Gián án G.A Ôn tập Ngữ Văn 8

Câu phức thành phần: Là câu có từ hai kết cấu chủ vị trở lên; trong đó chỉ có một kết cấu chủ vị làm nòng cốt câu, các kết cấu chủ vị còn lại giữ vai trò thành phần nào đó bên trong nòng

1 Thầy: Thiết kế nội dung tiết dạy và các bài tập.

2 Trò : Tự ôn tập về các loại dấu câu đã học

C Nội dung.

A Kiến thức cơ bản:

I Câu là gì?

- Câu là một tập hợp từ ngữ đợc nối với nhau để diễn đạt một ý trọn vẹn

- Khi nói, phải ngắt giọng cuối câu; khi viết, cuối câu đợc đánh dấu bằng một trong các dấu ngắt câu: dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than, …

II Phân loại câu theo cấu tạo:

1 Câu đơn: Là câu chỉ có một kết cấu chủ vị làm nòng cốt

đang học tiếng Việt

là quyền lợi và nghĩa vụ của học sinh.

nghe thầy giáo giảng bài

2 Câu ghép: Là câu có từ hai kết cấu chủ vị trở lên, các kết cấu c- v không bị bao hàm lẫn nhau

a Cấu tạo:

b, Ví dụ:

Làng mạc/ bị tàn phá, nhng mảnh đất quê hơng/ vẫn đủ sức nuôi

sống tôi nh ngày xa, nếu tôi /có ngày trở về

3 Câu rút gọn: Trong khi nói và viết, có thể lợc bớt một số thành phần của câu, tạo thành câu rút gọn Làm cho câu gọn hơn, thông tin nhanh, tránh lặp lại từ ngữ đứng trớc

Vd: a - Bao giờ thi AEROBIC vậy Hà?

+ Nêu thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc đợc nói tới trong đoạn:

Vd: 30 – 07 – 1950 Chân đèo Mã Phục ( Nam Cao)

+ Liệt kê, miêu tả sự vật, hiện tợng:

Vd: Chửi Kêu đấm đá Thụi Bịch ( Nguuyễn Công Hoan)

+ Dùng để bộc lộ cảm xxúc, trạng thaais tâm lí, …

Vd: - Sao mà lâu thế!

- Thật lạ lùng!

+ Dùng thông báo về sự tồn tại của sự vật hiện tợng:

Vd: ồn ào một hồi lâu

+ Dùng để gọi đáp:

Vd: - Bác ơi!

- Vâng ạ!

+ Dùng để gọi tên hay trình bày một hoạt động chính

Vd: - Sông nớc Cà Mau Đất rừng phơng nam ( Tên truyện)

- Xung phong!

III Phân loại câu theo mục đích:

1 Câu kể - Câu trần thuât:

a Câu kể là những câu dùng để kể, tả, giới thiệu về sự vật, sự việc ; nói lên ý kiến hoặc tâm

t tình cảm của mỗi ngời

b Dấu hiệu: Cuối câu kể thờng có dấu chấm

Đặc điểm

Câu hỏi Ai? Cái gì? Con gì? Là gì?

Cấu tạo

Ví dụ:

- Lan / là học sinh lớp 8A

- Bạn Thuỳ Linh / là học sinh cũ của trờng Tiểu học Hợp Tiến

2 Câu hỏi - Câu nghi vấn:

a Câu hỏi dùng để hỏi về những điều cha biết Phần lớn câu hỏi là để hỏi ngời khác nhng cũng có câu để tự hỏi mình

b, Dấu hiệu: câu hỏi thờng có các từ nghi vấn: ai? gì nào ? nào ? sao ? không? ………Khi viết,cuối câu hỏi có dấu chấm hỏi(?)

c, Cấu tạo:

- Câu hỏi có từ để hỏi? Tại sao? đâu? …

Ví dụ:

- Tại sao hôm nay Lan không làm bài tập?

3 Câu khiến - Câu cầu khiến:

a Câu khiến ( câu cầu khiến) dùng để nêu yêu cầu, đề nghị, mong muốn, của ng… ời nói, ngời viết với ngời khác

b, Dấu hiệu: Khi viết, cuối câu khiến có dấu chấm than (!) hoặc dấu chấm

Tuần 23

Ôn tập về câu ghép

A Mục tiêu cần đạt

- Củng cố kiến thức về câu ghép, cách nối các vế câu ghép đã học

- Có ý thức sử dụng đúng kiểu câu trong giao tiếp và viết văn

- Nhận diện, phân tích đợc câu ghép, tác dụng của nó trong văn bản

- Ví dụ:

+ Tôi cắn rơm, cắn cỏ tôi lạy ông giáo! ( Nam cao)+ Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị (Hồ Chí Minh)+ Con hãy đội cái nón mê cho đỡ nắng và cắp lấy gói quần áo

rồi sang bên cụ Quế với u ( NTT)

chóng lớn lắm.( Tô Hoài)

2 Phân biệt câu ghép với câu phức thành phần( câu mở rộng thành phần)

? ở lớp 7 chúng ta đã học

về cách mở rộng thành

phần câu, em hãy so sánh

câu mở rộng đó với câu

ghép? Cho ví dụ cụ thể?

a Câu phức thành phần: Là câu có từ hai kết cấu chủ vị trở lên; trong đó chỉ có một kết cấu chủ vị làm nòng cốt câu, các kết cấu chủ vị còn lại giữ vai trò thành phần nào đó bên trong nòng cốt câu

3 Cách nối các vế câu:

? Cho biết cách nối các vế

câu ghép? Cho ví dụ cụ

VD: Vợ tôi/ không ác nh ng thị/ khổ quá rồi

Mọi ngời đi hết cả còn tôi vẫn ở lại

- Các từ hhay, hay là, hoặc, hoặc là thờng dùng để chỉ quan hệ lựa chọn:

VD: Mình đọc hay tôi đọc?

a2 Nối bằng cặp QHT

+ NN( Vì nên )… … + ĐK( Nếu thì )… … + TP ( Tuy nh… ng ) … + TT( Không những mà )… … ………

Nhờ có cặp quan hệ từ mà giữa hai vế của câu ghép có quan hệ chặt chẽ với nhau về ý nghĩa Chúng tạo lên một suy lí, cho phép một cách hiểu duy nhất

- Nối bằng cặp phó từ hay đại từ:

Càng càng có mới bao nhiêu bấy nhiêu… … … Cha đã ai nấy… …

VD Ngời ta vừa mở miệng nói anh đã cắt ngang

b Không dùng từ nối.( Giữa các vế câu dùng dấu phẩy, dấu chấm phẩy, dấu hai chấm)

c Trời hôm nay ma to

d Hằng ngày con thờng giúp đỡ mọi ngời

e Em nên mặc áo ma mà đi học

f Gió thổi mạnh

g Nớc sông lên to quá

h Những cây mới trồng khó mà sống đợc

Bài tập 2 Xác định các câu ghép trong đoạn trích sau đây:

Những ý tởng ấy tôi cha lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dới nón mẹ lần đàu tiên đi đến trờng, lòng tôi lại tng bừng rộn rã Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sơng thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôidẫn đi trên con đờng làng dài và hẹp Con đờng này tôi đã quen đi lại lắm lần, nh-

ng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.(Thanh Tịnh)

Bài tập 3 Trong những câu sau câu nào là câu ghép, câu nào không phải là câu ghép? Vì sao?

a Thỉnh thoảng không có việc làm, lão bắt giận cho nó hay đen nó ra ao tắm

b Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên

c Huế còn nổi tiếng với những món ăn chỉ riêng Huế mới có

d Từ đèo Hải Vân mây phủ, chúng ta nghe tiếng sóng biển rì rào

e Nơi chúng em đứng, mọi ngời đều trông rất rõ

g Hắn làm nghề ăn trộm nên hắn không a lão Hạc bởi vì lão lơng thiện quá <CG>

Bài tập 4.Viết đoạn văn giới thiệu một loại cây quí ở quê em có sử dụng ít nhất một câu ghép (7-10 câu)

A.Mục tiêu cần đạt Giúp HS:

- Củng cố kiến thức đã học về câu ghép, cách nối các vế câu ghép

- Nhận diện câu ghép, phân tích cấu tạo và tác dụng của câu ghép trong VB

- Rèn kĩ năng tạo lập câu ghép trong diễn đạt

B Nội dung.

* Mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép

- Quan hệ bổ sung : - Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy và tôi càng buồn

- Quan hệ đồng thời : - Chúng tôi vừa nghe giảng, chúng tôi vừa ghi bài

- Quan hệ nối tiếp : - Trời nổi gió rồi một cơn ma ập đến

- Quan hệ tơng phản : Mọi ngời đều đi hết cả, còn tôi ở lại

- Quan hệ lựa chọn : - Cậu đánh đàn hay cậu hát

- Quân hệ ĐK- GT : - Nếu trời ma thì lớp tôi không đi cắm trại nữa

- Quan hệ mục đích : - Chúng ta phải học tập tốt để cha mẹ và thầy cô vui lòng

- Q hệ nguyên nhân – kết quả : - Vì Nam lời học nên bạn ấy bị thầy cô phê bình

- Q hệ nhợng bộ : - Tuy Hải còn nhỏ nhng bạn đã làm đyợc nhiều việc có ích

Luyện tập

Bài 1 : Xác định các câu ghép trong đoạn văn sau : chỉ ra quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong các

câu ghép đó

“(1)Ngày cha tắt hẳn, trăng đã lên rồi

(2) Mặt trăng tròn , to và đỏ từ từ lên ở chân trời, sau rặng tre đen của làng xa.(3) Mấy sợi mây con vắt ngang qua , mội lúc một mảnh dần rồi đứt hẳn.(4) Trên quãng đồng rộng, cơn gió nhẹ hiu hiu đa lại, thoang thoảng những hơng thơm ngát

(5) Sau tiếng chuông của ngôi chùa cổ một lúc lâu, thật là sáng trăng hẳn : (6)Trời bây giờ trong vắt, thăm thẳm và cao, mặt trăng nhỏ lại, sáng vằng vặc ở trên không.(7) ánh trăng trong chảy khắp cả trên cành cây, kẽ lá, tràn ngập trên con đờng nhựa trắng xoá.(8) Bức tranh tờng hoa giữa vờn sáng trắng lên, lá lựu dày và nhỏ , lấp lánh nh thuỷ tinh ”

Bài 2 : Chỉ ra quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong các câu ghép trên

Bài 3 : Trong các câu sau , câu nào không phải là câu ghép :

A.Không ai nói gì, ngời ta lảng dần đi B.Rồi hắn cúi xuống, tần mần gọt cạnh cái bàn lim C.Hắn chửi trời và hắn chửi đời

D.Hắn uống đến say mềm ngời rồi hắn đi Bài 4 : Chỉ ra quan hệ ý nghiã giữa các vế trong các câu ghép sau :

a Tuy bạn nhỏ tuổi hơn nhng các em không đợc coi thờng

b Giá hắn biết hát thì có lẽ hắn không cần chửi

c Gió càng to , lửa càng cao

d Dù chúng có cao đến đâu đi nữa, đứng xa thế cũng khó lòng trông thấy

ngay đợc, nhng tôi thì bao giờ cũng cảm biết đợc chúng …

e Bởi vì tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm

f Nếu là hoa, tôi sẽ là một đoá hớng dơng

g Để lớp tôi tiến bộ, chúng tôi luôn phải cố gắng học tập và rèn luyện đạo đức

h Lan không những hát hay mà còn đánh đàn giỏi nữa

i Mặt trời từ từ lên , sơng tan dần , không khí nh ấm hơn

k Cô giáo đọc bài , chúng tôi nghe

Bài 5 : Cho 2 câu đơn : Mẹ đi làm Em đi học

a Hãy tạo thành câu ghép

( G/v tổ chức chơi trò chơi – thi giữa các tổ – G/v cho điểm )

I Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm:

1.Ngay từ những sáng tác đầu tay, Tế Hanh cho thấy tâm hồn ông luôn gắn bó với quê hương “Tôi thấy Tế Hanh là một người tinh lắm Tế Hanh đã ghi được đôi nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương Người nghe như thấy cả những điều không hình sắc, không thanh âm như “mảnh hồn làng”trên “cánh buồm giương”, như tiếng hát của hương đồng quyến

rũ con đường quê nho nhỏ Thơ Tế Hanh đưa ta vào thế giới thật gần gũi thường ta chỉ thấy một cách mờ mờ, cái thế giới những tình cảm ta đã âm thầm trao cho cảnh vật: sự mệt mỏi say sưa của con thuyền lúc trở về bến, nỗi khổ đau chất chửa tên toa tầu nặng trĩu những buồn vui sầu tủi của một con đường Tế Hanh luôn nói đến những con đường Cũng phải Trên những con đường nhưng lại biết bao bâng khuâng hồi hộp!

Nhưng Tế Hanh sở dĩ nhìn đời một cách sâu sắc như thế là vì người sẵn có một tâm hồn tha thiết”

2 Cũng giống như Nhớ rừng, Quê hương thuộc thể thơ 8 chữ nhưng đó là thể thơ 8 chữ

xuất hiện ở thời đại Thơ mới (khác với thể hát trước đây) So với hát nói, thể thơ 8 chữ trong Thơ mới phóng khoáng hơn, tự do hơn Qua bài thơ này, Tế Hanh đã dựng lên một bức tranh đẹp đẽ , tươi sáng, bình dị về cuộc sống của con người và cảnh sắc của một làng quê ven biển bằng tình cảm quê hương sâu đậm, đằm thắm

II Luyện tập

1 Nhận định nào dưới đây nói đúng nhất tình cảm của Tế Hanh đối với cảnh vật, cuộc sống và con người của quê hương ông?

A Nhớ về quê hương với những kỉ niệm buồn bã, đau xót, thương cảm

B Yêu thương, trân trọng, tự hào và gắn bó sâu sắc với cảnh vật, cuộc sống và con người của quê hương

C Gắn bó và bảo vệ cảnh vật,cuộc sống và con người của quê hương ông

D Cả A, B, C đều sai

2 Dòng nào nói đúng nhất nội dung, ý nghĩa của hai câu đầu trong bài thơ?

A Giới thiệu nghề nghiệp và vị trí địa lí của làng quê nhà thơ

B Giới thiệu vẻ đẹp của làng quê nhà thơ

C Miêu tả cảnh sinh hoạt lao động của người dân làng chài

D Cả A, B, C đều đúng

Hai câu mở đầu bài thơ có ý nghĩa gì đối với toàn bài?

3 Phân tích vẻ đẹp cảnh ra khơi đánh cá (từ câu 3 đến câu 8)

4 Tế Hanh đã so sánh “cánh buồm” với hình ảnh nào?

A Con tuấn mã C.Dân làng

B Mảnh hồn làng D.Quê hương

Hình ảnh đó có ý nghĩa như thế nào?

5.Cảm nhận của nhà thơ trước cảnh thuyền về ?

6 Em cảm nhận như thế nào về câu cuối cùng của bài thơ:

Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!

7 Theo em đâu là những câu thơ hay nhất trong bài? Hãy phân tích?

- Nổi bật lên trong không gian ấy là hình ảnh chiếc thuyền:

+ Như con tuấn mã

+ Các từ gây ấn tượng mạnh: hăng, phăng, vượt, nói lên sức mạnh và khí thế của con

thuyền Cảnh tượng hùng tráng, đầy sức sống

- Gắn liền với hình ảnh con thuyền là hình ảnh dân trai tráng ra khơi Tất cả gợi lên một

bức tranh lao động khoẻ khoắn tươi vui (chú ý, hồn thơ Tế Hanh trong bài thơ này khác với giọng buồn thương thường gặp trong Thơ mới)

- Sự so sánh độc đáo:

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng Rướn thân trắng bao la thâu góp gió

+ Các động từ : giương, rướn nói về sức vươn mạnh mẽ

+ Cách so sánh độc đáo: Ví cánh buồm giương to như mảnh hồn làng Sự so sánh này khiến cho người đọc nhận thấy cả hình xác và linh hồn sự vật Tất cả gần gũi nhưng thiêng liêng cao cả

+ Màu sắc và tư thế bao la thõu gúp giú của con thuyền làm tăng thờm vẻ đẹp lóng mạn

và bay bổng của hỡnh tượng

5 Cảnh thuyền về qua cảm nhận của tỏc giả:

- Sự tấp nập đụng vui, sự bỡmh yờn hạnh phỳc đang bao phủ cuộc sống nơi đõy

- Hỡnh ảnh con người được miờu tả rất đẹp: vừa khoẻ mạnh, vừa đậm chất lóng mạn Họ như những đứa con của Thần Biển

- Con thuyền nghỉ ngơi nhưng phớa sau cỏi im bến mỏi là sự chuyển động: Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ Cõu thơ cú sự chuyển đổi cảm giỏc thỳ vị Sự vật như bỗng cú linh

hồn

Đoạn thơ cho thấy tỡnh yờu quờ hương sõu sắc của nhà thơ

6 Cõu thơ cho thấy:

- Lỳc nào quờ hương cũng in sõu trong tõm trớ nhà thơ

- Cõu thơ cú vẻ đẹp giản dị như lời núi thường nhưng phải yờu quờ hương đến mức nào mới cú cỏch núi như thế

7 Học sinh chọn theo cảm nhận của mỡnh, nhưng chỳ ý cỏc cõu:

- Cỏnh buồm giương to như mảnh hồn làng

Rướn thõn trắng bao la thõu gúp giú

- Dõn chài lưới làn da ngăm rỏm nắng,

Cả thõn hỡnh nồng thở vị xa xăm.

Câu 8: Chứng minh rằng: “Đọc bài thơ Quê hơng của Tế Hanh, chúng ta thấy rõ vẽ đẹp cuộc

sống làng chài cũng nh tình yêu tha thiết của tác giả đối với quê hơng mình”

(Yêu cầu lập dàn ý – viết bài)

Luận điểm 1: Vẻ đẹp của quê hơng.

+ Vị trí làng chài

+ Cuộc sống của ngời dân làng chài: Ra khơi

Trở về

+ Những thành viên của làng chài (vẻ đẹp, chiều sâu)

Con ngời (những chàng trai)

Chiếc thuyền

Luận điểm 2: Tình yêu quê hơng của tác giả

+ Nỗi nhớ Màu sắc Có yêu mới nhớ -> có nguồn cảm hứng

về bài thơ

Hơng

+ Nh÷ng c¶m nhËn s©u s¾c vÒ c¸i hån cña quª h¬ng lµng chµi -> T¹o nªn mèi giao hoµ diÖu kú gi÷a con ngêi víi quª h¬ng (T×nh yªu quª h¬ng tha thiÕt: con ngêi lµ mét phÇn cña quan hÖ; quª h¬ng ë trong con ngêi).

=> T×nh yªu quª h¬ng tha thiÕt v× t×nh yªu Êy khëi nguån tõ ch÷ “Th¬ng, v× quª h¬ng lµng chµi nghÌo khã, vÊt v¶ cña m×nh

B Khi con tu hu.

I Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm:

1 Tố Hữu (1920 – 2002) được coi là đỉnh cao của thơ trữ tình chính trị Việt Nam thời hiện đại Với ông, đường đến với cách mạng cũng là đường đến với thơ ca Ông là “nhà thơ của

lẽ sống lớn, niềm vui lớn” Sức hấp dẫn của thơ Tố Hữu, vì thế, trước hết xuất phát từ niềm say

mê lý tưởng, từ những khát vọng lớn lao: Thơ ta ơi hãy cất cao tiếng hát - Ca ngợi trăm lần Tổ quốc chúng ta.

2 Khi con tu hú được viết vào tháng 7- 1939 tại nhà lao Thừa Phủ (Huế) Đang say mê lý tưởng, đang nhiệt tình dâng tất cả để tôn thờ chủ nghĩa, nhà thơ cảm thấy ngột ngạt trong cảnh

giam cầm Nhưng với tinh thần cách mạng kiên trung, nhà thơ vẫn hướng về cuộc đời rộng lớn bằng tình cảm thiết tha và khát vọng tự cháy bỏng

3 Về phương diện nghệ thuật, bài thơ cho thấy lục bát thực sự là thể thơ sở trường của

Tố Hữu Bài thơ giản dị thể hiện khả năng liên tưởng phong phú của nhà thơ và cách xây dựng hình ảnh gợi cảm, nhuần nhị

II Luyện tập:

1 Bài thơ được viết trong hoàn cảnh nào? Hoàn cảnh ấy có tác động như thế nào đến tâm hồn người chiến sĩ - thi sĩ Tố Hữu?

2 Nhận định nào nói đúng nhất ý nghĩa của nhan đề bài thơ “Khi con tu hú”?

A Gợi ra sự việc được nói đến trong bài thơ

B Gợi ra tư tưởng được nói đến trong bài thơ

C Gợi ra hình ảnh nhân vật trữ tình của bài thơ

D Gợi ra thời điểm được nói đến trong bài thơ

3 Tìm những chi tiết nói về vẻ đẹp của mùa hè Nét độc đáo trong cách cảm nhận của nhà thơ?

4 Điền cụm từ thích hợp nhất để hoàn thành câu nhận xét về cảnh mùa hè được miêu tả trong 6 câu thơ đầu của bài thơ

“Bằng tưởng tượng, nhà thơ đã khắc hoạ sinh động một bức tranh mùa hè ”

A tràn ngập âm thanh C ảm đạm, ủ ê

B có màu sắc tươi sáng D náo nức âm thanh và rực rỡ sắc màu

5 Phân tích tâm trạng của nhà thơ thể hiện trong 4 câu cuối Từ đó em thấy ý nào dưới đây nói đúng nhất tâm trạng đó?

A Uất ức, bồn chồn, khao khát tự do đến cháy bỏng

B Nung nấu ý chí hành động để thoát khỏi chốn ngục tù

C Buồn bực vì chim tu hú ngoài trời cứ kêu

D Mong nhớ da diết cuộc sống bên ngoài

6 Trong bài thơ, tiếng tu hú được nhắc đến mấy lần? Chỉ ra sự thay đổi tâm trạng của nhà thơ khi nghe tiếng tu hú?

7 Các nhận định dưới đây về bài thơ đúng hay sai?

a Bài thơ đã thể hiện sâu sắc tình yêu cuộc sống và niềm khao khát tự do của người chiến

Ở ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu.

Em hãy chỉ ra điểm giống nhau về cảm hứng nghệ thuật của đoạn thơ này và bài thơ Khi con tu hú.

Gợi ý

1 Tháng 4 – 1939, Tố Hữu bị bắt giam ở nhà lao Thừa Phủ (Huế), sau đó bị chuyển sang nhà tù Lao Bảo (Quảng Trị) và nhiều nhà tù khác ở Tây Nguyên Tháng 3 – 1942, Tố Hữu vượt ngục và tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng Hiểu hoàn cảnh ra đời bài thơ, ta sẽ hiểu rõ hơn tâm trạng của nhà thơ

Năm 1938, Tố Hữu đã từng có những vần thơ say sưa ngợi ca niềm vui khi bắt gặp lý tưởng cao đẹp của chủ nghĩa Mác - Lê Nin:

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lý chói qua tim Hồn tôi là một vườn hoa lá Rất đậm hương và rộn tiếng chim.

Đang hăm hở, hăng say hoạt động cách mạng thì bị bắt Bởi thế, trong hoàn cảnh tù đày, người thanh niên ấy luôn khao khát tự do, khao khát được “sổ lồng” để tiếp tục hoạt động Những âm thanh của cuộc đời vọng vào nhà tù đã khơi thức những dòng cảm xúc mãnh liệt của nhà thơ về chân trời tự do Khi tu hú gọi bầy cũng là lúc hè đến, người tù càng cảm thấy ngột ngạt trong cảnh giam cầm, càng khao khát tự do đến cháy bỏng

2 Đáp án D

3 Cảnh mùa hè đến được miêu tả rất sinh động :

- Rộn rã âm thanh: âm thanh tu hú, âm thanh tiếng ve

- Rực rỡ sắc màu: màu vàng của bắp, màu hồng của nắng

- Hương vị: chín, ngọt

- Không gian cao rộng và sáo diều chao lượn tự do,

Cần chú ý các từ chỉ sự vận động của thời gian (đang chín, ngọt dần) sự mở rộng của không gian (càng rộng, càng cao) sự náo nức của cảnh vật (đôi con diều sáo lộn nhào từng không) một mùa hè tràn đầy sinh lực.

Điều độc đáo là tất cả những cảm nhận ấy hiện lên trong tâm tưởng của nhà thơ qua âm thanh tiếng tu hú Những cảnh sắc đẹp đẽ của mùa hè cho ta thấy trí tưởng tượng hết sức phong phú của nhà thơ Đó là mùa hè đẹp đẽ, là khung trời tự do tràn đầy sức sống.

4 Đáp án D

5.Tâm trạng của nhà thơ trong 4 câu thơ cuối:

- Tiếng ve và âm thanh của cuộc sống tự do khiến nhà thơ cảm nhận sâu sắc sự ngột ngạt trong cảnh ngục tù

- Khát vọng tự do cháy bỏng.Câu thơ “Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!” là câu thơ

muốn phá tung xiềng xích Giọng điệu thơ mạnh mẽ qua việc sử dụng m nhiều từ gây cảm giác

mạnh (đập tan, chết uất ), sự thay đổi nhịp thơ 6/2 ở câu 8 và 3/3 ở câu 9, màu sắc cảm thán (ôi, thôi, làm sao),

- Đáp án A

6 Trừ nhan đề, trong bài thơ tác giả hai lần nhắc đến tiếng kêu của chim tu hú

- Lần 1 (ở câu đầu): Gợi ra cảnh mùa hè đẹp đẽ, tràn đầy nhựa sống, khơi thức khát vọng

tự do

- Lần 2 (câu cuối): Tiếng chim khiến nhà thơ thấy bực bội, khổ đau, day dứt

Nhưng cả hai lần tiếng chim đều vang lên như tiếng gọi của tự do

7 a Đáp án A

b Đáp án B

8 Giống nhau:

- Tâm trạng buồn chán trong cảnh ngục tù

- Lòng yêu đời tha thiết