Quan sát và nhận biết được các bộ phận chính của máy tính và một số thiết bị khác như. máy in, bàn phím, chuột, đĩa, ổ đĩa, cổng USB,..[r]
Trang 1Tiết: 05
§3 GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH
Ngày soạn: tháng năm 2010 Ngày dạy: tháng năm 2010
I Mục tiêu
Học sinh hiểu được các khái niệm về hệ thống tin học, cấu trúc chung của máy tính, sơ lược hoạt động của máy tính
Biết các thiết bị thông dụng
Có ý thức muốn sử dụng tốt máy tính thì cần hiểu biết về nó, rèn luyện tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác
II Chuẩn bị
Một số mô hình vật thật: máy tính, chuột, bàn phím,
III Phương pháp
Giới thiệu, trực quan, thảo luận
IV Các bước lên lớp
10 phút
10 phút
Kiểm tra bài cũ
- Tin học là gì? Vai trò và đặc tính cơ bản của MTĐT?
- Thông tin? Đơn vị đó thông tin? Cách biểu diễn thông tin trong MTĐT?
Bài mới
1 Khái niệm hệ thống tin học
- Hệ thống tin học gồm 3 thành phần:
+ Phần cứng + Phần mềm + Sự quản lí và điều khiển của con người
- Hệ thống tin học dùng để nhập, xử lí, xuất truyền và lưu trữ thông tin
HĐ1 Kiểm tra bài cũ
GV: Nêu câu hỏi Gọi HS trả lời HS: Trả lời câu hỏi
GV: Nhận xét
HĐ2 Tìm hiểu khái niệm hệ thống tin học
GV: Nêu một vài thiết bị máy tính mà
em biết?
HS: Trả lời GV: Nếu chỉ có thiết bị thì máy tính
có thể hoạt động không?
HS: Suy nghĩ và trả lời GV: Em sử dụng máy tính để làm gì
Trang 220 phút
5 phút
2 Sơ đồ cấu trúc của một máy tính
Máy tính gồm các phần cơ bản: Bộ xử lí trung tâm (CPU), Bộ nhớ trong, bộ nhớ ngoài, các thiết bị vào/ra, được tổ chức theo sơ đồ sau:
HS: Trả lời
GV: Nhận xét và đưa ra khái niệm
HĐ3 Tìm hiểu cấu tạo, chức năng các thành phần của MTĐT.
GV: Giới thiệu sơ đồ cấu trúc máy tính
HS: Theo dõi và ghi bài GV: Nhìn vào sơ đồ, hãy cho biết máy tính xử lý thông tin như thế nào? HS: Suy nghĩ và trả lời
GV: - Tóm tắt trả lời của HS
- Giải thích chức năng của từng bộ phận
- Giải thích thông tin được máy tính
xử lí như thế nào
HĐ4 Tổng kết và đánh giá
- Khái niệm về hệ thống tin tọc
- Cấu tạo và chức năng các bộ phận của MTĐT
- Giải thích thông tin được xử lí trong máy tính
Bài tập về nhà
Đọc trước bài 3 Giới thiệu về máy tính phần 3, 4, 5, 6, 7 SGK
Tiết: 06
Thiết
bị ra
Bộ xử lí trung tâm
Bộ nhớ trong
Bộ nhớ ngoài
Thiết
bị vào
Bộ điều khiển
Bộ số học/lôgic
Trang 3§3 GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH (TT)
Ngày soạn: tháng năm 2010 Ngày dạy: tháng năm 2010
I Mục tiêu
Học sinh hiểu được các khái niệm về hệ thống tin học, cấu trúc chung của máy tính, sơ lược hoạt động của máy tính
Biết các thiết bị thông dụng
Có ý thức muốn sử dụng tốt máy tính thì cần hiểu biết về nó, rèn luyện tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác
II Chuẩn bị
Một số mô hình vật thật: máy tính, chuột, bàn phím,
III Phương pháp
Giới thiệu, trực quan, thảo luận
IV Các bước lên lớp
5 phút
10 phút
Kiểm tra bài cũ
- Vẽ sơ đồ cấu trúc tổng quát của máy
tính
- Nêu chức năng của các thành phần máy tính
Bài mới
3 Bộ xử lý trung tâm CPU
- Là bộ phận quan trong nhất trong máy tính, đó là thiết bị chính thực hiện và điều khiển việc thực hiện chương trình
- CPU gồm 2 bộ phận chính:
+ CU: Bộ điều khiển + ALU: Bộ số học/ logic
- Ngoài ra, CPU còn có thêm một số thành phần khác như:
+ Thanh ghi: là vùng nhớ đặc biệt được
HĐ1 Kiểm tra bài cũ
GV: Đặt câu hỏi và gọi HS trả lời HS: Trả lời
GV: Nhận xét, đánh giá
HĐ2 Tìm hiểu sơ lược về bộ xử lý trung tâm
GV: Giới thiệu và giải thích HS: Lắng nghe và ghi bài
Trang 410 phút
5 phút
CPU sử dụng để lưu trữ tạm thời các
lệnh và dữ lệu đang được xử lý
+ Bộ nhớ Cache: là trung gian giữa bộ
nhớ và thanh ghi
4 Bộ nhớ trong
- Bộ nhớ trong là nơi chương trình được
đưa vào để thực hiện và là nơi lưu trữ
dữ liệu đang được xử lí
Gồm 2 phần:
- ROM: Bộ nhớ chỉ đọc hay bộ nhớ cố
định, chứa một số chương trình do nhà
sản xuất cài sẵn không xóa được, có
nhiệm vụ kiểm tra các thiết bị và tạo sự
giao tiếp ban đầu khi khởi động máy
tính Khi tắt máy thì dữ liệu trong Rom
không mất đi
- RAM: Bộ nhớ tạm thời hay bộ nhớ
truy nhập ngẫu nhiên, là bộ phận có thể
đọc/ghi dữ liệu trong khi máy làm việc
Khi mất điện dữ liệu trong RAM cũng
sẽ mất
5 Bộ nhớ ngoài
Dùng để lưu trữ lâu dài dữ liệu và hỗ trợ
cho bộ nhớ trong
Dữ liệu ở bộ nhớ ngoài có thể tồn tại
ngay cả khi tắt máy
Bộ nhớ ngoài của máy tính thường là
đĩa cứng, đĩa mềm, đĩa CD, thiết bị nhớ
flash
6 Thiết bị vào
HĐ3 Tìm hiểu về bộ nhớ trong
GV: Đưa ra khái niệm và giải thích HS: Chú ý lắng nghe và ghi bài
GV: Giới thiệu các thành phần của bộ nhớ trong Lấy ví dụ minh họa cho các thiết bị
HS: Chú ý lắng nghe và ghi bài
GV: Lấy một vài ví dụ về việc RAM
sẽ mất đi dữ liệu sau khi tắt máy
HĐ4 Tìm hiểu về bộ nhớ ngoài
GV: Giới thiệu chức năng của bộ nhớ ngoài
HS: Lắng nghe và ghi bài
HĐ5 Tìm hiểu về thiết bị vào
Trang 55 phút
5 phút
5 phút
Thiết bị vào dùng để đưa thông tin vào máy tính
Thiết bị vào gồm nhiều loại:
+ Bàn phím được chia thành nhóm phím
kí tự và nhóm phím chức năng
+ Chuột là một thiết bị rất tiện lợi trong khi làm việc với máy tính
+ Máy quét: là thiết bị cho phép đưa văn bản và hình ảnh vào máy tính
+ Webcam là một camera kĩ thuật số
7 Thiết bị ra
Thiết bị ra dùng để đưa dữ liệu ra từ máy tính
+ Màn hình: có cấu tạo tương tự như màn hình ti vi
+ Máy in: dùng để in thông tin ra giấy
+ Máy chiếu: là thiết bị dùng để hiện thị nội dung màn hình máy tính lên mành ảnh rộng
+ Loa và tai nghe: là các thiết bị đưa dữ liệu âm thanh ra môi trường ngoài
+ Môđem: là thiết bị dùng để truyền thông giữa các hệ thống máy tính thông qua đường truyền
GV: Giải thích thế nào là thiết bị vào Yêu cầu HS nêu ví dụ
HS: Suy ngĩ và trả lời
GV: Tổng hợp và giải thích
HĐ6 Tìm hiểu thiết bị ra
GV: Giải thích và yêu cầu HS nêu ví dụ
HS: Suy nghĩ và trả lời
GV: Tổng hợp và giải thích
HĐ7 Tổng kết và đánh giá
- Cấu tạo các bộ phận của MTĐT
- Chức năng của các bộ phận MTĐT Đọc trước phần 8 của bài 3
Tiết: 07
Trang 6§3 GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH (TT)
Ngày soạn: tháng năm 2010 Ngày dạy: tháng năm 2010
I Mục tiêu
Học sinh hiểu được các khái niệm về hệ thống tin học, cấu trúc chung của máy tính, sơ lược hoạt động của máy tính
Biết các thiết bị thông dụng
Có ý thức muốn sử dụng tốt máy tính thì cần hiểu biết về nó, rèn luyện tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác
II Chuẩn bị
Một số mô hình vật thật: máy tính, chuột, bàn phím,
III Phương pháp
Giới thiệu, trực quan, thảo luận
IV Các bước lên lớp
10 phút
8 phút
Kiểm tra bài cũ
- Bộ phận quan trọng nhất của MTĐT là gì? Nêu cấu tạo và chức năng của nó?
- Những điểm giống nhau và khác nhau giữa RAM và bộ nhớ ngoài?
- Nêu một số thiết bị vào/ra mà em biết
Bài mới
8 Hoạt động của máy tính
Máy tính hoạt động dựa trên các nguyên
lý sau:
* Nguyên lý điều khiển bằng chương trình.
- Máy tính hoạt động theo chương trình
- Chương trình là một dãy các lệnh
Thông tin mỗi lệnh gồm:
+ Địa chỉ của lệnh trong bộ nhớ
HĐ1 Kiểm tra bài cũ
GV: Nêu câu hỏi và gọi trả lời HS: Trả lời câu hỏi
GV: Nhận xét, đánh giá
HĐ2 Tìm hiểu hoạt động của máy tính Nguyên lý Phôn Nôi - man
GV: Trình bày nguyên lý và lấy ví dụ minh họa
Các bước copy một tập tin
B1: Mở thư mục cần copy tập tin B2: Copy tập tin
B3: Mở thư mục cần lưu trữ tập tin
Trang 77 phút
8 phút
7 phút
+ Mã của các thao tác
+ Địa chỉ của các ô nhớ có liên quan
* Nguyên lý lưu trữ chương trình
Lệnh được đưa vào máy tính dưới dạng
mã nhị phân để lưu trữ, xử lý như
những dữ liệu khác
* Nguyên lý truy cập theo địa chỉ
Việc truy cập dữ liệu trong máy tính
được thực hiện thông qua địa chỉ nơi
lưu trữ dữ liệu đó
Máy tính xử lý đồng thời một dãy bít,
chứ không phải từng bít Dãy bit như
vậy gọi là từ máy Độ dài từ máy có thể
là 8, 16, 32 hay 64 bit phụ thuộc kiến
trúc từng máy
Các bộ phận máy tính được nối với
nhau bởi các dây dẫn được gọi là các
tuyến bus
Thông thường số đường dẫn dữ liệu
trong tuyến bằng độ dài từ máy
* Nguyên lý Phôn Nôi - man
Mã hóa nhị phân, điều khiển bằng
B4: Paste tập tin
GV: Trình bày nguyên lý và giải thích Đưa ra các ví dụ minh họa cho
HS dễ hiểu
GV: Trình bày và giải thích nguyên lý
GV: Giải thích và lấy ví dụ minh họa
GV: Giải thích và lấy ví dụ minh họa
GV: Yêu cầu học sinh nhắc lại nguyên lí mã hóa nhị phân
HS:Thông tin có nhiều dạng khác nhau như số, văn bản, hình ảnh, âm thanh Khi đưa vào máy tính, chúng đều được biến đổi thành dạng chung -dãy bit Dãy bit đó là mã nhị phân của thông tin mà nó biểu diễn
GV: Trình bày nguyên lý Phôn Nôi
Trang 8-5 phút
chương trình, lưu trữ chương trình và truy cập theo địa chỉ tạo thành một nguyên lí chung gọi là nguyên lí Phôn Nôi - man
man
GV: Giới thiệu sơ lược về J Von Neumann
HĐ3 Tổng kết và đánh giá
- Nêu lại các nguyên lý và tổng kết
bằng nguyên lý Phôn Nôi - man
- Đọc trước bài TH2
Tiết: 08
Trang 9THỰC HÀNH 02 LÀM QUEN VỚI MÁY TÍNH
Ngày soạn: tháng năm 2010 Ngày dạy: tháng năm 2010
I Mục tiêu
Quan sát và nhận biết được các bộ phận chính của máy tính và một số thiết bị khác như máy in, bàn phím, chuột, đĩa, ổ đĩa, cổng USB,
Làm quen và tập một số thao tác sử dụng bàn phím, chuột
Nhận thức được máy tính được thiết kế rất thân thiện với con người;
II Chuẩn bị
Nghiên cứu bài thực hành 2 trang 27 SGK
Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài thực hành
III Nội dung thực hành
HĐ1 Hướng dẫn (15 phút)
GV trình bày nội dung thực hành và làm mẫu
1 Làm quen với máy tính
Tại phòng máy GV Giới thiệu và hướng dẫn HS nhận biết:
Các bộ phận của máy tính
Cách bật/tắt một số thiết bị: máy tính, màn hình, máy in,
Cách khởi động máy
2 Sử dụng bàn phím
Phân biệt nhóm phím
Phân biệt gõ một phím và tổ hợp phím
Gõ một dòng kí tự tùy chọn
3 Sử dụng chuột
Di chuyển chuột
Nháy chuột
Nháy đúp chuột
Kéo thả chuột
HĐ 2 Tổ chức thực hành <25 phút>
GV: Đồng thời hướng dẫn và cho HS thực hành trên máy tính
Trang 10HS: Làm theo sự hướng dẫn của giáo viên.
GV: Theo dõi, kiểm tra kết quả HS thực hành
HĐ3 Tổng kết và đánh giá
GV nhận xét giờ thực hành
Nhận xét giờ thực hành và sự chuẩn bị của HS
Nhận xét thái độ học tập của HS
Nhận xét kỹ năng của HS
IV Bài tập về nhà
Xem lại và chuẩn bị tiếp bài thực hành
Tiết: 09
Trang 11THỰC HÀNH 02 (tt) LÀM QUEN VỚI MÁY TÍNH
Ngày soạn: tháng năm 2010 Ngày dạy: tháng năm 2010
I Mục tiêu
Quan sát và nhận biết được các bộ phận chính của máy tính và một số thiết bị khác như máy in, bàn phím, chuột, đĩa, ổ đĩa, cổng USB,
Làm quen và tập một số thao tác sử dụng bàn phím, chuột
Nhận thức được máy tính được thiết kế rất thân thiện với con người;
II Chuẩn bị
Nghiên cứu bài thực hành 2 trang 27 SGK
Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài thực hành
III Nội dung thực hành
HĐ1 Hướng dẫn (15 phút)
GV trình bày nội dung thực hành và làm mẫu
4 Làm quen với máy tính
Tại phòng máy GV Giới thiệu và hướng dẫn HS nhận biết:
Các bộ phận của máy tính
Cách bật/tắt một số thiết bị: máy tính, màn hình, máy in,
Cách khởi động máy
5 Sử dụng bàn phím
Phân biệt nhóm phím
Phân biệt gõ một phím và tổ hợp phím
Gõ một dòng kí tự tùy chọn
6 Sử dụng chuột
Di chuyển chuột
Nháy chuột
Nháy đúp chuột
Kéo thả chuột
HĐ 2 Tổ chức thực hành <25 phút>
GV: Đồng thời hướng dẫn và cho HS thực hành trên máy tính
Trang 12HS: Làm theo sự hướng dẫn của giáo viên.
GV: Theo dõi, kiểm tra kết quả HS thực hành
HĐ3 Tổng kết và đánh giá
GV nhận xét giờ thực hành
Nhận xét giờ thực hành và sự chuẩn bị của HS
Nhận xét thái độ học tập của HS
Nhận xét kỹ năng của HS
IV Bài tập về nhà
Chuẩn bị bài mới bài toán và thuật toán
Tiết: 10
Trang 13§4 BÀI TOÁN VÀ THUẬT TOÁN
Ngày soạn: tháng năm 2010 Ngày dạy: tháng năm 2010
I Mục tiêu
Hiểu đúng khái niệm bài toán trong tin học
II Chuẩn bị
SGK và một số tài liệu liên quan
III Phương pháp
Giới thiệu, vấn đáp, thảo luận
IV Các bước lên lớp
10 phút
30 phút
Kiểm tra bài cũ
- Phân biệt Rom và Ram?
- Trình bày nguyên lý Phôn Nôi - man?
Bài mới
1 Khái niệm bài toán
Bài toán là yêu cầu đặt ra với những dữ
liệu cho trước
HĐ1: Kiểm tra bài cũ
GV: Nêu câu hỏi và gọi trả lời HS: Trả lời câu hỏi
GV: Nhận xét, đánh giá
HĐ2: Tìm hiểu khái niệm bài toán
GV: Em có thể nêu những bài toán
mà em biết và đã từng được học trước đây
HS: Suy nghĩ và trả lời
GV: Tổng hợp đồng thời đưa ra một
ví dụ và phân tích để học sinh hiểu
(ví dụ: Minh năm nay 2 tuổi, chị Minh hơn Minh 3 tuổi Hỏi chị của Minh năm nay bao nhiêu tuổi?)
Vậy bài toán là gì?
HS: Suy nghĩ và trả lời
GV: tương tự như vậy, đối với máy tính thì như thế nào? Lấy ví dụ một bài toán đơn giản trên máy tính (Khi
Trang 145 phút
Bài toán là một việc nào đó ta muốn máy tính thực hiện
Để giải được một bài toán chúng ta cần phải có giả thiết và kết luận
Giả thiết là những gì mà bài toán cho ta
Kết luận là những gì mà ta phải làm dựa trên giả thiết
Khi sử dụng máy tính giải bài toán, ta cần quan tâm 2 yếu tố: đưa vào máy thông tin gì (input) và cần lấy ra thông tin gì? (output)
Kết luận: bài toán được cấu tạo bởi 2 yếu tố:
Input: các thông tin đã có Output: các thông tin cần tìm
chúng ta lên web của trường để xem điểm, nhập tên và lớp thì cho ra kết quả) Vậy bài toán trong máy tính là gì?
HS: Nghiên cứu ví dụ, đọc SGK và trả lời
GV: Vậy để giải một bài toán thì chúng ta làm như thế nào?
HS: Nghiên cứu và trả lời GV: Nhận xét và trả lời Lấy ví dụ minh họa cho câu trả lời GV lấy thêm ví dụ và cho HS thực hành
GV: dẫn dắt cho HS hiểu rằng trong máy tính làm việc cũng cần có giả thiết và kết luận Đó chính là input và output
Lấy một số ví dụ minh họa
HĐ2: Tổng kết đánh giá
- Bài toán là gì? Bài toán được cấu
tạo bởi những yếu tố nào?
- Làm bài tập 1, 2 SGK Và 1.32 SBT
Tiết: 11
Trang 15§4 BÀI TOÁN VÀ THUẬT TOÁN (tt)
Ngày soạn: tháng năm 2010 Ngày dạy: tháng năm 2010
I Mục tiêu
Biết khái niệm bài toán và thuật toán, các tính chất cơ bản của thuật toán
II Chuẩn bị
SGK và một số tài liệu liên quan
III Phương pháp
Giới thiệu, vấn đáp, thảo luận
IV Các bước lên lớp
5 phút
10 phút
Kiểm tra bài cũ
Bài toán là gì? Những yếu tố nào cấu
thành một bài toán?
2 Khái niệm thuật toán
a Khái niệm
Thuật toán là một dãy hữu hạn các thao
tác được sắp xếp theo một trật tự xác
định sao cho sau khi thực hiện dãy thao
tác ấy, từ Input của bài toán ta nhận
được Output cần tìm
b Các cách biểu diễn thuật toán
Ví dụ: Bài toán kiểm tra tính nguyên tố
HĐ1: Kiểm tra bài cũ
GV: Nêu câu hỏi và gọi trả lời HS: Trả lời câu hỏi
GV: Nhận xét, đánh giá
HĐ2 Tìm hiểu khái niệm thuật toán
GV: Đặt vấn đề: Máy tính là một thiết
bị giúp con người xử lý thông tin Khi
sử dụng máy tính để làm việc ta cần quan tâm 2 thành phần: input và output Muốn máy tính cho ra output thì chúng ta cần phải chỉ ra cho máy dãy các thao tác cần thực hiện Như vậy dãy các thao tác để thực hiện này
ta gọi là thuật toán
Lấy ví dụ minh họa cho khái niệm thuật toán (Bật máy tính để đánh văn bản)
HS: Lắng nghe và ghi chép GV: Lấy ví dụ thực hiện một bài toán trên máy tính Yêu cầu học sinh xác