Kiãún thæïc: Sau khi hoüc xong baìi naìy hoüc sinh cáön nàõm: Giuïp hs nàõm âæåüc hçnh daûng, voìng âåìi cuía mäüt säú giun deûp kê sinh & thäng qua caïc âaûi diãûn nãu âæåüc n[r]
Trang 1TiÕt : 1 Ngµy
so¹n: -Mị §Ìu
Bµi 1: THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT ĐA DẠNG, PHONG PHÚ
A Môc tiªu: Sau khi hôc xong bµi nµy hôc sinh ph¶i ®¹t ®îc c¸c môc tiªu sau:
C ChuỈn bÞ gi¸o cô :
1.GV:Tranh ¶nh vÒ §V vµ m«i tríng sỉng cña chóng
2.HS : KiÕn thøc líp 6
D TiÕn tr×nh bµi d¹y :
I ưn ®Þnh líp- KiÓm tra sÜ sỉ :
II KiÓm tra bµi cò:
III Nĩi dung bµi míi :
1 §Ưt vÍn ®Ò: ThÕ giíi §V ®a d¹ng phong phó Níc ta ị vïng nhiÖt ®íi, nhiÒu tµi
nguyªn rõng vµ biÓn ®îc thiªn nhiªn u ®·i cho mĩt thÕ giíi §V rÍt ®a d¹ng vµ phongphó VỊy chóng ®a d¹ng vµ phong phó ®îc thÓ hiÖn ntn?
2 TriÓn khai bµi d¹y :
H§1;
-GV y/c hs ng/cøu sgk, qs h×nh 1.1 &
1.2(T5, T6), tr¶ líi c©u hâi:
- Sù phong phó vÒ loµi ®îc thÓ hiÖn ntn?
(HS: sỉ lîng loµi hiÖn nay:1,5 tr, kÝch thíc
kh¸c nhau)
- GV: ghi têm t¾t lªn b¶ng
- GV: y/c nhêm hs thùc hiÖn lÖnh sgk
- GV: cho ®¹i diÖn nhêm tr×nh bµy ®¸p ¸n
nhêm kh¸c bư sung (nÕu cÌn) Dï ị ao, hơ
hay s«ng, suỉi, biÓn ®Òu cê nhiÒu loµi
®ĩng vỊt kh¸c nhau sinh sỉng
Nh÷ng loµi §V ph¸t ra tiÕng kªu: Cêc,
Õch, dÕ mÌn , s©u bô
? Em cê nhỊn xÐt g× vÒ sỉ lîng c¸ thÓ
trong 1 bÌy ong, ®µn kiÕn, ®µn bím (sỉ
l-îng c¸ thÓ trong loµi rÍt nhiÒu) HS tù rót
ra kÕt luỊn vÒ sù ®a d¹ng cña §V
-GV th«ng b¸o: Mĩt sỉ §V ®îc con ngíi
thuÌn ho¸ thµnh vỊt nu«i, cê nhiÒu ®iÓm
phï hîp víi nhu cÌu cña con ngíi
- GV chöa nhanh bµi tỊp
- GV cho hs th¶o luỊn & thùc hiÖn lÖnh
(T8)
- GV hâi thªm: H·y cho vÝ dô ®Ó c/m sù
phong phó vÒ m«i sỉng cña §V?
1 Sù ®a d¹ng loµi & sù phong phó vÒ sỉ
Trang 2(HS: GÍu tr¾ng b¾c cùc, ®µ ®iÓu sa m¹c,
c¸ ph¸t s¸ng ®¸y biÓn, l¬n ®¸y bïn )
- GV cho hs th¶o luỊn toµn líp vµ rót ra
kÕt luỊn
- §V cê ị kh¾p n¬i do chóng thÝch nghivíi môi m«i tríng sỉng
+ Chim c¸nh côt cê bĩ l«ng dµy-xỉp, líp
mì díi da dµy ®Ó gi÷ nhiÖt
+ §V nhiÖt ®íi ®a d¹ng vµ phong phó: Do
cê nhiÖt ®ĩ Ím ¸p, thøc ¨n phong phó, dơidµo, m«i tríng sỉng ®a d¹ng
A Sỉ c¸ thÓ cê nhiÒu B Sinh s¶n nhanh
C Sỉ lîng nhiÒu D §V sỉng kh¾p môi n¬i trªn tr¸i ®Ít
E Con ngíi lai, t¹o ra nhiÒu giỉng míi G §v di c tõ nh÷ng n¬i xa ®Õn
V DƯn dß:
- Hôc bµi tr¶ líi c©u hâi sgk
- KÎ b¶ng 1 (T9) vµo vị BT vµ chuỈn bÞ
TiÕt 2 Ngµy so¹n:
PHÂN BIỆT THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT VỚI THỰC VẬT
ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỘNG VẬT
A Môc tiªu: Sau khi hôc xong bµi nµy hôc sinh cÌn ®¹t ®îc c¸c MT sau:
2 HS: Nghiªn cøu bµi ị nhµ
D TiÕn tr×nh bµi d¹y :
I.Ổn ®Þnh líp- Kiểm tra sÜ sỉ :
II.KiÓm tra bµi cò: Sù ®a d¹ng cña ®ĩng vỊt thÓ hiÖn ị nh÷ng ®iÓm nµo?
III.Nĩi dung bµi míi :
Trang 31 Đặt vấn đề: Nếu đem so sánh con gà với cây bàng thì ta thấy chúng khác nhauhoàn toàn.Song chúng đều là cơ thể sống Phân biệt chúng bằng cách nào?
2 Triển khai bài dạy :
(Gọi nhiều nhóm hs gây hứng thú)
- GV nhận xét & thông báo kết quả
- GV tiếp tục y/c hs thảo luận 2 câu hỏi sgk
(T9) phần I
- HS dựa vào kết quả bảng 1 thảo luận:
+ Giống nhau:ctạo từ TB, lớn lên, sinh sản
+ Khác nhau: Di chuyển, dị dỡng, tk, giác
quan, thành TB
- GV cho đại diện nhóm trả lời
b.Vấn đề 2: Đặc điểm chung của ĐV
- GV y/c hs thực hiện lệnh mục II (T10)
- GV thông báo đáp án đúng: ô 1, 4, 3
- GV y/c hs rút ra kết luận
HĐ2:
- GV gọi 1 hs đọc thông tin mục III sgk
(T10) & gv giới thiệu :
- GV gọi hs lên bảng ghi kết quả vào bảng
- ĐV có quan hệ với đời sống con ngời ntn?
( +Có lợi nhiều mặt
+ Tác hại đối với đời sống con ngời)
- Y/C hs rút ra kết luận về vai trò của đv
1.Đặc điểm chung của động vật
-Động vật có những đặc điểm phân biệtvới thực vật
+ Có khả năng di chuyển + Có hệ thần kinh và giác quan + Chủ yếu sống dị dỡng
2 Sơ l ợc phân chia giới động vật
- Có 8 ngành ĐV: + ĐVKXS : 7 ngành + ĐVCXS : 1 ngành
- Hổ trợ cho ngời trong lao động, giải trí,thể thao, bảo vệ an ninh
_ Truyền bệnh sang ngời
IV Củng cố :
GV cho hs trả lời câu hỏi 1 & 3 sgk (T12)
V Dặn dò :
- Học bài & đọc mục ‘ Có thể em cha biết’
- Chuẩn bị : Tìm hiểu đs đv xung quanh:
Ngâm rơm cỏ khô vào bình nớc trớc 5 ngày
Váng nớc ao, hồ, rễ bèo nhật bản
Trang 4
TiÕt 3 Ngµy Bµi :THỰC HÀNH : QUAN SÁT MỘT SỐ ĐỘNG VẬT
so¹n: -NGUYÊN SINH
A Môc tiªu: Sau khi hôc xong bµi nµy hôc sinh cÌn n¾m:
1 KiÕn thøc:- Gióp hs thÍy ®îc Ýt nhÍt 2 ®¹i diÖn ®iÓn h×nh cho ngµnh §VNS lµ:Trïng roi & trïng giµy, ph©n biÖt ®îc h×nh d¹ng, c¸ch di chuyÓn cña 2 ®¹i diÖn nµy
2 Kü n¨ng:- RÌn luyÖn cho hs kü n¨ng sö dông & quan s¸t mĨu b»ng kÝnh hiÓn vi 3.Th¸i ®ĩ:- Gi¸o dôc cho hs ý thøc nghiªm tóc, tØ mØ, cỈn thỊn
B Ph ¬ng ph¸p gi¶ng d¹y : Thùc hµnh
C ChuỈn bÞ gi¸o cô :
1.GV: KÝnh hiÓn vi, lam kÝnh, la men, kim nhôn, ỉng hót, kh¨n lau
Tranh trïng giµy, trïng roi, trïng biÕn h×nh
2.HS: V¸ng ao, hơ, rÔ bÌo nhỊt b¶n, r¬m kh« ng©m níc 5 ngµy
D TiÕn tr×nh bµi d¹y
I Ổ n ®Þnh líp- KiÓm tra sÜ sỉ :
II.KiÓm tra bµi cò: (5 ‘)
- KiÓm tra sù chuỈn bÞ cña hs III.Nĩi dung bµi míi:
1 §Ưt vÍn ®Ò: (1’) GV giíi thiÖu qua ngµnh §VNS HÌu hÕt §VNS kh«ng nh×nthÍy ®îc b»ng m¾t thíng nhng b»ng kÝnh hiÓn vi sÏ thÍy trong mìi giôt níc ao, hơ…lµmĩt thÕ giíi §VNS v« cïng ®a d¹ng H«m nay chóng ta cïng lµm rđ ®iÒu nµy
2 TriÓn khai bµi d¹y :
H§1:
- GV híng dĨn c¸c thao t¸c:
+Dïng ỉng hót lÍy 1 giôt nhâ ị níc
ng©m r¬m (thµnh b×nh)
+ Nhâ lªn lam kÝnh r¶i vµi sîi b«ng
(c¶n tỉc ®ĩ) rôi díi kÝnh hiÓn vi
+ §iÒu chØnh thÞ tríng nh×n cho rđ
- GV cho hs qs h×nh 3.1 (T14) sgk ®Ó
nhỊn biÕt trïng giµy
- HS lÍy mĨu soi díi kÝnh hiÓn vi nhỊn
biÕt & vÏ s¬ lù¬c h×nh d¹ng Tgiµy
- GV kiÓm tra trªn kÝnh cña c¸c nhêm
-GV híng dĨn c¸ch cỉ ®Þnh mĨu
- GV y/c hs qs trïng giµy di chuyÓn: kiÓu
tiÕn th¼ng hay xoay tiÕn
-GV cho hs lµm BT (T15) sgk
( HS dùa vµo kÕt qu¶ qs hoµn thµnh BT)
-§¹i diÖn c¸c nhêm b¸o c¸o kÕt qu¶
- GV th«ng b¸o kÕt qu¶ ®óng ®Ó hs tù söa
*VÏ s¬ lîc h×nh d¹ng cña trïng giµy vµ chóthÝch
-Trïng giµy di chuyÓn:”Võa tiÕn võa xoay”
2.Quan s¸t trïng roi
Trang 5- GV y/ c hs qs hình 3.2 & 3.3(T15)sgk
- HS qs và nhận biết trùng roi
- GV cho hs lấy mẫu và qs t tự trùng giày
- GV gọi đại diện 1 số nhóm lên tiến
hành
( HS lấy váng xanh ở nớc ao hồ hay rũ
nhẹ rễ bèo để có trùng roi)
- GV kiểm tra trên kính từng nhóm (nếu
nhóm nào cha tìm thấy TR thì gv hỏi
ng/nhân & cả lớp góp ý)
- GV y/c hs làm BT mục (T16) sgk
( HS dựa vào kết qủa qs & thông tin sgk
trả lời câu hỏi
- GV y/c đại diện nhóm trình bày
- GV thông báo đáp án đúng:
+ Đầu đi trớc
+ Màu sắc của hạt diệp lục
-Trùng roi di chuyển vừa tiến vừa xoay.-Thấy trùng roi có màu xanh lá cây nhờ:màu sắc của hạt diệp lục, và sự trong suốtcủa màng cơ thể
*Vẽ hình dạng trùng roi và ghi chú
IV Củng cố :
- GV y/c hs vẽ hình trùng giày & trùng roi vào vỡ rồi ghi chú thích
-Nhận xét đánh giá các học sinh, nhóm, tổ tham gia thực hành
soạn: -Bài : TRUèNG ROI
A Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm:
1.Kiến thức:
- Giúp hs nêu đợc đặc điểm cấu tạo, dinh dỡng & sinh sản của trùng roi xanh và khảnăng hớng sáng từ đó thấy đợc bớc chuyển biến quan trọng từ ĐV đơn bào ĐV đa bàoqua đại diện là tập đoàn trùng roi
Trang 6B Ph ơng pháp giảng dạy : Quan sát, tìm tòi, hoạt động nhóm
C Chuẩn bị giáo cụ :
1 GV: phiếu học tập, tranh hình 4.1,4.2,4.3 sgk
2 HS: Xem lại bài thực hành, phiếu học tập
D Tiến trình bài dạy :
I ổn định lớp- Kiểm tra sĩ số :
III.Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề: ĐVNS rất nhỏ bé, chúng ta đã đợc quan sát ở bài trớc Hôm naychúngta cùng nghiên cứu rõ về nó
2 Triển khai bài dạy:
HĐ 1:
- GV y/c hs ng/cứu sgk và vận dụng kiến
thức bài trớc qs hình 4.1,4.2 sgk (T17
&18) và hoàn thành phiếu học tập
- Nhóm hs thảo luận hoàn thành phiếu
( y/c:+ ctạo chi tiết và cách di chuyển TR
+các hình thức dd,kiểu ssvt theo chiều
dọc cơ thể
+ Khả năng hớng về phía có ánh sáng)
- GV theo dõi & giúp đỡ các nhóm yếu
- GV kẻ phiếu lên bảng để chửa bài
- GV gọi đại diện nhóm lên ghi kết quả
- GV chửa từng bài trên phiếu
- GV y/c hs thực hiện lệnh mục 3 & mục
- HS tự thu thập kiến thức TĐN hoàn
thành BT (y/c: TR,TB, đơn bào, đa bào,)
- GV y/c đại diện nhóm trình bày kết qủa
- GV hỏi: Tập đoàn vônvóc ss ntn? Và
hình thức ss của nó ra sao?
- GV giảng thêm: 1 số cá htể ở ngoài làm
nhiệm vụ di chuyển bắt mồi khi ss 1 số
TB chuyển vào trong thân phân chia thành
tập đoàn mới
- GV hỏi thêm: Tập đoàn vônvóc cho ta
suy nghĩ gì về mối liên quan giữa ĐV đơn
bào & đa bào ?
( HS: Trong tập bắt đầu có sự phân chia
- Btiết: Nhờ kh bào cobóp
Sinh sản VT: Phân đôi theochiều dọcTính hớng sáng Điểm mắt & roiTR h-
Trang 7
TiÕt 5. Ngµy so¹n
: -Bµi : TRÙNG BIẾN HÌNH VĂ TRÙNG GIĂY.
A Môc tiªu: Sau khi hôc xong bµi nµy hôc sinh cÌn n¾m:
1.KiÕn thøc:
- Gióp hs nªu ®îc ®Ưc ®iÓm cÍu t¹o di chuyÓn, dinh dìng, sinh s¶n cña trïng biÕnh×nh & trïng giµy tõ ®ê thÍy ®îc sù ph©n ho¸ chøc n¨ng c¸c bĩ phỊn trong TB cñatrïng giµy ®ê lµ biÓu hiÖn mÌm sỉng cña §V ®a bµo
2.KÜ n¨ng:
- RÌn luyÖn cho hs kü n¨ng quan s¸t, so s¸nh, ph©n tÝch, tưng hîp, ho¹t ®ĩngnhêm
3.Th¸i ®ĩ:
- Gi¸o dôc cho hs ý thøc yªu thÝch bĩ m«n
B Ph ¬ng ph¸p gi¶ng d¹y : Quan s¸t, so s¸nh, ph©n tÝch, nhêm nhâ
C ChuỈn bÞ gi¸o cô :
1 GV: Tranh h×nh 5.1, 5.2, 5.3 sgk & t liÖu vÒ §VNS
III Nĩi dung bµi míi:
1 §Ưt vÍn ®Ò : Chóng ta tiÕp tôc nghiªn cøu mĩt sỉ ®¹i diÖn kh¸c cña ngµnh
§VNS
2 TriÓn khai bµi:
H§ 1:
- GV y/c hs ng/cøu sgk & qs h.5.1, 5.2
5.3 T§N hoµn thµnh phiÕu
- HS th¶o luỊn thỉng nhÍt c©u tr¶ líi:
y/c + cÍu t¹o: c¬ thÓ ®¬n bµo
+ Di chuyÓn: Nhí l«ng b¬i, ch©n gi¶
+ DD: Nhí kh bµo tiªu ho¸,
Trïng biÕn h×nh vµ trïng giµy
Trïng biÕnh×nh Trïng giµy
Trang 8+ Bài tiết: Nhờ kh bào co bóp
+ Sinh sản: VT & HT
- GV kẻ phiếu ht lên bảng để hs chữa bài
- GV y/c đại diện các nhóm lên bảng ghi
câu trả lời vào bảng
? Dựa vào đâu để trả lời những câu trên
- GV cho hs theo dõi phiếu kiến thức
chuẩn.( HS theo dõi phiếu chuẩn và tự sửa
chữa)
- GV giải thích 1 số vấn đề cho hs:
+ KOBTH ở ĐVNS hình thành khi lấy thức
ăn vào cơ thể
+ Trùng giày TB mới chỉ có sự phân hoá
đơn giản tạm gọi là rãnh miệng & hầu chứ
kh giống nh ở cá, gà
+ SSHT ở TG là thức tăng sức sống cho cơ
thể và rất ít khi SSHT
- Y/C hs thảo luận:
? Trình bày quá trình bắt mồi & tiêu hoá
mồi của TBH
? KBCB ở TG khác TBH ntn
? Số lọng nhân và vai trò của nhân
? Qúa trình tiêu hoá ở TG & TBH khác
nhau điểm nào
Cấutạo
Gồm 1tb có:
chất NS lỏng,nhân, kh bthoá, kh bào cb
Gồm 1tb có:chất ns, nhânlớn, nhânnhỏ, 2 khbcb, kh bthoá, rãnhmiệng, hầu
Dichuyển
Nhờ chângiả( do cns dồn
về 1 phía)
Nhờ lông bơi(xung quanhcơ thể)
Dinhdỡng
- Tiêu hoá nộibào
- Btiết: chấtthừa dồn đến
kh bc bóp thải
ra ngoài ở mọinơi
- T.ăn m hầu
kh bt hoá biến đổi nhờenzim
-Btiết: chấtthải đợc đa
đến kh bc bóp
lỗ thoát rangoài
Sinhsản
- VT: Phân đôicơ thể - VT: Phânđôi cơ thể
theo chiềungang
- HT:tiếp hợp IV.Củng cố :
- GV sử dụng 3 câu hỏi cuối bài sgk
Trang 9Tiết 6 Ngày
soạn: -Bài: TRÙNG KIẾT LỊ VÀ TRÙNG SỐT RÉT
A Môc tiªu:
1 KiÕn thøc: Sau khi hôc xong bµi nµy hôc sinh cÌn n¾m:
-Gióp hs nªu ®îc ®Ưc ®iÓm cÍu t¹o cña trïng sỉt rÐt & trïng kiÕt lÞ phï hîp víi lỉi sỉng
kÝ sinh vµ chØ rđ ®îc nh÷ng t¸c h¹i do 2 lo¹i trïng g©y ra vµ c¸ch phßng chỉng bÖnh sỉtrÐt
2 KÜ n¨ng; RÌn luyÖn cho hs kü n¨ng thu thỊp kiÕn thøc qua kªnh h×nh, ph©n tÝch tưng
hîp
3 Th¸i ®ĩ: Gi¸o dôc cho hs ý thøc vÖ sinh, b¶o vÖ m«i tríng vµ c¬ thÓ
B Ph¬ng ph¸p gi¶ng d¹y : Quan s¸t, ph©n tÝch, tưng hîp, ho¹t ®ĩng nhêm nhâ
C ChuỈn bÞ gi¸o cô :
1 GV: Tranh h×nh 6.1, 6.2, 6.4 sgk
2 HS: PhiÕu hôc tỊp, t×m hiÓu vÒ bÖnh sỉt rÐt ị ®Þa ph¬ng
D TiÕn tr×nh bµi d¹y :
I ¤øn ®Þnh líp- KiÓm tra sÜ sỉ :
II KiÓm tra bµi cò:
So s¸nh ®Ưc ®iÓm cÍu t¹o cña trïng biÕn h×nh vµ trïng giµy
III.Nĩi dung bµi míi:
1 §Ưt vÍn ®Ò:Trªn thùc tÕ cê nh÷ng bÖnh do trïng g©y nªn lµm ¶nh hịng ®Õn søc khoÎcña con ngíi
2 TriÓn khai bµi d¹y :
H§ 1
a VÍn ®Ò 1: CÍu t¹o dinh dìng & sù ph¸t
triÓn cña TKL & TSR
- GV y/c hs ng/cøu sgk & qs h×nh 6.1, 6.2,
6.3, 6.4 (T23, 24 ) hoµn thµnh phiÕu hôc tỊp
- HS th¶o luỊn vµ hoµn thµnh phiÕu
(y/c: +C¬ thÓ tiªu gi¶m bĩ phỊn di chuyÓn
+ dd: dïng chÍt dd cña vỊt chñ
+ trong vßng ®íi: ph¸t triÓn nhanh & ph¸ hụ
c quan kÝ sinh )
- GV cho hs lµm nhanh BT môc ((T23) sgk
so s¸nh trïng kiÕt lÞ & trïng biÕn h×nh?
( giỉng nhau: cê ch©n gi¶, kÕt bµo x¸c; kh¸c
nhau: chØ ¨n hơng cÌu, cê ch©n gi¶ ng¾n)
- GV cho hs qs b¶ng 2 kiÕn thøc chuỈn
- GV y/c hs dôc l¹i nĩi dung b¶ng 1 vµ qs
h×nh 6.4 sgk:
? T¹i sao ngíi bÞ sỉt rÐt da t¸i xanh
? T¹i sao ngíi bÞ kiÕt lÞ ®i ngoµi ra m¸u
? Muỉn phßng tr¸nh bÖnh kiÕt lÞ ta ph¶i lµm
I Trïng sỉt rÐt vµ trïng kiÕt lÞ
®Ưc
®iÓm Trïng kiÕt lÞ Trïng sỉt rÐtCÍu
t¹o
Cê ch©n gi¶ Kh«ng cê c¬
quan di chuyÓnKh«ng cê c¸ckh«ng bµo
Dinhdìng
Thùc hiÖnqua mµng tÕbµo
Nuỉt hơngcÌu
Thùc hiÖn quamµng tÕ bµoLÍy chÍt dinhdìng tõ hơngcÌu
Ph¸ttriÓn
Trong m«itríng kÕt bµox¸c ->vµoruĩt ng-
íichui rakhâi bµox¸c-b¸m vµothµnh ruĩt
Trong tuyÕn
n-íc bôt cñamuìivµo m¸ungíi .chui vµohơng cÌu sỉng
vµ ph¸ hñyhơng cÌu
Trang 10? Tại sao ngời bị sốt rét khi đang sốt nóng cao
mà ngời lại rét run cầm cập
HĐ 2:
- GV y/c đọc sgk kết hợp thông tin mục em có
biết & trả lời câu hỏi:
? Tình trạng bệnh sốt rét ở VN hiện nay ntn
( HS: bệnh đã đợc đẩy lùi nhng vẫn còn ở 1 số
vùng núi)
? Cách phòng tránh bệnh sốt rét trong cộng
đồng.( Diệt muỗi và vệ sinh môi trờng)
? Tại sao ngời ở vùng núi hay bị bệnh sốt rét
- GV thông báo chính sách của Nhà nớc trong
công tác phòng chống bệnh sốt rét:
+ Tuyên truyền ngủ có màn
+ Dùng thuốc diệt muỗi, nhúng màn miễn phí
+ Phát thuốc chữa cho ngời bệnh
- GV y/c hs rút ra kết luận
II Bệnh sốt rét ở nớc ta
- Bệnh sốt rét ở nớc ta đang dần dần đợc thanh toán
+ Phòng bệnh: Vệ sinh môi trờng, vệ sinh cá nhân, diệt muỗi
IV Củng cố : Đánh dấu + vào câu trả lời đúng:
1.Bệnh kiết lị do loại trùng nào gây nên?
a Trùng biến hình b Tất cả các loại trùng c Trùng kiết lị
2 Trùng sốt rét phá huỷ loại TB nào của máu?
a Bạch cầu b Hồng cầu c Tiểu cầu
3 Trùng sốt rét vào cơ thể ngời bằng con đờng nào?
a Qua ăn uống b Qua hô hấp c Qua máu
Tiết 7 Ngày soạn:
-Bài : Đặc điểm chung Vai trò thực tiễn của ĐVNS.
A Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm:
- Giáo dục cho hs ý thức giử vệ sinh môi tròng và cá nhân
B Phơng pháp giảng dạy : Quan sát tìm tòi, hợp tác nhóm nhỏ
C Chuẩn bị giáo cụ :
1 GV: Tranh 1 số loại trùng, t liệu về trùng gây bệnh ở ngời và ĐV
2 HS: Kẻ bảng 1 & 2 vào vở bt
D Tiến trình bài dạy :
I ổn định lớp- Kiểm tra sĩ số :
II.Kiểm tra bài cũ:
So sánh đặc điểm cấu tạo, dinh dỡng của trùng sốt rét và trùng kiết lị
Trang 11III Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề: ĐVNS cá thể chỉ là một TB, song chúng có ảnh hởng lớn đốivới con ngời
2 Triển khai bài:
- GV cho hs qs bảng 1 chuẩn kiến thức &
y/c hs thực hiện lệnh (mục I sgk ( T26)
- HS nêu đợc: + sống tự do: Có bộ phận di
chuyển & tự tìm thức ăn
+ Sống kí sinh: 1 số bộ phận tiêu giảm
+ Đ2 cấu tạo, kích thớc, sinh sản
- GV cho đại diện nhóm trình bày
+ Dinh dỡng chủ yếu bằng cách dị dỡng + Sinh sản vô tính & hữu tính
II Vai trò thực tiễn của ĐVNS.
diện
Lợiích
- Trong TN:
+ Làm sạch mtr
n-ớc + Làm thức ăncho đv nớc: gi.xácnhỏ, cá biển
- Đối với con ng:
+ Xác định tuổi
địa tầng tìm mỏdầu
+ Ng/liệu chế biếngiấy giáp
- TBH, TG,
T h chuông,
TR
- TBH, T.nhảy, T roigiáp
- Trùng lỗ
- Trùngphóng xạ
Táchại
- Gây bệnh cho
ĐV
- Gây bệnh chongời
- T cầu, btử
- T roi máu,TKL, TSR
IV.Củng cố: Cho hs làm BT sau:
- Chọn những câu trả lời đúng trong các câu sau:
a.Cở thể có cấu tạo phức tạp d Có cơ quan di chuyển chuyên hoá
b Cở thể gồm 1 TB e Tổng hợp đợc chất hữu cơ nuôi sống cơ thể
c SSVT, HT đơn giản g Sống dị dỡng nhờ chất hữu cơ có sẵn
h Di chuyển nhờ roi, lông bơi hay chân giả
V Dặn dò:
- Học bài và trả lời câu hỏi sgk
- Đọc mục: Em có biết
- Kẻ bảng 1 ( cột 3 & 4) sgk T 30 vào vở bt
Trang 12
Tiết 8:
Ngày soạn: - CHƯƠNG II:
NGÀNH RUỘT KHOANG
Bài : THUỶ TỨC
A Môc tiªu: Sau khi hôc xong bµi nµy hôc sinh cÌn n¾m:
1 KiÕn thøc:- Gióp hs nªu ®îc ®Ưc ®iÓm h×nh d¹ng cÍu t¹o dinh dìng & c¸ch ss
cña thụ tøc ®¹i diÖn cho nghµnh ruĩt khoang vµ lµ nghµnh §V ®a bµo ®Ìu tiªn
2 Kü n¨ng:- RÌn luyÖn cho hs kü n¨ng qs h×nh, t×m tßi kiÕn thøc, ph©n tÝch tưng
hîp
3.Th¸i ®ĩ:- Gi¸o dôc cho hs ý thøc hôc tỊp, yªu thÝch bĩ m«n
B Ph¬ng ph¸p gi¶ng d¹y : Quan s¸t, ph©n tÝch, ho¹t ®ĩng nhêm
C ChuỈn bÞ gi¸o cô :
1 GV: Tranh thụ tøc di chuyÓn, b¾t mơi, cÍu t¹o trong
2 HS: KÎ b¶ng 1 vµo vị
D TiÕn tr×nh bµi d¹y :
I ưn ®Þnh líp- KiÓm tra sÜ sỉ:
II.KiÓm tra bµi cò:
Tr×nh bµy ®Ưc diÓm chung cña ngµnh §VNS
III.Nĩi dung bµi míi:
1 §Ưt vÍn ®Ò : Ruĩt khoang lµ mĩt trong c¸c nghµnh §V ®a bµo bỊc thÍp,
cê cị thÓ ®ỉi xøng to¶ trßn: Thụ tøc, Søa, H¶i qu×, San h«…lµ nh÷ng ®¹i diÖn thínggƯp cña RK
2 TriÓn khai bµi d¹y:
H§ 1:
- GV y/c qs h×nh 8.1, 8.2 & ®ôc th«ng tin (
môc 1 sgk ( T 29) ( tr¶ líi c©u hâi sgk
? Tr×nh bµy h×nh d¹ng, cÍu t¹o ngoµi cña
I CÍu t¹o ngoµi & di chuyÓn
- CÍu t¹o ngoµi: H×nh trô dµi + PhÌn díi lµ ®Õ ( b¸m + PhÌn trªn cê lì miÖng, xung quanh cêtua miÖng
+ §Øi xøng to¶ trßn
- Di chuyÓn: KiÓu s©u ®o, kiÓu lÜn ®×u, b¬i
II CÍu t¹o trong
Trang 13- GV ghi kết quả của các nhóm lên bảng
? khi chọn tên loại TB ta dựa vào đặc điểm
- GV y/c hs qs tranh thuỷ tức bắt mồi, kết
hợp ( sgk ( TĐN ( trả lời câu hỏi:
? Thuỷ tức đa mồi vào miệng bằng cách
nào.( bằng tua)
? Nhờ loại TB nào của cở thể thuỷ tức tiêu
hoá đợc mồi.( tb mô cơ t hoá)
? Thuỷ tức dd và thải bã bằng cách nào.(lỗ
miệng)
HĐ 4
- GV cho hs qs tranh ss của thuỷ tức và trả
lời câu hỏi : Thuỷ tức bắt mồi bằng cách
nào?
- GV giảng giải: Khả năng tái sinh cao ở
TT là do TT còn có TB cha chuyên hoá nên
gọi nó là ĐV bậc thấp
- Thành cơ thể có 2 lớp:
+ Lớp ngoài: Gồm TB gai - TBTK - TBmô bì cơ
+ Lớp trong: TB mô cơ - tiêu hoá
- Giữa 2 lớp là tầng keo mỏng
- Lỗ miệng thông với khoang tiêu hoá ởgiữa ( ruột túi)
III Dinh dỡng
- Thuỷ tức bắt mồi bằng tua miệng
- Qúa trình tiêu hoá thực hiện ở khoangtiêu hoá nhờ dịch từ TB tuyến
- Sự TĐK thực hiện qua thành cơ thể
IV Sinh sản
- Các hình thức sinh sản:
+ SSVT: Bằng cách hình thành TBSD đực,TBSD cái
+ Tái sinh: 1 phần cơ thể tạo nên 1 cơ thểmới
IV Củng cố :
1 Cở thể xứng 2 bên 2 Cơ thể đối xứng toả tròn
3.Bơi rất nhanh trong nớc 4 Thành cơ thể có 2 lớp
5 Thành cơ thể có 3 lớp: ngoài, giữa, trong 6 Cơ thể đã có lỗ miệng - hậu môn
7 Sống bám vào các vật ở nớc nhờ đế bám 8 Có miệng là nơi lấy thức ăn & thải
Tiết 9 Ngày
soạn: -Bài : đa dạng của nghành ruột khoang
A Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm:
1 Kiến thức: Giúp hs có thể chỉ rõ đợc sự đa dạng của nghành ruột khoang đợc thể
hiện ở cấu tạo cơ thể, lối sống, tổ chức cơ thể, di chuyển
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện cho hs kĩ năng quan sát, phân tích tổng hợp, hoạt động nhóm
3.Thái độ:
- Giáo dục cho hs ý thức học tập, yêu thích nghiên cứu khoa học
B Phơng pháp giảng dạy : Quan sát, phân tích, hoạt động nhóm
C Chuẩn bị giáo cụ :
1 GV: Tranh 9.1, 9.2, 9.3 sgk & xi lanh bơm mực tím, 1 đoạn xơng san hô
Trang 142 HS: Kẻ phiếu học tập vào vở
D Tiến trình bài dạy :
I ổn định lớp- Kiểm tra sĩ số
II.Kiểm tra bài cũ:
Trình bày đặc điểm cấu tạo, dinh dỡng của thuỷ tức
III.Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề: Nghành RK có khoảng 10.000 loài Trừ số nhỏ sống ở nớc ngọt nh thuỷtức đơn độc, còn hầu hết các loài RK đều sống ở biển.Các đại diện thờng gặp : sứa, hảiquì., san hô…
2 Triển khai bài:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1:
- GV y/c các nhóm ng/cứu thông tin phần
I, II, III trong bài & qs tranh 9.1, 9.2, 9.3
sgk & hoàn thành phiếu học tập
- GV kẻ phiếu học tập lên bảng để hs chữa
bài
- HS thảo luận ( Hoàn thành phiếu:
+ Hdạng đặc biệt của từng đại diện
+ Ctạo: đ2 của tầng keo, khoang tiêu hoá
+ DC: có liên quan đến ctạo cơ thể
+ Lối sống: đặc biệt là tập đoàn lớn nh
san hô
- GV gọi nhiều nhóm hs ( để có nhiều ý
kiến & gây hứng thú học tập) & dành
nhiều thời gian để các nhóm trao đổi đáp
nhỏ trên đoạn xơng san hô để hs thấy sự
liên thông giữa các cá thể trong tập đoàn
+ Xuất hiện váchngăn
ở trên
Có gai xơng đávôi & chất sừng
Có nhiều ngănthông nhau giữacá thể
Di
chuyển
Kiểu sâu đo & lộn
đầu Bơi nhờ TB cơ , cókhả năng co rút
mạnh dù
Không di chuyển
có đế bám Không di chuyểncó đế bámLối
sống Cá thể Cá thể Tập trung 1 số cáthể Tập đoàn nhiềucá thể liên kếtIV.Củng cố :
- GV sử dụng 3 câu hỏi sgk
Trang 15
Tiết 10 Ngày soạn -Bài : ĐẶC ĐIỂM CHUNG
VÀ VAI TRÒ CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG
A Mục tiêu:
1 Kiến thức: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm:
Giúp hs nêu được những đặc điểm chung nhất của ngành
RK và chỉ rõ được vai tròcủa ngành trong tự nhiên và trongđời sống
2 Kĩ năng: Rèn luyện cho hs kĩ năng qs, so sánh, phân tích tổng
hợp
3 Thái độ: Giáo dục cho hs có ý thức bộ môn & bảo vệ
động vật quý có giá trị
B Phương pháp giảng dạy : Quan sát, so sánh, hoạt động
nhóm
C Chuẩn bị giáo cụ :
1 GV: Tranh hình 10
2 HS: Kẻ bảng: + Đ2 của một số đại diện ruột khoang
+ Sưu tầm tranh ảnh san hô
D Tiến trình bài dạy :
I Ôøn định- Kiểm tra sĩ số :
II.Kiểmtra bài cũ:
( khongÖ)
III.Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề: Chúng ta đã học một số đại diện củangành ruột khoang.Vậy chung có những đặc điểm gì chung &có giá trị ntn?
2 Triển khai bài:
Hoạt động của thầy và
HĐ 1
- GV y/c hs qs hình 10 và vận
I Đặc điểm chung của ngành ruột khoang
Trang 16dụng kiến thức đã học
( hoàn thành bảng: đ2 chung
của một số ruột khoang
- GV kẻ bảng để hs chữa bài
- GV qs hoạt động của các
nhóm, giúp đỡ nhóm học
yếu và động viên nhóm khá
- GV gọi nhiều nhóm lên
chữa bài
- GV cho hs xem bảng chuẩn
kiến thức
- GV y/c hs từ kết quả của
bảng 10 cho biết đặc điểm
chung của ngành RK
- Cho hs tự rút ra kết luận
về đặc điểm chung
HĐ 2
- GV y/c hs đọc sgk ( thảo luận
nhóm trả lời câu hỏi:
? RK có vai trò ntn trong tự
nhiên và trong đời sống
? Nêu tác hại của RK
- GV tổng kết ý kiến của hs (
bổ sung thêm (nếu cần)
- GV y/c hs rút ra kết luận về
vai trò của RK
- Cơ thể có đối xứng toả tròn
- Ruột dạng túi
- Thành cơ thể có 2 lớp TB
- Tự vệ & tấn công bằng TBgai
II Vai trò của ngành ruột khoang
- Trong tự nhiên: Tạo vẽ đẹpthiên nhiên, có ý nghĩa sinh tháibiển
- Trong đời sống: Làm đồ trangtrí, trang sức, cung cấp nguyênliệu vôi
+ Làm thực phẩm có giá trị + Hoá thạch san hô góp phầnng/cứu địa chất
- Tác hại: + Một số loài gâyđộc, ngứa cho người (sứa) + Tạo đá ngầm ( ảnh hưởngđến giao thông
IV.Củng cố :
- Sử dụng câu hỏi 1 -4 sgk
V Dặn dò:
- Đọc mục: Em có biết
- Kẻ phiếu học tập vào vở BT
Trang 17
Tiết 11:
Ngày
soạn: -Chương III: CÁC NGÀNH GIUN
NGÀNH GIUN DẸP
BÀI : SÁN LÁ GAN
B Chuẩn bị giáo cụ :
1 GV: Tranh sán lá gan & sán lông, vòng đời của sán lá gan
2 HS: Kẻ phiếu học tập vào vở bt
C Tiến trình lên lớp:
I Ôøn định- Kiểm tra sĩ số : (1’) 7A:7B:
II Kiểm tra bài cũ:
III Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề:(1’) Nghiên cứu một nhóm động vật đa bào,
cơ thể có cấu tạo phức tạp hơn so với thuỷ tức đó là cácđại diện trong ngành giun dẹp Hôm nay chúng ta cùng nghiêncứu
2 Triển khai bài dạy :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: ( 20’)
- GV y/c hs đọc thông tin & qs
tranh 40,41 và thảo luận để
hoàn thành phiếu
- GV kẻ phiếu học tập lên
bảng để hs sửa bài ( nên gọi
nhiều nhóm)
- GV ghi ý kiến bổ sung lên
bảng để hs tiếp tục nhận
I Sán lông và sán lá gan.
Trang 18- Nhánhruột
- Chưa cóhậu môn
- Bơi nhờ lôngxung quanh cơthể
- Lưỡngtính
- Đẻ kéncó chứatrứng
- Lối sốngbơi tự dotrong nước
- Chưa cólỗ hậumôn
- Cơ quan dichuyển tiêugiảm
- Giác bámphát triển
- Thành cơ thểcó khả năng cogiản
- Lưỡngtính
- Cơ quan
SD pháttriển
- Đẻ nhiều
- Kí sinh
chặt vàogan mật
lách trongmôi trường
kí sinh
- GV y/c hs nhắc lại: ? Sán lông
thích nghi đời sống bơi lội
trong nước như thế nào
? Sán lá gan thích nghi đời
sống kí sinh trong gan mật
như thế nào
HĐ 2 (14’)
- GV y/c hs ng/cứu sgk & qs
h11.2 (T42) ( Thảo luận:
+ Hoàn thành BT mục (: ? Vòng
đời của sán lá gan ảnh hưởng
ntn nếu trong thiên nhiên xảy ra
tình huống sau: ( sgk T 43)
? Viết sơ đồ biểu diễn vòng
đời của sán lá gan.( Dựa vào
h11.2 viết theo chiều mtên)
? Sán lá gan thích nghi sự
phát tán nòi giống ntn.( Trứng
phát ngoài mtrường thông qua
vật chủ)
? Muốn tiêu diệt sán lá gan ta
làm ntn.( Diệt ốc, xử lí phân,
diệt trứng, xử lí rau, diệt
kén)
- GV gọi các nhóm chữa bài
- Gọi 1 -2 hs lên bảng chỉ tranh
II Vòng đời của sán lá gan.
Trâu, bò ( trứng ( ấu trùng( ốc ( ấu trùng có đuôi ( môitrường nước ( kết kén ( bámvào rau, bèo ( Trâu, bò
Trang 19( trình bày vòng đời sán lá gan.
IV Củng cố :
V Dặn dò: (1’)
- Học bài trả lời câu hỏi sgk
- Tìm hiểu bệnh do sán gây nên ở người và động vật
- Đọc mục: Em có biết
- Kẻ bảng T45 SGK vào vở BT
Tiết 12 Ngày
BÀI : MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM
CHUNG CỦA NGÀNH GIUN DẸP
A Mục tiêu:
1 Kiến thức: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm:
Giúp hs nắm được hình dạng, vòng đời của một số giundẹp kí sinh & thông qua các đại diện nêu được những đặcđiểm chung của ngành giun dẹp
2 Kĩ năng; Rèn luyện cho hs kĩ năng quan sát, phân tích sosánh, hoạt động nhóm
3 Thái độ: Giáo dục cho hs ý thức vệ sinh cơ thể & môitrường
B Phương pháp giảng dạy: Quan sát, phân tích, hoạt độngnhóm
C Chuẩn bị giáo cụ :
1 GV: Tranh 1 số giun dẹp kí sinh
2 HS: Kẻ bảng vào vở BT
D Tiến trình bài day :
I Ôøn định lớp- Kiểm tra sĩ số : (1 ’ ) 7A:7B
:
II Kiểm tra bài cũ:
III.Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề: (1’) ? Sán lá gan sống kí sinh có đặc điểm gìkhác so với sán lông sống tự do ( Nghiên cứu tiếp 1 số giundẹp kí sinh
2 Triển khai bài dạy:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
- HS: Bộ phận kí sinh chủ
I Một số giun dẹp khác.
Trang 20yếu: máu, ruột, gan, cơ.
+ Vì những cơ quan này có
nhiều chất dinh dưỡng
+ Gĩư gìn vệ sinh ăn uống
người, ĐV, VS môi trường
- GV cho các nhóm phát biểu ý
kiến chữa bài
- GV cho hs đọc mục: Em có
biết & trả lời câu hỏi: ? Sán kí
sinh gây tác hại ntn.( hs: Nó
lấy chất dinh dưỡng của vật
chủ, làm vật chủ gầy yếu)
? Em sẽ làm gì để giúp mọi
người tránh nhiễm giun sán
( Tuyên truyền vs an toàn thực
( hs: chú ý lối sống liên quan
đến 1 số đặc điểm cấu
tạo)
- GV gọi hs chữa bài: tự
điền thông tin vào bảng 1
( nhiều nhóm)
- GV ghi phần bổ sung ( nhóm
khác theo dõi
- GV cho hs xem bảng 1 kiến
thức chuẩn
- GV y/c các nhóm xem lại
bảng 1 ( thảo luận tìm đặc
điểm chung của ngành giun
dẹp
- Y/C hs tự rút ra kết luận:
- Sán lá máu trong máu người
- Sán bã trầu ( ruột người
- Sán dây ( ruột người & ở cơtrâu, bò, lợn
II.Đặc điểm chung.
- Cơ thể dẹp có đối xứng 2bên
- Ruột phân nhánh, chưa cóhậu môn
- Phân biệt đuôi, lưng - bụng
IV: Củng cố : Hãy chọn những câu trả lời đúng:
Ngành giun dẹp có những đặc điểm sau:
1 Cơ thể có dạng túi 3 Ruột hình túi chưa có lỗ hậu môn
2 Cơ thể dẹp có đối xứng hai bên 4 Ruột phânnhánh chưa có lỗ hậu môn
Trang 215 Cơ thể chỉ có 1 phần đầu để bám 7.Cơ thể phân biệt đầu, lưng, bụng
6 Một số kí sinh có giác bám 8 Trứng pháttriển thành cơ thể mới
9 Vòng đời qua giai đoạn ấu trùng
2 Kĩ năng: Rèn luyện cho hs kĩ năng quan sát, so sánh, phân tíchvà hoạt động nhóm
3 Thái độ: Giáo dục cho hs ý thức vệ sinh môi trường và vệsinh cá nhân
B Phương pháp giảng dạy : Quan sát, phân tích, hoạt độngnhóm
C Chuẩn bị giáo cụ :
1 GV: Tranh 13.1, 13.2, 13.3, 13.4 SGK
2 HS: Tình hình nhiễm giun ở địa phương
D Tiến trình bài dạy :
I Ôøn định lớp- Kiểm tra sĩ số : (1’) 7A:7B:
II.Kiểm tra bài cũ:
III.Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề: (1’) Giun đũa thường kí sinh ở ruột nonngười, nhất là trẻ em, gây đau bụng đôi khi gây tắc ruột & tắcống mật Vậy giun đũa thường sống ở đâu & đặc điểm cấutạo ntn
2 Triển khai bài dạy :
Hoạt động thầy trò Nội dung kiến thức
HĐ 1 ( 16’)
- GV y/c hs đọc ( sgk & qs hình I Cấu tạo,dinh dưỡng,di chuyển của giun đũa
Trang 2213.1, 13.2 ( T47) ( thảo luận
nhóm ( trả lời:
? Trình bày cấu tạo của giun
+ Tốc độ tiêu hoá nhanh,
xuất hiện hậu môn
+ Di chuyển rất ít, chui rúc
- GV lưu ý cho hs: GV giảng giải
tốc độ tiêu hoá nhanh do
thức ăn chủ yếu là chất dinh
dưỡng & thức ăn đi 1 chiều
+ Câu hỏi *: Đấu thuôn nhọn,
cơ dọc phát triển ( chui rúc
- GV y/c hs rút ra kết luận:
ctạo, di chuyển, dinh dưỡng
HĐ 2 ( 20’)
a Vấn đề 1: Cơ quan sinh sản
- GV y/c hs tự đọc mục 1 sgk
( T48) & trả lời câu hỏi:
? Nêu cấu tạo cơ quan sinh
dục ở giun đũa
b Vấn đề 2: Vòng đời giun
đũa
- GV y/c hs đọc ( & qs hình
13.3, 13.4 trả lời câu hỏi:
? Nêu vòng đời của giun đũa
- Y/C hs trả lời 2 câu hỏi sgk
(T49)
( HS: + trứng giun trong thức
ăn hay bám vào tay
+ Diệt giun đũa, hạn chế
được số trứng)
- GV y/c đại diện các nhóm lên
bảng viết sơ đồ vòng đời
- Cấu tạo: + Hình trụ dài25cm
+ Thành cơ thể: Biểu bì cơdọc phát triển
+ Chưa có khoang cơ thểchính thức
ống tiêu hoá thẳng: cólỗ hậu môn
Tuyến sinh dục dài, cuộnkhúc
+ Lớp cuticun ( làm căng cơthể
- Di chuyển: Hạn chế + Cơ thể cong duỗi ( chui rúc
- Dinh dưỡng: Hút chất dinhdưỡng nhanh nhiều
II Sinh sản của giun đũa.
- Cơ quan sinh dục dạng ốngdài
+ Con cái: 2 ống + Con đực: 1 ống + thụ tinh trong
- Đẻ trứng nhiều
- Vòng đời của giun đũa:
Giun đũa (ruột người) ( đẻtrứng ( ấu trùng trong trứng( thức ăn sống ( ruột non( ấu trùng) ( máu, gan, tim,phổi ( giun đũa( ruột người)
- Phòng chống:+ Gĩư vệ sinhmôi trường, vệ sinh cá nhân
Trang 23( nhóm khác trả lời bổ sung.
- GV lưu ý: Trứng & ấu trùng
giun đũa phát triển ở ngoài:
dễ lây nhiễm, dễ tiêu diệt
- GV nêu 1 số tác hại: Gây tắc
ruột, tắc ống mật, suy dinh
dưỡng cho vật chủ
- GV cho hs tự rút ra kết
luận:
khi ăn uống + Tẩy giun sán định kì
IV.Củng cố: Sử dụng câu hỏi 1, 2 sgk
V Dặn dò: (1’)
- Học bài & trả lời câu hỏi sgk
- Đọc mục: Em có biết
- Kẻ bảng sgk T51 vào vở BT
Tiết 14 Ngày
BÀI : MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM
CHUNG CỦA NGÀNH GIUN TRÒN.
A Mục tiêu:
1.Kiến thức: Giúp hs hiểu rõ được 1 số giun tròn đặc biệt làgiun tròn kí sinh gây bệnh từ đó có biện pháp phòng tránh vànêu được đặc điểm chung của ngành giun tròn
2 Kĩ năng: Rèn luyện cho hs kĩ năng quan sát, phân tích và hoạtđộng nhóm
3.Thái độ: Giáo dục cho hs ý thức giữ vệ sinh môi trường, cánhân và vệ sinh ăn uống
B Phương pháp giảng dạy: Quan sát, phân tích và hoạt độngnhóm nhỏ
C Chuẩn bị giáo cụ:
1 GV: Tranh 1 số giun tròn, tài liệu về giun sán kí sinh
2 HS: Kẻ bảng: Đặc điểm của ngành giun tròn vào vở BT
D Tiến trình bài dạy:
I Ôøn định lớp- Kiểm tra sĩ số: (1’) 7A:7B:
II Kiểm tra bài cũ:
III Nội dung bài mới:
1.Đặt vấn đề: (1’) Hôm nay chúng ta tiếp tục nghiên cứu 1số giun tròn kí sinh
2 Triển khai bài dạy:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: (20’)
- GV y/c hs ng/cứu & qs hình
14.1 ( 14.4 sgk ( trao đổi nhóm
( trả lời:
I Một số giun tròn khác
Trang 24? Kể tên các loại giun tròn kí
sinh ở người Và trả lời câu
hỏi lệnh (sgk ( T51)
- HS: + Phát triển trực tiếp
+ Ngứa hậu môn
+ Mút tay
- GV để hs tự chữa bài ( gv
chỉ thông báo ý kiến đúng sai
( các tự sữa chữa nếu cần
( HS: Kí sinh ở TV, ĐV
VD: Lúa thối rễ năng suất
giãm; lợn: làm lợn gầy, năng
suất chất lượng giãm)
- GV thông báo thêm: Giun mỏ,
giun tóc, giun chỉ, giun gây sần
ở TV, có loại giun truyền qua
muỗi ( khả năng lây lan sẽ rất
lớn
? Chúng ta cần có biện pháp
gì để phòng tránh bệnh giun
kí sinh
( HS: Gĩư gìn vệ sinh, đặc
biệt là trẻ em, diệt muỗi,
tẩy giun định kì.)
- GV cho hs rút ra kết luận
HĐ 2: (16’)
- GV y/c các nhóm thảo luận
hoàn thành bảng 1
- GV kẻ bảng 1 lên bảng để hs
chữa bài
- GV cho hs qs bảng chuẩn
( nhóm tự sữa chữa
- Qua bảng chuẩn gv t/c hs tìm
ra đặc điểm chung của ngành
- Giun tròn kí sinh ở cơ, ruột…(người đv) rễ, thân, quả ( TV)( gây nhiều tác hại
- Cần giữ vệ sinh môi trường,vệ sinh cá nhân & vệ sinh ănuống để tránh giun
II Đặc điểm chung.
- Cơ thể hình trụ có vỏcuticun
- Khoang cơ thể chưa chínhthức
- Cơ quan tiêu hoá dạng ống,bắt đầu từ miệng, kết thúc
ở hậu môn
IV Củng cố: Sử dụng câu hỏi 1; 2 sgk
V Dặn dò: (1’)
- Học bài và trả lời câu hỏi sgk
- Đọc mục; Em có biết
- Đọc trước bài Giun đất
Trang 25
Ngày
soạn: -
Tiết 15 NGÀNH GIUN ĐỐT
BÀI : GIUN ĐẤT
A Mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp hs nêu được đặc điểm cấu tạo , dichuyển, dinh dưỡng, sinh sản của giun đất đại diện cho ngànhgiun đốt & chỉ rõ đặc điểm tiến hoá hơn của giun đất so vớigiun tròn
2 Kĩ năng: Rèn luyện cho hs kĩ năng quan sát, so sánh, phân tíchvà hoạt động nhóm
3 Thái độ: Yêu quý bảo vệ động vật có ích
B Phương pháp giảng dạy: Quan sát, phân tích, hoạt độngnhóm
C Chuẩn bị gigaos cụ:
1 GV: Tranh hình 15.1 ( 15.6 sgk
2 HS: Nghiên cứu sgk
D Tiến trình bài dạy:
I Ôøn định lớp- Kiểm tra sĩ số: (1’) 7A:7B:
II.Kiểm tra bài cũ:
III.Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề: (1’) Giun đốt phân biệt với giun tron ở cácđặc điểm: Cơ thể phân đốt, mỗi đốt đều có đôi chân bên, cókhoang cơ thể chính thức Chúng gồm các đại diện như: Giunđất, rươi, đĩa… Hôm nay chúng ta nghiên cứu đại diện là giunđất
2 Triển khai bài dạy:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Trang 26- GV y/c hs đọc ( sgk & qs hình
15.1 ( 15.5 ( trao đổi nhóm ( trả
lời:
? Giun đất có cấu tạo phù
hợp với lối sống chui rúc
trong đất ntn
? So sánh với giun tròn, tìm ra
cơ quan & hệ cơ quan mới
xuất hiện ở giun đất.( Hệ cơ
quan mới xuất hiện: hệ tuần
hoàn: có mạch lưng, mạch
bụng, mao quản da, tim đơn
giản; Hệ tiêu hoá: Phân hoá rõ
có enzim tiêu hoá thức ăn; Hệ
thần kinh: Tiến hoá hơn, tập
trung thành chuỗi, có hạch)
? Hệ cơ quan mới ở giun đất
có cấu tạo ntn
- GV y/c đại diện nhóm trình
bày ( ghi ý kiến các nhóm lên
bảng và bổ sung
- GV giảng giải:+ Khoang cơ
thể: chính thức có chứa dịch
( cơ thể căng
+ Thành cơ thể: có lớp mô bì
tiết chất nhầy ( da trơn
+ Dạ dày: Thành cơ thể có
khả năng co bóp nghiền thức
ăn
+ HTK: Tậo trung chuỗi
hạch( hạch nơi tập trung
TBTK) và vẽ sơ đồ HTH ( di
chuyển của máu
quả của nhóm đúng ( 2-1-4-3)
di chuyển từ trái sang phải
?(đề phòng): Tại sao GĐ chun
- Cấu tạo trong: + Có khoang
cơ thể chính thức, chứa dịch + Hệ tiêu hoá: Phân hoá rõ:lỗ miệng ( hầu ( Thực quản( diều, dạ dày cơ ( ruột tịt,hậu môn
II Di chuyển của giun đất
Giun đất di chuyển bằngcách:
+ Cơ thể phình duỗi xen kẽ + Vòng tơ làm chỗ dựa( Kéo cơ thể về 1 phía
III Dinh dưỡng của cơ thể.
- Giun đất hô hấp qua da
- Thức ăn ( lỗ miệng ( hầu( diều ( dạ dày ( ng/nhỏ)( enzim biến đổi ( ruột tịt( bã đưa ra ngoài
- Dinh dưỡng qua thành ruộtvào máu
Trang 27? Qúa trình tiêu hoá của GĐ
- GV cho hs rút ra kết luận
? Tại sao GĐ lưỡng tính, khi
sinh lại ghép đôi
IV Sinh sản.
- Giun đất lưỡng tính
- Ghép đôi TĐ tinh dịch tại đai
- Học bài và trả lời câu hỏi sgk
- Đọc mục: Em có biết,chuẩn bị 1 nhóm 1 con giun đất to
Trang 28Tiết 16 Ngày soạn: -
THỰC HÀNH:MỔ VÀ QUAN SÁT GIUN ĐẤT
B Phương pháp giảng dạy: Thực hành
C Chuẩn bị giáo cụ :
1 GV: Tranh câm hình 16.1; 16.3 và bộ đồ mổ
2 HS: Mẫu vật: Giun đất, kiến thức cấu tạo giun đất
D Tiến trình bài dạy :
I Ôøn định- Kiểm tra sĩ số:
II Kiểm tra bài cũ:
Nêu đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản của giun đất
III Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề: Chúng ta tìm hiểu cấu tạo giun đất để củng cố khắc sâu lí thuyết về giun đất
2 Triển khai bài dạy :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1:
- GV:y/c hs nghiên cứu sgk ở
mục ( (T56) & thao tác:
- Trong nhóm hs cử 1 người
tiến hành( lưu ý dùng hơi ete
hay cồn vừa phải)
? Trình bày cách xử lí mẫu
ntn
- GV kiểm tra mẫu thực
hành, nếu nhóm nào chưa
làm được ( gv hướng dẫn
thêm
- GV y/c các nhóm tiến hành qs
cấu tạo ngoài bằng kính lúp:
I Cấu tạo ngoài.
1 Vấn đề 1: Cách xử lí mẫu:
- Rửa sạch cơ thể giun
- Làm giun chết bằng hơi ete hoặc cồn loãng
2 Vấn đề 2: Quan sát cấu tạo ngoài:
Trang 29+ Qs các đốt, vòng tơ
+ Xác định mặt lưng mặt
bụng và tìm đai SD
? Làm thế nào để qs được
vòng tơ
- ( HS: qs vòng tơ: kéo giun lên
giấy thấy lạo xạo)
? Dựa và đặc điểm nào để
xác định mặt lưng, mặt
bụng.( HS: màu sắc)
? Tìm đai SD, lỗ SD dựa trên
đặc điểm nào.( HS: Đai sd
phía đầu kthước 3 đốt hơi
thắt lại màu nhạt hơn)
- GV cho hs làm BT : chú thích
hình 16.1 ( ghi vào vở )
HĐ 2:
- GV y/c các nhóm qs hình 16.2
và đọc ( sgk ( T57) ( Thực
hành mổ giun đất
- GV kiểm tra sản phẩm của
các nhóm bằng cách:
+ Gọi 1 nhóm mổ đẹp đúng (
trình bày thao tác mổ và 1
nhóm mổ chưa đúng trình
bày thao tác mổ
? Vì sao mổ chưa đúng hay
nát các nội quan
- GV giảng giải: Mổ ĐVKXS chú
ý:
- GV hướng dẫn cho hs:
- HS hoàn thành chú thích ở
hình 16.B và 16.C SGK
- GV kiểm tra bằng cách gọi
đại diện nhóm lên bảng chú
thích vào hình câm
II Cấu tạo trong.
Cách mỗ giun đất
+ Mổ mặt lưng, nhẹ tay đường kéo ngắn, lách nội quan từ từ, ngâm vào nước.+ ở giun đất có thể xoang chứa dịch ( liên quan đến việc
di chuyển của giun đất
+ Dùng que nhọn tách nội quan ( nhóm cử 1 hs thao tác gỡnội quan)
IV Củng cố: GV cho điểm 1 - 2 nhóm làm tốt và kết quả đúng đẹp
Cho học sinh thu dọn vệ sinh
V Dặn dò: Viết thu hoạch theo nhóm Kẻ bảng 1,2 T60 SGK
vào vở BT
Trang 302 Kĩ năng: Rèn luyện cho hs kĩ năng quan sát so sành, tổng hợp lại kiến thức.
3 Thái độ: Giáo dục cho hs ý thức bảo vệ động vật
B Phương pháp giảng dạy : Quan sát, so sánh, tổng hợp, hoạt động nhóm
C Chuẩn bị giáo cụ :
1 GV: Tranh giun đất: Rươi, giun đỏ, róm biển
2 HS: Kẻ bảng 1 & 2 sgk T60 vào vở BT
D Tiến trình bài dạy :
I Ôøn định lớp- Kiểm tra sĩ số :
II Kiểm tra bài cũ:
III Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề: Giun đốt có khoảng trên 9000 loài, sống ở nước mặn, nước ngọt, trong bùn đất Một số giun đốt sống
ở can và kí sinh
2 Triển khai bài dạy:
Hoạt động thầy trò Nội dung kiến thức
HĐ1:
- GV cho hs qs hình: Giun đỏ,
đĩa, rươi, róm biển và đọc
( phần I sgk ( T59) ( TĐN ( Hoàn
thành bảng 1
- GV kẻ sẳn bảng 1 để hs lên
chữa bài ( gọi nhiều nhóm)
- GV ghi ý kiến bổ sung của
từng nội dung để hs tiện
theo dõi
- GV thông báo các nội dung
đúng và cho hs theo dõi bảng 1
kiến thức chuẩn
- Qua bảng 1 y/c hs tự rút ra
kết luận về sự đa dạng
của giun đốt về số loài, lối
sống, môi trường sống
HĐ 2:
- GV cho hs qs lại tranh đại
I Một số giun đốt thường gặp.
- Giun đốt có nhiều loài:
Vắt, đỉa, róm biển, giun đỏ, giun đất
- Sống ở các môi trường:
Đất ẩm, nước, lá cây
- Giun đốt có thể sống tự
do, định cư hay chui rúc
II Đặc điểm chung của ngành giun đốt.
Trang 31diện của ngành và ng/cứu sgk
- GV chữa nhanh bảng 2
đất
Giunđỏ
5 Hệ thần kinh và giác quan phát
6 Di chuyển nhờ chi trên, tơ hoặc
7 ống tiêu hoá thiếu hậu môn
9 Hệ hô hấp qua da hay bằng
ơ
- GV y/c hs rút ra kết luân về
những đặc điểm chung
HĐ 3
- GV y/c hs hoàn thành BT SGK (
T 61)
- GV cho 1 số hs trình bày
- Giun đốt có vai trò gì trong
tự nhiên và trong đời sống
con người
- Cơ thể phân đốt , có thể xoang
- Hệ tuần hoàn kín, máu màuđỏ
- HTK dạng chuỗi hạch và giác quan phát triển
- Di chuyển nhờ chi bên, tơ hoặc thành cơ thể
- Hô hấp qua da hay mang
- Hệ tiêu hoá phân hoá
III Vai trò của giun đốt
- Lợi ích: Làm thức ăn cho người & ĐV
+ Làm cho đất tơi xốp, thoáng khí, màu mỡ
Tác hại: Hút máu người & Đ V ( gâ
y bệnh
IV Củng cố: Trình bày đặc điểm chung của giun đốt
- Vai trò của giun đất
? Để nhận biết đại diện ngành GĐ cần dựa vào đđ cơ bản nào
V Dặn dò: - Học bài và trả lời câu hỏi sgk
- Làm bài tập 4 sgk T 61
- Tiết sau kiểm tra 1 tiết
Trang 322 Kĩ năng : Rèn kĩ năng hoạt động độc lập, khái quát hóa, hệ thống hóa
3 Thái độ : tích cực, tự giác
B Phương pháp giảng dạy: Kiểm tra đánh giá
C Chuẩn bị giáo cụ :
1 GV: Đề kiểm tra
2 HS: Kiến thức đã học
D Tiến trình bài dạy :
I Ôøn định-Kiểm tra sĩ số:
II.Kiểm tra bài cũ:
III.Nội dung bài mới:
1 Đặt vấn đề:
2 Triển khai bài dạy :
* ĐỀ KIỂM TRA:
I TRẮC NGHIỆM:
Câu 1: Hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng đầu câu mà theo em là đúng nhất trong mỗi nhận định sau:
1.Quan sát trùng roi xanh, em thấy có những đặc điểm:
a Có roi, có nhiều hạt diệp lục, vừa dị dưỡng vừa tự
dưỡng, sinh sản vô tính theo cách phân đôi
b.Có lông bơi, dị dưỡng, sinh sản hữu tính theo cách tiếp hợp
c Có chân giả, luôn luôn biến hình, sinh sản vô tính theo cách phân đôi
d Có chân giả, sống kí sinh, sinh sản vô tính theo cách phân đôi
2 Các biện pháp để phòng chống bệnh sốt rét:
a Dùng thuốc diệt muỗi Anôphen, phát quang, tháo nước, thả cá dể diệt bọ gậy
b Dùng hương muỗi, nằm màn để tránh muỗi đốt
c Khi bị sốt rét, uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sỹ
Trang 33d Cả a, b, c đều đúng
3 Ơí nước ta những ĐV thuộc ngành ruột khoang sống ở biển:
a Sứa, thuỷ tức, hải quì c Hải quì, thuỷ tức, tôm
b Sứa, san hô, mực d Sứa, san hô, hải quì
4 Nhóm ĐV thuộc ngành giun đốt, sống kí sinh, gây hại cho người và động vật
a Sán lá gan, giun đũa, sán lá máu
b Sán lá máu, sán bã trầu, sán dây, sán lá gan
c Giun móc câu, giun kim, sán dây, sán lá gan
d Sán bã trầu, giun chỉ, giun đũa, giun móc câu
II TỰ LUẬN:
Câu 1: Hãy vẽ và ghi chú hệ tiêu hoá của giun đất
Câu 2: Nêu đă ûc điểm chung của giun đốt Đ ể nhận biết các đại diện của ngành giu n đốt trong thiên nhiên cần dựa vào đặc điểm cơ bản nào? Vài trò thực tiễn của giun đất
Đ
ÁP ÁN :
Câu 1: 1a; 2d; 3d; 4b; ( 0,5 điểm x 5 = 2,5 điểm)
Câu 2: b; a; d; c ( 0,5 điểm x 4 = 2 điểm )
Câu 3: Vẽ đúng ( 1 điểm )
Ghi chú( lỗ miệng, hầu, thực quản, diều, dạ dày, cơ, ruột tịt ) ( 1 điểm )
Câu 4: Đặc điểm chung: - Cơ thể dài phân đốt
- Cơ thể xoang
- Hô hấp qua da hay qua mang
- Tuần hoàn kín, máu màu đỏ
- Hệ tiêu hoá phân hoá
- Hệ thần kinh dạng chuỗi hạch và giác quan phát triển
- Di chuyển nhờ chi bên - tơ hoặc thành cơ thể( 0,5 x 5 = 2,5)
Để nhận biết: Cơ thể hình giun và phân đốt ( 0,5 điểm )
Vai trò thực tiễn: Nông nghiệp: Cải tạo đất, làm cho đất xốp thoáng màu mỡ, làm cho thức ă cho động vật khác ( 0,
25 điểm )
+ Làm thức ăn cho người và động vật ( 0, 25 điểm)
IV Củng cố: Thu bài và nhận xét
V Dặn dò: Nghiên cứu trước bài: Trai sông