- Đề bài yêu cầu nghị luận về một khía cạnh của tác phẩm: nghệ thuật châm biếm đả kích trong truyện ngăn “ Vi hành” ( Nguyễn Ái Quốc).. Bước 2: Lập dàn ý:[r]
Trang 1|
NGHI LUAN VE MOT TAC PHAM,
MỘT ĐOAN TRÍCH VĂN XUÔI
Trang 2NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
A.Lý thuyết:
I Tim hiéu dé va lap dàn ý
1 Dé 1: Phan tich truyén ngan “ Tinh than thé duc” của Nguyễn Công
Hoan
- Thao tac chinh: Phan tich
- Nội dung: Nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa của truyện ngăn “Tinh thân thé duc”
a Tim hiéu de:
- Tư liệu: Tác phẩm “Tỉnh thần thể dục” của
Nguyễn Công Hoan
Trang 3
NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
+ Đặc sắc của kết cầu truyện:
+ Mâu thuẫn và tính chất trào phúng truyện:
+ Đặc điểm ngôn ngữ truyện:
+ Giá trị hiện thực và ý nghĩa phê phán của truyện:
- Kết bài: Đánh gid chung
Trang 4
NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
+ Đặc sắc của kết cầu truyện:
Kết câu truyện gôm những mảnh vỡ tưởng
như khá rời rạc, đó là những cảnh (cảnh van xin,
đut lót, thuê người đi thay, bị áp giải đi xem bóng
đã ),
=> quan lại câm quyên cưỡng bức dân chúng để
thực hiện một ý đồ bip bom den tdi
Trang 5NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
+ Mau thuẫn và tính chất trào phúng của truyén:
¢ Viéc xem bong da von mang tính chat giải trí bỗng thành một tai hoạ giáng xuống
b Lập dàn Ý người dân
¢ Su tận tuy, siêng năng thực thi lệnh
trên của lí trưởng đã gặp phải mọi cách đôi
phó của người dân khôn khổ
+ Đặc điểm ngôn ngữ truyện:
Trang 6NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
- Mở bài: Giới thiệu ngắn gọn về tác giả và truyện ngăn “ Tỉnh thân thể dục” của Nguyễn Công Hoan
- Thân bài:
+ Đặc sắc của kết cầu truyện:
+ Mâu thuẫn và tính chất trào phúng truyện:
+ Đặc điểm ngôn ngữ truyện:
- Ngôn ngữ người kế chuyện: rất ít lời, mỗi cảnh có 2 dòng
- Ngôn ngữ nhân vật: tự nhiên, sinh động, thê hiện đúng thân
phận và trình độ của họ Ngôn ngữ của lí trưởng không mang kiểu
“ngôn ngữ hành chính"
= Qua ngôn ngữ các nhân vật, người đọc có thé hình dung đó là
ìộ£xã hội hôn độn
Trang 7NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
- Mở bài: Giới thiệu ngăn gọn về tác giả và truyện ngắn “ Tỉnh thần thể dục” của Nguyễn Công Hoan
- Thân bài:
+ Đặc sắc của kết câu truyện:
+ Mâu thuẫn và tính chất trào phúng truyện:
+ Đặc điểm ngôn ngữ truyện:
+ Giá trị hiện thực và ý nghĩa phê phán của truyện:
Tác phẩm châm biêm trò lừa bịp của chính quyên thuộc địa
Tách người dần khỏi ảnh hưởng của các phong trào yêu nước
lúc đó, dé chứng minh cho công lao “ khai hóa”, nâng cao dân trí
của thực dân
Truyện phản ánh su vi pham tinh than thé duc, thé thao, nhằm hực hiện mưu đô của chính quyên thực dân
Trang 8
NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
- Mở bài: Giới thiệu ngắn gọn về tác giả và truyện ngăn “ Tỉnh thán thê dục” của Nguyên Công Hoan
- Thân bài:
+ Đặc sắc của kết cầu truyện:
+ Mâu thuẫn và tính chất trào phúng truyện:
+ Đặc điểm ngôn ngữ truyện:
+ Giá trị hiện thực và ý nghĩa phê phán của truyện:
- Kết bài:
+ Đánh giá chung về tác phâm
Qua tác phầm, cân thây được môi quan hệ giữa van học
[hoi d0 vi xu học và sự thuc tính xã hội.
Trang 9NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
2 Đề 2: Hãy tìm hiểu sự khác nhau về từ ngữ, về giọng văn giữa hai
văn bản Chữ người fử tà ( Nguyễn Tuân) và Hạnh phúc của một
fang gia ( Trích Số đỏ - Vũ Trọng Phụng) Giải thích vì sao có sự khác nhau đó
- Thao tác chính: So sánh, giải thích
a Tìm hiểu đề: - Nội dung: Sự khác nhau về từ ngữ và øiong văn
- Tư liệu: Tác phẩm “Ch# người tử từ” của Nguyễn Tuân và “Hạnh phúc của một tang gid” ( trích ““Số đ7°? của Vũ Trọng phụng)
Trang 10NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
¬ ° Chit ngwoi tw tu’:
Nhiéu từ Hán Việt, cách | -Từ ngữ phóng đại, nói nói cô ngược, nói mỉa
=> Dung nên những '-> Tính chất giả dôi, lỗ cảnh tượng và những ' lăng, đôi bại của xã hội con người thời phong ` “?hượng lưu”
Trang 11NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
+ Sự khác nhau về øiọng văn:
“ Chữ người tir ta” “Hạnh phúc cua mo
Nguyễn Tuân) tang gia’ (Vi Trọng
- Trong dùng từ, viết câu, tac gia dung cach choi chit,
te ngit doi thwong, sinh động, hài hước a,
Trang 12NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
+ Sự khác nhau về øiọng văn:
Giọng cô kính trang trọng Giọng mỉa mai, giễu cợt =>
=> Ca ngợi những con Phé phan su gia doi, 16
nguoi tai hoa, trong thién lăng, đôi bại của đám người
luong nay chi con “‘vang gol la thuong lưu trí thức
trong xd hội Việt Nam 7,
Trang 13NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
III EXOAUN TRIICIET WAUN XXTUOWI
Ly giai su khac nhau
- Cơ sở của sự khác nhau về từ
ngữ, về giọng văn giữa hai văn
Vũ Trọng Phụng sử dụng ngôn ngữ đòi thường, sinh động và
øiàu tính hài hước
tái hiện một sự thật của cái ” xã
hội ch6 déu“;biit pháp hiện thực
xen lẫn trào phúng hướng tới thực
tiên đen tôi của xã hội.
Trang 14NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
Œ
- Việc dùng từ, đặt câu, chọn øiong văn phải phù hợp
với chủ đề của truyện và thể hiện đúng tư tưởng, tình
cảm của tác giả Chữ người tử tì ( Nguyễn Tuân) và
Hạnh phúc của một tang gia ( Trích Số đỏ - Vũ Trọng
Phụng)
Trang 15NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
Đánh øgiá chung sự khác nhau về từ ngữ,
øiong văn trong hai văn bản
Trang 16NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
LI Đôi tượng và nội dung của bai nghi luan về một tác
phâm môt đoạn trích văn xuôi
1 Đôi tượng: Đa dạng
- Giá trị nội dung và nghệ thuật của một típ
- Một phương diện, một khía cạnh nội dung hay nghệ thuật
cua t/p
Từ việc tìm hiểu 2 đề ở trên, em hãy xác định
đối tượng và nội dung của bài nghị luận về một tác phẩm, một
đoạn trích văn xuôi
Trang 17NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
III CACH LAM LAM BAI NGHI LUAN VE MOT TAC PHAM, MOT DOAN TRICH VAN XUOI
1 Cách làm bài nghị luận về một tác phẩm
a Tìm hiểu đề: b Lap dàn ý:
+ Tìm và phân tích những chị V€ tac gia - Giới thiệu tác phẩm, vị trí của
tác phâm, nêu vân đê nghị luận
tiết phù hợp với khía cạnh mà
đê yêu câu
Trang 18>
NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
2 Cách làm bài về một đoan trích văn xuôi:
a Tìm hiểu đề:
- Đọc kỹ và nhận thức được khía
cạnh mà đề bài yêu câu
- Về nội dung của đề: Nêu yêu
câu cụ thể, bài lam can tập trung
đáp ứng các yêu câu đó
-Có đề để HS tự chọn nội dung
viết Cân phải khảo sát và nhận xét
toàn truyện - Tìm hiểu về phương
- Giới thiệu khái quát về tác giả:
đoạn văn cân nghị luận
+ Thân bài:
- Tiên hành thuyết minh, phân tích,
bình luận về các phương diện cụ thể
của đoạn văn theo yêu câu của đề bài
- Nêu dẫn chứng + Kết luận: Đánh giá về đoạn văn
đó, đóng góp của đoạn văn vào thành công chung của tác phẩm.
Trang 19MOT DOAN TRICH VAN SUG
Ghi nhớ
Bài nghị luận về một tác phầm, một đoạn trích văn xuôi thường có các nội dung
Giới thiệu về tác phẩm, đoạn trich phan tich gia tri ND,NT
khía cạnh đặc sắc của tác phẩm, đoạn trích đánh giá chung về tác phẩm, đoạn trích
Trang 21Nhom 1:
- Nghé thuat cham biém da kich thé hién 6 phuong dién tao tinh huong truyén?
Nhóm 3 : Tìm hiểu
ngôn ngữ truyện?
Nhóm 2: Tìm hiểu nghệ
thuật tao tinh hudng
truyện qua cách xây dựng
chân dung nhân vật?
Nhóm 4: Giá trị của vần đề nghị luận?
Trang 22NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
Bước 1: Tìm hiểu đề
- Đề bài yêu câu nghị luận về một khía cạnh của tác phẩm:
nghệ thuật châm biém đả kích trong truyện ngăn “ Wï hành (
Nguyên Ai Quôc)
Trang 23NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
Bước 2: Lập dàn ý:
- Tác giả miều tả chân dungKhải Định mà không cân y xuất
hiện, từ đó làm rõ thực chất những ngày trên đất Pháp của
vi vua An Nam nay, dong thoi t6 cdo cai goi la “ van minh”,
“Khai hoa “ cua thuwe dan Phap
- Tác giả miêu tả Khải Định là một con rỗi cho những trò bip
bợm trên sân khâu chính trị nước Pháp, từ đó làm bộc lộ
ban chat bù nhìn đề thực dân Pháp giat day của y
Trang 24NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
TRINH BAY DAN Y CHI TIET
a Mo bai:
- Giới thiệu khái quát về tác giả và truyén ngan “Vi hanh’’
- Đề đạt hiệu quả nghệ thuật cao, tác giả dùng biện pháp nghệ thuật cham biém, đả kích sâu cay, tài tình thông qua cac tinh huéng nhâm lẫn chồng chéo
b Thân bài:
- Tình huông nhâm lẫn dau tiên: nhằm tác giả là vua đi vi
hành > tình huống hợp logic Người Pháp khó phân biệt “ vua”
va “dan” ở xứ thuộc địa Từ tình huồng này mang lại gia tri mia mai sâu sắc Với Khải Định là:
+ Chân dung khôi hài:Hình dáng, trang phục, cử chỉ, hành
ong, đạo đức
Khar Peak la một ông vua đổi bại, lô lăng không ra dáng con
Trang 25
NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
“Tình huống nhầm lẫn thứ hai: không chỉ dân thường nhằm
lẫn mà chính phủ Pháp cũng có sự nhâm lẫn Đó là sự nhầm lẫn
giữa “ nhà vua” của một nước với “* øgười dân” của nước ây
-Hình ảnh của đội quân hộ tông: những người phục vụ thâm kín, rụt
re, vo tu, tan tuy
— Người ké nham dén nhiéu muc dich: Béc tran thủ đoạn dung hé
thông mật thám theo dõi những người VN yêu nước trên đất pháp ><
“dan chu” “ van minh”
- Một đất nước tự hao về khai hóa văn minh nhưng phi văn minh
Trang 26NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
NI) TP 19XQJAUT 1E C01 V UY sLUO))|
Ngôn ngữ truyện:
+ Lời kế tác giả xưng “ /ôi”
+ Giọng văn châm biêm khinh bỉ góp phần đắc lực trong việc vạch trần dã tâm của kẻ thù
+ Giọng hài hước, mỉa mai kết hợp với nghệ thuật tạo đỗi lập, chơi chữ chê nhạo, hạ nhục Khải Định; sử dụng
nhiêu tình huông nhầm lân gây cười
+ Người kể tạo giọng điệu phu hop voi muc dich cham biem, da kich, phù hợp với thị hiệu của độc gia Phap thoi
do va sau nay
+ Lỗi kể chuyện hiện dai
Trang 27NGIEII ILIA V1 NO) IE JLÁVC JPIDLAVNIL
“Truyện ngắn Wï hành —- Nguyễn Ái Quốc hướng tới mục đích
chồng vua ( đại diện cho chế độ phong kiến Việt Nam) Chế
độ phong kiến đã bán nước, bán chủ quyên đất nước cho Tây
( chủ nghĩa thực dân)
> Viết Vi hành - NAQ nhăm chồng lại chế độ phong kiến và
chu nghĩa thực dân
+ Nghệ thuật châm biêm bậc thây
Trang 28CUNG CO BAI HOC
Cân đặc biệt chú ý điêu øì khi lựa chọn đề tài nghị luận
về tác phầm, đoạn trích văn xuôi ?
A Lua chon van đề đã được bàn luận nhiêu
B Lựa chọn vân đê chưa được bàn luận nhiêu
Lựa chọn vần đề thực sự có giá trỊ, có ý nghĩa, có vai
trò quan trọng trong tác phẩm
D Lựa chọn van dé mình cảm thây hứng thú
Trang 29CUNG CO BAI HOC
Cân tránh những lỗi thường gặp gì khi nghị luận về một vần đề của tác phầm văn xuôi ?
A Binh luận không đúng phạm vi dé tài: đi chệch hướng hoặc trình bày phạm vi quá rộng, quá lan man
B Sa đà vào trân thuật, kề lễ lan man những sự kiện, tình tiết
trong tác phẩm mà không phân tích được giá trị, ý nghĩa của các
yêu tô nay
C Đề cập chung chung đến mọi khía cạnh của tác phâm, không
rõ trọng tâm vân đề chủ yếu
Tất cả những lỗi nêu trong A, B, C