- Nếu không phát huy những đức tính tốt đẹp của người xưa thì người phụ nữ Việt Nam ngày nay không thể hoàn thành được những nhiệm vụ vinh quang và nặng nề đó.b. Hút thuốc lá vừa co[r]
Trang 1TIẾT 122: CHỮA LỖI DIỄN ĐẠT
Trang 2và nhiều đồ dùng học tập khác. (giấy, bút, sách, vở…)
* Sai: A và B không cùng nội dung, B không phải là từ ngữ có nghĩa rộng hơn từ
ngữ A
* Cách chữa:
- Chúng em đã giúp các bạn học sinh những vùng bị bão lụt quần áo, giày dép và
nhiều đồ dùng sinh hoạt khác
- Chúng em đã giúp các bạn học sinh những vùng bị bão lụt giấy bút, sách, vở và
nhiều đồ dùng học tập khác
=> Khi viết câu có kiểu kết hợp “A và B khác” thì A và B phải cùng loại, trong đó B là từ ngữ có nghĩa rộng, A là từ ngữ có nghĩa hẹp.
A
B
(đồ dùng sinh hoạt)
Trang 3b Trong thanh niên nói chung và trong bóng đá nói riêng, niềm say mê là nhân
tố quan trọng dẫn đến thành công.
* Cách chữa:
- Trong thanh niên nói chung và trong sinh viên nói riêng, niềm say mê là nhân tố quan trọng dẫn đến thành công
- Trong thể thao nói chung và trong bóng đá nói riêng, niềm say mê là nhân tố quan trọng dẫn đến thành công
* Sai: vì A, B không cùng nội dung, A không phải là từ ngữ có nghĩa rộng hơn từ ngữ B.
=> Khi viết câu có kiểu kết hợp “A nói chung và B nói riêng” thì A phải là từ ngữ có nghĩa rộng hơn từ ngữ B
sai và các cách chữa
Trang 4c Lão Hạc, Bước đường cùng và Ngô Tất Tố đã giúp chúng ta hiểu sâu sắc thân phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám 1945.
Trang 5c Lão Hạc, Bước đường cùng và Ngô Tất Tố đã giúp chúng ta hiểu sâu sắc thân phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám 1945.
* Cách chữa:
- “Lão Hạc”, “Bước đường cùng” và “Tắt đèn” đã giúp chúng ta hiểu sâu sắc thân
phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám 1945
- Nam Cao, Nguyễn Công Hoan và Ngô Tất Tố đã giúp chúng ta hiểu sâu sắc thân
phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám 1945
=> Khi viết câu có kiểu kết hợp “A, B và C” (các yếu tố có quan hệ đẳng lập) thì A, B, C phải là những từ ngữ thuộc cùng 1 trường từ vựng, biểu thị những khái niệm thuộc cùng một phạm trù.
sai và các cách chữa
* Sai: C không cùng trường từ vựng với A và B.
A(Tên tác phẩm) B (Tên tác giả)C
Trang 6d Em muốn trở thành một người trí thức hay một bác sĩ.
* Cách chữa:
- Em muốn trở thành một người trí thức hay một nông dân
- Em muốn trở thành một người giáo viên hay một bác sĩ
* Sai: Trong quan hệ lựa chọn A hay B: hai vế không bình đẳng về nghĩa mà A lại
bao hàm B
=> Trong câu hỏi lựa chọn “A hay B” thì A và B phải bình đẳng về nghĩa,
không bao giờ là những từ ngữ có quan hệ nghĩa rộng - hẹp với nhau (nghĩa
là A không bao hàm B và B cũng không bao hàm A)
(giai cấp)A (nghề nghiệp)B
Trang 7e Bài thơ không chỉ hay về nghệ thuật mà còn sắc sảo về ngôn từ.
* Sai: A bao hàm B (vì trong giá trị nghệ thuật của một tác phẩm văn học đã có giá trị ngôn từ)
*Cách chữa:
- Bài thơ không chỉ hay về nghệ thuật mà còn sắc sảo về nội dung
- Bài thơ không chỉ hay về bố cục mà còn sắc sảo về ngôn từ
- Bài thơ không chỉ hay về nghệ thuật nói chung mà còn sắc sảo về ngôn từ nói riêng
=> Khi viết câu có kiểu kết hợp “không chỉ A mà còn B” thì A và B không bao giờ là từ ngữ có quan hệ nghĩa rộng - hẹp với nhau (giống d).
sai và các cách chữa
Trang 8g Trên sân ga chỉ còn lại hai người Một người thì cao gầy, còn một người thì mặc áo ca rô.
* Sai: A và B không cùng trường từ vựng, không đối lập nhau
* Cách chữa:
- Trên sân ga chỉ còn lại hai người Một người thì cao gầy, còn một người thì lùn mập
- Trên sân ga chỉ còn lại hai người Một người thì mặc áo trắng, còn một người thì mặc
áo ca rô
=> Khi miêu tả các dấu hiệu đặc trưng , phải được biểu thị bằng các từ ngữ
thuộc cùng một trường từ vựng, đối lập nhau trong phạm vi một phạm trù.
(hình dáng) (trang phục)
A B
Trang 9h Chị Dậu rất cần cù và chịu khó nên chị rất mực yêu thương chồng con.
* Sai: vì Avà B không phải là mối quan hệ nhân – quả.
- Chị Dậu cần cù, chịu khó và rất mực yêu thương chồng con
sai và các cách chữa
* Cách chữa:
Trang 10i Nếu không phát huy những đức tính tốt đẹp của người xưa thì người phụ
nữ Việt Nam ngày nay không thể có được những nhiệm vụ vinh quang và
nặng nề đó
* Sai: Hai vế không thể nối với nhau bằng “nếu…thì”
- Nếu không phát huy những đức tính tốt đẹp của người xưa thì người phụ nữ Việt Nam ngày nay không thể hoàn thành được những nhiệm vụ vinh quang và nặng nề đó
* Cách chữa:
Trang 11k Hút thuốc lá vừa có hại cho sức khỏe, vừa làm giảm tuổi thọ của con người.
* Sai: Cặp phụ̣ từ “vừa…vừa” không kết hợp A và B cùng một phạm trù
* Cách chữa: Hút thuốc lá vừa có hại cho sức khoẻ, vừa tốn kém về tiền bạc
sai và các cách chữa
Trang 12- Khi viết câu có kiểu kết hợp “A và B khác” thì A và B phải cùng loại, trong đó B là
từ ngữ có nghĩa rộng, A là từ ngữ có nghĩa hẹp.
- Khi viết câu có kiểu kết hợp “A nói chung và B nói riêng” thì A phải là từ ngữ có
nghĩa rộng hơn từ ngữ B
- Khi viết câu có kiểu kết hợp “A, B và C” (các yếu tố có quan hệ đẳng lập) thì A, B,
C phải là những từ ngữ thuộc cùng 1 trường từ vựng, biểu thị những khái niệm thuộc cùng một phạm trù.
- Trong câu hỏi lựa chọn “A hay B” thì A và B phải bình đẳng về nghĩa, không bao giờ là những từ ngữ có quan hệ nghĩa rộng - hẹp với nhau (nghĩa là A không bao hàm B và B cũng không bao hàm A)
- Khi viết câu có kiểu kết hợp “không chỉ A mà còn B” thì A và B không bao giờ là từ ngữ có quan hệ nghĩa rộng - hẹp với nhau (giống d).
- Khi miêu tả các dấu hiệu đặc trưng, phải được biểu thị bằng các từ ngữ thuộc cùng một trường từ vựng, đối lập nhau trong phạm vi một phạm trù.
Trang 13sai và các cách chữa.
Bài tập 2: Phát hiện lỗi diễn đạt trong các câu sau, chữa lại các lỗi đó.
a Tố Hữu là một nhà thơ lớn, ông đã để lại hàng trăm bài văn tuyệt tác
b Tuy nhà rất xa trường nhưng hôm nào nó cũng đi học muộn
c Anh bộ đội bị thương hai lần: một lần ở Điện Biên, một lần ở cánh tay
Chữa: Tố Hữu là một nhà thơ lớn, ông đã để lại hàng trăm bài thơ tuyệt tác
Chữa: Tuy nhà rất xa trường nhưng hôm nào nó cũng đi học đúng giờ
Chữa: Anh bộ đội bị thương hai lần: một lần ở Điện Biên, một lần ở Việt Bắc
Trang 14Bài tập 2: Phát hiện lỗi diễn đạt trong các câu sau, chữa lại các lỗi đó.
Bài tập 3: Đọc đoạn văn sau, tìm lỗi diễn đạt và nêu cách chữa.
Trang 15sai và các cách chữa.
Bài tập 2: Phát hiện lỗi diễn đạt trong các câu sau, chữa lại các lỗi đó.
Bài tập 3: Đọc đoạn văn sau, tìm lỗi diễn đạt và nêu cách chữa.
- Trong việc học tập nói chung và lao động nói riêng, bạn ấy đều rất gương mẫu
- Vì có Nam giúp đỡ nhưng em ngày càng tiến bộ hơn
Chữa: Trong cả việc học tập và lao động, bạn ấy đều rất gương mẫu
Chữa: Vì có Nam giúp đỡ nên em ngày càng tiến bộ hơn
Trang 16* Nguyên nhân:
- Không nắm vững quy tắc sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực tư duy còn yếu
- Vô tình, thiếu thận trọng khi diễn đạt
* Cách khắc phục:
-Cần nắm vững quy tắc sử dụng ngôn ngữ
-Không ngừng rèn luyện năng lực tư duy
-Thận trọng khi diễn đạt
-Nắm chắc kiến thức về “Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ” và kiến thức về
“trường từ vựng”.
- Sử dụng quan hệ từ không đúng với nội dung
Trang 17Bài 2: Tìm và sửa những lỗi diễn đạt trong các bài viết TLV của mình.
b Trời đã bắt đầu tối nên em nhìn rõ bạn Nam đang vẫy em ở đầu phố
c Em hứa sẽ học tốt các môn toán, lí, hóa và các môn khoa học xã hội khác
d Con thích mua xe hay xe đạp