Giáo án các tiết ôn tập Ngữ văn 8 kì 1 giảm tải cv 4040, đề, đáp án kiểm tra kì 1 có ma trận

Trang 1

GIÁO ÁN CÁC TIẾT ÔN TẬP THAY CHO CÁC TIẾT KIỂM TRA KÌ 1 LỚP 8

- Những nét độc đáo về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản

- Đặc điểm của nhân vật trong các tác phẩm trên

- Khái quát, hệ thống hoá và nhận xét về các tác phẩm đã học trên một sốphương diện cụ thể

- Cảm thụ nét riêng, độc đáo của tác phẩm đã học

2 Phẩm chất:

- Giáo dục ý thức tự giác ôn tập để khắc sâu thêm kiến thức

3 Năng lực:

- Năng lực chung: Năng lực tự học; Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo;

Năng lực thẩm mỹ; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực công nghệthông tin và truyền thông

- Năng lực riêng: Năng lực ngôn ngữ, năng lực thuyết trình, năng lực đọc – hiểu

văn bản

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên :

- Soạn giáo án

- Chuẩn bị bảng phụ hoặc máy chiếu

- Chuẩn bị ảnh tranh ảnh minh hoạ cho bài học

2 Học sinh :

- Soạn bài

- Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm

Trang 2

III PHƯƠNG PHÁP VÀ KTDH:

- Phát vấn, Thảo luận nhóm

- Kĩ thuật dạy học: Khăn trải bàn, phân tích mẩu

IV .TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm.

Những kỉ niệm trong sáng về ngày đầu tiên được đến trường đi học.

Miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật tinh tế, nhẹ nhàng mà sâu sắc, những hình ảnh so sánh mới mẻ

và gợi cảm.

Trang 3

ngày thơ

- Những hình ảnh so sánh, liên tưởng táo bạo Cảm xúc nồng nàn, mãnh liệt.

-Vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của chế độ thực dân nửa

PK, tố cáo chính sách thuế khoá

vô nhân đạo.

- Ca ngợi những phẩm chất cao quý và sức mạnh quật khởi, tiềm tàng, mạnh mẽ của chị Dậu và cũng là của người phụ nữ VN.

- Ngòi bút hiện thực, khoẻ khoắn, giàu tinh thần lạc quan.

- Xây dựng tình huống truyện bất ngờ, có cao trào và giải quyết hợp lí.

- Xây dựng, miêu tả nhân vật chủ yếu qua ngôn ngữ, hành động, trong thế tương phản với nhân vật khác.

Lão Hạc- 1943 -

Nam Cao (1915

?-1951)

Truyện ngắn.

Tự sự xen miêu tả và biểu cảm.

Số phận đau thương và phẩm chất cao quý của người nông dân cùng khổ trong XHVN trước CM T8.

- Thái độ trân trọng của tác giả đối với họ.

- Tài năng khắc hoạ nhân vật rất

Trang 4

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“ Cũng như tôi, mấy cậu học trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân, chỉ dám nhìn một nửa hay dám đi từng bước nhẹ.

Họ như con chim con đứng trên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ Họ thèm vụng và ước

ao thầm được như những học trò cũ, biết lớp, biết thầy để khỏi phải rụt rè trong cảnh lạ.Sau một hồi trống thúc vang dội

cả lòng tôi, mấy người học trò cũ đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp: Cảm thấy mình chơ vơ là lúc này Vì chung quanh là những cậu bé vụng về lúng túng như tôi cả Các cậu không đi Các cậu chỉ theo sức mạnh kéo dìu các cậu tới trước Nói các cậu không đứng lại càng đúng hơn nữa, hai chân các cậu cứ dềnh dàng mãi Hết co lên một chân, các cậu lại duỗi mạnh như đá một quả banh tưởng tượng Chính lúc này toàn thân các cậu cũng đang run run theo nhịp bước rộn ràng trong các lớp.”

( Ngữ văn 8- tập 1)

Câu 1: Đoạn trích trên, trích trong văn bản nào các em đã được học? Tình hưống của truyện đặc biệt ở điểm nào? Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn trích?

Câu 3: Phân tích cấu tạo ngữ pháp câu sau và cho biết đó là kiểu câu gì?

“Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi, mấy người học trò cũ đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp”

Câu 4: Chỉ ra biện pháp so sánh được sử dụng trong đoạn trích? Viết đoạn văn phân tích hình ảnh so sánh đó?

Trang 5

Gợi ý

Câu 1:

- Đoạn trích trên, trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh

- Tình hưống của truyện đặc biệt ở chỗ: Tự nhiên, nhẹ nhàng như cuộc sống hằng ngày Cảm xúc bắt đầu được khơi nguồn từ hiện tại: cảnh cuối thu với lá vàng rụng, với những đám mây bàng bạc trên không, với hình ảnh những em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường Thế là quá khứ được đánh thức và bao kỉ niệm chợt ùa về, náo nức, tưng bừng, rộn rã Dưới ngòi bút Thanh Tịnh, tất cả hiện lên cụ thể, sống động, gieo vào lòng người đọc những cảm xúc dịu dàng, thiết tha

Câu 2: Nội dung: Tâm trạng của nhân vật tôi khi chuẩn bị vào lớp học.

Câu 3: Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi( TN), mấy người học trò cũ( CN)

//đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp( VN)-> Câu đơn

Câu 4:Hình ảnh so sánh trong đoạn :

"Cũng như tôi, mấy cậu học trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân, chỉ dám nhìn một nửa hay dám đi từng bước nhẹ Họ như con chim con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ".

Gợi ý :

-Viết đúngquy cách đoạn văn, kiểu đoạn văn tuỳ chọn.

-Nội dung đảm bảo các ý cơ bản như sau :

+ Hình ảnh so sánh tinh tế, gợi cảm, vừa tả đúng tâm trạng nhân vật, vừa gợi cho người đọc nhiều liên tưởng: trẻ thơ còn bé bỏng, non nớt cũng như chim con, lần đầu các

Trang 6

em nhỏ đi học cũng như chim con tập bay Đi học là đã lớn hơn, đã biết háo hức, khát khao, biết bồi hồi lo lắng khi nghĩ đến chân trời học vấn mênh mông.

+Cách miêu tả rất độc đáo và sinh động gợi hình ảnh và tâm trạng của các em nhỏ

lần đầu tới trường: các em nhỏ ngây thơ xinh xắn rất đáng yêu; khao khát được học hành

và mơ ước được biết những điều mới lạ; rất háo hức nhưng cũng rất bỡ ngỡ, rụt rè, e sợ

ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2

.Cho câu văn sau: Và cái lầm đó không những làm tôi hổ thẹn mà còn tủi cực nữa, khác gì cái ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứt của người bộ hành ngã gục giữa sa mạc.

a Đoạn văn được kể ở ngôi thứ mấy ? Nêu tác dụng của việc sử dụng ngôi kể đó?

b Câu văn trên sử dụng nghệ thuật gì? Nêu tác dụng của việc sử dụng nghệ thuật đó?

c Viết một đoạn văn theo lối TPH nêu cảm nghĩ của em về nhân vật bé Hồng Chỉ ra một trường từ vựng.

Gợi ý:

* a Đoạn văn được kể ở ngôi thứ nhất

Tác dụng của việc sử dụng ngôi kể đó:

+ tạo điểm nhìn trần thuật, câu chuệ được kể chân thực

+ Làm rõ hơn chủ đề tác phẩm

+ Nhân vật dễ dàng bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ

b Câu văn sử dụng hình ảnh so sánh: Phải sống trong sự ghẻ lạnh của bà cô, bà luôn cố ýgieo rắc và trong đầu Hồng những hoài nghi khiến Hồng khinh miệt mẹ Nhưng bằng mộttrái tim nhạy cảm, bằng lòng kính yêu mẹ, Hồng đã chiến thắng, bỏ mặc ngoài tai nhữnglời nói ác độc của bà cô Hồng tin tưởng, chờ đợi mẹ sẽ về Sự chờ đợi, niềm khát khao

ấy được tác giả thể hiện qua chi tiết, chú bé đuổi theo bóng người trên xe kéo và hình ảnh

so sánh sự thất vọng nếu người quay lại ấy không phải là mẹ thì chẳng khác nào ảo ảnh

Trang 7

của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứtcủa người bộ hành ngã gục giữa sa mạc Cách so sánh nhấn mạnh vào nỗi hổ thẹn và tủicực nếu như có sự nhầm lẫn.

c.HS tự viết đoạn

Cho đoạn trích sau:

“Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa Sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu sưu.

Người nhà lí trưởng sấn sổ bước đến giơ gậy chực đánh chị Dậu Nhanh như cắt, chị Dậu nắm ngay được gậy của hắn Hai người giằng co nhau, du đẩy nhau, rồi ai nấy đều buông gậy ra, áp vào vật nhau Hai đứa trẻ con kêu khóc

om sòm Kết cục, anh chàng “hầu cận ông lí” yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm”.

(SGK Ngữ văn 8 – tập 1, NXB Giáo dục) Câu 1: Đoạn trích trên được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản đó

Câu 2: Giải thích ý nghĩa nhan đề của văn bản mà em vừa nêu

Câu 3: Tìm các từ thuộc trường từ vựng hành động của chị Dậu trong đoạn trích trên Việc sử dụng các từ đó có tác dụng

gì?

Câu 4: Viết đoạn tổng – phân – hợp từ 9 – 12 câu làm rõ nhận định: Chị Dậu tiêu biểu cho vẻ đẹp của người phụ nữ nông dân, vừa giàu tình yêu thương vừa có sức phản kháng tiềm tàng, mạnh mẽ Trong đoạn có sử dụng 1 thán từ (gạch chân và chú thích rõ)

Gợi ý:

Phần I Câu 1

(1 điểm)

- Văn bản: Tức nước vỡ bờ

- Tác giả: Ngô Tất Tố

Trang 8

- Hoàn cảnh sáng tác: năm 1939, trích trong tiểu thuyết Tắt đèn

- Trường từ vựng hành động của chị Dậu: túm, ấn dúi, xô đẩy, nắm, giằng

co, du đẩy, buông, vật, túm, lẳng

- Tác dụng:

 Thấy được sức mạnh của người nông dân

 Thấy được sức phản kháng tiềm tàng, mạnh mẽ

Câu 4

(3 điểm)

* Yêu cầu về hình thức: đủ dung lượng, diễn đạt trôi chảy, mạch lạc,không có lỗi sai chính tả và ngữ pháp

* Yêu cầu tiếng Việt: thán từ (phải gạch chân và chú thích được)

* Yêu cầu về nội dung: cần đảm bảo các ý cơ bản sau

- Người phụ nữ giàu tình yêu thương: quan tâm, chăm lo cho chồng

 Hết lòng chăm sóc cho anh Dậu khi anh đau ốm

 Ra sức van xin, liều mạng với cai lệ để bảo vệ chồng

- Người phụ nữ có sức phản kháng tiềm tàng, mạnh mẽ

 Lúc đầu: van xin tha thiết, thái độ nhẫn nhịn, xưng hô “cháu – ông”

→ người dưới cầu xin người bề trên

 Khi tên cai lệ đánh chị và xông vào trói anh Dậu: chị đấu lí, cảnh

báo đanh thép, xưng hô “tôi – ông” tư thế ngang hàng

 Lời nói đầy thách thức, xưng hô “bà – mày” với tư thế của kẻ bề

trên

 Đấu lực, đánh lại cai lệ và người nhà lí trưởng

Trang 9

Đọc đoạn trích và thực hiên các yêu câù:

“ Lão nói xong lại cười đưa đà Tiếng cười gượng nhưng nghe đã hiến hậu lại

Tôi vui vẻ bảo :

- Thế là được, chứ gì? Vậy cụ ngồi xuống đây, tôi đi luộc khoai, nấu nước.

- Nói đùa thế, chứ ông giáo cho để khi khác?

- Việc gì còn phải chờ khi khác ? Không bao giờ nên hoãn sự sung sướng lại Cụ cứ ngồi xuống đây ! Tôi làm nhanh lắm

- Đã biết , nhưng tôi còn muốn nhờ ông một việc

Mặt lão nghiêm trang lại

- Việc gì thế , cụ ?

- Ông giáo để tôi nói Nó hơi dài dòng một tí

- Vâng , cụ nói

- Nó thế này , ông giáo ạ ! ”

( Trích Ngữ văn 8 , tập 1 - Nhà xuất bản Giáo dục )

Câu 1 Xác định thể loại và ngôi kể chuyện của văn bản có đoạn trích trên Việc lựa chọn ngôi kể chuyện này có tác dụng

như thế nào? (1,0 điểm)

Câu 2 Trong đoạn trích trên lão Hạc muốn nhờ ông giáo việc gì? Việc đó giúp em hiểu gì về nhân vật này? (1,0 điểm) Câu 3 Xác định từ ngữ thuộc một trường từ vựng trong đoạn trích, gọi tên trường từ vựng đó? (0,5 điểm)

Câu 4 Nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao có nhiều phẩm chất tốt đẹp Hãy lựa chọn một phẩm

chất em ấn tượng nhất và viết đoạn văn khoảng 10 – 12 câu trình bày theo cách diễn dịch làm sáng tỏ phẩm chất ấy của nhân vật Đoạn văn có sử dụng trợ từ (chú thích rõ từ ngữ là trợ từ)

Câu 1 - Thể loại: Truyện ngắn

- Ngôi kể: Ngôi thứ 1 (ông giáo)

Trang 10

- Tác dụng của việc lựa chọn người kể chuyện:

+ Là người gần gũi, chứng kiến toàn bộ cảnh đời của Lão Hạc => Câu chuyện mang tính chủ quan, nhân vật bộc lộ trực tiếp tư tưởng tình cảm, cảm xúc

(Hs nêu được 2 ý trở lên cho điểm tối đa)

Câu 2 * Lão Hạc muốn nhờ ông giáo:

- Thứ nhất: Nhờ ông giáo cho lão gửi ba sào vườn của con trai lão

- Thứ hai: Gửi ông giáo 30 đồng bạc nhờ lo ma chay hộ, còn thiếu đâu thì nhờ hàng xóm

=>Phẩm chất lão Hạc: tự trọng, giàu tình yêu thương con

Câu 3 - Hs xác định đúng từ ngữ (0,25đ), tên trường từ vựng (0,25đ)

+ Ví dụ: Trường hoạt động: nói, cười, bảo, ngồi,…

Câu 4 *Hình thức: (1,0 điểm)

+ Cách trình bày: Đoạn văn diễn dịch, diễn đạt rõ ràng, trong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu

+ Số câu: khoảng 10 – 12 câu

+ Yêu cầu Tiếng Việt: Chỉ rõ trợ từ (không chú thích không cho điểm)

* Nội dung: (2,5 điểm)

- Làm rõ một phẩm chất của lão Hạc trong truyện ngắn:

+ Nêu được phẩm chất nhân vật

ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

TỪ CÁC VĂN BẢN ÔN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM

Câu 1 Từ văn bản Tôi đi học, em hãy viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy, ghi lại những suy nghĩ của em về vai trò của

nhà trường trong cuộc đời mỗi con người.

Trang 11

gia đình trong cuộc sống của mỗi chúng ta

Câu 3: Từ sự cảm thông và sẻ chia những khó khăn của ông giáo với Lão Hạc, em hãy viết đoạn văn nghị luận khoảng

1trang giấy nêu ý nghĩa của tình đồng cảm và chia sẻ trong cuộc sống

2 vận dụng cao Hs suy nghĩ cá nhân hoặc theo nhóm

và trả lời

Câu 1 So sánh và phân tích tâm trạng của nhân vật “tôi” ở 2 đ/v sau:

Đoạn 1: Nhưng lần này lại khác Trước mắt tôi trường Mĩ Lí trong vừa xinh xắn vừa oai nghiêm mhư cái đình làng Hoà ấp Sân nó rộng, mình nó cao hơn trong những buổi trưa hè đầy vắng lặng Lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ.

Đoạn 2: Một mùi hương lạ xông lên trong lớp Trông hình gì treo trên tường tôi cũng thấy lạ và hay hay Tôi ngồi nhìn bàn ghế chỗ tôi ngồi rất cẩn thận rồi tự nhiên lạm nhận là vật riêng của mình Tôi nhìn người bạn tí hon ngồi bên tôi, một người bạn tôi chưa hề que biết, nhưng lòng tôi vẫn không cảm thấy sự xa lạ chút nào Sự quyến luyến tự nhiên và bất ngờ quá đến tôi cũng không dám tin có thật.

Gợi ý:

Đây là 2 đ.văn d.tả t.trạng của n.vật tôi ở 2 thời điểm khác nhau: Khi đứng trước ngôi trường ở lần đầu tiên đi học và khi đã rời bàn tay mẹ, được ông đốc khuyên nhủ, được thầy giáo trẻ tươi cười đón nhận rồi ngồi vào chỗ của mình trong lớp.

- Đ.văn 1 d.tả t.trạng mới lạ trước ngôi trường không phải mình thấy lần đầu Hôm nay, n.vật “ tôi” c.thấy ngôi

trường oai nghiêm, cao rộng còn mình thật bé nhỏ nên lo sợ vẩn vơ.

- Đ.văn 2 vẫn d.tả t.trạng ngỡ ngàng nhưng b.đầu đã cảm thấy ấm áp, quyến luyến thật tự nhiên Sau khi được ông đốc hiền từ khuyên nhủ, được thầy giáo trẻ tươi cười đón nhận, chú bé không còn cảm giác sợ hãi nữa Từ đây mọi vật, người bạn ngồi kề bên bỗng trở nên thân thuộc Tình cảm quyến luyến x.hiện bất ngời mà rất tự nhiên.

=> Đ.văn 1, n.vật “tôi” bỗng cảm thấy lạ trước những điều tưởng chừng đã quen Ở đ.văn 2, n.vật “tôi” từ lo sợ vẩn

vơ bỗng tự nhiên có cảm giác gần gũi, tin cậy => Qua 2 đ.văn này, ta thấy niềm vui trong trẻo, ấm áp của nhân vật “ tôi” trong

ngày tựu trường đầu tiên được nhà văn Thanh Tịnh ghi lại rất chân thực.

IV.Rútkinh nghiệm : .

………

GỢI Ý ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI TỪ CÁC VĂN BẢN

Câu 1 Từ văn bản Tôi đi học, em hãy viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy, ghi lại

những suy nghĩ của em về vai trò của nhà trường trong cuộc đời mỗi con người

Gợi ý:

- Hình thức: Viết đúng hình thức một đoạn văn, co dung lượng 100 chữ tương đươngvới 10 dòng, không sai chính tả, chữ viết rõ ràng

- Kĩ năng: Biết viết đoạn văn biểu cảm

- Nội dung: Ghi lại được những cảm xúc suy nghĩ của bản thân về vai trò của nhà

trường: Bồi dưỡng những tình cảm tốt đẹp, cung cấp tri thức, chắp cánh ước mơ cho thế hệ trẻ

Trang 12

- Trường học là mảnh đất tốt tươi để ươm mầm tri thức cho mỗi người, là bước đệm để mỗi chúng ta vươn tới tương lai rực rỡ Tài liệu Thu Nguyễn

- Ở nơi đó, chúng ta được thầy cô – người mẹ hiền thứ hai, sẽ dạy dỗ, truyền tải những tri thức khoa học, là hành trang quan trọng theo chúng ta suốt cả cuộc đời

- Thầy cô còn dạy ta biết yêu thương, biết ứng xử sao cho đúng đắn với mọi người Không những vậy, trường học là một thế giới thu nhỏ nơi có bạn bè, để cùng sẻ chia niềm vui nỗi buồn, cùng nhau đoàn kết để tạo nên sức mạnh trong mỗi tập thể lớp

- Ngôi trường là nơi nuôi dưỡng và chắp cánh cho những ước mơ, hoài bão của những

Câu 2 Từ đoạn trích Trong lòng mẹ , em hãy viết đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi

trình bày suy nghĩ của em về vai trò của gia đình trong cuộc sống của mỗi chúng ta

Gợi ý:

* Hình thức:

- Trình bày mạch lạc, hành văn trôi chảy, không mắc lỗi diễn đạt

- Dung lượng: Khoảng 2/3 trang giấy thi

(Trừ 0,5đ: ngắn dưới ½ trang, dài quá 1 ¼ trang hoặc viết thành bài văn)

* Nội dung:

Hs trình bày được các nội dung

- Khái niệm gia đình: Gia đình là nơi ta được che chở, đùm bọc, yêu thương, chăm sóc

- Vai trò và tầm quan trọng của gia đình:

+ Là chỗ dựa vật chất và tinh thần vững chắc của mọi thành viên; là cái nôi giáo dục nên nhâm phẩm, tính cách của con trẻ

+ Gia đình có nhiều mâu thuẫn, bất hòa khiến các thành viên dễ bị tổn thương và mặc cảm

+ Con trẻ nếu không được gia đình bao bọc và dạy dỗ, sẽ dễ gục ngã trước khó khăn, cám dỗ từ xã hội,…

- Biện pháp để có một mái ấm gia đình hạnh phúc:

Trang 13

Mỗi gia đình phải biết cách giáo dục, quan tâm và chăm sóc con trẻ

- Liên hệ gia đình em

- Khẳng định vai trò của mái ấm và tình cảm gia đình

Câu 3: Từ sự cảm thông và sẻ chia những khó khăn của ông giáo với Lão Hạc, em hãy

viết đoạn văn nghị luận khoảng 1trang giấy nêu ý nghĩa của tình đồng cảm và chia sẻ trong cuộc sống

* Yêu cầu hình thức: Đảm bảo đúng hình thức của một đoạn văn ( bắt đầu bằng chữ cái

viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng), dung lượng 10 - 15 câu

* Yêu cầu kĩ năng: Đoạn văn nghị luận các câu liên kết chặt chẽ, lô gic làm sáng vấn đề.

* Yêu cầu về nội dung: Đoạn văn đảm bảo những nội dung sau:

Mở đoạn: Học sinh đưa dẫn vấn đề từ câu nói của nhà văn Nam Cao trong truyện Lão

Hạc để khẳng định đồng cảm và chia sẻ rất cần trong cuộc sống

Thân đoạn:

- Giải thích đồng cảm và chia sẻ: Là chung một cảm nghĩ, một tấm lòng Là sự đồng

cảm, luôn thấu hiểu và quan tâm đến người khác Giúp đỡ họ khi họ không có khả năngthực hiện

- Vai trò, ý nghĩa của tình yêu thương trong cuộc sống:

+ Tình yêu thương có ý nghĩa và sức mạnh lớn lao Tình yêu thương đem đến cho conngười niềm vui, hạnh phúc, cao hơn là mang lại sự sống, sự cảm hoá kì diệu, tiếp thêm sứcmạnh để con người vượt qua mọi thử thách, khó khăn (Dẫn chứng)

+ Người cho đi tình yêu thương cũng cảm thấy thanh thản, hạnh phúc trong lòng (Dẫnchứng)

+ Tình yêu thương làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn, là lực hấp dẫn kéo gần con người lạivới nhau Đáng sợ biết bao khi thế giới này chỉ có hận thù, chiến tranh

- Bàn luận (Mở rộng):

+ Phê phán những kẻ sống ích kỉ, thơ ơ vô cảm trước nỗi đau đồng loại

+ Tuy nhiên tình yêu thương không phải là thứ có sẵn trong mỗi người, chỉ có được khicon người có ý thức nuôi dưỡng, vun trồng

+ Tình yêu thương cho đi phải trong sáng, không vụ lợi có thể nó mới có ý nghĩa

+ Hãy biến yêu thương thành hành động, yêu thương đúng cách, không mù quáng

- Rút ra bài học nhận thức và hành động: Sống yêu thương, trân trọng tình yêu thươngcủa người khác dành cho mình và cũng cần biết san sẻ tình yêu thương với mọi người

Trang 14

* Kết đoạn: Khẳng định lại vấn đề: tình yêu thương là thứ tình cảm không thể thiếu

trong cuộc sống của mỗi con n

Tiết

ÔN TẬP CÁC VĂN BẢN VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức: Giúp học sinh:

- Củng cố khắc sâu kiến thức về nội dung, ý nghĩa của văn bản

- Rèn kĩ năng kể, tóm tắt VB, Có kĩ năng tìm, phát hiện các chi tiết đặc sắc của VB

- Rèn kĩ năng viết đoạn theo lối cảm thụ

- Năng lực chung: Năng lực tự học; Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo; Năng lực

thẩm mỹ; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực công nghệ thông tin và truyềnthông

- Năng lực riêng: Năng lực ngôn ngữ, năng lực thuyết trình, năng lực đọc – hiểu văn bản.

1 Giáo viên :

- Soạn giáo án

Trang 15

vào vở hoặc HS lập bảng vào vở )

HS hoàn thiện các nội dung theo bảng

Truyện cổ tích hiện đại

Niềm thương cảm sâu sắc đối với những con người bất hạnh, niềm tin của con người và tấm lòng nhân ái của nhà văn.

-Cách kể chuyện hấp dẫn đan xen giữa mộng tưởng và thực tế, sử dụng hình ảnh tương phản đối lập đặc sắc.

-Sự kết hợp chặt chẽ giữa yếu tố

kể, tả, biểu cảm.

-Xây dựng tình huống truyện độc đáo, hấp dẫn phù hợp với tâm lí trẻ thơ.

2 Đánh

nhau với

Xéc-van-téc (1547-1616)

Tiểu thuyết Sử dụng tiếng cười khôi hài để diễu

cợt cái hoang tưởng, tầm thường đề

Sử dụng phép tương phản trong xây dựng nhân vật.

Trang 16

3 Chiếc lá

cuối cùng

O hen-ri (1862-1910)

Truyện ngắn

Ca ngợi tình bạn, tình người đằm thắm, tha thiết, thủy chung, trong sáng nghệ thuật chân chính phục vụ con người, hãy yêu thương trân trọng con người nhất là những con người nghèo khổ.

Xây dựng cốt truyện đơn giản, giàu kịch tính, kết cấu truyện tương phản, tinh tế hai lần đảo ngược kết thúc truyện bất ngờ, ngôn ngữ kể truyện giản dị nhẹ nhàng và sâu sắc.

4 Hai cây

phong

Ai-ma- tốp (1928-2008)

Truyện ngắn

Vẻ đẹp thân thuộc cao quý của hai cây phong gắn liền với tình thương tha thiết của tác giả.

-Nhân vật kể chuyện kết hợp với hai mạch kể, gắn với hai đại từ nhân xưng là tôi và chúng tôi -Phương thức biểu đạt kết hợp với miêu tả, nhân hóa cao độ.

Trong buổi sáng lạnh lẽo ấy, ở một xó tường, người ta thấy một em gái có đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười Em

đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa.

Ngày mồng một đầu năm hiện lên trên thi thể em bé ngồi giữa những bao diêm, trong đó có một bao đã đốt hết nhẵn Mọi người bảo nhau: “Chắc nó muốn sưởi cho ấm!”, nhưng chẳng ai biết những điều kì diệu em đã trông thấy, nhất là cảnh huy hoàng lúc hai bà cháu bay lên để đón lấy những niềm vui đầu năm.”

(Ngữ văn 8 – tập 1)

1 Đoạn trích trên trích trong văn bản nào? Nêu xuất xứ và thể loại của văn bản?

Trang 17

3* Cô bé bán diêm chết trong giá rét nhưng tác giả lại miêu tả em với “đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười.” Điều đó

có ý nghĩa gì?

4* Khi chứng kiến cái chết của cô bé vì sao những người xung quanh họ không thể biết được “những điều kì diệu em đã trông thấy, nhất là cảnh huy hoàng lúc hai bà cháu bay lên để đón lấy những niềm vui đầu năm ”? Qua chi tiết đó tác giả

muốn gửi gắm thông điệp gì?

5 Viết một đoạn văn theo cách T-P-H (từ 8 đến 10 câu) trình bày suy nghĩ của em về cái chết của cô bé bán diêm trong đoạn trích trên Trong đoạn văn có sử dụng một câu đặc biệt và một từ láy tượng hình Gạch chân và chú thích

Gợi ý

Câu 1 TP Cô bé bán diêm : truyện ngắn

Câu 2 Tác giả của đoạn trích là An – đéc – xen

Người ta gọi những truyện ngắn của tác giả là truyện cổ tích vì nó mang màu sắc cổ tích,

có những chi tiết kì ảo, kết thúc có hậu…

Câu 3: Cô bé bán diêm chết trong giá rét nhưng tác giả lại miêu tả em với “đôi má hồng

và đôi môi đang mỉm cười.” Điều đó có ý nghĩa gì?

- Đối với người khác chết là hết, là một sự bất hạnh nhưng đối với cô bé thì chết là mộtniềm hạnh phúc bởi vì đó là cách duy nhất để giải thoát khỏi nơi khốn khỏ thực tại, làcách duy nhất để em có thể đến được với bà, với quá khứ huy hoàng và ngọt ngào êm ái

- Cô bé ra đi trong sự siêu thoát, trong niềm vui sướng vô bờ Cô đã chía tay với cuộc đờimột cách vui vẻ và mãn nguyện để được sống một cuộc đời khác, một thế giới khác – mộtthế giới chỉ có tình yêu và niềm vui, niềm hạnh phúc

=> tấm lòng nhân đạo của tác giả: cảm thông, thấu hiểu trẻ thơ; yêu thương trẻ thơ vàluôn mong muốn các em có một cuộc sống thật hạnh phúc; xót xa trước thân phận bấthạnh…

Câu 4: Khi chứng kiến cái chết của cô bé vì sao những người xung quanh họ không thể

Trang 18

biết được “những điều kì diệu em đã trông thấy, nhất là cảnh huy hoàng lúc hai bà cháu bay lên để đón lấy những niềm vui đầu năm”? Qua chi tiết đó tác giả muốn gửi gắm thông

điệp gì?

- Bởi vì những người đó sống quá thơ ơ, ích kỉ Ngoài việc sử dụng cái đói, cái rét để tạo

sự ngăn cách của họ đối với em bé thì họ còn xây dựng một bức tường hữu hình hoặc vôhình để tạo ra sự ngăn cách mới giữa họ và em Họ không có quyền được nhìn thấy, đượctận hưởng những gì do mộng tưởng của em tạo ra bởi vì em thuộc về một thế giới khác

=> Nhà văn phê phán lối sống ích kỉ, co cụm, chỉ biết mình

=> Mọi người hãy biết chia sẻ, yêu thương những con người bất hạnh đặc biệt là trẻ em;hãy dành cho con trẻ những gì tốt đẹp nhất để các em được sống bình yên và hạnh phúc

Câu 5:

- Cái chết thương tâm, không đáng có khiến người đọc phải suy nghĩ, đớn đau…

- Cái chết là sự giải thoát cho em khỏi cảnh đói rét và cô độc…

- Cái chết đó có sức tố cáo sâu sắc sự ác độc, vô trách nhiệm của người cha

- Cái chết lên án sự thờ ơ, tàn nhẫn, ích kỉ, vô nhân đạo của người đời trước một em bé bất hạnh,khốn khổ

=> thể hiện tấm lòng nhân đạo của tác giả: ông đã miêu tả cái chết của em bé thật nhẹnhàng mà sâu sắc

=> thông điệp: Mọi người hãy biết chia sẻ, yêu thương những con người bất hạnh đặc biệt

là trẻ em; hãy dành cho con trẻ những gì tốt đẹp nhất để các em được sống bình yên vàhạnh phúc

Đọc đoạn văn:“ , em thân yêu ơi, em hãy nhìn ra ngoài của sổ, nhìn chiếc lá thường xuân cuối cùng trên tường Em có thấy làm lạ tại sao chẳng bao giờ thấy nó rung rinh hoặc lay động khi gió thổi không? Ồ, em thân yêu, đó chính là kiệt tác của cụ Bơ - men, - cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm mà chiếc lá cuối cùng đã rụng”.

( Trích “ Chiếc lá cuối cùng” O Hen - ri Sách Ngữ văn 8 Tập một)

1 a Xác định các trợ từ, thán từ có trong đoạn Nêu rõ tác dụng của các từ đó.

b Giải thích nghĩa của từ “ kiệt tác”? Và giải thích thật ngắn gọn: Tại sao Xiu lại gọi chiếc lá mà cụ Bơ - men vẽ vào cái

đêm mưa gió đó là “ kiệt tác của cụ Bơ - men”?

2 Kết thúc bài viết “ Giá trị của lòng nhân ái trong cuộc sống hiện đại ”, một sinh viên có bình luận: “ Nhà thơ Tố Hữu đã từng cảm thán mà thốt lên rằng:

“ Có gì đẹp trên đời hơn thế,

Người với người sống để yêu nhau” khi ông nhận ra chính tình yêu thương chân thành giữa con người với con người khiến cuộc sống vốn dĩ đã đẹp đẽ lại càng trở tốt đẹp và ý nghĩa hơn gấp trăm nghìn lần”.

a Em có bằng lòng với vấn đề được đề cập tới trong bình luận trên không? Trình bày ý kiến của em trong khoảng 10 - 12

Trang 19

+ồ : làm rõ cảm xúc ngạc nhiên của nhân vật

=> Câu văn trở nên rõ nghĩa, có giá trị biểu cảm,

b - Giải thích nghĩa của từ “ kiệt tác”: tác phẩm nghệ thuật có giá trị đặc sắc, ( Hs

giải thích đúng là được)

- Vì đó là chiếc lá đẹp, sinh động, được vẽ trong hoàn cảnh đặc biệt bằng tất cả tàinăng, tình yêu thương của cụ Bơ- men nhằm cứu sống,lấy lại niềm tin vào cuộc sống choGiôn – xi, ( hoặc Hs lý giải theo cách hiểu riêng, đúng là được) (1đ)

2 Viết đoạn nghị luận xã hội:

a Hình thức: - Đúng hình thức đoạn, đủ số câu, đúng phương thức NLXH (0.5đ)

b T.Việt: - Xác định/ gọi tên câu ghép, thành phần thán từ ( 0.5đx2)

c Nội dung: - Giải thích khái niệm: Tình yêu thương giữa con người với con người (

0.5đ)

- Nêu được biểu hiện cụ thể của tình yêu thương giữa con người với con

người, nguyên nhân, tác dụng to lớn của tình yêu thương đó (1đ)

Trang 20

- Nêu được biểu hiện cụ thể của việc không có tình thương yêu con người

trong cuộc sống, nguyên nhân, hậu quả tai hại của lối sống vô tâm, ích kỷ (0.5đ)

- Liên hệ thực tế, nêu được biện pháp giải quyết hợp lý (0.5đ)

“ Nhưng, ô kìa! Sau trận mưa vùi dập và những cơn gió phũ phàng kéo dài suốt cả đêm,…vẫn còn một chiếc lá thường

xuân bám trên bức tường gạch Đó là chiếc lá cuối cung ở trên cây Ở gần cuống lá còn giữ màu xanh sẫm, nhưng với rìa

lá hình răng cưa đã nhốm màu vàng úa, chiếc lá vẫn dũng cảm treo bám trên cành cách mặt đất chừng hai mươi bộ.”

a Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm nào? Tác phẩm đó thuộc thể loại gì?

b.Giới thiệu những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm mà em vừa nêu

c Câu văn in đậm trong đoạn văn trên sử dụng phép tu từ gì? Nếu tác dụng của phép tu từ đó.

d Từ “ô kìa!” trong đoạn trích trên thuộc từ loại gì? Nếu lược bỏ từ đó đi thì sắc thái biểu cảm của câu văn có bị ảnh hưởng không?

1 Những câu văn trên được rút từ văn bản nào, thuộc tác phẩm nào? Của ai?

2 Tìm một câu ghép trong đoạn trích trên và cho biết mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế của câu ghép mà em vừa xác định.

3 Theo em, tại sao mỗi lần “từ những chốn xa xôi trở về Ku-ku-rêu”, nhân vật “tôi” lại “Mong sao chóng về tới làng,

chóng lên đồi mà đến với hai cây phong”?

4 Một số tác phẩm văn học nước ngoài mà em đã học ở chương trình Ngữ văn 8 cũng có những hình ảnh giàu ý nghĩa

biểu tượng góp phần làm nên giá trị của tác phẩm như hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích trên Hãy chỉ ra một hình ảnh như vậy và nêu tác giả, tác phẩm Nêu ngắn gọn ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh đó.

Trang 21

Gợi ý

1 Đoạn trích: Hai cây phong

Tác phẩm: Người thầy đầu tiên

Tác giả: Aimantop

2 HS xác định được câu ghép

Chỉ ra được mối quan hệ giữa các vế của câu ghép

VD: Dù chúng có cao đến đâu chăng nữa, đứng xa thế cũng khó lòng trông

thấy ngay được, nhưng tôi thì bao giờ cũng cảm biết được chúng, lúc nào cũng nhìn rõ.

 Quan hệ tương phản

3 HS cơ bản làm rõ các ý sau:

- Hai cây phong tượng trưng cho những gì đẹp đẽ nhất của tuổi thơ…

- Hai cây phong gắn với hình ảnh thầy Đuy-sen (hình ảnh, tấm lòng…)

- Liệt kê được hình ảnh giàu ý nghĩa mang tính biểu tượng

- Nêu xuất xứ của chi tiết đó (tác giả - tác phẩm)

- Nêu ý nghĩa của chi tiết mà HS lựa chọn

Trang 22

VD: Chi tiết Ngọn lửa diêm (Cô bé bán diêm – Anđécsen) -> tượng trưng cho

những khát khao, mơ ước của em bé …

Chi tiết chiếc lá (Chiếc lá cuối cùng – Ơ Henri) -> tượng trưng cho lòng

nhân hậu, tình yêu thương, sự hy sinh …

Câu 1: Truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng được coi là bức thông điệp màu xanh về tình yêu thương Bằng hiểu biết của mình, em

hãy viết đoạn văn dài khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ về tình yêu thương của con người trong cuộc sống

Câu 2: Từ suy nghĩ của nhân vật tôi trong truyện Hai cây phong về những kỉ niệm tuổi thơ êm đẹp gắn với những người bạn, em

hãy viết 1 đoạn văn nghị luận khoàn 2/3 trang giấy nêu suy nghic của em về Tình bạn đẹp trong cuộc sống

2 vận dụng cao Hs suy nghĩ cá nhân hoặc theo nhóm

và trả lời

Viết đoạn văn có độ dài từ 20 đến 25 dòng trình bày ý kiến của em về câu hỏi sau:

Có thật cần đến đoạn kết truyện như của tác giả An-đéc-xen (đoạn trích “Cô bé bán diêm”) không? Nếu kết thúc ở câu “Họ đã về chầu thượng đế” thì có làm giảm cái hay của truyện không? Vì sao?

GỢI Ý

1.Yêu cầu về kĩ năng:

Hiểu đề bài, trình bày bằng một đoạn văn chặt chẽ rõ ràng, lập luận chắc chắn, có sức thuyết phục Diễn đạt lưu loát, có cảm xúc

2.Yêu cầu về nội dung:

Học sinh có thể trình bày bằng những trình tự khác nhau, nhưng phải thể hiện được sự suy ngẫm cơ bản sau đây:

-Với tấm lòng nhân ái của nhà văn, thì đoạn kết truyện được coi là rất cần thiết Nếu kết thúc ở câu “Họ đã về chầu thượng đế” thì ý nghĩa của truyện sẽ bị giảm đi (0,25 điểm)

- Người đọc không thấy được sự đối lập giữa một bên là hình ảnh cô bé bán diêm ngây thơ,hồn nhiên đẹp đẽ như tiên đồng ngọc nữ với một bên gió lạnh của ngày đầu năm Và người

Trang 23

đọc cũng không thấy được sự đối lập giữa một bên là thái độ lạnh lùng thờ ơ của mọi người khi chứng kiến cảnh thương tâm này (cô bé rất cô đơn: mồ côi bố nghiệt ngã, vô tình) (0,5 điểm)

- Đoạn kết của truyện đã phơi bày cả một xã hội vô tình, lạnh lùng trước cái chết của một đứa trẻ nghèo mô côi (0,25 điểm)

-Đoạn kết truyện còn cho thấy cái nhìn đầy cảm thông cùng tấm lòng nhân hậu và lãng mạncủa tác giả viết lại câu chuyện thương tâm này khiến người đọc bớt đi cảm giác bi thương

để đưa tiễn cô bé lên trời với niềm vui, hy vọng chợt bùng, lóe sáng sau những lần đánh diêm (0,5 điểm)

- Cái hay của đoạn kết: người đọc chứng kiến cả xã hội Đan Mạch đương thời tàn nhẫnthiếu tính thương từ đó lên án, cho thấy tấm lòng nhân ái của nhà văn

GỢI Ý ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI TỪ CÁC VĂN BẢN

VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI Câu 1: Truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng được coi là bức thông điệp màu xanh về tình yêu

thương Bằng hiểu biết của mình, em hãy viết đoạn văn dài khoảng 2/3 trang giấy thi

trình bày suy nghĩ về tình yêu thương của con người trong cuộc sống (2 điểm)

* Yêu cầu về hình thức

- Học sinh trình bày thành một đoạn văn nghị luận xã hội khoảng 2/3 giấy thi

- Diễn đạt tốt, lập luận rõ ràng, đúng vấn đề yêu cầu, không sai lỗi chính tả giáo viên cho điểm tối đa Tùy mức độ bài làm của học sinh giáo viên cho điểm

* Yêu cầu về nội dung: Học sinh có nhiều cách diễn đạt khác nhưng cơ bản đề cập được các ý cơ bản sau:

+ Giải thích được thế nào là tình yêu

+ Nêu biểu hiện của tình yêu thương

+ Bàn luận về vai trò của tình yêu thương

+ Biết phê phán những biểu hiện trái ngược với tình yêu thương

+ Rút ra bài học nhận thức và hành động

Trang 24

Câu 2: Từ suy nghĩ của nhân vật tôi trong truyện Hai cây phong về những kỉ niệm tuổi

thơ êm đẹp gắn với những người bạn, em hãy viết 1 đoạn văn nghị luận khoàn 2/3 tranggiấy nêu suy nghic của em về Tình bạn đẹp trong cuộc sống

+ Là tình bạn chân thành, trong sáng, vô tư và đầy tin tưởng

+ Tình bạn trong sáng không chấp nhận những toan tính nhỏ nhen, vụ lợi và sự đố kị.Cũng không phải xuê xoa, bao che, bỏ qua những thói hư tật xấu của nhau

- Biểu hiện (dẫn chứng) về tình bạn đẹp

+ Có những tình bạn đẹp đẽ đã lưu danh muôn thủa: Bá Nha-Tử Kì, Lưu Bình-Dương Lễ,Nguyễn Khuyến-Dương Khuê,…

+ Trên thế giới: tình bạn giữa Mác và Ăng-ghen

- Giá trị (ý nghĩa) của một tình bạn đẹp:

+ Sưởi ấm tâm hồn, ấm áp lòng người khi cô đơn, giúp con người tìm thấy niềm vui,thấy những ý nghĩa cao đẹp trong cuộc đời

+ Giúp nhau vượt qua những khó khăn, trở ngại, thử thách, những điều kiện khắc nghiệtcủa cuộc sống

+ Giúp nhau trở nên hoàn thiện

Kết đoạn: Khẳng định ý nghĩa cao đẹp của tình bạn và liên hệ bản thân, có ý thức vunđắp tình bạn đẹp

Trang 25

ÔN TẬP VĂN BẢN THÔNG TIN

- Nắm một cách có hệ thống nội dung, ý nghĩa và cách tiếp cận các văn bản thôngtin đã học

Năng lực thẩm mỹ; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực công nghệthông tin và truyền thông

văn bản

Trang 26

1 Giáo viên :

- Soạn giáo án

Trang 27

B HOẠT ĐỘNG CỦNG CỐ KIẾN THỨC

GV hướng dẫn HS lập bảng hệ

thống lại kiến thức đã học

(GV có thể in sẵn bảng để HS kẹp

vào vở hoặc HS lập bảng vào vở )

HS hoàn thiện các nội dung theo bảng

I Hệ thống kiến thức

TT Tác phẩm Tác giả Thể loại Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật

Kết hợp lập luận chặt chẽ, dẫn chướng sinh động, với thuyết minh cụ thể, phân tích trên cơ sở khoa học Sử dụng thủ pháp so sánh

để thuyết minh một cách thuyết phục một vấn đề y học có liên quan đến xã hội.

2

Bài toán dân số

Thái An

Văn bản nhật dụng

Văn bản đã nêu lên vấn đề thời sự của nhân loại, dân số và tương lai của dân tộc nhân loại.

Tác giả đã đưa ra các con số buộc người đọc phải tinh tưởng và suy ngẫm về sự gia tăng dân số đang lo ngại của thế giới, nhất là những nước chậm phát triển.

3

Trang 28

2000

Văn bản nhật dụng

Tác hại của bao bì ni lông, lợi ích của việc hạn chế sử dụng bao bì ni lông để bảo vệ môi trường sống.

Bố cục chặt chẽ lô rích, lối lí lẽ ngắn gọn, giải thích đơn giản, kết hợp phương pháp liệt kê phân tích.

(Ngữ văn 8, tập Một, NXB Giáo dục -2015, tr.105).

Câu 1: Xác định kiểu văn bản và phương thức biểu đạt của văn bản trên?

Câu 2: Tìm các từ sắp xếp thành một trường từ vựng và đặt tên cho trường từ vựng đó?

Câu 3: Nêu nội dung của đoạn trích?

Trang 29

Câu 4: Hãy giải thích từ “ dị tật bẩm sinh”?

Câu 5: Theo em, nguyên nhân cơ bản nào làm cho việc sử dụng bao bì ni lông gây hại tới môi trường?

Câu 1:

- Kiểu văn bản: Nhật dụng.

- Phương thức biểu đạt: Nghị luận trình bày dưới dạng thuyết minh.

Câu 2: Trường từ vựng về bệnh tật: ung thư phổi, ngộ độc, ngất, khó thở, nôn ra máu, dị tật bẩm sinh

Câu 3: Đoạn trích nêu lên tác hại của bao bì ni lông đối với con người và môi trường.

Câu 4: “ dị tật bẩm sinh”: hiện tượng bất thường về hình dạng của bộ phận nào đó trong cơ

thể( dị tật) đã có khi sinh ra( bẩm sinh)

Câu 5: Nguyên nhân cơ bản đó là do ý thức của con người( sử dụng chỉ một lần) làm cho

việc sử dụng bao bì ni lông gây hại tới môi trường

Cho đoạn trích:

“(1) Có người bảo: Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi!

(2) Xin đáp lại: Hút thuốc là quyền của anh, nhưng anh không có quyền đầu độc những người ở gần anh (3) Anh uống rượu say mèm, anh làm anh chịu (4) Nhưng hút thuốc thì người ở gần anh cũng hít phải luồng khói độc (5) Điều này hàng nghìn công trình nghiên cứu đã chứng minh rất rõ.”

Trang 30

(Trích Ngữ văn 8, tập một, NXB Giáo dục 2015)

1 Những câu văn trên trích từ văn bản nào? Của ai? Cho biết phương thức biểu dạt

chính của văn bản đó

2 Bằng một câu ghép sử dụng cặp quan hệ từ, hãy trình bày nội dung cơ bản của

văn bản nói trên

3 Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào khi sử dụng động từ “đầu độc” trong câu

văn số (2)? Nêu ngắn gọn tác dụng của biện pháp tu từ đó

4 Hãy kể tên một văn bản thuộc chương trình Ngữ văn 8 có cùng phương thức biểu

đạt với văn bản nói trên, cũng nêu lên một vấn đề cấp thiết của xã hội

5 Viết một đoạn văn theo cách lập luận tổng hợp – phân tích – tổng hợp khoảng 8 -10

câu nói về tác hại của việc hút thuốc lá, trong đoạn có sử dụng phép nói quá và câu ghép(gạch chân, gọi tên)

1 Văn bản “Ôn dịch thuốc lá”

Tác giả Nguyễn Khắc Viện

Phương thức biểu đạt thuyết minh

2 - Nêu đúng nội dung văn bản:

+ Thuốc lá và nạn nghiện thuốc lá có tác hại nguy hiểm đến con người và xã hội+ Chúng ta cần có quyết tâm và biện pháp phòng chống thuốc lá triệt để

- Dùng cặp quan hệ từ phù hợp, tạo thành câu ghép

- Phép nói quá

Trang 31

- Tác dụng: nhấn mạnh, gây ấn tượng về ảnh hưởng của việc hút thuốc tớinhững người xung quanh

4 Văn bản Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

Có người cho rằng: Bài toán dân số đã được đặt ra từ thời cổ đại Lúc đầu tôi không tin điều này Bởi vì vấn đề dân số và kế hoạch hóa gia đình chỉ mới được đặt ra vài chục năm nay Còn nói từ thời cổ đại tức là chuyện của dăm bảy ngàn năm về trước Độ chênh

về thời gian ấy, ai mà tin được! Thế mà nghe xong câu chuyện này, qua một thoáng liên tưởng, tôi bỗng “sáng mắt ra”.

Đó là câu chuyện từ một bài toán cổ, kể về việc kén rể của nhà thông thái Nhà thông thái nọ có một cô con gái rất đẹp Đến tuổi cập kê, cô gái cần tuyển một đấng phu quân Rất nhiều chàng trai đến dự thi Được làm rể nhà thông thái là điều vô cùng hấp dẫn, nhất là đối với con cái của những nhà giàu có Nhà thông thái đưa ra một bàn cờ tướng gồm 64 ô Ông yêu cầu các chàng trai thực hiện theo điều kiện sau: đặt một hạt thóc vào ô thứ nhất; ô thứ hai đặt hai hạt thóc; và các ô tiếp theo số thóc cứ thế nhân đôi.

Ai đủ số thóc theo yêu cầu của bài toán thì sẽ là chồng cô gái Ban đầu ai cũng tưởng có

gì mà không đủ Nhưng rồi kết cục… không chàng trai nào đủ thóc để lấy được cô gái Số thóc được tính ra theo bài toán cấp số nhân ấy, nhiều đến mức có thể phủ khắp bề mặt trái đất này Một con số kinh khủng biết nhường nào!

[…] Đừng để cho mỗi con người trên trái đất này chỉ có diện tích bằng một hạt thóc Muốn thế phải góp phần làm cho chặng đường đi đến ô thứ 64 càng dài lâu hơn, càng tốt Đó là con đường “tồn tại hay không tồn tại” của chính loài người.

(Ngữ văn 8, tập Một, NXB Giáo dục - 2015, tr.130)

a Đoạn văn trích trong văn bản nào? Của ai? Văn bản đó thuộc kiểu văn bản gì?

b Vấn đề chính mà tác giả muốn đặt ra trong văn bản này là gì? Điều gì đã làm tác giả

“sáng mắt ra”?

c Câu chuyện kén rể của nhà thông thái có vai trò và ý nghĩa thế nào trong việc làm nổi

bật vấn đề chính mà tác giả muốn nói tới?

d Văn bản giúp em nhận thức gì về vấn đề dân số và kế hoạch hóa gia đình? Theo em,

con đường tốt nhất để hạn chế gia tăng dân số là gì?

e Viết đoạn văn khoảng 15 câu theo phương thức Tổng hợp – Phân tích – Tổnghợp trình

Trang 32

bày hiểu biết của em về thực trạng dân số Việt Nam hiện nay và hậu quả của việc gia tăng

dân số quá nhanh Đoạn văn sử dụng câu ghép và thán từ (gạch chân, chú thích).

Gợi ý:

a Đoạn văn trích trong văn bản nào? Của ai? Văn bản đó thuộc kiểu văn bản gì?

b Vấn đề chính mà tác giả muốn đặt ra trong văn bản này là gì? Điều gì đã làm tác giả

“sáng mắt ra”?

c Câu chuyện kén rể của nhà thông thái có vai trò và ý nghĩa thế nào trong việc làm nổi

bật vấn đề chính mà tác giả muốn nói tới?

d Văn bản giúp em nhận thức gì về vấn đề dân số và kế hoạch hóa gia đình? Theo em,

con đường tốt nhất để hạn chế gia tăng dân số là gì?

e Viết đoạn văn khoảng 15 câu theo phương thức Tổng hợp – Phân tích – Tổnghợp trình

bày hiểu biết của em về thực trạng dân số Việt Nam hiện nay và hậu quả của việc gia

tăng dân số quá nhanh Đoạn văn sử dụng câu ghép và thán từ (gạch chân, chú thích).

f Em hiểu gì về mong muốn của tác giả ở cuối đoạn trích? Theo em, những điều nhà văn

muốn đề cập đến nay còn có giá trị nữa không? Vì sao?

Trang 33

Câu 1 Từ văn bản thông tin về ngày trái đất năm 2000, em có suy nghĩ gì về trách nhiệm bảo vệ môi trường sống của mỗi con

người hôm nay Hãy viết 1 đoạn văn nghịc luận khoảng 2?3 trang giấy thi nêu suy nghĩ của em?

Câu 2 Từ Văn bản Ôn dịch , thuốc lá, em có suy nghĩ gì về giá trị của sức khỏe con người Hãy viết 1 đoạn văn nghịc luận khoảng

2?3 trang giấy thi nêu suy nghĩ của em?

2 GV hướng dẫn HS sưu tầm

và đọc thêm các tác phẩm thơ

văn, của các tác giả

Hs sưu tầm cá nhân hoặctheo nhóm và báo cáo kếtquả vào tiết học sau

( Câu ghép, phép nói quá, nói giảm, nói tránh )

- Ôn tập củng cố lại kiến thức về nói quá, nói giảm nói tránh

- Ôn tập củng cố lại kiến thức về câu ghép (đặc điểm câu ghép, cách nối các vế của

câu ghép, quan hệ giữa các vế của câu ghép)

2 Kỹ năng:

- Vận dụng làm một số bài tập nhận diện, phát triển và nâng cao

2 Phẩm chất: Tự giác, nghiêm túc.

3 Năng lực:

Năng lực thẩm mỹ; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực công nghệ

thông tin và truyền thông

Trang 34

văn bản

1 Giáo viên :

- Soạn giáo án

Trang 36

*Có hai cách nối các vế câu:

*Các vế của câu ghép có quan hệ ý nghĩa với

nhau khá chặt chẽ Những quan hệ thường gặp là:

qh nguyên nhân, qh điều kiện(giả thiết), qh tương phản, qh tăng tiến, qh lựa chọn, qh bổ sung, qh tiếp nối, qh đồng thời, qh giải thích.

*Mối quan hệ thường được đánh dấu bằng cặp

quan hệ từ, những quan hệ từ hoặc cặp từ hô ứng nhất định Tuy nhiên, để nhận biết chính xác quan

hệ ý nghĩa giữa các vế câu, trong nhiều trường hợp ta phải đựa vào văn cảnh hoặc hoàn cảnh giao tiếp.

+Mây đen kéo kính bầu trời, gió giật mạnh từng cơn +Nắng ấm, sân rộng và sạch +Giá trời không mưa thì chúng tôi sẽ đi chơi.

+Vì mẹ ốm nên bạn Nghĩa phải nghĩ học.

Trang 37

3 Nói giảm,

nói tránh Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị,

uyển chuyển, tránh gây cảm giá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục,

Chỉ rõ mối quan hệ giữa các vế của câu ghép:

a Người ta đánh mình không sao, mình đánh người ta thì mình phải tù phỉa tội.

b Kết cục, anh chàng “ hậu cần ông lí” yếu hơn chị chàng con mọn , hắn bị chị này túm tóc lẳng cho 1 cái, ngã nhào ra thềm.

c Cai lệ tát vào mặt chị một cái đánh bốp, rồi hắn cứ nhảy vào cạnh anh Dậu.

d Khi người ta khổ quá thì người ta chẳng còn nghĩ đến ai được nữa

a Người ta đánh mình không sao, mình đánh người ta thì mình phải tù phỉa tội

=> QH đối lập về nghĩa

b Kết cục, anh chàng “ hậu cần ông lí” yếu hơn chị chàng con mọn , hắn bị chị này túm tóclẳng cho 1 cái, ngã nhào ra thềm

Trang 38

=> quan hệ nguyên nhân – kết quả

c Cai lệtát vào mặt chị một cái đánh bốp, rồi hắncứ nhảy vào cạnh anh Dậu

CN1 VN1 CN2 VN2

Quan hệ giữa các vế trong câu ghép là quan hệ tiếp nối

d Khi người takhổ quá thì người tachẳng còn nghĩ đến ai được nữa

CN1 VN1 CN2 VN2

Quan hệ giữa các vế trong câu ghép là quan hệ nguyên nhân

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

“ Sáng hôm sau, tuyết vẫn phủ kín mặt đất, nhưng mặt trời lên, trong sáng, chói chang trên bầu trời xanh nhợt Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.

Trong buổi sáng lạnh lẽo ấy, ở một xó tường, người ta thấy một em gái có đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười Em đã chết vì giá rét trong đêm giaothừa ”

(Ngữ văn 8- Tập1- NXB Giáo dục)

Câu 1: Đoạn trích trên được trích trong tác phẩm nào? Tác giả là ai?

Câu 2: Trong đoạn trích trên, giá trị nhân đạo được nhà văn thể hiện như thế nào?

Câu 3: Tìm các từ thuộc trường từ vựng “thiên nhiên” trong đoạn trích

Câu 4: Tìm câu ghép trong đoạn trích trên và xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế.

Trang 39

Câu Nội dung

I VĂN – TIẾNG VIỆT

Câu 1 - Đoạn trích trên trích trong tác phẩm: “Cô bé bán diêm".

- Tác giả: An-đéc-xen

miêu tả cái chết của cô bé bán diêm thật huy hoàng và cao đẹp, chết mà “đôi môi đang mỉm cười” một cách hạnh phúc và mãn nguyện bởi những điều kì diệu em đã

trông thấy qua ánh lửa diêm trong giây phút cuối cùng

Câu 3 Trường từ vựng thiên nhiên: tuyết, mặt đất, mặt trời, bầu trời.

Câu 4 - Câu ghép trong đoạn trích:

Sáng hôm sau, tuyết vẫn phủ kín mặt đất, nhưng mặt trời lên, trong sáng, chói chang trên bầu trời xanh nhợt.

- Xác định quan hệ ý nghĩa của các vế câu: Quan hệ tương phản

Trang 40

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

… (1) Người nhà lí trưởng hình như không dám hành hạ một người ốm nặng, sợ hoặc xảy ra sự gì, hắn cứ lóng ngóng ngơ ngác, muốn nói mà không dám nói (2) Đùng đùng, cai lệ giật phắt cái thừng trong tay anh và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu.

1 Những câu văn trên trích từ tác phẩm nào? Của ai? Tác phẩm đó thuộc thể loại gì?

2 Xác định một trợ từ trong câu văn số (1) và cho biết ý nghĩa của trợ từ đó.

3 Tìm hai từ tượng hình trong đoạn văn trên Việc sử dụng những từ này giúp em hiểu bọn tay sai là những kẻ thế nào?

(Trình bày ngắn gọn)

4 Hãy thay cụm từ “người ốm nặng” trong câu văn (1) bằng một cụm từ khác có ý nghĩa tương tự để tạo thành phép tu từ

nói giảm nói tránh

→ Giúp ta hiểu bọn tay sai là những kẻ:

- Tàn nhẫn, dã man, hung hãn mất hết nhân tính

- Là công cụ đắc lực và trung bình của xã hội tàn bạo đó

Định dạng
Số trang	82
Dung lượng	6,98 MB