GA 9 - Tuan 35

Tình huống ấy có tác dụng gì trong việc thể hiện xung đột và phát triển hành động kịch?. Những mâu thuẫn , xung đột của đời sống được thể hiện qua ngôn ngữ trực tiếp , qua hành động, cử

Ngày soạn: 21/ 04/ 2019 Ngày dạy: 22/ 04/ 2019

TUẦN: 35 – TIẾT: 171, 172

Văn bản BẮC SƠN

(Trích hồi bốn)

NGUYỄN HUY TƯỞNG

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Bước đầu biết cách tiếp cận một tác phẩm kịch hiện đại Nắm

được xung đột, diễn biến hành động kịch, ý nghĩa tư tưởng của đoạn trích và NT viết kịch của tác giả

1 Kiến thức:

- Đặc trưng cơ bản thể loại kịch

- Tình thế cách mạng khi cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn xảy ra

- Nghệ thuật viết kịch của tác giả

2 Kĩ năng: Đọc - hiểu một văn bản kịch.

3 Thái độ: Học tập nghiêm túc.

4 Định hướng năng lực: năng lực hợp tác, năng lực tính toán, năng lực sử dụng ngôn

ngữ, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

- GV: Giáo án, SGK, SGV, SCKTKN, STK

- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Kiểm tra bài cũ: Kể tên các tác phẩm VHNN đã học? Trình bày nội dung một tác phẩm Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu

bài phù hợp)

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu tác giả, tác phẩm.

- HS đọc chú thích SGK

- GV giới thiệu thêm

- HS đọc chú thích SGK

Hỏi: Em biết gì về thể loại kịch?

- GV nhấn mạnh: tác phẩm kịch mang đậm tính chất

anh hùng và không khí lịch sử

Và phương thức thể hiện, thể loại

- HS đọc tóm tắt SGK

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc, thuật lại 4 lớp kịch

trong vở kịch.

- GV hướng dẫn cách đọc, chỉ định HS đọc phân vai

hai lớp kịch đầu

- GV tóm tắt 2 lớp còn lại

- HS đọc một số chú thích (SGK)

I Tìm hiểu chung.

1 Tác giả:

- Nguyễn Huy Tưởng (1912 - 1960), quê: Hà Nội

- Những sáng tác của ông thường đề cao tinh thần dân tộc và giàu cảm hứng lịch sử

2 Tác phẩm: “Bắc Sơn” là vở kịch

nói cách mạng đầu tiên của nền VH mới, được sáng tác và đưa lên sân khấu đầu năm 1946 Đoạn trích nằm ở hồi bốn của vở kịch

3 Kịch: Kịch chủ yếu là loại hình NT

sân khấu bao gồm chính kịch, bi kịch, hài kịch Mỗi vở kịch thường được

Hãy thuật lại diễn biến, sự việc, hành động trong lớp

kịch?

Hoạt động 3: Hướng dẫn phân tích nhân vật

Thơm.

Hỏi: Các lớp kịch gồm các nhân vật nào? Nhân vật

nào là nhân vật chính?

Hãy chỉ ra tình huống bất ngờ, gay cấn mà tác giả xây

dựng trong các lớp kịch? (Khi Thái, Cửu bị Ngọc truy

đuổi chạy vào đúng nhà Thơm (Ngọc))

Tình huống ấy có tác dụng gì trong việc thể hiện

xung đột và phát triển hành động kịch? (Buộc nhân

vật Thơm phải có chuyển biến thái độ, dứt khoát

đứng về phía cách mạng )

Tiết 172

Nhắc lại các nhân vật trong các lớp kịch? Nhân vật

nào là chính?

Hãy phân tích tâm trạng và hành động của nhân vật

Thơm? (dựa theo gợi ý SGK)

HS đọc lời tự trách của nhân vật Thơm qua lớp kịch

HS đọc lời đối đáp của Thơm với Ngọc thể hiện sự

nghi ngờ của cô

Đánh giá của em về hành động của Thơm?

Nhân vật Thơm đã có biến chuyển gì trong lớp kịch

này? (Dứt khoát đứng về phía cách mạng)

Qua nhân vật Thơm, tác giả muốn khẳng định điều

gì? (Cuộc đấu tranh cách mạng ngay cả khi bị đàn áp

khốc liệt, cách mạng cũng không thể bị tiêu diệt, vẫn

có thể thức tỉnh quần chúng, cả với những người ở vị

trí trung gian như Thơm )

Nêu cảm nhận của em về nhân vật Thơm?

Hoạt động 4: Hướng dẫn phân tích nhân vật Ngọc.

Bằng thủ pháp nào, tác giả đã để cho nhân vật Ngọc

bộc lộ bản chất của y? Đó là bản chất gì? (qua ngôn

ngữ, thái độ, hành động của nhân vật)

Đánh giá và nêu cảm nhận của em về nhân vật này?

Những nét nổi rõ trong tình cảm của Thái và Cửu là

gì?

Em có nhận xét gì về nghệ thuật viết kịch của

Nguyễn Huy Tưởng?

Hoạt động 5: Tìm hiểu nghệ thuật và ý nghĩa

Ý nghĩa của văn bản là gì?

chia thành các hồi Những mâu thuẫn , xung đột của đời sống được thể hiện qua ngôn ngữ trực tiếp , qua hành động, cử chỉ của các nhân vật

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Nội dung:

- Nhân vật Thơm: từ chỗ thờ ơ với cách mạng, sợ liên lụy đến chỗ đứng hẳn về cách mạng

- Nhân vật Ngọc: từ những tham vọng, ham muốn địa vị, quyền lực và tiền tài đã biến hắn trở thành Việt gian

- Nhân vật Thái, Cửu: mỗi người một tính cách nhưng đều là những cán bộ yêu nước

2 Nghệ thuật:

- Tạo tình huống, xung đột kịch

- Sáng tạo nên ngôn ngữ đối thoại giữa các nhân vật

3 Ý nghĩa: Văn bản là sự khẳng định

sức thuyết phục của chính nghĩa

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Câu hỏi: Nhân vật Thơm trong các lớp kịch này có mâu thuẩn gì ở nội tâm? Vì sao Thơm

giúp Thái và Cửu

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:

Câu hỏi: Viết đoạn văn ngắn phân tích đoạn đối thoại giữa Thơm và Ngọc để thấy được

sự khôn khéo và bình tĩnh của cô Thơm

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG

- Về tóm tắt lại đoạn trích

- Nắm đặc điểm các nhân vật.

- Chuẩn bị bài mới: "Thư, điện" Biết cách thức viết thư (điện) chúc mừng và thăm hỏi.

Ngày soạn: 21/ 04/ 2019 Ngày dạy: 23/ 04/ 2019

TUẦN: 35 – TIẾT: 173

Làm văn THƯ, ĐIỆN CHÚC MỪNG VÀ THĂM HỎI

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức: Hiểu trường hợp viết thư (điện) chúc mừng và thăm hỏi.

2 Kĩ năng: Biết cách thức viết thư (điện) chúc mừng và thăm hỏi.

3 Thái độ: Vận dụng để viết thư (điện) trong cuộc sống, sinh hoạt, học tập.

4 Định hướng năng lực: năng lực hợp tác, năng lực tính toán, năng lực sử dụng ngôn

ngữ, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

- GV: Giáo án, SGK, SGV, SCKTKN, STK

- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Kiểm tra bài cũ: Không.

Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu

bài phù hợp)

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu trường

hợp cần viết thư (hoặc điện).

GV cho HS đọc ví dụ 1 (SGK) về 5 trường

hợp cần viết thư (hoặc điện) HS tìm thêm ví

dụ

Mục đích và tác dụng của viết thư (điện)?

Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu cách viết

thư (điện)?

GV cho HS đọc văn bản và những yêu cầu câu

hỏi trong SGK mục II

HS đứng tại chỗ trả lời

GV nhận xét, bổ sung

GV cho HS đọc ghi nhớ trong SGK

I Tìm hiểu chung :

- Các trường hợp cần viết (SGK)

- Đặc điểm: ngôn từ ngắn gọn, súc tích nhưng vẫn thể hiện được nội dung chúc mừng hay thăm hỏi với tình cảm chân thành

- Điều kiện sử dụng: Khi người gửi không thể trực tiếp đến tận nơi chúc mừng hay thăm hỏi

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập.

GV cho HS lần lượt làm các bài tập trong

SGK

II Luyện tập

- Tình huống cần viết thư (điện) chúc mừng: a, b, d, e

- Tình huống cần viết thư (điện) thăm hỏi: c

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:

Câu hỏi: Viết một bức thư chúc mừng và chuyển thành bức điện chúc mừng.

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG

- Học bài.

- Viết được thư, điện chúc mừng

- Chuẩn bị bài mới: "Tổng kết tập làm văn" Tìm hiểu đặc trưng của các kiểu VB và

phương thức biểu đạt đã học

Ngày soạn: 21/ 04/ 2019 Ngày dạy: 24/ 04/ 2019

TUẦN: 35 – TIẾT: 174, 175

Làm văn TỔNG KẾT TẬP LÀM VĂN

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức: Đặc trưng của từng kiểu VB và phương thức biểu đạt đã được học Sự khác

nhau giữa kiểu VB và thể loại văn học

2 Kĩ năng:

- Tổng hợp, hệ thống hóa kiến thức về các kiểu VB đã học

- Đọc – hiểu các kiểu VB theo đặc trưng của kiểu VB ấy

- Kết hợp hài hòa, hợp lí các kiểu VB trong thực tế làm bài

3 Thái độ: Học tập nghiêm túc.

4 Định hướng năng lực: năng lực hợp tác, năng lực tính toán, năng lực sử dụng ngôn

ngữ, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

- GV: Giáo án, SGK, SGV, SCKTKN, STK

- HS: Soạn bài theo hướng dẫn trong SGK

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Kiểm tra bài cũ: Nhắc lại trình tự viết một bản hợp đồng.

Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài mới (tùy vào đối tượng học sinh GV có cách giới thiệu

bài phù hợp)

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Lập bảng thống kê.

bản

Phương thức biểu

đạt

Ví dụ về hình thức văn bản cụ thể

1 Văn bản tự

sự

- Trình bày các sự việc (sự kiện) có quan

hệ nhân quả dẫn đến kết cục

- Mục đích biểu hiện con người quy luật đời sống, bày tỏ thái độ

- Bản tin báo chí

- Bản tường thuật, tường trình

- Lịch sử

- Tác phẩm văn học nghệ thuật (truyện, tiểu thuyết)

miêu tả

Tái hiện các tính chất thuộc tính sự vật, hiện tượng, giúp con người cảm nhận và hiểu được chúng

- Văn tả cảnh, tả người, tả sự vật

- Đoạn văn miêu tả trong tác phẩm tự sự

3 Văn bản biểu

cảm

Bày tỏ trực tiếp hoặc gián tiếp tình cảm, cảm xúc của con người, tự nhiên xã

- Điện mừng, thăm hỏi, chia buồn

- Tác phẩm văn học: Thơ trữ tình, tuỳ bút

hội, sự vật

thuyết minh

Trình bày thuộc tính, cấu tạo, nguyên nhân, kết quả có ích hoặc có hại của sự vật hiện tượng, để giúp người đọc có tri thức khả quan vì có thái độ đúng đắn với chúng

- Thuyết minh sản phẩm

- Giới thiệu di tích, thắng cảnh, nhân vật

- Trình bày tri thức và phương pháp trong khoa học

5 Văn bản nghị

luận

Trình bày tư tưởng, chủ trương, quan điểm của con người đối với tự nhiên, xã hội, con người qua các luận điểm, luận cứ

và lập luận thuyết phục

- Cáo, hịch, chiếu, biểu

- Xã luận, bình luận, lời kêu gọi

- Sách lí luận

- Tranh luận về 1 vấn đề chính trị xã hội, văn hoá

6

Văn bản điều

hành (hành

chính công

vụ)

Trình bày theo mẫu chung và chịu trách nhiệm về pháp lý các

ý kiến, nguyện vọng của cá nhân, tập thể đối với cơ quan quản

lý hay ngược lại bày

tỏ yêu cầu, quyết định của người có thẩm quyền đối với người

có trách nhiệm thực thi hoặc thoả thuận giữa công dân với nhau về lợi ích và chức vụ

- Đơn từ

- Báo cáo

- Đề nghị

- Biên bản

- Tường trình

- Thông báo

- Hợp đồng

Hoạt động 2: GV nêu câu hỏi phân nhóm cho

HS thảo luận:

Nhóm 1: So sánh tự sự khác miêu tả?

Nhóm 2: Thuyết minh khác tự sự và miêu tả?

Nhóm 3: Nghị luận khác điều hành

Nhóm 4: Biểu cảm khác thuyết minh?

Hỏi: Các kiểu văn bản trên có thể thay thế cho

nhau không? Vì sao?

Có thể phối hợp với nhau trong một văn bản cụ

thể hay không? Nêu 1 ví dụ để làm rõ (HS lấy

II SO SÁNH CÁC KIỂU VĂN BẢN TRÊN

1 Sự khác biệt của các kiểu văn bản.

- Tự sự: Trình bày sự việc

- Miêu tả: Đối tượng là con người, vật hiện tượng tái hiện đặc điểm của chúng

- Thuyết minh: Cần trình bày những đối tượng được thuyết minh cần làm rõ về bản chất bên trong và nhiều phương diện

có tính khách quan

ví dụ như văn bản nghị luận: cần tự sự, thuyết

minh làm luận cứ)

Hoạt động 3: Phân biệt các thể loại văn học

và kiểu văn bản.

- GV chia nhóm cho HS làm 3 câu hỏi 5, 6, 7

(trang 215)

HS thảo luận nhóm tìm hiểu nét đặc trưng của

kiểu văn bản trong Tập làm văn khác với thể

loại văn học tương ứng (có ví dụ minh hoạ)

Hỏi: Nét độc đáo về hình thức thể loại tự sự là

gì? (phong phú)

VD: Phát biểu cảm nghĩ về loài hoa em yêu

(hoa sen)

Bài ca dao: Trong đầm gì đẹp

GV cho HS phân tích ví dụ "Phong cách Hồ

Chí Minh" có sự kết hợp các phương thức nghị

luận + thuyết minh + miêu tả + tự sự

- Nghị luận: Bày tỏ quan điểm

- Điều hành: Hành chính

- Biểu cảm: Cảm xúc

III PHÂN BIỆT CÁC THỂ LOẠI VĂN HỌC VÀ KIỂU VĂN BẢN.

1 Văn bản tự sự và thể loại văn học tự sự.

- Giống: Kể sự việc

- Khác:

- Văn bản tự sự: xét hình thức phương thức

- Thể loại tự sự: Đa dạng

+ Truyện ngắn

+ Tiểu thuyết

+ Kịch Tính nghệ thuật trong tác phẩm tự sự:

- Cốt truyện - nhân vật - sự việc - kết cấu

2 Kiểu văn bản biểu cảm và thể loại trữ tình

- Giống: Chứa đựng cảm xúc → tình cảm chủ đạo

- Khác nhau:

+ Văn bản biểu cảm: bày tỏ cảm xúc về một đối tượng (văn xuôi)

+ Tác phẩm trữ tình: đời sống cảm xúc phong phú của chủ thể trước vấn đề đời sống → (thơ).

Vai trò của các yếu tố thuyết minh, miêu tả,

tự sự trong văn nghị luận

- Thuyết minh: giải thích cho 1 cơ sở nào đó của vấn đề bàn luận

- Tự sự: sự việc dẫn chứng cho vấn đề

- Miêu tả:

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Câu hỏi: Lập dàn ý cảm nhận bài thơ "Viếng Lăng Bác".

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:

Câu hỏi: GV cho học sinh phân tích một đoạn trích trong bài "Viếng lăng Bác"

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG

- Nêu cách nghị luận một đoạn thơ, bài thơ

- Chuẩn bị bài mới: "Tổng kết văn học"