Trong tiết học trớc chúng ta đã đợc tìm hiểu về yêu cầu tóm tắt và các bớc tóm tắt một văn bản tự sự.. Tiết học này chúng ta sẽ thực hành những yêu cầu và nội dung đã học ấy.[r]
Trang 1Ngày soạn : Ngày giảng :
Tuần : 5 Tiết : 17
Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội
a. mục tiêu .
Học xong bài này, h/s :
1/Kiến thức: - Hiểu được thế nào là từ ngữ địa phương và thế nào là biệt ngữ
xã hội
-Nắm được hoàn cảnh sử dụng và giá trị của từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã
hội
-Tác dụng của việc sử dụng biệt ngữ xã hội, từ ngữ địa phương
2/Kĩ năng: - Nhận biết, hiểu nghĩa một số từ địa phương, biệt ngữ xã hội
-Dùng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội phù hợp tình huống gia tiếp
2 Kiểm tra bài cũ
- Nêu đặc điểm , công dụng của từ tượng hình , từ tượng thanh
- Trong các từ sau từ nào là từ tượng thanh ?
A vật vã B mải mốt (C) xôn xao D chốc chốc
3 Bài mới
Hoạt động 1 Giới thiệu bài Tiếng việt là thứ tiếng có tính thống nhất
cao Người Bắc Bộ , người Trung Bộ và người Nam Bộ có thể hiểu được
tiếng nói của nhau Tuy nhiên , bên cạnh sự thống nhất ấy , tiếng nói mỗi
địa phương cũng có những khác biệt về ngữ âm , từ vựng và ngữ pháp sự
khác biệt ấy ntn , chúng ta cùng tìm hiểu bài học
? Hai từ '' bắp , bẹ '' đều có
nghĩa là '' ngô '' ttrong ba từ
-HS trả lời
Từ '' ngô '' đợc dùng phổ biến
Trang 2đó từ nào được dùng phổ biến
hơn Tại sao ?
hơn vì nó nằm trong vốn từvựng toàn dân , có tính chuẩnmực văn hoá cao
? Trong 3 từ trên , những từ
nào được gọi là từ địa phương
Tại sao?
Hai từ '' bắp , bẹ '' là từ địaphương vì nó chỉ được dùngtrong phạm vi hẹp , khôngrộng rãi
?Tìm thêm một số từ đp em
biết?
-trái thơm,mè đen,con heo
Gv gọi h/s đọc ghi nhớ Hs đọc ghi nhớ / 56 ghi nhớ /56
tả suy nghĩ của n/v '' tôi '' ,dùng từ '' mợ '' trong câu đápcủa cậu bé Hồng trong cuộcđối thoại với bà cô ( phù hợpvới hoàn cảnh giao tiếp )
? Trớc CM T8 , tầng lớp XH
nào ở nước ta '' mẹ '' được gọi
bằng từ mợ , cha được gọi bằng
Học sinh , sinh viên
G: Các từ '' mợ , ngỗng , trúng
tủ '' là Biệt ngữ xã hội
Trang 3Gọi h/s đọc ghi nhớ Hs đọc ghi nhớ / 57 ghi nhớ / 57
Hoạt động 2 : Tìm hiểu cách
sử dụng từ ngữ địa phương và
biệt ngữ xã hội
III Sử dụng từ ngữ địa ph ơng và từ ngữ
+ Tình huống giao tiếp : trangtrọng , nghiêm túc hay suồng
sã + Hoàn cảnh giao tiếp : XHđang sống , môi trường họctập , công tác
*Chú ý :
- Tình huống giaotiếp
- đối tượng giao tiếp
- Hoàn cảnh giaotiếp
? Tại sao không nên lạm dụng
từ ngữ địa phương và biệt ngữ
xã hội?
-hs nxKhông nên lạm dụng mộtcách tuỳ tiện nó dễ gây sựkhó hiểu
? Tại sao trong các tác phẩm
văn thơ các tác giả vẫn sử dụng
từ địa phương ?
Để tô đậm sắc thái địa ương , tầng lớp xuất thânhoặc tính cách nhân vật
ph-Gọi h/s đọc ghi nhớ Hs đọc ghi nhớ / 58 Ghi nhớ / 58
cầu chơi trò chơi tiếp sức
Nhóm nào tìm được nhiều
? Lựa chọn trường hợp nào nên
dùng từ địa phơng , trường hợp
nào không nên dùng ?
- Nên dùng từ ngữ địa ơng : d, a
phư Không nên dùng từ ngữ địaphương : b, c, e, g
Bài 3
Hoạt động 4 4/Củng cố :
Gọi 1 em đọc bài Chú giống con bọ hung
Trang 4?Nhắc lại khái niệm
5 H ướng dẫn về nhà .
- Học thuộc ghi nhớ - Làm bài 1,2, 5
- Chuẩn bị bài mới : '' Tóm tắt văn bản tự sự ''
-Sưu tầm một số câu ca dao, hò, vè, thơ, văn có sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội
-Đọc, sửa lỗi do lam dụng từ địa phương trong 1 số bài TLV của bản thân
*****************************************************
Ngày soạn :
Ngày giảng :
Tiết 18 Tóm tắt văn bản tự sự
a mục tiêu
Sau tiết học này, h/s :
1/Kiến thức: - Hiểu được thế nào là tóm tắt văn bản tự sự , mục đích , cách
thức tóm tắt văn bản tự sự
-Các yêu cầu đối với việc tóm tắt văn bản tự sự
2/Kĩ năng: - Đọc-hiểu nắm bắt được toàn bộ cốt truyện của VBTS.
-Phân biệt sự khác nhau giữa tóm tắt khái quát và tóm tắt chi tiết
-Tóm tắt VBTS phù hợp với yêu cầu sử dụng
3/Thái độ: -Có ý thức tóm tắt vb sau khi học
2 Kiểm tra bài cũ
- Có các phơng tiện nào để liên kết đoạn văn trong văn bản ?
3 Bài mới
Giới thiệu bài
Tóm tắt là một kĩ năng rất cần thiết trong cuộc sống , học tập và nghiên cứu Xem một cuốn sách , một bộ phim hay ta có thể tóm tắt lại cho ngời cha đọc , cha xem đợc biết Khi đọc tác phẩm văn học , muốn nhớ đợc lâu ngời đọc thờng phải ghi chép lại bằng cách tóm tắt nội dung Vậy tóm tắt văn bản là gì , chúng ta cùng tìm hiểu
.
Trang 5Hoạt động 1 : Hớng dẫn
tìm hiểu thế nào là tóm tắt
văn bản tự sự
I Thế nào là tóm tắt tác phẩm tự sự
G đa câu hỏi để h/s thảo
? Yêu cầu làm câu hỏi số 2
đó
Hoạt động 2 : Tìm hiểu yêu cầu
của việc tóm tắt văn bản tự sự
II Cách tóm tắt văn bản tự sự
1 Nhứng yêu cầuđối với văn bảntóm tắt
Đọc đoạn văn trên bảng phụ
? Văn bản tóm tắt trên kể lại nội
dung của văn bản nào ?
? Dựa vào đâu mà em nhận ra
điều đó ?
Hs đọc đoạn văn Văn bản Sơn Tinh - ThuỷTinh
Dựa vào các nhân vật , sự việc
và chi tiết tiêu biểu đã nêu trong văn bản tóm tắt
? Văn bản tóm tắt có nêu đợc
nội dung chính của văn bản Sơn -có
Trang 6Tinh - Thuỷ Tinh không ?
? Văn bản tóm tắt trên có gì
khác so với văn bản Sơn Tinh
-Thuỷ Tinh về độ dài , lời văn ,
số lợng nhân vật và sự việc ?
? Từ việc tìm hiểu trên hãy cho
biết các yêu cầu đối với một văn
bản tóm tắt ?
- Độ dài của văn bản tóm tắtngắn hơn so với độ dài của tácphẩm
- Số lợng nhân vật và sự việctrong văn bản tóm tắt ít hơn sovới tác phẩm
- Có lời văn của ngời tóm tắt
- Đáp ứng đúngmục đích và yêucầu
- đảm bảo tínhkhách quan
- Đảm bảo tínhhoàn chỉnh
- Đảm bảo tínhcân đối
2 Các b ớc tómtắt văn bản
GV nêu câu hỏi
?Các bớc tóm tắt ?
-hs trao đổi-ghi ra nhápB1 :Đọc kĩ vb,nắm chắc NDB2 :Lựa chọn nv chính,svchính
B3 :Sắp xếp cốt chuyện hợp líB4 :Viết bằng lời văn củamình
Gv yêu cầu h/s độc nội phần ghi
- Chuẩn bị tóm tắt văn bản : '' Lão Hạc '' - Nam Cao
- Soạn bài :Luyện tập Tóm tắt văn bản tự sự
Trang 7Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự
a mục tiêu
Học xong tiết luyện tập này, h/s :
1/Kiến thức: - - Nắm được bố cục văn bản , đặc biệt là cách sắp xếp các nội
dung trong phần thân bài
-T/d của việc xây dựng bố cục
2/Kĩ năng: - Sắp xếp các ĐV trong bài theo một bố cục nhất định.
Vận dụng KT về bố cục trong việc đọc-hiểu văn bản
1 giới thiệu bài
Trong tiết học trớc chúng ta đã đợc tìm hiểu về yêu cầu tóm tắt và các bớc tóm tắt một văn bản tự sự Tiết học này chúng ta sẽ thực hành những yêu cầu và nội dung đã học ấy
tự sự
G treo bảng phụ ghi nội dung
bài tập –gọi hs đọc
.a, Con trai lão Hạc đi phu đồn điền
b Lão Hạc có một ngời con trai , một mảnhvờn
Trang 8c Lão mang tiền dành dụm
d Vì muốn để lại
? Bản liệt kê trên đã nêu được
những sự việc tiêu biểu và
các nhân vật quan trọng trong
truyện Lão Hạc cha ? Thứ tự
? Hãy sắp xếp lại theo thứ tự
hợp lí?
-hs nêu cách sắp xếpb-a-d-c-g-e-i-h-k
2 Viết văn bản tự sự
? Hãy tóm tắt truyện Lão Hạc
? Hãy nêu các sự việc tiêu
biểu và nhân vật quan trọng
- Sự việc tiêu biểu : chịdậu chăm chồng bị ốm Cai lệ và ngời nhà lí trởngđến bắt trói anh Dậu , chị
đã đánh lại cai lệ và ngờinhà lí trởng để bảo vệchồng mình
-Chị Dậu tức quá bèn cự
Trang 9lại quyết liệt đánh ngã cả 2 tên
? Có ýý kiến cho rằng văn bản :
'' Tôi đi học '' của Thanh Tịnh và
'' Trong lòng mẹ '' của Nguyên
kể lại
- Nếu muốn tóm tắt hai vănbản này thì chúng ta phải viếtlại truyện Đó là một côngviệc khó khăn , cần phải cóthời gian và vốn sống mớithực hiện đợc
3 Trao đổi đánh giá văn bản tóm tắt
4/Củng cố :
?Nhắc lại các bớc tóm tắt vb TS
? Sắp xếp lại các bớc tóm tắt văn bản tự sự sau đây theo một trình tự hợp lí ?
A Xác định nội dung chính cần tóm tắt : lựa chọn những sự việc tiêu biểu
và nhân vật quan trọng
B Sắp xếp các nội dung chính theo một trật tự hợp lí
C Đọc kĩ toàn bộ tác phẩm cần tóm tắt để nắm chắc nội dung của nó
D Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình
Đọc thêm bài trang 62,63
5 H ớng dẫn về nhà .
- Xem lại các yêu cầu , các bớc tóm tắt văn bản tự sự
- Bài tập : Viết phần tóm tắt đoạn trích : '' Tức nớc vỡ bờ ''
+ Yêu cầu viết trong khoảng 10 dòng
- Soạn bài : Cô bé bán diêm
****************************************************
****
Ngày soạn : Ngày giảng :
Tiết : 20 Trả bài tập làm văn số 1
a mục tiêu
Học xong tiết này, h/s :
- Ôn lại kiến thức về kiểu văn bản tự sự kết hợp với tóm tắt tác phẩm tự sự
Trang 10- Hs nhận thấy những u điểm đã làm đợc trong bài viết của mình và nêu ớng khắc phục những nhợc điểm
h Rèn luyện các kĩ năng về ngôn ngữ và kĩ năng xây dựng văn bản
b chuẩn bị
G: Giáo án , bài kiểm tra đã chấm và trả bài trớc cho h/s
H: Phát hiện u và nhợc điểm ( những lỗi còn mắc ) trong bài viết của mình
c Tiến trình tổ chức các hoạt động
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ ( kết hợp với kiểm tra sự chuẩn bị của h/s )
3 Bài mới
Giới thiệu bài
ở tiết học trớc chúng ta đã viết bài văn số 1 Văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm Tiết trả bài hôm nay cô và các em sẽ phát hiện ra những u điểm
và những nhợc điểm hay mắc phải để có hớng khắc phục cho những bài viết
- Tâm trạng khi nhớ lại
- Kể lại diễn biến tâm trạngtrong ngày đầu tiên đi học
- Hôm trớc ngày đi học + Bố mẹ chuẩn bị chuđáo
+ Tâm trạng : hồi hộp ,mong đợi
1.Đề bài
Kể lại những kỉniệm về ngàyđầu tiên đihọc
A.Tìm hiểu chung
1/Tìm hiểu đề
2/ Lập dàn bài :
a, Mở bài
b, Thân bài
Trang 11+ Bài viết sơ sài , chỉ đơn
thuần kể sự việc , không có
miêu tả , biểu cảm , cha xác
Khẳng định lại cảm xúcmãi mãi không bao giờquên
Hs đối chiếu bài làm
c, Kết bài
B Nhận xét và sửa lỗi.
1/Nhận xét
Hoạt động 2 : Chữa lỗi bài
Chép đoạn văn MB trên bảng
phụ : '' Ngày đầu tiên đi học là
một kỉ niệm đầy những vui buồn
của tôi '' ( Nguyễn Thị Thi )
? Nhận xét phần mở bài trên ?
? Theo em phần mở bài trên cần
sửa lại ntn cho đúng ?
y/c hs lên bảng tự sửa những lỗi
Sửa lại : '' Ai đã từng là h/schắc hẳn sẽ có những kỉ niệmđẹp về thời cắp sách Với tôi ,
kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học
đã để lại ấn tợng sâu sắc trongtôi ''
2 Sửa lỗi.
a Lỗi chính tả:
b Lỗi diễn đạt
- Lỗi dùng từkhông chính xác
- Đặt câu viếtđoạn còn dài, lanman
- Dựng đoạn chahợp lí
Điểm K,G :Điểm TB :Điểm Y :
3/Đánh giá kết quả
Trang 12Điểm Kém :
4/Củng cố:
- Đọc tham khảo 2,3 bài làm tốt
-Đọc 1 bài yếu nhất –yêu cầu chỉ ra lỗi điển hình –cách sửa
-Trao đổi bài cho nhau-nhận xét
5/ H ớng dẫn học và làm bài ở nhà
-chú ý những thiếu sót của bài làm và có ý thức khắc phục trong những bàisau
- Ôn lại kiến thức về văn tự sự
-Về nhà viết tiếp bài văn theo đề bổ sung và gợi ý sau
Ngày soạn : Ngày giảng :
Tuần : 6 Tiết : 21;22
Mục tiêu
Học xong văn bản này, h/s có được :
1.Kiến thức: -Biết đọc-hiểu một đoạn trích trong TP truyện
-Những hiểu biết bước đầu về tác giả An -đéc –xen
-NT kể chuyện, cách tổ chức các yếu tố hiện thực mộng tưởng trong tácphẩm
-Sự thể hiện của tinh thần nhân đạo của t/g với em bé bất hạnh
2 Kĩ năng: - Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tp
-Phân tích được tác dụng của nghệ thuật tương phản , đối lập
-Phát biểu cảm nghĩ về một đoạn truyện
3.Thái độ:
- Giáo dục lòng yêu mến , biết thông cảm , xẻ chia với những người bất hạnh
b chuẩn bị
G: Giáo án , tập truyện An-đéc-xen tranh ảnh minh hoạ,t/g
H: Soạn bài và trả lời các câu hỏi
Trang 13c Tiến trình tổ chức các hoạt động
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
Hãy cho biết trong truyện ngẵn “Lão Hạc” nv lão Hạc chết vì lí do gì:
A Quá thương con C Quá đau khổ và bế tắc
B Quá tự trọng D Quá ân hận vì đã đánh lừa một con chó
mà lão vô cùng yêu qúy
? Em chọn nguyên nhân nào trong số những nguyên nhân trên ? Hãy giải
thích vì sao ?
3 Bài mới
Giới thiệu bài
Trên thế giới có không những nhà văn chuyên viết truyện cổ tích dành cho
trẻ em Nhng Những truyện cổ tích do nhà văn Đan Mạch - An-đéc-xen
sáng tạo thì thật tuyệt vời Không những trẻ em khắp nơi vô cung yêu thích ,
say mê đón đọc mà ngời lớn đủ mọi lứa tuổi cũng đọc mãi không chán : ''
Cô bé bán diêm '' là truyện nh thế Nhà văn Nga Pau-xtop-xki từng cho rằng
An-đéc-xen là nhà văn của những ngời nghèo khổ
đạt
Hoạt động 1: Hướng dẫn h/s.
Tìm hiểu chung
I/Tìm hiểu chung
Cho hs quan sát chân dung
Nhân vật trong truyện của An đec xen thường là các em nhỏ, đồ dùng,cây cỏ, loàivật…
Truyện của An đec xen giàu chấtnhân văn, đợm màu sắc h ảo và thơmộng, ngộ nghĩnh và thông minh,đáng yêu Cốt truyện hấp dẫn, cách
kể sinh động, lời văn nhẹ nhàng,trong sáng….Tất cả tạo nên vẻ đẹplâu bền của truyện cổ tích An-đec-xen
1/ Tác giả :
(1805
-1875 ), Lànhà vănĐan Mạchnổi tiếngchuyênviết truyệncho trẻ em
Trang 14GV ông sinh trưởng trong 1 gđ lđ nghèo,cha là thợ giày,14 t ông dời quê lên thủ đô lập nghiệp.Năm 24t đI khắp nớc ĐM du lịch nhiều nớc châu Âu.Năm 30 t tại Y ông sáng tác loại truyện kể in thành “Truyện kể cho trẻ em” gồm 168 truyện
Thật hạnh phúc khi loài người có được Andersen Người đàn ông có gương mặt khắc khổ này đó gỡn giữ phần tươi trẻ nhất trong mỗi con người bằng những chuyện kể của mỡnh Cổ tớch của Andersen dành cho mọi lứa tuổi, khụng cú bất kỳ
sự phõn biệt ranh giới nào Đó là con người, thỡ sẽ đọc Andersen và tỡm thấy mỡnh trong đó Có thể ai đó sẽ cho rằng đó sang thế kỷ 21, con người đó xuống tận nơi sâu nhất của biển và đang tỡm cỏch chinh phục khụng gian thỡ việc gỡ phải nghe
cổ tớch và tin vào điều huyễn hoặc Không đâu, đó là điều có thật trong trái tim và tâm hồn mỗi người, không thể bị đánh tráo hoặc tiêu diệt Bởi khi những điều như thế mất đi, trái đất sẽ trở nên quá cằn cỗi và những nụ cười sẽ không cũn mang hương vị của các bông hoa ( Ngô Thị Kim Cúc – báo Thanh niên 1/6/2004)
-Viết vào năm
1845, khi nhàvăn đã có trên 20năm cầm bút
G nêu yêu cầu đọc : giọng chậm ,
Trang 15cảm thông chú ý phân biệt cảnh
thực và cảnh mộng sau từng lần cô
bé quẹt diêm
? G đọc mẫu Gọi đọc và nhận xét ?
Hs đọc ( 2 h/s ) Nhậnxét phần đọc của bạn
ngắn
LƯu ý chú thích 4),(7),(9),(10),(11),(12)
?Em hãy tóm tắt vb?
? Yêu cầu h/s tóm tắt lại đoạn trích ?
Em bé mồ côi mẹ phải đi bán diêm trong đêm giao thừa rét buốt Em chẳng dám về nhà vì sợ bố đánh, đành ngồi nép vào góc tường, liên tục quẹt diêm để
sởi Hết một bao diêm thì em bé chết cóng trong giấc mơ cùng bà nội lên trời.Sáng hôm sau-mồng 1 Tết, mọi người qua đ ường vẫn thản nhiên nhìn cảnh tượng thương tâm
? Đoạn trích có thể chia làm mấy
phần , nội dung của từng phần ?
-hs chia đoạn Chia làm:
- P1: Từ đầu cứng đờ
ra : H/cảnh của cô bé bándiêm
- P2: Tiếp theo về chầuthợng đế : Những lần quẹtdiêm và mộng tưởng
- P3 : Còn lại : Cái chết của
cô bé bán diêm
- Bố cục : 3phần
?Em có nx gì về cách kể chuyện của
t/g?
-hs nx-> Kể theo trình tự thời gian và sự việc Cách kể phổ biến trong truyện cổ tích
văn bản
? Đọc P1 của văn bản Em thấy gia
cảnh của cô bé có gì đặc biệt ?
? Hoàn cảnh gia đình như vậy đã đẩy
1 Hoàn cảnh của cô bé bán diêm
> Đáng ương, thiếuthốn cả vật chất
Trang 16th-, chửi rủa lẫn tinh thần.
? Cô bé bán diêm xuất hiện trong
thời điểm đặc biệt nào ?
Đêm giao thừa- là thời điểm quan trọng kết thúc năm cũ mở đầu năm mới , mọi ngời đều sum họp đầmấm
H/ả em bé bándiêm trong đêmgiao thừa :
? Trong khi đó hình ảnh em bé bán
diêm hiện ra ntn ?
? Để làm nổi bật tình cảnh tội nghiệp
của em bé bán diêm trong đêm giao
thừa , tác giả sử dụng nghệ thuật gì ?
(NT tương phản đối lập)
? Cảnh tượng nào trong đêm giao
thừa hiện ra trước mắt em bé bán
diêm ?
+ Bụng đói, rét+ Ngồi nép trong 1 góc t-ờng, Không dám về nhà
-> sự thiếu thốn, đói rét
sợ hãi của em bé
-"Cái xó tối tăm"
><cô bé đầu trần , chânđất
-> cô bé phong phanh rách rưới
+ Cửa sổ mọi nhàsáng rực ánh đèn.+ Sực sức mùingỗng quay
-> sự vui vẻ, ấm
áp, no đủ của những ngời xung quanh
"Ngôi nhà xinhxắn có
dây thờng xuânbao quanh"
-Trời đông giá réttuyết rơi
-> tương phản giữa khung cảnh thiên nhiên lạnh giá
? Qua phân tích , em có nhận xét gì
về hoàn cảnh em bé bán diêm ?
-hs khái quát-đa ra nx, không nhận đợc bất kỳ một sự quan tâm nào
NT tương phảnđối lập->Nhỏnhoi, đơn độc,đói rét, bị đày ải
Đó là một em békhốn khổ và vôcùng đáng thơng
? Em bé đã quẹt diêm tất cả mấy lần ? Vì sao em bé phải quẹt
diêm
GV treo tranh –nhìn tranh phân tích
2 Thực tế và mộng t ưởng
Trang 17Gv đa câu hỏi thảo luận :
? Mỗi lần quẹt diêm tác giả đã để cho em
bé mơ thấy những gì? Sau mỗi lần mộng
tởng em bé lại trở về với thực tại của
Trang 18Lần 2 Bữa ăn thịnh soạn Muốn được ăn no Bức tường dày đặc, lạnh lẽo Lần 3 Cây thông nô en Muốn được vui chơi -Tất cả những ngọn nến bay
lên, gợi cho em suy nghĩ về
cái chết.
Lần 4 Bà em mỉm cười với em Muốn được yêu
thương
ảo ảnh về bà biến mất.
Lần 5 muốn níu bà lại…Hai bà
cháu vụt lên cao…về
chầu Thượng đế.
Không còn đói rét, đau buồn đe dọa…
Em đi theo bà, em vĩnh viễn
ra đi trong đói khát và rét
buốt.
? Em suy nghĩ gì về mong
ớc của cô bé trong 4 lần
quẹt diêm đầu ?
-hs nx->Phù hợp với tâm lý trẻ thơ
và hình ảnh thực tại của cô bé
lúc bấy giờ
?Đó là ước mơ ntn? Ước mơ của tuổi thơ thật kỳ
diệu và niềm khao khát cũngthật chính đáng : c/s khôngđói rét, ấm áp tình cảm củangười thân
?Nêu ý nghĩa lần quẹt
diêm thứ 5 em mơ cùng bà
bay lên trời?
- Cuộc sống chỉ là đau buồn ,đói rét đối với người cùngkhổ , chỉ có cái chết mới giảithoát cho họ
- Hạnh phúc của họ có nơithượng đế chí nhân
cô bé bán diêm
?Em nhận được t/c nào từ
t/g?
->Nỗi đau to lớn của An-đec-xen Ông muốn nhắc khẽ
ai đó đang được sống trong vòng tay yêu thương của bố
mẹ nên biết cảm thông với nỗi khổ tâm, nỗi đau thơngcủa các bạn nhỏ bất hạnh Bởi lẽ biết san sẻ cùng đồngloại cũng là 1 hạnh phúc
G: Câu chuyện phát triển có sự đan xen giữa thực tế và ảo mộng giống hệt như trong một câu chuyện cổ tích Khi ánh lửa que diêm sáng bùng lên thì thế giới t- ưởng tượng mơ ước cũng xuất hiện Nhng chỉ trong vài tích tắc , ánh lửa trên đầu
Trang 19que diêm vụt tắt thì em bé lại trở về với cảnh hiện thực Cảnh thực thì chỉ có một duy nhất nhng cảnh ảo thì biến hóa 5 lần phù hợp với ớc mơ cháy bỏng của em bé
Y/c hs đọc đv cuối
3 Cái chết của em
bé bán diêm
G: Trong buổi sáng lạnh
lẽo ấy em bé bán diêm đã
chết vì giá rét trong đêm
? Cảnh huy hoàng lúc hai
bà cháu bay lên trời đón
niềm vui đầu năm có thật
hay cũng là ảo ảnh ? Điều
?Qua đó t/g muốn nói lên
tiếng nói nào?
-hs phát hiện-thờ ơ ,lạnh nhạt,bình thản trướccái chết
->Lên án XH thờ ơvới những nỗi bấthạnh của ngườinghèo, không manglại hạnh phúc chotrẻ thơ
-> Nhà văn viết trong niềm xót thương vô hạn; tình thương yêu sự cảm thông ấy đã khiến nhà văn miêu tả hình ảnh đau thương nhưng rất đẹp của cô bé bán diêm.
III/Tổng kết
? ? Câu chuyện '' Cô bé
bán diêm'' đã để lại cho
em bài học gì ?Cũng là lời
nhắc nhở của t/g?
Trang 20?Tác giả đã sử dụng nt đặc
sắc nào trong truyện?
?Thông điệp đưa ra qua
truyện là gì? Nội dung?
Yêu cầu h/s đọc ghi nhớ /
SGK
- Nghệ thuật tương phản
- Cách kể chuyện hấp dẫn , đan xen giữa hiện thực vàmộng tởng
- Hãy biết yêu thương những số phận bất hạnh
-Truyện biểu hiện niềm thơng cảm của tác giả
đối với trẻ thơ lam lũ đã nói lên ước mơ được sống tốtđẹp của trẻ thơ
* Ghi nhớ SGK / 68
4/Củng cố:
? Khi thảo luận về nguyên nhân gây nên cái chết cô bé bán diêm , mỗi bạn
đa ra một ýý kiến khác nhau : bạn thì đổ lỗi cho ngời cha tàn nhẫn vô trách
nhiệm , bạn thì quy tội cho ngời đời lạnh lùng vô tâm Vậy ýý kiến của em
ntn?
Hình thức thảo luận nhóm -đa ra ý kiến
Bài 1 : Nhận định nào nói đúng nhất về tính chất của truyện '' Cô bé bán
diêm ''
A Cô bé bán diêm là một truyện ngắn có hậu
B Cô bé bán diêm là một truyện cổ tích có hậu
C Cô bé bán diêm là một truyện cor tích thần kì
D Cô bé bán diêm là một truyện ngắn có tính bi kịch
?Nhận định nào nói đúng nhất nội dung của truyện :'' Cô bé bán
diêm '' ?
A Kể về số phận bất hạnh của một em bé nghèo phải đi bán diêm cả vào
đêm giao thừa
B Gián tiếp nói lên bộ mặt của xã hội nơi cô bé bán diêm sống , đó là một
cõi đời không có tình người
C Thể hiện niềm thương cảm của nhà văn đối với những em bé nghèo khổ
D Cả ba nội dung trên đều đúng
Trang 215 H ướng dẫn về nhà .
- Tại sao có thể nói : '' Cô bé bán diêm '' là một bài ca về lòng nhân ái vớicon người nói chung , với trẻ em nói riêng
- Học thuộc ghi nhớ ,tìm đọc truyện cổ tích An-đec-xen
- Soạn bài : '' Đánh nhau với cối xay gió ''
Học xong bài này,h/s :
1/Kiến thức: - Hiểu được thế nào là trợ từ , thế nào là thán từ , các loại thán
A Là từ ngữ được sử dụng phổ biến trong toàn dân
B Là từ ngữ chỉ được sử dụng ở một hoặc một số địa phương nhất định
C Là từ ngữ được sử dụng ở một số dân tộc thiểu số phía Bắc
D Là từ ngữ được sử dung ở một số dân tộc thiểu số phía Nam
? Biệt ngữ xã hội là gì ?
A Là từ ngữ chỉ được sử dụng ở một địa phương nhất định
B Là từ ngữ được sử dụng trong tất cả các tầng lớp nhân dân
C Là từ ngữ chỉ được sử dụng trong một tầng lớp xã hội nhất định
D Là từ ngữ đươc sử dụng trong nhiều tầng lớp xã hội
Trang 22- HS 2 : Khi sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội , cần chú
Hoạt động 1 Giới thiệu bài
Từ ngữ TV vốn rất phong phú Ngoài vốn từ toàn dân , mỗi địa phương , mỗi tầng lớp lại có một số lượng từ ngữ mang đặc điểm riêng , phù hợp với từng vùng miền nhất định Vậy sử dụng vốn từ ngữ ấy ntn để đem lại hiệu qủa cao Chúng ta cùng tìm hiểu bài học.
? Nghĩa của các câu có gì
khác nhau ? Vì sao lại có sự
khác nhau đó ?
G: Như vậy câu 2 và 3 ngoài
việc thông báo thông tin còn
có sư đánh giá , nhấn mạnh
sự việc
Hình thức hoạt động tậpthể
Hs đọc VD
- Câu 1 : thông báo kháchquan
- Câu 2 : Có ýý kiến nhấnmạnh , đánh giá việc nó ănhai bát cơm là nhiều quámức bình thường
- Câu 3 : nhấn mạnh , đánhgiá việc nó ăn hai bát là
- Tôi đã gọi đích danh nó
- Bạn không tin ngay cả
Trang 23? Qua việc phân tích VD em
hiểu trợ từ là gì ? Trợ từ có
tác dụng gì ?
tôi nữa à Nhấn mạnh đối tượngnói đến là mình , nó , tôi
Hs khái quát lại
'' Này '' : tiếng thốt ra gây
sự chú ýý của người đốithoại
- '' A '' : tiếng thốt ra biểuthị thái độ tức giận
- '' Vâng '' : dùng để đáp lạilời người khác một cách lễphép
Hình thức hoạt động cánhân
- ái ! tôi đau qúa
- ừ ! cái cặp ấy đẹp đấy
Hs đọc lại ghi nhớ
* Ghi nhớ /70
Trang 24a/ Lấy : Không có ( 1 lá thư ).
b, '' Nguyên '' : riêng tiền cưới đã qúa cao
+ '' đến '' : tất cả
c, ''cả'' : nhấn mạnh việc ănqúa mức bình thương
d, '' cứ '' : nhấn mạnh sựviệc lặp đi lặp lại
Bài 2 : Giải
thích nghĩa củatrợ từ
? Yêu cầu h/s đọc bài ? Hình thức làm cá nhân :
Các thán từ :
a Này , á d chao ôi
b ấy e hỡi ơi
- Học thuộc ghi nhớ - Làm bài tập 4 , 6
- Chuẩn bị bài mới : '' Tình thái từ ''
*************************************************************
Ngày soạn :21/9/2010 Ngày giảng : 24/9/2010
Tiết 24
Trang 25Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
a mục tiêu :
Học xong bài này, h/s :
1/Kiến thức: - Nhận ra và hiểu vai trò của yếu tố kể, yếu tố miêu tả, biểu
cảm trong văn bản tự sự
-Sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
2/Kĩ năng: - Nhận ra và phân tích được t/d của yếu tố miêu tả, biểu cảm
Hoạt động 1 Giới thiệu bài
ở lớp 6 , 7 văn miêu tả , tự sự , biểu cảm được tách rời như là những phơng thức biểu đạt độc lập Việc giới thiệu như thế nhằm giúp h/s nắm chắc đặc trưng của từng phương thức Trong thực tế , ít có tác phẩm nào lại chỉ dùng một phương thức biểu đạt , phản ánh mà thường là sự kết hợp , đan cài nhiều phương thức trong một văn bản Vậy miêu tả , biểu cảm được
sử dụng ntn trong văn bản tự sự Chúng ta cùng tìm hiểu bài học
Hoạt động 2 : Hướng dẫn
h/s tìm hiểu về sự kết hợp
I Sự kết hợp các yếu tố kể ,
Trang 26? Sự việc ấy được kể lại
bằng những chi tiết nào ?
Hs đọc đoạn văn
Kể lại cuộc gặp gỡ đầycảm động của nhân vật ''tôi '' với người mẹ xa cáchlâu ngày
-hs tìm-Mẹ tôi vẫy tôi , tôi chạytheo
mẹ kéo tôi lên xe , tôi oàlên khóc , mẹ tôi cũng sụtsùi theo
tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
? Nếu tước bỏ các yếu tố
miêu tả , biểu cảm thì việc
kể chuyện trong đoạn văn
sẽ bị ảnh hưởng ntn ?
- Tôi thở hồng hộc chânlại
- Mẹ tôi không còm cõi
- Gương mặt ( còn sungtúc ) gò má
Hay tại sự còn sung túc ( suy nghĩ )
Tôi thấy những thơm tho
lạ thường ( cảm nhận ) Phải bé lại êm dịu vôcùng
( cảm tưởng nhân vật tôi )
Các yếu tố trên khôngđứng tách riêng mà đanxen vào nhau, vừa kể , vừa
tả , vừa biểu cảm
VD : '' Tôi ngồi lạthường ''
Trang 27
? Vậy yếu tố miêu tả và
biểu cảm có tác dụng gì
trong văn bản tự sự ?
? Nếu bỏ các yếu tố kể
trong đoạn văn trên chỉ để
lại yếu tố miêu tả và biểu
Làm cho việc kể chuyệnthêm sinh động và sâu sắchơn
Nếu bỏ yếu tố kể thì đoạnvăn không còn là câuchuyện vì không có nhânvật và sự việc
Hs tự rút ra nội dung ghinhớ
Thảo luận theo nhóm
Cử đại diện trình bày
'' Tôi đi học '' ;'' Tức nước vỡbờ' ; '' Lão Hạc''
Bài 2
Viết đoạn văn cósử
dụng
Trang 28- Lại gần thấy ra sao ?Hành động của mình vàngười thân , tả chi tiếtkhuôn mặt , quần áo
- Những biểu hiện tình cảmcủa hai người sau khi đãgặp như thế nào ? ( Vuimừng , xúc động thể hiệnbằng các chi tiết nào ?Ngôn ngữ , hành động , lờinói cử chỉ , nét mặt )
Hoạt động 4 4/Củng cố:
Đọc thêm bài trang 74
?Trong VBTS yếu tố đóng vai trò gì?
Học xong văn bản này, h/s đạt được :
1/Kiến thức: - Cảm nhận đúng về các hình tượng và cách xây dựng các nhân
vật này trong đoạn trích