câu 2 là câu cảm thán ( được đáng dấu bằng từ quá ) dùng để bộc lộ tình cảm , cảm xúc Câu 3, 4 : là câu trần thuật dùng để bộc lộ tình cảm , cảm xúc

Bài tập 3 : Xác định các kiểu câu và chức năng

a, Câu cầu khiến ; b, Câu nghi vấn

c, âu trần thuật

Cả 3 câu đều dùng để cầu khiến ( có chức năng giống nhau )

Câu b, c thể hiện ý cầu klhiến nhẹ nhàng hơn câu a

Bài tập 4 : Tất cả các câu trong phần này đều là câu trần

thuật , trong đó câu a và câu được dẫn lại ở câu b dùng để cầu khiến

Còn câu b dùng để kể

III H ƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Viết đoạn văn có sử dụng một số kiểu câu đã học

- Học thuộc ghi nhớ Hoàn tất các bài tập

- Soạn bài mới: Chương trình điạ phương

E RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

Tiết 92 Ngày dạy:17-02-2012

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG ( PHẦN TLV)

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Bước đầu vận dụng kiến thức về làm văn thuyết minh để giới thiệu một di tích(thắng cảnh) của quê hương

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức :

- Những hiểu biết về danh lam thắng cảnh của quê hương

- Các bước chuẩn bị và trình bày văn bản thuyết minh về di tích lịch sử(danh lam thắng cảnh) ở địa phương

2 Kĩ năng:

- Quan sát, tìm hiểu, nghiên cứu về đối tượng thuyết minh cụ thể là danh lam thắng cảnh của quê hương.

- Kết hợp các pp, các yếu tố miêu tả, biểu cảm, tự sự, nghị luận để tạo lập một văn bản thuyết minh có độ dài

300 chữ

3 Thái độ: Nâng cao lòng yêu quí quê hương

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp, đàm thoại, thảo luận

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức: 8A1

2 Kiểm tra bài cũ : 3 Bài mới : GV giới thiệu bài: HOẠT ĐỘNG 1: Chia lớp thành 6 nhóm , hai nhóm 1 đề tài ( Cho đề tài trước một tuần ) + Nhóm 1, 2 : Giới thiệu di tích lịch sử + Nhóm 3,4 : Giới thiệu cảnh trí quê hương + Nhóm 5,6 : Giới thiệu chùa làng * Gợi ý : + Đến tham quan trực tiếp Quan sát kĩ vị trí, phạm vi, khuôn viên, từ bao quát đến cụ thể, từ ngoài vào trong + Tìm hiểu bằng cách hỏi han, trò chuyện với những người trông coi + Tìm đọc sách, tranh, ảnh HOẠT ĐỘNG 2: Thực hiện + Soạn đề cương – dàn ý chi tiết bài thuyết minh + Đại diện từng nhóm giới thiệu bài thuyết minh của mình như một hường dẫn viên du lịch + GV cùng các bạn lắng nghe , bổ sung và nhận xét HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học: Tiếp tục bổ sung những tài liệu mới, cách trình bày mới cho bài thuyết minh của minh E.RÚT KINH NGHIỆM ………

………

………

Tiết 93, 94 Ngày dạy:21-02-2012

HỊCH TƯỚNG SĨ

( Trần Quốc Tuấn )

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Bổ sung thêm kiến thức về văn nghị luận trung đai

- Thấy được chức năng, yêu cầu nội dung, hình thức của văn bản Hịch tướng sĩ

- Cảm nhận được lòng yêu nước tha thiết, tầm nhìn chiến lược của vị chỉ huy quân sự đại tài Trần Quốc Tuấn

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức :

- Sơ giản về thể hịch

- Hoàn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của bài Hịch tướng sĩ

- Tinh thần yêu nước, ý chí quyết thắng kẻ thù xâm lược của quân dân thời Trần

- Đặc điểm văn chính luận ở Hịch tướng sĩ

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu một văn bản viết theo thể hịch

- Nhận biết được không khí thời đại sục sôi thời Trần ở thời điểm dân tộc ta chuẩn bị cuộc kháng chiến chống giặc Mông – Nguyên xâm lược lần thứ hai

- Phân tích được nghệ thuật lập luận, cách dùng các điển tích, điển cố trong văn bản nghị luận trung đại

3 Thái độ: Biết vận dụng bài học để viết văn nghị luận , có sự kết hợp giữa tư duy lô – gíc và tư duy hình

tượng , giữa lí lẽ và tình cảm

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp, nêu vấn đề, phân tích, bình giảng

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức: 8A1

2 Kiểm tra bài cũ : Em hiểu thế nào là thể chiếu ?

- Sự kết hợp giữa lí lẽ và tình cảm được thể hiện như thế nào trong bài Chiếu dời đô ? Phân tích , dẫn chứng

- Vì sao nói , với Thiên đô chiếu , LCU xứng đáng là một vị minh quân nhìn xa trông rộng ?

3 Bài mới : GV giới thiệu bài:Trần Quốc Tuấn là một trong những danh tướng kiệt xuất của nân dân Việt Nam

và của thế giới thời trung đại Ông góp công lớn trong 2 cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên ( 1285 ,

1288 ) Là nhà lí luận quân sự với các tác phẩm Vạn kiếp tông bí truyền thư , Binh thư yếu lược , để kích động tinh thần yêu nước , trung nghĩa , quyết chiến quyết thắng của tướng sĩ dưới quyền Hôm nay , chúng ta đi tìm

hiểu một trong những vb mang nội dung đó

HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu tác giả , tác phẩm :

(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả , tác phẩm ? ( sgk)

HS: phát biểu

HOẠT ĐỘNG 2: Đọc – Hiểu văn bản

- Gv cùng hs đọc ( yêu cầu giọng điệu cần thay đổi linh hoạt

cho phù hợp với từng đoạn nhưng nhìn chung giọng điệu cần

hào hùng , tha thiết )

- Gv nhận xét cách đọc của từng hs

- Giải thích từ khó

(?) Từ chú thích sgk, hãy cho biết: Đặc điểm chính của thể

hịch trên các phương diện hình thức, mục đích, tác động ?

(?) Từ đó , hãy xác nhận các đặc điểm chính của bài Hịch

I, GIỚI THIÊU CHUNG

1 Tác giả

2 Tác phẩm

Sgk

II, Đ ỌC – HIỂU VĂN BẢN

1, Đọc , tìm hiểu từ khó ( sgk)

tướng sĩ ?

- Là bài văn nghị luận Do chủ tướng Trần Quốc Tuấn viết,

nhằm thuyết phục tướng sĩ học tập Binh thư yếu lược Kích

động lòng yêu nước căm thù giặc của các tướng sĩ thời Trần

từ đó mà ra sức học Binh thư

(?) Hãy tìm bố cục cụ thể của bài Hịch Tướng sĩ chia làm mấy

đoạn ? Nêu nội dung từng đoạn ?

- MB : Từ đầu đến nay con lưu tiếng tốt : Nêu những gương

trung thần nghĩa sĩ trong lịch sử

- TB : tiếp theo cho đến phỏng có được không: Phân tích tình

hình địch ta , nhắm khích lệ lòng yêu nước , căm thù giặc của

tướng sĩ

- KB : còn lại : Kêu gọi tướng sĩ học Binh thư yếu lược

*Gọi hs đọc đoạn 1

(?) Những nhân vật được nêu gương có địa vị xã hội ntn?

HS: Trả lời

(?) Các nhân vật này có địa vị xã hội cao thấp khác nhau ,

thuộc các thời đại khác nhau , nhưng ở họ có những điểm

chung nào để thành gương sáng cho mọi người noi theo ?

HS: Phát biểu

(?) Để mở bài tác giả đã dùng biện pháp nghệ thuật gì ? Nghệ

thuật đó đã đem lại hiệu quả gì cho đoạn văn ?

- Dùng phép liệt kê, sử dụng nhiều câu cảm thán Vì vậy thuyết

phục người đọc tin tưởng điều định nói bởi tính khách quan

của các dẫn chứng có thật

(?) Từ đó phần mở bài đã đảm nhận được chức năng nào của

Hịch tướng sĩ ?

HS: Phát biểu

(?) Tácgiả đã tự bộc lộ rõ mình ntn trong phần này ?

- Hiểu rõ lịch sử Tôn trọng đề cao gương sáng của lòng

trung quân ái quốc Muốn tác động tình cảm đó tới người đọc

người nghe

HẾT TIẾT 1 HOẠT ĐỘNG 3: Phân tích tình hình địch – ta.

*Gọi hs đọc đoạn 2

(?) Khi phân tích tình hình địch – ta tác giả đã dùng những

luận điểm nào ?

- Tội ác của giặc và lòng căm thù Phê phán thói hưởng lạc

cá nhân , từ đó thức tỉnh tinh thần yêu nước của các tướng sĩ

(?) Hãy tìm những câu văn tương ứng với luận điểm đó ?

-Từ Huống chi ta … đến ta cũng vui lòng

- Từ các ngươi ở cùng ta đến …được không

* Đọc đoạn văn mang luận điểm 1

(?) Thời loạn lạc và buổi gian nan mà tác giả nói tới ở đây

thuộc về thời kì nào của nước ta ?

- Thời Trần , quân Mông – Nguyên lăm le xâm lược nước ta

2 Tìm hiểu văn bản.

a, Bố cục : 3 phần

b, Phân tích

b1, Nêu gương sáng trong lịch sử

- Có người là tướng như Do Vu, Vương Công Kiên, Cốt Đãi Ngột Lang, Xích Tu Tư

- Có người là gia thần như Dự Nhược, Kích Đức

- Có người làm quan nhỏ coi giữ ao cá như Thân Khoái

à Họ sẵn sáng chết vì vua, vì chủ tướng Không sợ hiểm nguy, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ Nêu gương sáng trong lịch sử để khích lệ lòng trung quân ái quốc của tướng

sĩ thời Trần

HẾT TIẾT 1

b2, Phân tích tình hình địch - ta

- Đi lại nghênh ngang ngoài đường, uốn lưỡi cú diều, sỉ mắng triều đình, đem thân

dê chó mà bắt nạt tể phụ, đòi ngọc lụa, hạch sách bạc vàng, hung hãn như hổ đói

(?) Trong thời buổi ấy, hình ảnh kẻ thù hiện lên qua những từ

ngữ nào ?

HS : Trả lời

(?) Có gì đặc sắc trong lời văn khắc hoạ kẻ thù ?

- Ngôn từ gợi hình gợi cảm , lời văn mỉa mai châm biếm

(?) Cách tạo lời văn như thế có tác dụng gì ?

- Khắc hoạ sinh động hình ảnh ghê tởm của kẻ thù Gợi cảm

xúc căm phẫn cho người đọc , người nghe

(?) Từ đó kẻ thù hiện ra như thế nào ?

- Bạo ngược , vô nhân đạo , tham lam

(?) Nhận xét thái độ của người viết đoạn văn này ?

- Căm ghét , khinh bỉ kẻ thù Đau xót cho đất nước

* Gọi hs đọc luận điểm 2

(?) Hãy tìm những từ ngữ thể hiện nỗi lòng của tác giả trước

sự bạo ngược, vô nhân đạo của bọn xâm lược ?

- Quên ăn mất ngủ, đau đơn đến thắt tim, thắt ruột, uất ức ,

căm tức khi chưa trả thù được, sẵn sàng hi sinh để rửa mối

nhục cho đất nước

(?) Qua đó ta thấy được tâm trạng của tác giả ntn?

- Tâm trạng uất hận trào dâng trong lòng

(?) Theo dõi đoạn văn diễn tả tâm tình của chủ tướng đối với

tướng sĩ cho biết : Đoạn văn này liên kết các câu văn có cấu

tạo ntn ? ( Liên kết các câu có 2 vế song hành đối xứng , gọi là

câu văn biền ngẫu )

(?) Các câu văn có cấu tạo hai vế song hành đối xứng ấy có tác

dụng gì trong việc diễn tả mối quan hệ chủ – tướng ?

(?) Trần Quốc Tuấn đã chỉ rõ những việc làm sai trái của

tướng sĩ như thế nào ?

HS : trả lời

(?) Trước việc làm sai trái đó sẽ dẫn đấn hậu quả gì ?

HS : trả lời

(?) Những lời văn đó đã bộc lộ thái độ nào của tác giả ?

- Phê phán dứt khoát , rạch ròi lối sống cá nhân hưởng lạc của

tướng sĩ

(?) Tiếp theo tác giả đã khuyên răn tướng sĩ điều gì ?

(?) Lợi ích của những lời khuyên đó được khẳng định trên

những phương diện nào ?

- Chống giặc ngoại xâm , còn nước , còn nhà

(?) Theo em , trong 2 đoạn văn đó , tác giả đã thuyết phục

người đọc , người nghe bằng lối nghị luận ntn?

- Dùng phép điệp ngữ , liệt kê , so sánh , sử dụng câu biền

ngẫu , lí lẽ sắc sảo

HOẠT ĐỘNG 4 : Nhiệm vụ cấp bách , khích lệ tinh thần

chiến đấu

* Hs đọc đoạn cuối

à Ngôn từ gợi hình gợi cảm , lời văn mỉa mai châm biếm đã khắc hoạ sinh động hình ảnh ghê tởm của kẻ thù Gợi cảm xúc căm phẫn cho người đọc, người nghe Qua đó cho ta thấy bộ mặt bạo ngược, vô nhân đạo, tham lam của kẻ thù

- Quên ăn mất ngủ, đau đơn đến thắt tim , thắt ruột, uất ức, căm tức khi chưa trả thù được, sẵn sàng hi sinh để rửa mối nhục cho đất nước

à Tâm trạng uất hận trào dâng trong lòng

- Những việc làm sai trái : Vui chọi gà , cờ bạc, ham săn bắn, thích rượu ngon , mê tiếng hát

- Thái ấp, bổng lộc không còn; gia quyến vợ con khốn cùng, tan nát; xã tắc tổ tông bị giày xéo; thanh danh bị ô nhục; chủ và tướng, riêng chung … tất cả đều đau xót biết chừng nào

àPhê phán dứt khoát, rạch ròi lối sống cá nhân hưởng lạc của tướng sĩ

- Lời khuyên : Biết lo xa , tăng cường võ nghệ ( huấn luyện quân sĩ )

b3, Nhiệm vụ cấp bách , khích lệ tinh thần chiến đấu

à Chọn một trong 2 con đường sống và chết để thuyết phục tướng sĩ

- Thái độ dứt khoát, cương quyết, rõ ràng Quyết tâm chiến đấu và chiến thắng kẻ thù