Mục đích cơ bản của luận văn này là đánh giá thực trạng tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với công chức các cơ quan chuyên môn và chỉ ra những ưu điểm, hạn chế còn tồn tại cần phải giải quyết. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao năng lực thực thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với công chức tại các cơ quan chuyên môn.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN MẠNH TUẤN
THỰC THI CHÍNH SÁCH THI ĐUA - KHEN THƯỞNG ĐỐI VỚI CÔNG CHỨC CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH PHÚ THỌ
Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số: 8 34 04 02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
HÀ NỘI – 2019
Trang 2Luận văn được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS NGUYỄN HỮU HẢI
Phản biện 1: TS Lê Văn Hòa
Phản biện 2: GS.TSKH Phan Xuân Sơn
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn,
Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp 401 tầng 4 Hội trường bảo vệ Luận văn Thạc sĩ
Học viện Hành chính Quốc gia Số: 77, Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Thời gian: vào hồi 14h ngày 20 tháng 12 năm 2019
Có thể tìm hiểu luận văn tại thư viện Học viện Hành chính Quốc gia
hoặc trên trang Web của Khoa Sau đại học,
Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3về thi đua, khen thưởng
Trong những năm 2015 - 2018, việc thực thi chính sách thi đua, khen thưởng của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh đã đạt được những kết quả thiết thực Mặc dù được các cấp, các ngành, chính quyền huyện, thành, thị triển khai, song các chính sách thi đua, khen thưởng đặc biệt là Luật Thi đua, khen thưởng, các văn bản hướng dẫn thi hành luật chưa được quán triệt đầy đủ, trong thực hiện, vận dụng còn lúng túng và chưa được duy trì thường xuyên liên tục
Trước tình hình thực tế nêu trên, đồng thời là một công chức
đang công tác tại Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ tôi lựa chọn đề tài “Thực
thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ” Tôi hy vọng kết quả
nghiên cứu đề tài này có thể đóng góp một phần quan trọng nhằm thúc đẩy công tác thi đua, khen thưởng trở nên sâu rộng hơn trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Vấn đề nghiên cứu về thi đua, khen thưởng nói chung và chính sách thi đua, khen thưởng nói riêng đến nay đã có nhiều nhà nghiên cứu với nhiều cách tiếp cận từ quan điểm, cách đánh giá khác nhau
Trang 4- Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Thi đua - Khen thưởng
Trung ương (2013), Kỷ yếu Hội thảo khoa học Đẩy mạnh các phong
trào thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay, Hà Nội
- Văn Tất Thu (2012), Chính sách đãi ngộ khen thưởng,
trọng dụng và tôn vinh cán bộ khoa học xã hội, đề tài khoa học cấp
Nhà nước, Bộ Nội vụ
- Phùng Ngọc Tấn (2016), Pháp luật về thi đua khen thưởng
ở Việt Nam hiện nay, Luận án tiến sĩ Luật hiến pháp và Luật hành
chính, Học viện Khoa học xã hội
Các công trình kể trên đã đề cập đến nhiều khía cạnh khác nhau và đưa ra những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác thi đua, khen thưởng
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực
tiễn về tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng
Thứ hai, đánh giá thực trạng tổ chức thực thi chính sách thi
đua, khen thưởng đối với công chức các cơ quan chuyên môn và chỉ
ra những ưu điểm, hạn chế còn tồn tại cần phải giải quyết
Thứ ba, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao
năng lực thực thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với công chức tại các cơ quan chuyên môn
Trang 54 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu việc tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với đội ngũ công chức tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ
4.1 Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung: Nghiên cứu nội dung, hình thức, phương pháp
tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ từ đó, đề xuất những giải pháp tăng cường thực hiện
Về thời gian: Luận văn sẽ nghiên cứu vấn đề trên trong khoảng thời gian 2015 - 2018 và đề xuất các giải pháp cho giai đoạn tới
Về không gian: Nghiên cứu việc thực thi chính sách thi đua, khen thưởng của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận duy
vật biện chứng và lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về chính sách thi đua, khen thưởng
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp khảo cứu tài liệu: Nghiên cứu các văn kiện của
Đảng, văn bản pháp luật, tài liệu, giáo trình và các công trình, bài viết có liên quan Đề tài cũng kế thừa các kết quả nghiên cứu đã có,
bổ sung và phát triển các luận cứ khoa học và thực tiễn mới phù hợp với mục đích nghiên cứu của đề tài
Trang 6Phương pháp thống kê mô tả: Dựa trên các thông tin số liệu
mới nhất được thu thập được từ các nguồn thông tin đáng tin cậy, từ
đó phân tích và rút ra những kết quả đánh giá khách quan, dự báo xu hướng phát triển trong thời gian tiếp theo
Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu và so sánh: Đề tài
tiến hành phân tích thực trạng, phân tích số liệu, đánh giá thực trạng thực thi chính sách thi đua, khen thưởng của công chức tại các cơ quan chuyên môn
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Về lý luận
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần hoàn thiện lý luận
về thực thi chính sách công nói chung và thực thi chính sách thi đua,
khen thưởng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ nói riêng
6.2 Về thực tiễn
Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho việc quản lý thực tiễn về tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng, nghiên cứu, sửa đổi về chính sách thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo
và phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở khoa học về thực thi chính sách thi đua,
khen thưởng cho công chức nhà nước
Chương 2: Thực trạng thực thi chính sách thi đua khen thưởng đối với công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ
Chương 3: Phương hướng và giải pháp tang cường tổ chức
thực thi chính sách thi đua khen thưởng đối với công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Phú Thọ
Trang 7CHƯƠNG 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH THI ĐUA, KHEN THƯỞNG CHO CÔNG CHỨC NHÀ NƯỚC
1.1 Khái quát về chính sách thi đua khen thưởng
1.1.1 Bản chất, vai trò của thi đua, khen thưởng trong đời sống xã hội
1.1.1.1 Khái niệm, bản chất chất của thi đua
Theo C.Mác: “bản thân sự tiếp xúc xã hội trong quan hệ
giữa con người và con người đã làm nảy sinh thi đua, một sự thức tỉnh đặc thù nghị lực sống của con người nhằm nâng cao năng suất lao động” Ở đây, mọi người tự nguyện tham gia thi đua, không có
sự bắt buộc Điều đó đã được thể hiện trong Luật Thi đua, khen
thưởng: “Thi đua là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện
của cá nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”
1.1.1.2 Khái niệm bản chất của khen thưởng
Theo Luật Thi đua, khen thưởng: “Khen thưởng là việc ghi
nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc”
1.1.2 Vai trò của Nhà nước trong thi đua khen thưởng
Thứ nhất, thi đua, khen thưởng là một công cụ để quản lý
nhà nước; Thứ hai, thi đua, khen thưởng là hoạt động diễn ra trong
mọi ngành, lĩnh vực với quy mô đa dạng và dưới hình thức phong
phú do đó rất cần có sự định hướng và hoạch định của Nhà nước;Thứ
ba, điều hòa, phối hợp và hướng dẫn hoạt động của các cá nhân, tổ
chức trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng để đối tượng khen thưởng
Trang 8hiểu rõ quy định mà thực hiện; Thứ tư, kiểm tra, thanh tra, xử lý vi
phạm khắc phục những hạn chế của công tác thi đua, khen thưởng
bằng quyền lực Nhà nước; Thứ năm, Nhà nước đều thực hiện vai trò
thưởng phạt, đó là ban thưởng những người có công và trách phạt những người có tội
1.1.3 Khái niệm, vai trò của chính sách thi đua, khen thưởng
1.1.3.1 Khái niệm chính sách thi đua, khen thưởng
Chính sách thi đua, khen thưởng là tập hợp các quy định của Chính phủ nhằm đưa ra các công cụ chính sách và cách thức giải quyết các vấn đề liên quan đến công tác thi đua, khen thưởng và hoạt động thi đua, khen thưởng của các tổ chức và cá nhân Các cơ quan trong hệ thống hành pháp và mọi cá nhân, tổ chức có nhiệm vụ chấp hành các quy định này và thực hiện các hoạt động thi đua, khen thưởng theo đúng quy định của pháp luật
1.1.3.2 Vai trò của chính sách thi đua, khen thưởng
Thứ nhất, Nhà nước thông qua chính sách thi đua, khen
thưởng để kích hoạt, định hướng sự phát triển xã hội bền vững; Thứ
hai, góp phần cụ thể hóa những chủ trương đường lối của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước nhanh chóng đi vào thực tiễn;
Thứ ba, góp phần vào kết quả thành công của công cuộc đổi mới đất
nước trên các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ; Thứ tư, vai trò khuyến khích hỗ trợ Đảng và Nhà nước ban hành nhiều văn bản,
nhiều quy định về công tác thi đua, khen thưởng, những quy định này đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc tổ chức, phát động
và triển khai các phong trào thi đua; Thứ năm, vai trò thông tin về
chính sách thi đua, khen thưởng Thông qua vai trò về thông tin quy
định của pháp luật về thi đua, khen thưởng, có thể dự báo xu hướng phát triển chính sách thi đua, khen thưởng
Trang 91.2 Khái quát về cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức
1.2.1 Khái niệm về các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh
và thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức
- Khái niệm về các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh: Cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh là cơ quan nhà nước
được thành lập theo quy định của pháp luật nhằm thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND cấp tỉnh quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực
ở địa phương theo quy định của pháp luật và theo phân công hoặc ủy quyền của UBND cấp tỉnh, Chủ tịch UBND cấp tỉnh
- Khái niệm về thực thi chính sách: Tổ chức thực thi chính
sách đưa ra là toàn bộ quá trình hoạt động của các chủ thể theo cách thức khác nhau nhằm hiện thực hóa nội dung chính sách công một
cách hiệu quả
- Khái niệm về thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho
công chức nhà nước
Khái niệm công chức: Công chức được hiểu là những người
được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong tổ chức (Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, trong Quân đội nhân dân (mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng); trong Công an nhân dân (mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp) và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã hội, trong biên chế và
được hưởng lương từ ngân sách nhà nước
Khái niệm thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức: Là quá trình đưa chính sách thi đua, khen thưởng vào thực tiễn
đời sống xã hội thông qua việc ban hành các văn bản, kế hoạch,
Trang 10chương trình, dự án thực thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với công chức
- Khái niệm thực thi chính sách thi đua khen thưởng đối với
công chức các cơ quan chuyên môn: Là quá trình tổ chức phát động,
triển khai thực hiện các phong trào thi đua và tổ chức khen thưởng nhằm động viên, khích lệ các tập thể, cán bộ công chức các cơ quan chuyên có thành tích xuất sắc trong các phong trào thi đua do các cấp, các ngành, các địa phương đơn vị phát động
1.2.2 Quy trình thực thi chính sách thi đua, khen thưởng đối với công chức
Bước 1: Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách
thi đua, khen thưởng, đây là bước cần thiết và quan trọng vì tổ chức thực thi chính sách là quá trình phức tạp, lại diễn ra trong thời gian dài do đó phải có kế hoạch
Bước 2: Phổ biến tuyên truyền chính sách thi đua, khen thưởng Bước 3: Phân công phối hợp thực hiện chính sách thi đua,
khen thưởng
Bước 4: Tổ chức phong trào thi đua, khen thưởng
Bước 5: Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính
sách thi đua, khen thưởng
Bước 6: Sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm chính sách thi đua,
khen thưởng
1.2.3 Nội dung hình thức và phương pháp thực thi chính sách thi đua, khen thưởng
1.2.2.1 Hình thức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng
Thứ nhất, hình thức thực hiện chính sách thi đua, khen
thưởng từ trên xuống; Thứ hai, hình thức thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng từ dưới lên; Thứ ba, hình thức kết hợp trong thực
thi chính sách thi đua, khen thưởng
1.2.2.2 Phương pháp thực thi chính sách thi đua, khen thưởng
Trang 11Thứ nhất, phương pháp hành chính trong thực thi chính sách
thi đua, khen thưởng; Thứ hai, phương pháp kinh tế trong thực thi chính sách thi đua, khen thưởng; Thứ ba, phương pháp giáo dục, thuyết phục trong thực thi chính sách thi đua, khen thưởng; Thứ tư, phương pháp kết hợp trong thực thi chính sách thi đua, khen thưởng
1.2.4 Tính chất, đặc điểm thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức nhà nước
Thứ nhất, thực hiện các quyết định về thi đua, khen thưởng
do Nhà nước ban hành; Thứ hai, thực hiện chính sách thi đua, khen
thưởng bao gồm thực hiện một tập hợp các quyết định, chương trình,
dự án trong một thời gian dài; Thứ ba, thực hiện, giải quyết vấn đề
về chính sách thi đua, khen thưởng và tác động của chính sách đến lợi ích của của người lao động, lợi ích của tập thể, địa phương, đơn
vị và lợi ích của xã hội; Thứ tư, thực hiện mục tiêu và giải pháp của
chính sách thi đua, khen thưởng nhằm đạt được mục tiêu là phát huy
động viên sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc; Thứ năm, thực
hiện chính sách thi đua, khen thưởng luôn thay đổi theo thời gian vì các quyết định sau có những điều chỉnh so với các quyết định trước
đó ; Cuối cùng, đặc điểm của thực thi chính sách thi đua, khen
thưởng chủ yếu là các cơ quan trong bộ máy hành chính cùng với đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước có thẩm quyền
1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức nhà nước
- Thứ nhất, yếu tố khách quan:
Một là, hệ thống chính trị bao gồm văn hóa chính trị, Hiến
pháp và thể chế chính trị Hệ thống chính trị chi phối toàn bộ nội dung và hình thức trong việc thực hiện chính sách thi đua, khen
thưởng; Hai là, vai trò điều hành của Nhà nước Nhà nước với vai trò
Trang 12quản lý vĩ mô của mình có tác động lớn và toàn diện đến sự phát
triển nói chung và việc thực hiện chính sách thi đua, khen thưởng; Ba
là, các yếu tố bao gồm vai trò của công luận và truyền thông, hệ
thống các giá trị xã hội, hệ thống kinh tế, các quan hệ bên trong chính quyền
- Thứ hai, yếu tố chủ quan:
Một là, các yếu tố thuộc về cơ quan, tổ chức; Hai là, năng lực
tổ chức, quản lý nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức ở các cấp
trong công tác thi đua, khen thưởng; Ba là, điều kiện kinh tế và nguồn lực để thực hiện chính sách của nhà nước; Bốn là, sự đồng tình ủng hộ
của đối tượng thụ hưởng chính sách và các đối tượng liên quan
1.3 Kinh nghiệm tổ chức thực thi chính sách thi đua, khen thưởng cho công chức ở các địa phương và giá trị tham khảo
1.3.1 Kinh nghiệm các địa phương
1.3.1.1 Kinh nghiệm của Thành phố Hà Nội:
Đa dạng hóa phương pháp, biện pháp thi đua để đạt hiệu quả thiết thực nhất và cao nhất ở mọi đơn vị, mọi ngành, mọi cấp Tránh quan niệm một mô hình áp dụng cho tất cả, phải khuyến khích các đơn vị trong cùng một điều kiện, có nhiều mô hình thi đua
1.3.1.2 Kinh nghiệm của tỉnh Quảng Ninh:
Tổ chức các phong trào thi đua phải gắn với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, thi đua phải có nội dung, mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể thiết thực, không dàn trải; công tác khen thưởng phải gắn liền với phong trào thi đua; tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra việc thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng
1.3.2 Bài học cho Phú Thọ:
Từ thực tiễn công tác thi đua, khen thưởng ở các địa phương,
tỉnh Phú Thọ rút ra một số bài học kinh nghiệm như sau: Thứ nhất: