*HS: Lấy các ví dụ minh họa về các điểm trùng nhau và các điểm phân biệt Nếu nói hai điểm mà không nói gì nữa thì ta hiểu đó là hai điểm phân biệt, Với những điểm, ta luôn xây dựng đợc c
Trang 1Hieồu ủieồm laứ gỡ ? ẹửụứng thaỳng laứ gỡ ?
Hieồu quan heọ ủieồm thuoọc ( khoõng thuoọc ) ủửụứng thaỳng
2 Kĩ năng:
Bieỏt veừ ủieồm , ủửụứng thaỳng
- Bieỏt ủaởt teõn cho ủieồm , ủửụứng thaỳng
- Bieỏt kyự hieọu ủieồm , ủửụứng thaỳng
- Bieỏt sửỷ duùng kyự hieọu ∈ ; ∉
3 Thái độ:
Chú ý nghe giảng và làm các yêu cầu của giáo viên đa ra
Tích cực trong học tập, cẩn thận trong khi vẽ hình
Trang 2Quan sát thấy trên bảng có những dấu
chấm nhỏ Khi đó ngời ta nói các dấu
chấm nhỏ này là ảnh của điểm
Ngời ta dùng các chữ cái in hoa A, B, C,
để đặt tên cho điểm
Ví dụ:
Điểm A, điểm B, điểm C ở trên bảng
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
*GV: Hãy quan sát hình sau và cho nhận
xét:
A C
*HS: hai điểm này cùng chung một điểm.
*GV: Nhận xét và giới thiệu:
Hai điểm A và C có cùng chung một điểm
nh vậy, ngời ta gọi hai điểm đó là hai điểm
trùng nhau.
- Các điểm không trùng nhau gọi là các
điểm phân biệt
*HS: Lấy các ví dụ minh họa về các điểm
trùng nhau và các điểm phân biệt
Nếu nói hai điểm mà không nói gì nữa thì
ta hiểu đó là hai điểm phân biệt,
Với những điểm, ta luôn xây dựng đợc các
hình Bất kì hình nào cũng là một tập hợp các điểm Một điểm cũng là một hình
Trang 3ví dụ minh họa điểu nhận xét trên.
Hoạt động 2 Đ ờng thẳng
*GV: Giới thiệu:
Sợi chỉ căng thẳng, mép bàn, mép bảng,…
cho ta hình ảnh của một đờng thẳng Đờng
thẳng này không giới hạn về hai phía
Ngời dùng những chữ cái thờng a, b, c, d,
để đặt tên cho các đờng thẳng
Ví dụ:
a b
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
*GV: Yêu cầu học sinh dung thớc và bút
để vẽ một đờng thẳng
*HS: Thực hiện
Hoạt động 2 Điểm thuộc đ ờng thẳng.
Điểm không thuộc đ ờng thẳng.
*GV:Quan sát và cho biết vị trí của các
điểm so với đờng thẳng a
*HS:
- Hai điểm A và C nằm trên đờng thẳng a
- Hai điểm B và D nằm ngoài đờng thẳng
để đặt tên cho các đờng thẳng
Ví dụ:
a b
2. Điểm thuộc đ ờng thẳng Điểm không thuộc đ ờng thẳng.
Ví dụ:
- Hai điểm A và C nằm trên đờng thẳng a
- Hai điểm B và D nằm ngoài đờng thẳnga
Do đó:
- Điểm A , điểm C gọi là các điểm thuộc
đờng thẳng hoặc đờng thẳng a chứa ( điqua ) hai điểm A , C
Trang 4*GV:Yêu cầu học sinh lấy ví dụ về điểm
thuộc đờng thẳng và không thuộc đờng
c, Vẽ thêm hai điểm khác thuộc đờng
thẳng a và hai điểm khác nữa không thuộc
Trang 5Ba điểm thẳng hàng.
Điểm nằm giữa hai điểm
Trong ba điểm thẳng hàng có một và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm còn lại
2 KÜ n¨ng :
Biết vẽ ba điểm thẳng hàng , ba điểm không thẳng hàng
Sử dụng được các thuật ngữ : nằm cùng phía , nằm khác phía , nằm giữa
2.KiĨm tra bµi cị (5 phĩt)
Ba học sinh làm các bài tập 4 , 5 , 6 SGK trang 105
Học sinh nhận xét GV củng cố và cho điểm Học sinh sữa bài (nếu làm sai)
3.Bµi míi
Trang 6Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Hoạt động 1 Thế nào là ba điểm thẳng
Hình 2: Ba điểm R, S, T ∉ bất kì một đờng
thẳng nào, ta nói ba điểm đó không thẳng
hàng
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
*GV: Để biết đợc ba điểm bất kì có thẳng
hàng hay không thì điều kiện của ba điểm đó
Trang 7- Hai điểm D và C có vị trí nh thế nào đối với
- Điểm D nằm giữa hai điểm A và C
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
*GV: Trong ba điểm thẳng hàng có nhiều
nhất bao nhiêu điểm nằm giữa hai điểm còn
lại ?
*HS: Trả lời
*GV: Nhận xét:
Trong ba điểm thẳng hàng có một và chỉ
một điểm nằm giữa hai điểm còn lại
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
F I
a, Các cặp ba điểm thẳng hàng:
A,G,E; E, F, I; A, D, F
b, Các cặp ba điểm không thẳng hàng.A,G,D; G,D,F; …
có tất cả 56 cặp ba điểm không thẳnghàng
Trang 92.Kiểm tra bài cũ (5 phút)
Kieồm tra caực baứi taọp veà nhaứ Baứi taọp 12 trang 107
Baứi taọp 13 trang 107
3.Bài mới
Hoạt động 1 Vẽ đ ờng thẳng
*GV: Hớng dẫn học sinh vẽ đờng thẳng;
Cho hai điểm A và B bất kì
Đặt thớc đi qua hai điểm đó, dùng bút vẽ
theo cạnh của thớc Khi đó vệt bút vẽ là
F I
Trang 10F I
*HS: Chú ý và làm theo giáo viên.
*GV: Nếu hai điểm A và B trùng nhau thì
ta có thể vẽ đợc đờng thẳng đi qua hai
điểm đó không ?
*HS: Trả lời
*GV: Cho ba điểm A, B, C phân biệt Hãy
vẽ tất cả các đờng thẳng đi qua hai trong
ba điểm đã cho ?
*HS: Thực hiện
*GV: Qua hai điểm phân biệt ta có thể xác
định đợc nhiều nhất bao nhiêu đờng thẳng
đi qua hai điểm đó ?
*HS:
Qua hai điểm phân biệt ta luôn xác định
đ-ợc một và chỉ một đờng thẳng đi qua hai
điểm đó
*GV: Nhận xét và khẳng định :
Có một đờng thẳng và chỉ một đờng
thẳng đi qua hai điểm phân biệt A và B
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
-Đờng thẳng AB hoặc đờng thẳng BA (
Đ-ờng thẳng trên qua hai điểm A và B)
Hoặc: Đờng thẳng xy (hoặc yx)
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
và B.
2. Tên đ ờng thẳng
Ví dụ3:
Ta gọi tên đờng thẳng của hình vẽ trên là:
- Đờng thẳng AB hoặc đờng thẳng BA ( ờng thẳng này đi qua hai điểm A và B)
F I
A B C
Trang 11
-*GV: Yêu cầu học sinh làm ?
Hãy đọc tất cả các tên của đờng thẳng
F I
A B C
*HS : Thực hiện
Hoạt động 3 Đ ờng thẳng trùng nhau,
cắt nhau, song song.
*GV : Qua sát các hình vẽ sau, và cho
F I
b, Hai đờng thẳng AB và AC đều đi qua
điểm B, khi đó hai đờng thẳng AB và AC
Tên của đờng thẳng:
AB, AC, BC, BA, CB, CA
3. Đ ờng thẳng trùng nhau, cắt nhau, song song.
F I
Hai đờng thẳng AB và AC đều đi qua điểm
B, khi đó hai đờng thẳng AB và AC gọi làhai đờng thẳng cắt nhau
Trang 12gọi là hai đờng thẳng cắt nhau.
*GV: Thế nào là hai đờng thẳng trùng
nhau, hai đờng thẳng cắt nhau, hai đờng
thẳng song song nhau ?
*HS: Trả lời
*GV: Nhận xét và khẳng định :
- Hai đờng thẳng gọi là trùng nhau, nếu tất
cả các điểm của đờng thẳng này cũng là
các điểm của đờng thẳng kia
- Hai đờng thẳng gọi là cắt nhau, nếu
chúng chỉ có một điểm chung
- Hai đờng thẳng gọi là song song, nếu hai
đờng thẳng đó không có điểm nào chung
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
*GV: Đa ra chú ý lên bảng phụ.
- Hai đờng thẳng không trùng nhau còn
gọi là hai đờng thẳng phân biệt.
- Hai đờng thẳng phân biệt hoặc chỉ có
một điểm chung hoặc không có một điểm
Trang 132.KiĨm tra bµi cị (5 phĩt)
Thế nào là ba điểm thẳng hàng
3.Bµi míi
Nhiệm vụ :
- Chôn các
cọc hàng rào
nằm giữa hai
cột mốc A và
- Bước 1 : Cắm cọc tiêu thẳng đứng với mặt đất tại hai điểm
A và B (dùng dây dọi kiểm tra thật
- Tổ trưởng mỗi tổ phân công mỗi nhóm lần lượt thực
Trang 14- Đào hố
trồng cây
thẳng hàng với
hai cây A và B
đã có
- Hướng dẫn thực hànhtheo 3 bước thẳng đứng )- Bước 2 : Em thứ 1
đúng ở A , em thứ 2 cầm cọc tiêu dựng thẳng đứng ở một điểm C (khoảng giữa
A và B)
- Bước 3 : Em thứ 1
ra hiệu để em thứ 2 điều chỉnh vị trí cọc tiêu cho đến khi em thứ 1 thấy cọc tiêu Ache lấp hai cọc tiêu
ở B và C Khi đó 3 điểm A , B , C thẳng hàng
Trang 15Bieỏt ủũnh nghúa , moõ taỷ tia baống caực caựch khaực nhau
Bieỏt theỏ naứo laứ hai tia ủoỏi nhau , hai tia truứng nhau
2 Kĩ năng :
Bieỏt veừ tia
3 Thái độ :
Bieỏt phaõn loaùi hai tia chung goỏc
Bieỏt phaựt bieồu gaóy goùn caực meọnh ủeà toaựn hoùc
2.Kiểm tra bài cũ (5 phút)
Veừ hỡnh theo caựch dieón ủaùt sau : ẹieồm O thuoọc ủửụứng thaỳng xy ( O ∈ xy )
Trang 16một đờng thẳng đi qua điểm O cho trớc.
*HS:
*GV: - Nếu ta cắt đờng thẳng xy tại điểm
O ta xẽ đợc hai nửa đờng thẳng: Ox và Oy
Khi đó nguời ta nói:
Ví dụ: Ox, Oy, Oz,…
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
*GV: -Vẽ một tia có gốc là điểm A.
- Hãy chỉ ra các tia ở hình vẽ sau:
*HS: Thực hiện
Hoạt động 2 Hai tia đối nhau.
*GV: Quan sát và cho biết:
Hai tia Ox và Oy có đặc điểm gì ?
*HS: Hai tia này có cùng chung gốc O.
*GV: Ta nói tia Ox và tia Oy là hai tia đối
nhau
Thế nào là hai tia đối nhau ?
*HS: Trả lời .
*GV: Nhận xét :
Mỗi điểm trên đờng thẳng là gốc chung
của hai tia đối nhau
Các tia: Ax, Ay,Ox, Oy, Bx, By
2. Hai tia đối nhau
Ví dụ 3
Hai tia Ox và Oy chung gốc O và cùngnằm trên một đờng thẳng xy Khi đó tanói:
Hai tia Ox và tia Oy là hai tia đối nhau.
Nhận xét:
Mỗi điểm trên đờng thẳng là gốc
Trang 17A B
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
*GV: Yêu cầu học sinh làm ?1.
Trên đờng thẳng xy lấy hai điểm A và B
a, Tại sao hai tia Ax và By không phải là
hai tia đối nhau
b, Có những tia nào đối nhau ?
*HS: Một học sinh lên bảng.
a, Hai tia Ax và By không phải là hai tia
đối nhau vì: Hai tia này không chung gốc
b, Các tia đối nhau:
Ax và Ay; Bx và By
Hoạt động 3 Hai tia trùng nhau.
*GV: Quan sát và chỉ ra những tia trong
- Yêu cầu học sinh làm ?2
a, Hai tia Ox và OA có trùng nhau
chung của hai tia đối nhau
?1
a, Hai tia Ax và By không phải là hai tia
đối nhau vì: Hai tia này không chung gốc
b, Các tia đối nhau:
Trang 18kh«ng ?.
Cßn tia OB trïng víi tia nµo ?
b, Hai tia Ox vµ Ax cã trïng nhau kh«ng ?
Trang 19Bieỏt ủũnh nghúa , moõ taỷ tia baống caực caựch khaực nhau
Bieỏt theỏ naứo laứ hai tia ủoỏi nhau , hai tia truứng nhau
2 Kĩ năng :
Bieỏt veừ tia , aựp duùng caực kieỏn thửực ủaừ hoùc vaứo baứi taọp ,reứn kyừ naờng veừ thaứnh thaùo tia , ủieồm thuoọc tia , ủieồm naốm giửừa hai ủieồm
3 Thái độ :
Bieỏt phaõn loaùi hai tia chung goỏc
Bieỏt phaựt bieồu gaóy goùn caực meọnh ủeà toaựn hoùc
2.Kiểm tra bài cũ (5 phút)
Hoùc sinh giaỷi baứi taọp 25 / 113
Hoỷi theõm : Theỏ naứo laứ hai tia ủoỏi nhau ? Tia AB vaứ tia BA coự phaỷi laứ hai tiaủoỏi nhau
3.Bài mới
Trang 20Hoạt động của thầy và trò Nội dung
b) Coự theồ ủieồm M naốm giửừa hai ủieồm
A , B hoaởc ủieồm B naốm giửừa hai ủieồm
goỏc A
Baứi taọp 28 / 113
a) Hai tia ủoỏi nhau goỏc O laứ : Ox vaứ
Oy x N O M y
b) ẹieồm O naốm giửừa hai ủieồm M vaứ N
Baứi taọp 29 / 114
a) ẹieồm A naốm giửừa hai ủieồm M vaứ C
M B A N C
b) ẹieồm A naốm giửừa hai ủieồm N vaứ B
Trang 21b) Điểm O nằm giữa một điểm bất
kỳ khác O của tia Ox và một điểm bất kỳ khác O của tia Oy
Bài tập 31 / 114
A
N B M C
4.Cđng cè (1 phĩt)
5.Híng dÉn häc sinh häc ë nhµ (1 phĩt)
Trang 222.KiÓm tra bµi cò (5 phót)
KiÓm tra c¸c bµi tËp cßn l¹i
3.Bµi míi
Trang 23*GV: Hớng dẫn học sinh là quen với khái
niệm đoạn thẳng AB
- Cách vẽ đoạn thẳng AB
Cho hai điểm A, B Đặt thớc thẳng đi qua
hai điểm A, B Dùng bút nối hai điểm đó
với nhau Khi đó nét mực trên bảng chính
là ảnh của đoạn thẳng AB.
- Hai điểm A, B là hai đầu mút( hoặc hai
đầu) của đoạn thẳng AB
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
Hoạt động 2 Đoạn thẳng cắt đoạn
thẳng, cắt tia, đ ờng thẳng.
*GV: Vẽ lên bảng phụ:
Tìm các giao điểm của đoạn thẳng AB
trong mỗi hình vẽ sau:
Hình 33:
- Cách vẽ đoạn thẳng AB
Cho hai điểm A, B Đặt thớc thẳng đi quahai điểm A, B Dùng bút nối hai điểm đóvới nhau Khi đó nét mực trên bảng chính
là ảnh của đoạn thẳng AB.
- Hai điểm A, B là hai đầu mút( hoặc hai
đầu) của đoạn thẳng AB
2. Đoạn thẳng cắt đoạn thẳng, cắt tia, đ - ờng thẳng.
Trang 24*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
*GV: - Điều kiện để một đoạn thẳng cắt
một đoạn thẳng, cắt tia, cắt đờng thẳng
Trang 25Bieỏt sửỷ duùng thửụực ủo ủoọ daứi ủeồ ủo ủoaùn thaỳng
Bieỏt so saựnh hai ủoaùn thaỳng
3 Thái độ :
Caồn thaọn trong khi ủo
Trang 262.Kiểm tra bài cũ (5 phút)
Kiểm tra các bài tập về nhà
3.Bài mới
Hoạt động 1 Đo đoạn thẳng.
*GV:
Cho đoạn thẳng AB sau:
Dùng thớc đo khoẳng cách hai điểm A, B ?
*HS: Một học sinh lên bảng thực hiện.
*GV: Nhận xét:
Khoảng cách hai điểm A, B là 5,00 cm, khi
đó ngời ta nói đó cũng chính là độ dài đoạn
Kí hiệu: AB = 5,00 cm.
Đơn vị: mm, cm ,dm, m, Km, inch,…
Trang 27*GV: - Độ dài của đoạn thẳng là gì ?
- Mỗi một đoạn thẳng có nhiều nhất là
bao nhiêu độ dài ?
- Điều kiện của độ dài đoạn thẳng là
Chú ý: Nếu hai điểm A, B trùng nhau Khi
đó: Khoảng cách giữa hai điểm A, B bằng 0
*HS: Để so sánh các đoạn thẳng với nhau ta
cần tìm độ dài của các đoạn thẳng đó, rồi so
sánh độ dài các đoạn thẳng đó với nhau
Kết luận: Khi so sánh các đoạn thẳng
với nhau ta phải căn cứ vào độ dài củacác đoạn thẳng đó
Trang 28CD < EG
*GV: Nhận xét và khẳng định :
So sánh hai đoạn thẳng bất kì, chính là việc
so sánh đội dài của hai đoạn thẳng đó với
nhau
*GV: Yêu cầu học sinh làm ?1
a, Hãy đo và chỉ ra các đoạn thẳng có cùng
độ dài rồi đánh dấu giống nhau cho các đoạn
thẳng bằng nhau
b, So sánh hai đoạn thẳng EF và CD
*HS: Hoạt động theo nhóm lớn.
*GV: Yêu cầu học sinh làm ?2.
Học sinh đọc yêu cầu ?2 trong SGK- trang
Trang 30Nhaọn bieỏt moọt ủieồm naốm giửừa hay khoõng naốm giửừa hai ủieồm khaực
Tử duy : Bửụực ủaàu taọp suy luaọn daùng
“ Neỏu coự a + b = c , vaứ bieỏt hai trong ba soỏ a , b , c thỡ suy ra soỏ thửựba”
2.Kiểm tra bài cũ (5 phút)
Kiểm tra các bài tập về nhà
3.Bài mới
Hoạt động 1 Khi nào thì tổng độ dài 1 Khi nào thì tổng độ dài hai đoạn
Trang 31hai đoạn thẳng AM và MB bằng tổng
độ dài đoạn thẳng AB ?.
*GV: Yêu cầu học sinh làm ?1
*Nếu điểm M nằm giữa hai điểm A và B
*HS: - Điểm M nằm giữa hai điểm A và B
của đoạn thẳng AB
- AM + MB = AB
*GV: Nhận xét và khẳng định :
Nếu diểm M nằm giữa hai điểm A và B
thì AM + MB = AB Ngợc lại, nếu
AM + MB = AB thì điểm M nằm giữa
hai điểm A và B
thẳng AM và MB bằng tổng độ dài đoạn thẳng AB ?.
* Nếu điểm M nằm ngoài hai điểm A và B
Khi đó:
AM = 2,5 cm ; MB = 6 cm ;
AB = 3,5 cmSuy ra:
AM + MB > ABVậy:
Nếu diểm M nằm giữa hai điểm A
và B thì AM + MB = AB Ngợc lại, nếu
AM + MB = AB thì điểm M nằm giữa hai điểm A và B
Trang 32*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
*GV: Yêu cầu học sinh đọc ví dụ trong
SGK- trang 120
Hoạt động 2 Một vài dụng cụ đo
khoảng cách giữa hai điểm trên mặt
đất.
*GV: Yêu cầu một học sinh đọc nội dung
của phần này trong SGK trang 120,121
*HS: Thực hiện
*GV:
- Để đo khoảng cách hai điểm trên mặt đất
ngời ta cần làm gì trớc?
- Nếu khoẳng cách hai điểm đó trên mặt
đất nhỏ hơn độ dài của thớc đo thì đo nh
thế nào ?
- Nếu khoẳng cách hai điểm đó trên mặt
đất dài hơn độ dài của thớc đo thì đo nh
thế nào ?
*HS: Trả lời
*GV: Nhận xét và giới thiệu cho học sinh
một số dụng cụ để đo hai điểm trên mặt
điểm ấy, rồi dùng thớc đo
- Nếu khoảng cách hai điểm đó trên mặt đấtnhỏ hơn độ dài của thớc đo thì giữ cố địnhmột đầu, rồi căng tới đầu kia
- Nếu khoảng cách hai điểm đó trên mặt đấtdài hơn độ dài của thớc đo thì đo hết độ dàicủa thớc, rồi đánh dấu điểm trên mặt đất vàtiếp tục đo tiếp bắt đầu từ điểm vừa đánhdấu cho tới khi đến điểm cuối cùng cần đo
* Một số dụng cụ để đo hai điểm trên mặt
đất:
Thớc dây; Thớc chữ A; Thớc gấp; thớcxích;…
4.Củng cố (1 phút)
Laứm baứi taọp 50 vaứ 51 SGK
5.Hớng dẫn học sinh học ở nhà (1 phút)
Tỡm hieồu duùng cuù ủo khoaỷng caựch giửừa hai ủieồm treõn maởt ủaỏt
Hoùc baứi theo SGK vaứ laứm caực baứi taọp 48 ; 49 ; 52 SGK trang 121 vaứ 122
Trang 34Điểm M nằm giữa hai điểm A và B thì AM + MB = AB
Đo dộ dài đoạn thẳng
2 KÜ n¨ng :
Nhận biết một cách thành thạo điểm nằm giữa hay không nằm giữa haiđiểm khác
Tư duy : Bước đầu tập suy luận dạng
“ Nếu có a + b = c , và biết hai trong ba số a , b , c thì suy ra sốthứ ba”
2.KiĨm tra bµi cị (5 phĩt)
KiĨm tra bµi tËp 49 trang 41
3.Bµi míi
Trang 35Hoạt động 1
+ Baứi taọp 44 / 102 Saựch Baứi taọp
Laỏy ba ủieồm A ,B ,C tuứy yự treõn ủửụứng thaỳng nhử :
+ Baứi taọp 45 / 102 Saựch Baứi taọp
Trang 372.KiĨm tra bµi cị (5 phĩt)
1 - Cho ba điểm A, B , C thẳng hàng Hỏi điểm nào nằm giữa hai điểm cònlại nếu
a) AC + CB = ABb) AB + BC = ACc) BA + AC = BC
2 - Cho điểm M thuộc đoạn PQ Biết PM = 2 cm ; MQ = 3 cm Tính PQ
3.Bµi míi