Soạn:20/1/2011 Giảng: Tiết 47: ÔN TẬP CHƯƠNG III A. MỤC TIÊU: - Kiến thức: Củng cố các kiến thức đã học trong chương, đặc biệt chú ý: + Khái niệm nghịêm và tập nghiệm của phương trình và hệ phương trình bậc nhất hai ẩn cùng với minh hoạ hình học của chúng. + Các phương pháp giải hệ phương trình bậc nhất hai ẩn: Phương pháp thế và phương pháp cộng đại số. - Kĩ năng : Củng cố và nâng cao kỹ năng giải phương trình và hệ phương trình bậc nhất 2 ẩn. - Thái độ : Rèn tính cẩn thận, rõ ràng. B. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS: - Giáo viên : Bảng phụ ghi câu hỏi và bài tập. - Học sinh : Làm các câu hỏi ôn tập tr.25 SGK và ôn tập các kiến thức cần nhớ tr. 26. C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1. Tổ chức: 9A 9B . 9C . 2. Kiểm tra: Trong quá trình kiểm tra 3. Bài mới : - GV: Thế nào là phương trình bậc nhất hai ẩn ? Cho ví dụ . - Phương trình bậc nhất hai ẩn có bao nhiêu nghiệm ? - GV nhấn mạnh: Mỗi nghiệm của phương trình là 1 cặp số (x; y) thoả mãn phương trình. Trong mặt phẳng toạ độ, tập nghiệm của nó được biểu diễn bởi đường thẳng ax + by = c. 1.ÔN TẬP VỀ PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT HAI ẨN : - HS: Phương trình bậc nhất hai ẩn là hệ thức có dạng: ax + by = c (a,b,c là các số đã biết a ≠ 0 hoặc b ≠ 0). - Lấy VD. - Có vô số nghiệm. - GV cho hệ phương trình: ( ) ' ' '( ') ax by c d a x b y c d + =   + =  Cho biết hệ phương trình bậc nhất hai ẩn có thể có bao nhiêu nghiệm ? 2.ÔN TẬP HỆ PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT HAI ẨN : - HS: Một hệ pt bậc nhất có thể có: + Một nghiệm duy nhất nếu d cắt d'. + Vô nghiệm nếu (d) // (d'). + Vô số nghiệm nếu (d) ≡ (d'). - Yêu cầu HS làm câu hỏi 1, 2 SGK (GV đưa đầu bài lên bảng phụ). ''' c c b b a a ≠= thì chứng tỏ hệ vô nghiệm. Nếu '' b b a a ≠ chứng tỏ hệ phương trình có nghiệm duy nhất. - Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm bài tập 40 <27 SGK> theo các bước: + Dựa vào các hệ số của hệ phương trình, nhận xét số nghiệm của hệ. + Giải hệ phương trình bằng phương pháp thế hoặc phương pháp cộng. + Minh hoạ kết quả tìm được bằng đồ thị. Mỗi nhóm làm 1 câu. - HS làm câu hỏi 1: Sai, phải nói: Hệ phương trình có 1 nghiệm là (x; y) = (2; 1). Câu 2: ax + by = c ⇔ by = -ax + c ⇔ y = b c x b a +− (d) Tương tự: y = ' ' ' ' b c x b a +− (d'). *Nếu: ''' c c b b a a == thì: ' ' b a b a −=− và ' ' b c b c = nên (d) trùng (d'). Vậy hệ phương trình có vô số nghiệm. * Nếu ''' c c b b a a ≠= thì: ' ' b a b a −=− và ' ' b c b c ≠ nên (d) // (d'). Vậy hệ phương trình vô nghiệm. *Nếu: '' b b a a ≠ thì ' ' b a b a −≠− nên (d) cắt (d'). Vậy hệ có nghiệm duy nhất. Bài tập 40 <27 SGK> - HS hoạt động theo nhóm. a) (I)      =+ =+ 1 5 2 252 yx yx Nhận xét: Có: 1 2 1 5 5 2 2 ≠= ( ''' c c b b a a ≠= ). ⇒ Hệ phương trình vô nghiệm. Giải: (I) ⇔ 2 5 2 2 5 5 x y x y + =   + =  ⇔ 2 2 5 5 2 1 5 y x y x  = − +     = − +   ⇔ 0x + 0y = - 3 ⇒ pt vô nghiệm ⇒ hệ phương trình vô nghiệm. Minh hoạ: - Tương tự các nhóm lên trình bày phần b, c. y=- 2 5 x+1 y=- 2 5 x+ 2 5 2,5 y x 1 1 2 5 o LUYỆN TẬP Bài 51 (a, c) <11 SBT>. Giải hệ các phương trình: a)    −=− −=+ 1223 54 yx yx - Yêu cầu giải bằng hai cách. c)    −−=+ −=++ 11)(3)(2 )(29)(3 yxyx yxyx Bài 41 (a)/SGK-tr27    =+− =+− 15)31( 1)31(5 y yx Bài 51: a)    −=− −=+ 1223 54 yx yx ⇔    −=−−− −−= 12)54(23 54 xx xy ⇔    −=++ −−= 121083 54 xx xy ⇔    = −= ⇔    −−−= −= 3 2 5)2(4 2 y x y x c) ⇔    −=+−+ −=+−+ 113322 92233 yxyx yxyx ⇔    −=+− −=+ 115 95 yx yx ⇔    −−−= −= ⇔    −=+ −= )2(59 2 95 2010 x y yx y ⇔    −= = 2 1 y x Bài 41 (a): Nhân hai vế pt(1) với (1 - 3 ) và 2 vế pt (2) với 5 có:    =+− −=−−− 555).31.( 31)31()31.(5. yx yx ⇔    =+− −=+− 55)31(5. 312)31(5 yx yx Trừ từng vế 2 pt được: 3y = 5 + 3 - 1. y = 3 135 −+ ; x = 3 135 ++ . 4.HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Làm bài tập 51 (b, d) <52 SBT> ; Bài 43, 44, 46 <27 SGK>. - Tiết sau ôn tập tiếp. _________________________________________ Soạn:20/1/2011 Giảng: Tiết 45: ÔN TẬP CHƯƠNG III A. MỤC TIÊU: - Kiến thức: Củng cố các kiến thức đã học trong chương trọng tâm là giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình. - Kĩ năng : Nâng cao kĩ năng phân tích bài toán, trình bày bài toán qua các bước (3 bước). - Thái độ : Rèn tính cẩn thận, rõ ràng. B. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS: - Giáo viên : Bảng phụ , thước thẳng, máy tính bỏ túi. - Học sinh : Ôn tập, thước kẻ, máy tính bỏ túi. C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1. Tổ chức: 9A 9B . 9C . 2. Kiểm tra: - GV: HS1: Nêu các bước giải toán bằng cách lập hệ phương trình. Làm bài tập 43 <27 SGK>. - GV đưa sơ đồ vẽ sẵn. TH1: HS1: Gọi vận tốc người đi nhanh là x (km/h). Vận tốc người đi chậm là y (km/h). Đ/k: x > y > 0. Nếu hai người cùng khởi hành đến khi gặp nhau, quãng đường người đi nhanh đi được 2 km, người đi chậm đi được 1,6 km ta có phương trình: yx 6,12 = . Nếu người đi chậm khởi hành trước 6 phút (= 10 1 h) thì mỗi người đi được 1,8 km, ta có phương trình: yx 8,1 10 18,1 =+ Ta có hệ phương trình:        =+ = yx yx 8,1 10 18,1 6,12 - HS2: Giải hệ pt. HS2: Giải hệ phương trình được: x = 4,5. y = 3,6 (TMĐK). Trả lời: Vận tốc của người đi nhanh là 4,5 km/h. Vận tốc của người đi chậm là 3,6 km/h. 3. Bài mới: Bài 46 <27/ SGK>. - GV đưa đầu bài lên bảng phụ. - Hướng dẫn HS phân tích bảng. + Chọn ẩn, điền dần vào bảng. Năm nay đơn vị thứ nhất vượt mức 15%, vậy đơn vị thứ nhất đạt bao nhiêu phần trăm so với năm ngoái ? Tương tự với đơn vị thứ hai. + Trình bày miệng bài toán. - Yêu cầu 1 HS lên bảng giải hệ phương trình. Bài 44 <27 /SGK>. - Hãy chọn ẩn số ? - Phương trình 2 biểu diễn mối quan hệ Bài 46: Năm ngoái Năm nay Đơn vị 1 x (tấn) 115%x (tấn) Đơn vị 2 y (tấn) 112%y (tấn) Hai đơn vị 720 (tấn) 819 (tấn). ĐK: x > 0 ; y > 0. Ta có hệ phương trình:      =+ =+ 819 100 112 100 115 720 yx yx Giải hệ phương trình được: 420 300 x y =   =  (TMĐK). Trả lời: Năm ngoái đơn vị thứ nhất thu được 420 tấn thóc, đơn vị thứ hai thu được 300 tấn thóc. Năm nay đơn vị thứ nhất thu được: 420. 100 115 = 483 (tấn thóc). Đơn vị thứ hai thu được: 100 112 . 300 = 336 (tấn thóc). Bài 44: Gọi khối lượng đồng trong hợp kim là x (g) và khối lượng kẽm trong hợp kim là y (g). đ/k : x > 0 ; y > 0. Vì khối lượng của vật là 124 g nên ta có phương trình: x + y = 124. về thể tích. Biết 89 g đồng có thể tích là 10 cm 3 . Vậy x g đồng có thể tích bao nhiêu cm 3 ? Tương tự y (g) kẽm có thể tích bao nhiêu cm 3 ? → pt (2). - GV lưu ý HS khi giải toán bằng cách lập phương trình: + Chọn ẩn số cần có đơn vị cho ẩn (nếu có) và tìm điều kiện thích hợp cho ẩn. + Khi biểu diễn các đại lượng chưa biết cần kèm theo đơn vị (nếu có). + Khi lập và giải pt không ghi đơn vị. + Khi trả lời phải kèm theo đơn vị. x g đồng có thể tích là: x. 89 10 (cm 3 ). y (g) kẽm có thể tích là: 7 1 . y (cm 3 ). Thể tích của vật là 15 cm 3 , nên ta có pt: x. 89 10 + 7 1 y = 15 Ta có hệ phương trình:      =+ =+ 15 7 1 89 10 124 yx yx Giải hệ phương trình được: 89 35 x y =   =  (TMĐK). Vậy trong hợp kim có 89 (g) đồng và 35g kẽm. 4.HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ : - Ôn tập lí thuyết và các dạng bài tập của chương. - Làm bài tập: 54, 55, 56, 57 <12 SBT>. - Tiết sau kiểm tra 1 tiết. . 3y = 5 + 3 - 1. y = 3 135 −+ ; x = 3 135 ++ . 4.HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Làm bài tập 51 (b, d) <52 SBT> ; Bài 43, 44, 46 <27 SGK>. - Tiết sau ôn. miệng bài toán. - Yêu cầu 1 HS lên bảng giải hệ phương trình. Bài 44 <27 /SGK>. - Hãy chọn ẩn số ? - Phương trình 2 biểu diễn mối quan hệ Bài 46: