Bài giảng Hoán dụ -TV 6

Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.. Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LÂM HÀ

KIỂM TRA BÀI CŨ:

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Ẩn dụ là gì? Hãy nêu tác dụng của ẩn dụ ? Cho ví dụ

minh hoạ ?

Ẩn dụ là gì? Hãy nêu tác dụng của ẩn dụ ? Cho ví dụ

minh hoạ ?

Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác

có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn

đạt.

Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng

này bằng tên sự vật, hiện tượng khác

có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn

đạt.

KIỂM TRA BÀI CŨ:

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Có bao nhiêu kiểu ẩn dụ ? Hãy

trình bày các kiểu ẩn dụ đó.

Có bao nhiêu kiểu ẩn dụ ? Hãy

trình bày các kiểu ẩn dụ đó.

Có bốn kiểu ẩn dụ thường gặp là :

- Ẩn dụ hình thức;

- Ẩn dụ cách thức;

- Ẩn dụ phẩm chất;

- Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

Có bốn kiểu ẩn dụ thường gặp là :

- Ẩn dụ hình thức;

- Ẩn dụ cách thức;

- Ẩn dụ phẩm chất;

- Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

Tiết 101 TIẾNG VIỆT

I Hoán dụ là gì ?

1/Ví dụ

1

- Áo nâu – Nông dân

-

- Áo xanhÁo xanh – Công nhân

-

- Nông thônNông thôn – Những người sống ở quê

-

- Thị thànhThị thành - Những người sống ở thành phố

Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên

Ti ết 101 : HOÁN DỤ

Các từ : áo nâu , áo xanh , nông thôn, thị thành dùng để

chỉ ai

Các từ : áo nâu , áo xanh , nông thôn, thị thành dùng để

chỉ ai

Chúng có quan hệ như thế nào với sự vật được nói đến

Chúng có quan hệ như thế nào với sự vật được nói đến

=>Quan hệ gần gũi

• Tác dụng:

• Làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt

Ti ết 101 : HOÁN DỤ

=> Hoán dụ

Hãy nêu tác dụng của cách diễn đạt

này

Hãy nêu tác dụng của cách diễn đạt

này

Vậy thế nào hoán

dụ ?

Vậy thế nào hoán

dụ ?

2 Ghi nhớ

Hoán dụ là gọi tên sự vật hiện tượng ,khái niệm bằng tên của sự vật , hiện tượng ,khái niệm khác

Có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt

II.Các kiểu hoán dụ :

a

Một Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sứ người sỏi đá cũng thành cơm )

Các từ in màu ở

3 ví dụ a,b,c chỉ

gì ?

Các từ in màu ở

3 ví dụ a,b,c chỉ

gì ?

Ti ết 101 : HOÁN DỤ

1 Ví dụ

b

Ngày Huế đổ máu Chú Hà Nội về Tình cờ chú cháu Gặp nhau Hàng Bè

(Tố Hữu)

Ngày Ngày Huế đổ máuHuế đổ máu

Chú Hà Nội về Tình cờ chú cháu Gặp nhau Hàng Bè

(Tố Hữu)

c

Bàn tay - Người lao động Bàn tay - Người lao động

- Một : số lượng ít

- Ba : số lượng nhiều.

- Một : số lượng ít

- Ba : số lượng nhiều.

- Huế - Người dân ở Huế

- Huế - Người dân ở Huế

- Đổ máu - Chiến tranh

-

- Đổ máu - Chiến tranhĐổ máu - Chiến tranh

Bàn tay - Người lao động

->Bộ phận – Toàn thể

a

Em thấy giữa sự vật được biểu thị trong 3ví dụ a,b,c,và hiện tương mà nó biểu thị

có quan hệ gì ?

Em thấy giữa sự vật được biểu thị trong 3ví dụ a,b,c,và hiện tương mà nó biểu thị

có quan hệ gì ?

Tiết 101 : HOÁN DỤ

II.Các kiểu hoán dụ :

II.Các kiểu hoán dụ :

1 Ví dụ

b

c

- Một : số lượng ít

- Ba : số lượng nhiều.

->Cái cụ thể - cái trừu tượng

-

- M M ột : số lượng ít

-

- Ba Ba : số lượng nhiều.

->Cái cụ thể - cái trừu tượng

- Huế - Người dân ở Huế ->Vật chứa đựng - Vật bị chứa

- Đổ máu - Chiến tranh ->Dấu hiệu - Sự vật

- Huế - Người dân ở Huế ->Vật chứa đựng - Vật bị chứa

-

- Đổ máuĐổ máu - Chiến tranh

->Dấu hiệu - Sự vật

Ti ết 101 : HOÁN DỤ

2 Ghi nhớ

2 Ghi nhớ

Từ những ví dụ

đã phân tích ở bài phần I và phần

II có mấy kiểu hoán dụ ?

Từ những ví dụ

đã phân tích ở bài phần I và phần

II có mấy kiểu hoán dụ ?

Lấy bộ phận để gọi toàn thể

Lấy bộ phận để gọi toàn thể

Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng

Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng

Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

Bài tập thảo luận Hoán dụ có gì giống và có gì khác ẩn dụ?

Cho ví dụ minh họa

Ti ết 101 : HOÁN DỤ

Giống nhau Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng

tên sự vật, hiện tượng khác

Khác nhau Dựa vào quan hệ

tương đồng.

Dựa vào quan hệ gần gũi.

BÀI 1

Chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ, câu văn sau và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì?

a

a

b

b

c

c

d

d

-Làng xóm – Người nông dân -> Vật chứa - vật bị chứa Vật chứa - vật bị chứa

-Làng xóm – Người nông dân ->

-> Vật chứa - vật bị chứa Vật chứa - vật bị chứa

- Mười năm : Thời gian trước mắt : Thời gian trước mắt

- Trăm năm : Thời gian lâu dài ->Cái cụ thể- Cái trừu tượng.

- Mười năm : Thời gian trước mắt

-

- Trăm năm Trăm năm : Thời gian lâu dài

->Cái cụ thể- Cái trừu tượng.

- Áo chàm- Đồng bào Việt Bắc

->Dấu hiệu - Sự vật

- Áo chàm- Đồng bào Việt Bắc

->->Dấu hiệu - Sự vật.Dấu hiệu - Sự vật

- Trái Đất – Đông đảo những người sống trên trái đất

->Vật chứa đựng- Vật bị chứa đựng

- Trái Đất – Đông đảo những người sống trên trái đất

->Vật chứa đựng- Vật bị chứa đựng

Ti ết 101 : HOÁN DỤ

Bài tập củng cố

1.Dòng nào sau đây không nêu đúng tên gọi của những kiểu hoán dụ thường gặp?

A Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.

B Lấy bộ phận để gọi toàn thể.

C Chuyển đổi tên gọi của vật trên quan hệ tương đồng.

D Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng.

E Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật

2 Trong những trường hợp sau trường hợp nào không dùng phép hoán dụ?

A Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác.

B Miền Nam đi trước về sau.

C Gửi miền Bắc lòng miền Nam chung thuỷ.

D Hình ảnh miền Nam luôn ở trong trái tim tôi.

A

A

C

C