tăng sức biểu cảm BIỆN PHÁP TU TỪ NÓI QUÁ BIỆN PHÁP TU TỪ NÓI QUÁ Cách nói phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.. Cách nói phóng đại.[r]
Trang 1Chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o
vÒ dù giê Ng÷ v¨n líp 8A
Trang 2N H Â N H O A
Ê I
Đ
U Q
Ư
1
2
3
4
5
6
Ô số 1 có 7 chữ cái
1 2 3 4 5 6
Đây là biện pháp tu từ gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật
bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con
người…
Biện pháp tu từ này thường sử dụng từ "như" và từ "là"
Ô số 2 có 6 chữ cái
Đây là biện pháp tu từ lặp lại một từ ngữ (hoặc cả câu)
nhằm nhấn mạnh, làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh…
Ô số 4 có 8 chữ cái
Từ loại này dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ
như sở hữu, so sánh, nhân quả giữa các bộ phận
của câu hay giữa câu với câu trong đoạn văn
Ô số 5 có 4 chữ cái
Đây là biện pháp tu từ gọi tên sự vật, hiện tượng này
bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với
nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
Ô số 6 có 6 chữ cái
Đây là biện pháp tu từ gọi tên sự vật, hiện tượng, khái
niệm này bằng tên của sự vật hiện tượng, khái niệm khác
có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi
cảm cho sự diễn đạt
Trang 31 Ví dụ:
a)/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
b/ Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.
(Ca dao)
1 Nói « Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối" và " Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày» có quá sự thật không? Vì
sao?
2 Thực chất, mấy câu này nhằm nói điều gì?
Trang 4SO SÁNH HAI CÁCH NÓI
Cách nói phóng đại Cách nói thông
thường
a) Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối. Ngày tháng mười rất ngắn.Đêm tháng năm rất ngắn. b) Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
Mồ hôi ra rất nhiều.
THẢO LUẬN NHÓM: 2 PHÚT
Cách nói nào hay hơn, sinh động hơn? Cách nói như trong các câu tục ngữ, ca dao đó có tác dụng gì?
Trang 5Nhằm nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm
Nhằm nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm
BIỆN PHÁP
TU TỪ
NÓI QUÁ
BIỆN PHÁP
TU TỪ
NÓI QUÁ
Cách nói
phóng đại
mức độ,
quy mô,
tính chất
của sự vật,
hiện tượng
được miêu tả
Cách nói
phóng đại
mức độ,
quy mô,
tính chất
của sự vật,
hiện tượng
được miêu tả
Trang 6II Luyện tập
Bài tập 1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của chúng trong các ví dụ sau :
a) Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
(Hoàng Trung Thông, Bài ca vỡ đất)
b) Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi Từ giờ đến
sáng em có thể đi lên đến tận trời được.
(Nguyễn Minh Châu, Mảnh trăng cuối rừng) c) Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi
nước.( Nam Cao, Chí Phèo)
Trang 7QUẢ BÍ KHỔNG LỒ
Hai anh chàng cùng đi qua một khu vườn trồng bí, anh A thấy quả bí to vội kêu lên :
- Chà! Quả bí to thật!
Anh B cười mà bảo rằng:
- Thế thì lấy gì làm to! Tôi đã từng thấy quả bí to hơn nhiều Có một lần tôi trông thấy quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa!
Anh A nói ngay:
- Thế thì lấy gì làm lạ! Tôi còn nhớ có một lần tôi còn trông thấy cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng ta!
Anh B ngạc nhiên hỏi:
- Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy?
Anh A giải thích:
- Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà
Anh B biết bạn chế nhạo mình bèn nói lảng sang chuyện khác.
(Theo: Truyện cười dân gian Việt Nam)
Trang 8Phân biệt nói quá và nói khoác
Giống nhau Đều phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
Mục đích: nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm
Khác nhau
Mục đích: làm cho người nghe tin vào những điều không có thật
Trang 9Bài tập 4: Tìm thành ngữ so sánh có dùng biện pháp nói quá.
NHÌN HÌNH ĐOÁN CHỮ
Trò chơi
Trang 10LUẬT CHƠI: - Sau khi quan sát hình ảnh, đội nào
có câu trả lời sẽ sử dụng cờ để phất, đội nào có tín hiệu sớm nhất sẽ giành được quyền trả lời Nếu trả lời sai thì quyền trả lời sẽ thuộc về các đội còn lại Mỗi câu trả lời đúng sẽ được 1điểm Kết thúc trò chơi, đội nào được nhiều điểm hơn sẽ chiến thắng
Quan sát các hình ảnh gợi ý
và tìm thành ngữ so sánh có dùng biện pháp nói quá tương
ứng với các hình ảnh đó
Trang 11Đen như cột nhà cháy
2
Khóc như mưa
4
Gầy như que củi Nhanh như chớp
35
Chậm như rùa
6
Khỏe như voi
7
Đẹp như tiên
Trang 12Bài 2: Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống/ / để
tạo biện pháp tu từ nói quá: bầm gan tím ruột; chó ăn đá
gà ăn sỏi; nở từng khúc ruột; ruột để ngoài da; vắt chân lên cổ.
a Ở nơi thế này, cỏ không mọc nổi nữa là
trồng rau trồng cà
b Nhìn thấy tội ác của giặc, ai ai cũng
c Cô Nam tính tình xởi lởi,
d Lời khen của cô giáo làm cho nó
e Bọn giặc hoảng hồn mà chạy
chó ăn đá gà ăn sỏi
bầm gan tím ruột
ruột để ngoài da
nở từng khúc ruột
vắt chân lên cổ
II LUYỆN TẬP:
Trang 13Bài tập 3: Đặt câu với các thành ngữ dùng biện pháp nói
quá sau đây: nghiêng nước nghiêng thành, dời non lấp biển,lấp biển vá trời, mình đồng da sắt, nghĩ nát óc.
- Cô ấy có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành
- Những chiến sĩ mình đồng da sắt đã chiến thắng kẻ thù
- Tớ nghĩ nát óc mà vẫn chưa giải được bài Toán này
Trang 14Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 8 - 10 dòng) có sử dụng biện pháp nghệ thuật nói quá.
Bài tập 5:
Trang 15 Trong các câu ca dao sau, câu nào không sử dụng biện
pháp tu từ nói quá ?
a Tiếng đồn bác mẹ anh hiền
Cắn cơm không vỡ, cắn
đồng tiền vỡ tư
b Làm trai cho đáng nên trai
Khom lưng, uốn gối gánh hai hạt
vừng
c Miệng cười như thể hoa ngâu
Cái khăn đội đầu như
thể hoa sen
=> Biện pháp so sánh
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Trang 161 Hoàn thành bài tập
2 Học thuộc phần ghi nhớ.
3 Chuẩn bị bài Nói giảm nói tránh
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Trang 17Người con gái Việt Nam
(Tố Hữu)
Em là ai? Cô gái hay nàng tiên
Em có tuổi hay không có tuổi
Mái tóc em đây, hay là mây là suối
Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm giông
Thịt da em hay là sắt là đồng?
Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung
Không giết được em, người con gái anh hùng!