Mét trong nh÷ng ý liÕn tuy ng¾n gän nhng rÊt s©u s¾c vµ thÊu t×nh ®¹t lý lµ ®o¹n “ LuËn vÒ phÐp häc” trong b¶n tÊu d©ng vua Quang Trung cña nhµ nho lõng danh NguyÔn ThiÕp.[r]
Trang 1Bài 25 – Tiết 102:
Bàn luận về phép Học
(Luận học pháp)
- Nguyễn Thiếp –
A – Mục tiêu cần đạt
Sau bài học này học sinh có đợc :
1 Kiến thức
- Giúp học sinh thấy đợc mục đích , tác dụng thiết thực và lâu dài của việc học chân chính
+ Học để làm ngời , để biết và làm , để góp phần xây dựng đất nớc hng thịnh , đồng thời thấy rõ lối học chuộng hình thức , cầu danh lợi
- Nhận thức đợc phơng pháp học đúng , kết hợp học với hành
- Phân biệt sơ lợc về thể loại : tấu ,hịch ,cáo , học tập cách lập luận của tác giả
2 Kỹ năng
- Rèn kỹ năng tìm hiểu và phân tích đoạn trích văn bản nghị luận cổ :tấu
về vấn đề , luận điểm luận cứ
3 Thái độ
- Có thái độ đúng đắn về việc học tập
- Thấy đợc tầm quan trọng của việc học
- Nhận thức đợc phơng pháp học đúng
B Chuẩn bị bài học:
1 Giáo viên
+ Soạn giáo án + Chuẩn bị đồ dùng , dụng cụ dạy học
2 Học sinh
+ Đọc và soạn bài ở nhà +Su tầm t liệu về Nguyễn Thiếp C- Lên lớp:
1
ổ n định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số lớp
+ Ngời có mặt : + Ngời vắng mặt:
+ Lý do:
2 Kiểm tra bài cũ:
Đọc thuộc lòng đoạn “ Nớc Đại Việt ta” ? Cốt lõi lý tởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi là gì ?
3 Giới thiệu bài mới:
Các em đi học để làm gì ? Học cái gì? Và học nh thế nào? Đó là một câu hỏi đã đợc ông cha ta bàn đến từ lâu Một trong những ý liến tuy ngắn gọn nhng rất sâu sắc và thấu tình đạt lý là đoạn “ Luận về phép học” trong bản tấu dâng vua Quang Trung của nhà nho lừng danh Nguyễn Thiếp Để hiểu đợc nội dung của bản tấu nêu ra , hôm nay cô cùng các em cùng tìm hiểu văn bản “ Bàn luận về phép học” trích “Luận học pháp” của Nguyễn Thiếp
Các em giở sách vở ra ghi bài mới!
Văn bản “Bản luận về phép học” (sgk-76)
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Trang 2H’
H’
H’
H’
- Qua việc tìm hiểu bài ở nhà , một em nêu
hiểu biết về tác giả Nguyễn Thiếp?
HS trả lời:
GV: Nguyễn Thiếp (1723-1804) tự là Khải
Xuyên, hiệu là Lạp Phong C sĩ ngời đơng thời
kính trọng thờng gọi là La Sơn Phu Tử quê ở
làng Mật Thôn,xã Nguyệt Ao , huyện La
Sơn ,Hà Tĩnh Ông là ngời học rộng hiều sâu,
từng đỗ đạt và làm quan dới triều nhà Lê
Nhng sau đó ông đã từ quan về dạy học Ông
đợc vua Quang Trung mời ra giúp triều Tây
Sơn góp phần xây dựng đất nớc
GV ghi vài nét lên bảng
Để biết đợc tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh
nào ta chuyển sang phần 2
- Một em cho cô biết : Tác phẩm ra đời trong
hoàn cảnh nào?
HS trả lời
GV: Đây là đoạn trích từ bài tấu của Nguyễn
Thiếp gửi vua Quang Trung vào tháng 8 năm
1791 Đoạn trích thuộc phần 3 của bài tấu
tr-ớc đó còn có hai phần
+ Phần 1: Bàn về quân đức, mong nhà vua
một lòng tu đức , lấy sự học vấn mà tăng
thiên tài Bởi có học mà có tài
+ Phần 2: Bàn về dân tâm (lòng dân) khẳng
định dân là gốc nớc , gốc có vững nớc mới
yên
+ Phần 3: Bàn luận về phép học
- Một bạn cho cô biết văn bản thuộc thể loại
nào?
HS: Thể loại tấu
- Em hiểu thế nào về tấu ?
HS trả lời:
GV :Tấu là một loại văn th của bề tôi , thần
dân gửi lên vua chúa để trình bày sự việc , ý
kiến, đề nghị Tấu có thể viết bằng văn xuôi
hoặc văn vần, văn biền ngẫu
Ta cũng cần phải phân biệt tấu ngày xa với
tấu ngày nay Tấu ngày nay là các bài diễn
mang tính dí dỏm, vui nhộn
- Một bạn so sánh cho cô giữa thể tấu và thể
cáo , hịch đã học ở các giờ trớc?
HS :trả lời
GV :Tấu là loại văn th của thần dân gửi lên
vua chúa để trình bày sự việc ý kiến đề nghị
Cáo và hịch : Là loại văn th do vua chúa
ban bố một sự việc, sự kiện đến toàn dân
I/ Tác giả- tác phẩm:
1 Tác giả:
- Nguyễn Thiếp (1723-1804)
- Quê quán: Hà Tĩnh
- Con ngời: Học rộng hiểu sâu, từng đỗ đạt và làm quan dới triều Lê
2 Tác phẩm:
- Trích từ bài tấu của Nguyễn Thiếp gửi vua Quang Trung tháng 8 năm 1791
- Thể loại: tấu
3.Hớng dẫn đọc:
Trang 3H’
H’
- Đọc với giọng điệu ngiêm trang, rõ ràng,
khúc triết
Giáo vên đọc mẫu – học sinh đọc- giáo viên
nhận xét
để hiểu hơn về văn bản chúng ta cùng vào
phần II: phân tích:
Giáo viên: mời một học sinh đọc”từ đầu
đến mà đi học”
- Phần đầu văn bản tác giả nêu những vấn đề
gì?
Học sinh trả lời:
Giáo viên: mục đích của việc học
*Ghi nhớ:sách giáo khoa
- Giáo viên: một bạn đọc to phần ghi nhớ
sách giáo khoa trang 79
Giáo viên: ta đã thấy toàn bộ nội dung của
bài học Cô đã ghi nội dung ra nội dung một
cách cô đọng qua sơ đồ sau:
- Nhìn vào sơ đồ mục đích của việc học chân
chính là phê phán những biễu hiện lêch lạc
sai trái: vậy những lệch lạc sai trái đó là gì?
Học sinh: trả lời:
Gv: đó là lối học chuộng hình thức và cầu
danh lợi
- Quan điểm phơng pháp đúng đắn là gì?
Học sinh: trả lời:
Giáo viên: Đó là phép học theo chu tử, học từ
II/ Phân tích:
1 Mục đích của việc học
2 Phơng pháp học tập
đúng đắn
3 Tác dụng của việc học
Phê phán những
lệch lạc sai trái
Khẳng định quan
điểm, ph ơng pháp
đúng đắn
Tác dụng của việc học chân chính Mục đích chân chính của việc học
Trang 4H’
tiểu học để lấy gốc Tuần tự tiến lên trung
học, đại học
- Tác dụng của việc học chân chính?
Hs
Gv: Đất nớc nhiều nhân tài, chế độ vững
mạnh,quốc gia hng thịnh
Liên hệ bản thân:
- Vậy từ thực tế học tập của bản thân em thấy
phơng pháp nào là tốt nhất?
Hs: trả lời
Gv: để hiểu rõ hơn bài học ta chuyển sang
phần luyện tập
Gv: đọc yêu cầu của đề bài
Luận”điểm học đi đôi với hành”
+ Luận cứ 1: làm bài tập chính là thực hành
bài học lý thuyết
+ Luận cứ 2: làm cho kiến thứ lý thuyết đợc
nhận thứclại sâu hơn,bản chất hơn
+ Luận cứ 3: làm bài tập giúp cho học sinh
nhớ kiến thức dễ dàng hơn
+ Luận cứ 4: làm bài tập là rèn luyên kĩ năng
của t duy
Vì vậy học nhất thiết phải đi đôi với
hành
- Nêu cảm nhận của em sau khi học xong văn
bản này?
HS trả lời
+ Hiểu biết thêm kĩ năng học tập đúng đắn
chân chính
4 Củng cố, dặn dò:
- Học thuộc bài, thuộc ghi nhớ
- Xem trớc bài sau
- Soạn bài
D- Tự rút kinh nghhiệm
………