Giao an ngu van 9 Ki I

G/viªn híng dÉn häc sinh ®äc, hiÓu chó thÝch sgk Häc sinh t×m hiÓu chó thÝch... Lµm tiÕp c¸c bµi tËp phÇn luyÖn tËp...[r]

Trang 1

Ngày soạn: 3/9/2007

Tuần:1

Tiết 1 phong cách hồ chí minh

( Lê Anh Trà)

A – Mục tiêu Cần đạt: Mục tiêu Cần đạt:

Giúp học sinh thấy đợc những vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kếthợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị

Từ lòng kính yêu , tự hào về Bác,giáo dục học sinh có ý thức tu dỡng, học tập ,rèn luyện theo gơng Bác

Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu, phân tích văn bản nhật dụng

B – Mục tiêu Cần đạt: Chuẩn bị:

1.GV: Sgk, Sgv, Stk Soạn giáo án

2.HS: Sgk, đọc văn bản, trả lời câu hỏi Sgk.

C – Mục tiêu Cần đạt: Tiến trình dạy học:

1 Tổ chức lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: Vở ghi , sgk , vở bài tập

3 Bài mới:

Chí Minh không những là nhà cách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hoá thếgiới(UNEO-1990).Vẻ đẹp văn hoá chính là nét nổi bật trong phong cách Hồ Chí

? Hãy cho biết phơng thức biểu đạt chính của văn

bản này? (Thuyết minh )

? Thuộc kiểu văn bản gì? ( Nhật dụng)

? Hãy chỉ ra bố cục của văn bản này? Và nêu nội

dung chính của từng phần?

-3 phần:

(1) Từ đầu => rất hiện đại: Vẻ

đẹp trong phong cách văn hoácủa HCM

trong cách sống của HCM.(3) Còn lại : ý nghĩa của phongcách HCM

4 Phân tích:

Chú ý vào phần 1 và cho biết: Đoạn văn đã khái quát

vốn tri thức văn hoá của Chủ tịch HCM ntn?

- Vốn văn hoá của HCM hết sức sâu rộng, ít có vị

lãnh tụ nào lại am hiểu về các dân tộc và nhân dân

thế giới, văn hoá thế giới sâu sắc nh Bác Hồ

? Bằng cách nào mà bác có vốn tri thức văn hoá nh

vậy?

- Trong cuộc đời hoạt động cách mạng đầy gian nan

vất vả, CT HCM đã đi nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều

+ Ghé lại nhiều hải cảng,thăm các nớc châu Phi, châu

A, châu Mĩ

+Sống dài ngày ở Pháp ,Anh.+Nói và viết thạo nhiều thứtiếng… Hồ

Trang 2

những biểu hiện văn hoá đó ở CT HCM.

- G: Bác làm thơ chữ Hán, viết văn, viết báo bằng

tiếng Pháp: NKTT, Thuế máu,… Hồ

?Bác đã học hỏi, tìm hiểu đến mức nào? ( Qua công

việc, lao động mà học hỏi ở mọi nơi, mọi lúc)

? Bác tiếp thu văn hoá các nớc nh thế nào?

- Đó là sự kết hợp hài hoà những phẩm chất khác

nhau: truyền thống và hiện đại, phơng Đông và

ph-ơng Tây, xa và nay, dân tộc và quốc tế, vĩ đại và bình

dị Đó là sự kết hợp hài hoà bậc nhất trong lịch sử

nên phong cách HCM

- Học sinh trả lời ,

=> Công cụ giao tiếp quantrọng để tìm hiểu và giao luvăn hoá với các dân tộc trênthế giới

-Sâu sắc đến mức uyên thâm

=>Tiếp thu một cách có chọnlọc tinh hoa văn hoá nớcngoài

-Sự đan xen, kết hợp, bổ sungSáng tạo hài hoà2 nguồn vănhoá nhân loại và dân tộc () trithức văn hoá HCM

- Bác là ngời biết kế thừa vàphát triển các giá trị vănhoá.Là kiểu mẫu của tinhthần tiếp nhận văn hoá

D - Củng cố- H ớng dẫn:

1 Củng cố:

? Em hãy cho biết phơng pháp thuyết minh trong văn bản này là gì?

( So sánh, liệt kê, bình luận -> Tính khách quan cho nội dung trình bày)

2 Hớng dẫn:

Về nhà đọc kĩ văn bản

Nắm chắc nội dung văn bản

Trả lời tiếp các câu hỏi sgk

Tiết sau học tiếp bài

++++@+++++

Tuần:1 Tiết 2

phong cách hồ chí minh

( Lê Anh Trà)

A – Mục tiêu Cần đạt: Mục tiêu Cần đạt:

Giúp học sinh thấy đợc những vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị

Từ lòng kính yêu , tự hào về Bác,giáo dục học sinh có ý thức tu dỡng, học tập , rèn luyện theo gơng Bác

Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu, phân tích văn bản nhật dụng

1.GV: Sgk, Sgv, Stk Soạn giáo án

2.HS: Sgk, đọc văn bản, học bài cũ, trả lời câu hỏi Sgk.

1/ Tổ chức lớp:

2/ Kiểm tra bài cũ:

? Hãy phân tích sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại của HCM?

? Những phơng pháp thuyết minh nào đã đợc sử dụng ở phần đầu của văn bản

? Tác dụng ?

3/ Bài mới:

I - Đọc - Hiểu văn bản:

4 Phân tích( tiếp)

Trang 3

? Nơi ở và làm việc của Bác ntn?

? Trang phục của Bác ra sao?

- Bộ quần áo bà ba nâu, áo trấn thủ, đôi dép lốp, cái

? Chuyện ăn của Bác ntn?

Bình dân với những món ăn dân tộc không cầu kì,… Hồ

? Nêu nhận xét của em về cách sống của Bác?

- Cách sống giản dị, đạm bạc nhng lại vô cùng thanh

? Cách sống đó của Bác gợi cho em suy nghĩ gì?

?Em có thể thuyết minh thêm cho cách sống bình dị,

trong sáng của Bác?

? ý nghĩa cao đẹp của phong cách HCM là gì?

?Em hiểu ntn về nhận xét:” Cách sống bình dị của

Bác là một quan niêm thẩm mĩ về cuộc sống”?

? Tại sao tác giả khẳng định rằng lối sống của Bác có

khả năngg đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn

và thể xác?

? Em nhận thức đợc điều gì về vẻ đẹp trong cách sinh

hoạt của Bác?

? Văn bản PCHCM đã cung cấp thêm cho em những

hiểu biết nào về Bác Hồ của chúng ta?

? Để làm nổi bật những vẻ đẹp và phẩm chất cao quí

của phong cách HCM, ngời viết đã dùng những biện

pháp nào nghệ thuật nào?

? Tóm lại, ta có thể tóm tắt những vẻ đẹp của phong

cách HCM ntn?

@ Ghi nhớ sgk.(tr 8)

b Vẻ đẹp trong cách sốngcủa HCM:

- Nơi ở, nơi làm việc rất đơnsơ, mộc mạc: chiếc nhà sànnhỏ, vài phòng tiếp khách,họp bộ chính trị, làm việc vànghỉ

- Trang phục: hết sức giản dị

1 Em hãy đọc thêm những câu, đoạn thơ nói về phong cách HCM

2 Tìm đọc và kể lại những câu chuyện về lối sống giản dị mà cao đẹp của CT HCM?

3 Em học tập đợc gì qua bài PC HCM để viết văn bản thuyết minh

D - Củng cố- H ớng dẫn:

Trang 4

Học bài, nắm chắc nội dung cơ bản.

Làm tiếp các bài tập phần luyện tập

Su tầm thêm tranh ảnh, bài viết về cách sống của Bác

Chuẩn bị bài: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

Tiết sau học bài : Các phơng châm hội thoại

- Nắm đợc nội dung phơng châm về lợng và phơng châm về chất

- Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp

GV: Sgk, Sgv, Stk Soạn giáo án

HS: Sgk, đọc văn bản, trả lời câu hỏi Sgk.

? Vai xã hội là gì ? Khi thamgia hội thoại cần phải làm gì?

? Trong hội thoại, nhân vật tham gia hội thoại nói gọi là gì?

3/ Bài mới:

I Ph ơng châm về l ợng:

Giáo viên hớng dẫn học sinh đọc đoạn đối

thoại trong sgk tr 8

? Khi An hỏi: học bơi ở đâu mà Ba trả lời “ ở

dới nớc ”thì câu trả lời của Ba có thoả mãn

điều An muốn biết không?

? Vì sao lại nh vậy?(Câu trả lời củaBa không

rõ nghĩa)

? Vậyđiều An muốn hỏi là gì?(Địa điểm học

bơi ở đâu : cụ thể )

? Ba trả lời ntn?( Bơi là gì?)

?Ba cần phải trả lời An ntn?

? Hãy nêu nhận xét của em về nội dung của

đoạn hội thoại này?

? Từ đó có thể rút ra bài học gì về giao tiếp?

Học sinh đọc truyện cời “ Lợn cới ,áo mới”

? Vì sao truyện này lại gây cời?

? Lẽ ra anh lợn cới và anh áo mới phải hỏi và

trả lời ntn để ngời nghe đủ biết đợc điều cần

- Khi nói , câu nói phải có nội dung

đúng với yêu cầu của giao tiếp,không nên nói ít hơn những gì màgiao tiếp đòi hỏi

Trang 5

những câu hỏi - đáp bình thờng? Em hãy chỉ

Truyện cời phê phán điều gì?

? Vì sao lại là nói khoác?( Nói quá sự thật để

khoe khoang)

? Nh vậy trong giao tiếp có điều gì cần tránh?

? Em rút ra bài học gì ?(học sinh đọcghi nhớ

sgk tr 10)

+ Đáp: từ lúc tôi mặc cái áo mớinày

- Không nên nói nhiều hơn những gìcần nói

3 Ghi nhớ:

( SGK tr 9)

II.Ph ơng châm về chất:

1 Ngữ liệu : ( sgk )2.Nhận xét:

- Phê phán tính nói khoác

- Không nên nói những điều mà mìnhkhông tin là đúng sự thật,và không cóbằng chứng xác thực

3 Ghi nhớ : ( sgk tr 10)

III Luyện tập:

Giáo viên cùng học sinh làm bài tập theo câu hỏi sgk

Bài tập1:

a Thừa cụm từ ‘ nuôi ở nhà’

b Thừa cụm từ ‘ có hai cách’’

a Sử dụng những trờng hợp này, ngời nói muốn đảm bảo phơng châm về chất Vì 1

lí do nào đó, ngời nói muốn đa ra một nhận định hay truyền đạt thông tin, nhng cha

có bằng chứng chắn chắn xác thực để thuyết phục ngời nhe nên phải dùng các từngữ chêm , xen nh vậy

b Để đảm bảo phơng châm về lợng, ngời nói sử dụng những cụm từ trên để tránhnhắc lại những điều đã trình bày trớc đó

Bài tập 5:

đảo)

thủ phơng châm về chất Học sinh chúng ta nên tránh không đợc dùng tronggiao tiếp

Trang 6

? Thế nào là phơng châm về chất.

2 Hớng dẫn:

- Hoàn thiện các bài tập vào vở.

- Chuẩn bị tiếp bài: “ Các phơng châm hội thoại”

+++++@+++++

Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh

A – Mục tiêu Cần đạt: Mục tiêu:

Giúp học sinh :- Hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyếtminh làm cho văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn

-Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyếtminh

? Văn bản thuyết minh có những tính chất gì?

? Văn bản thuyết minh đợc viết ra nhằm mục đích

? Đăc điểm ấy có dễ thuyết minh không?

-Đặc điểm của đối tợng không thể thuyết minh bằng

cách đo, đếm, liệt kê , phân loại đợc

? Vậy sự kì lạ của Hạ Long đợc tác giả thuyết minh

bằng cách nào?

?Đó là những biện pháp nghệ thuật nào?

?Tác giả đã sử dụng các biện pháp tởng tợng, liên

t-ởng ntn để giới thiệu sự kì lạ của Hạ Long?

- Tởng tợng những cuộc dạo chơi, các khả năng dạo

1.Ôn tập văn bản thuyết minh.

- Khách quan,xác thực, cóích

- Cung cấp tri thức kháchquan về những sự vật,hiện t-

đối tợng để thuyết minh

- PP: định nghĩa, phân loại,nêu ví dụ, liệt kê, số liệu, sosánh… Hồ

2 Văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật:

-Sự kì lạ của đá và nớc HạLong

Trang 7

chơi,… Hồkhơi gợi những cảm giác của con ngời.

- Dùng phép nhân hoáđể miêu tỷa các đảo đá, nớc

học,để cho sự vật,đối tợng thuyết minhsinh động hấp

dẫn, ta có thể vận dun gj một số biện pháp nghệ

? Theo em, ở văn bản này tác giả đã trình bày đợc sự

kì lạ của Hạ Long cha?

? Trình bày đợc nh thế là nhờ biện pháp gì?

(sgk tr 13)

II Luyện tập:

Giáo viên cùng học sinh thực hiện yêu cầu của các bài tập

Bài tập 1:

a Bài văn có tính chất thuyết minh, vì cung cấp tri thức khách quan về loài ruồi

ở đây yếu tố thuyết minh và yếu tố nghệ thuật kết hợp rất chặt chẽ Tính chất thuyếtminh thể hiện ở chỗ giới thiệu loài ruồi rất có hệ thống:

+ Những tính chất chung về họ, giống, loài, về các tập tính sinh sống, sinh đẻ,

đặc điểm của cơ thể… Hồ

+ Thức tỉnh ý thức giữ gìn vệ sinh, phòng bệnh, ý thức diệt ruồi

Các phơng pháp thuyết minh đợc sử dụng là:

+ Định nghía: thuộc họ côn trùng 2 cánh

+ Phân loại: các loại ruồi

+ Số liệu

+ Liệt kê

b.Bài thuyết minh này có nét đặc biệt là:

- Về hình thức: giống nh văn bản tờng thuật một phiên toà

- Về nội dung: giống nh một câu chuyện kể về loài ruồi

Các biện pháp nghệ thuật đã đợc sử dụng:

- Nhân hoá, kể chuyện, miêu tả có nhiều tình tiết

c Các biện pháp nghệ thuật đã làm cho văn bản trở nên sinh động hấp dẫn, thú

vị, gây hứng thú cho bạn đọc nhỏ tuổi, vừa là truyện vui, vừa học thêm tri thức.Bài tập 2:

- Đoạn văn nói về tập tính của chim cú dới dạng một định kiến thời thơ ấu với nhậnthức mê tín thuở bé Sau lớn lên đi học mới có dịp nhận thức lại sự nhầm lẫn cũ Trithức khoa học đã đẩy lùi sự ngộ nhận

- Biện pháp nghệ thuật chính: Lây sự ngộ nhận hồi nhỏ làm đầu mối câu chuyện

D

Củng cố- H ớng dẫn:

1 Củng cố:

Nếu có thì sử dụng ntn ? Tác dụng?

2 Hớng dẫn:

Học bài ,nắm chắc các phơng pháp thuyết minh và sử dụng các biện pháp nghệ

thuật khi thuyết minh

+++++@+++++

Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh

Giúp học sinh biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh

Trang 8

Rèn luyện kĩ năng tổng hợp về văn bản thuyết minh.

G/v kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh

theo yêu cầu:

? đề yêu cầu thuyrts minh vấn đề gì?

? Đặc điểm của đối tợng đợc thuyết minh ntn?

? Em sử dụng những phơng pháp thuyết minh ,

biện pháp nghệ thuật nào?

? Mở bài em sẽ viết ntn?

? Phần thân bài em sẽ trình bày theo trình tự nào?

- Công dụng: viết , ghi chépnhững kiến thức… Hồ

- Cấu tạo: hai phần chính + Ruột bút

? Yêu cầu của văn bản thuyết minh?

? Các thao tác khi làm bài văn thuyết minh?

? Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh có tác dụnggì?

2 Hớng dẫn:

?4

Trang 9

Học bài nắm chắc nội dung.

Ôn lại về văn thuyết minh

Chuẩn bị bài tuần 2

+++++@+++++

Tuần: 2 Tiết 6 Ngày soạn: 8 tháng 9 năm 2007

Đấu tranh cho một thế giới hòa bình (g mac- ket)

Giúp học sinh hiểu đợc vấn đề đặt ra trong văn bản : Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất; nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại làngăn chặn nguy cơ đó là đấu tranh cho một thế giới hoà bình

Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của tác giả: chứng cứ cụ thể, xác thực, cách so sánh

rõ ràng, giàu sức thuyết phục ,lập luận chặt chẽ

Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích luận điểm, luận cứ trong văn bản nghị luận Biết theo dõi tình hình thời sự quan trọng trong ngày qua báo chí,các phơng tiệnthông

Nêu cảm nhậ của em về những nét đẹp trong phong cách HCM

Học tập và rèn luyện theo phong cách của Bác Hồ mỗi chúng ta cần làm :

A Hiểu sâu sắc vẻ đẹp của phong cách HCM

B Sống trong sạch, giản dị và có ích

3/ Bài mới:

I – Giới thiệu chung: Giới thiệu chung:

Dựa vào chú thích dấu * sgk , nêu hiểu biết của em

về tác giả Gac-xi-a Mác-két

?Hiểu biết của em về văn bản này?(Đoạn văn bản

này đợc trích trong”Thanh gơm Đa-mô - dét”)

1.Tác giả:

G Mác-két nhà văn Cô-lôm– Giới thiệu chung:bi-a sinh 1928 Là tác giảcủa nhiều tiểu thuyết vàtruyện ngắn hiện thực huyền

ảo.Đợc nhận giải thởng ben văn học 1982

Nô-2.Văn bản :

Đây là đoạn trích trong bảntham luận của Mac-két đọctại cuộc họp mặt của 6nguyên thủ quốc gia bàn vềchống chiến tranh hạt nhân,bảo vệ hoà bình thế giới

II - Đọc - Hiểu văn bản:

1 Đọc:

G/v hớng dẫn học sinh cách đọc: to, rõ ràng, dứt

khoát,đanh thép Lu ý một số từ viết tắt

G/v đọc mẫu, học sinh đọc, nhận xét, sửa chữa

Văn bản này thuộc kiểu loại văn bản nào?(ndụng)

Phơng thức biểu đạt chính của văn bản này là gì?

Văn bản chia làm 4 phần:

(1) Từ đầu ->vận mệnh thếgiới.(Nguy cơ chiến tranh hạt

Trang 10

? Văn bản này có thể chia làm mấy phần ?

toàn thế giới.( Chạy đua vũtrang- ctr hạt nhân là cực kì tốnkém)

(3)Tiếp -> điểm xuất phát củanó.( CTr hạt nhân đi ngợc lại lítrí của con mngời, sự tiến hoácủa tự nhiên)

(4)Còn lại (Nhiệm vụ củachúng ta,thái độ của tác giả).4.Hệthống luận điểmcủa văn bản

?Luận điểm chủ chốt mà tác giả nêu

ra và tìm cách giải quyết ttrong văn

bản là gì? Tại sao em lại hiểu nh

- Hệ thống luận cứ :+ Kho vũ khí hạt nhân đang đợc tàng trữ

có khả năng huỷ diệt cả trái đất và cáchành tinh khác trong hệ mặt trời

+ Cuộpc chạy đua vũ trang đã làm mất đikhả năng cải thiện đời sống cho hàng tỉ

+ C/tr hạt nhân không chỉ đi ngợc lại lí trícủa loài ngời mà còn ngợc lại với lí trí của

tự nhiên, phản lại sự tiến hoá

+ Tất cả chúng ta phải có nhiệm vụ ngănchặn cuộc c/tr hạt nhân, đtranh cho mmộtthế giới hoà bình

4 Phân tích:

? Trong bài văn Nguy cơ chiến tranh hạt

nhân đe doạ loài ngờivà toàn bộ sự sống

trên trái đất đã đợc tcs giả chỉ ra rất cụ

thể bằng cách lập luận ntn?

?Để gây ấn tợng mạnh hơn tác giả còn

sử dụng BPNT nào?( So sánh với thanh

gơm Đa-mô clét và dịch hạch)

? Em có nhận xét gì về cách vào đề và

những chứng cứ mà tác giả đa ra ? Tác

dụng? Vào đề trực tiếp, t/giả vừa nêu số

lợng vũ khí vừa nêu hậu quả của vũ khí

hạt nhân -> Gây ấn tợng mạnh giúp mọi

ngời thấy rõ sức tàn phá ghê gớm của

xoá sổ nhiều làng mạc,cớp đi nhiều sinh

a Nguy cơ chiến tranh hạt nhân:

- Mở đầu đặt câu hỏi

- Xác định cụ thể thời gian: Hôm nayngày8/8/1986

- Đa ra số liệu cụ thể, cách tính toán cụthể, đơn giản

- Đa ra những tính toán lí thuyết để thấy

rõ hơn sức tàn phá khủng khiếp của kho

mặt trời)

- So sánh

- Cách vào đề trực tiếp, chứng cứ xácthực=> Thu hút ngời đọc, gây ấn tợngmạnh mẽ

=> Đe doạ toàn bộ thế giớivà sự sống trêntrái đất

Trang 11

mạng chỉ trong một khoảnh khắc… Hồ aCh

có ngành KHCN nào phát triển nh

quả vô cùng nghiêm trọng, huỷ diệt tất

Đọc lại toàn bộ văn bản , nắm chắc nội dung phần 1

Trả lời tiếp phần còn lại của văn bản ?

Su tầm tranh, ảnh về bom nguyên tử, tên lửa mang đầu đạn hạt nhân, tàu ngầmtrang bị hạt nhân

+++++@+++++

Tuần:2 Tiết 7 Ngày soạn: 8 tháng 9 năm 2007

Đấu tranh cho một thế giới hòa bình (g mac- ket)

A – Mục tiêu Cần đạt: Mục tiêu :

Giúp học sinh hiểu đợc vấn đề đặt ra trong văn bản : Nguy cơ chiến tranh hạtnhân đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất; nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhânloại là ngăn chặn nguy cơ đólà đấu tranh cho moọt thế giới hoà bình

Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của tác giả: chứng cứ cụ thể, xác thực, cách so sánh

rõ ràng, giàu sức thuyết phục ,lập luận chặt chẽ

Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích luận điểm, luận cửtong văn bản nghị luận Biết theo dõi tình hình thời sự quan trọng trong ngày qua báo chí,các phơng tiệnthông

HS: Sgk, đọc văn bản, trả lời câu hỏi

? Em hiểu ntn về nguy cơ chiến tranh hạt nhân sau khi đợc học phần một củavăn bản này?

? Theo em sự gần gũi và khác biệt giữa chiến tranh hạt nhân và động đất , sóngthần ở những điểm nào?

3/ Bài mới:

I - Đọc - Hiểu văn bản:

4 Phân tích( tiếp)

? Sự tốn kém và tính chất vô lí của cuộc chạy

đua vũ trang hạt nhân đã đợc tác giả chỉ ra bằng

những chứng cứ trong các lĩnh vực nào?( Xã

hội , ytế, tiếp tế thực phẩm, giáo dục)

?Vì sao tác giả lại chọn các lĩnh vực trên? Việc

lựa chọn các lĩnh vực đó có ý nghĩa ntn?

- Đều là những lĩnh vực thiết yếu trong cuộc

sống của con ngơì , đặc biệt là với các nớc

nghèo, cha phát triển

? Em hãy lập bảng thống kê so sánh giữa các

lĩnh vực đời sống xã hội với các chi phí chuẩn bị

cho chiến tranh hạt nhân.( Học sinh thảo luận

nhóm, ghi kết quả thảo luận ra giấy, cử đại diện

b Chạy đua vũ trang, chuẩn bị c/tr hạt nhân và những hậu quả:

- Đa ra hàng loạt đẫn chứng vớinhững so sánh cụ thể

_ Gần bằng chi phí cho 100 máybay ném bom chiến lợc của Mĩ và

7000 tên lửa

- 10 chiếc tàu sân bay mang vũkhía hạt nhân kiểu Ni-mít

- Gần bằng kinh phí sản xuất 149tên lửa MX

- Bằng 2 chiếc tàu ngầm mang vũ

Trang 12

trình bày, nhận xét).

1 Lĩnh vực xã hội: Cần 100 tỉ đô-la để giải quyết

cho 500 triệu trẻ em nghèo trên thế giới

2 Lĩnh vực y tế: Đủ chơng trình phòng bệnh

trong 14 năm, bảo vệ hơn 1 tỉ ngời khỏi bệnh sốt

rét, cứu hơn 14 triệu ttrẻ em

3 L/v tiếp tế thực phẩm: 1985 có gần 575 triệu

ngời thiếu dinh dỡng Tiền mua nông cụ cần

thiết cho các nớc nghèo

4 L/v giáo dục: Tiền xoá nạn mù chữ cho toàn

chạy đua vũ trang đã và đang cớp đi của thế giới

nhiều điều kiện để cải thiện cuộc sống con ngời,

nhất là ở các nớc nghèo

? Nhận xét của em về nghệ thuật lập luận của

tác giả ở đoạn văn này?

- Đơn giản nhng có sức thuyết phục cao

- Đa ra những ví dụ so sánh và những con số

biết nói Có nhiều so sánh ngời đọc phải ngạc

nhiên bất ngờ trớc sự thật hiển nhiên mà rất phi

lí Ví dụ: chỉ 2 chiếc tàu ngầm… Hồ

Học sinh đọc đoạn “không những đi ngợc … Hồ

điểm xuất phát của nó”

?Vì sao có thể nói: Chiến tranh hạt nhân không

những đi ngợc lại lí trí của con ngời mà cả lí trí

của tự nhiên nữa ?

?Để làm rõ luận cứ này, tác giả đa ra những

chứng cứ ntn?

- Từ khoa học địa chất, cổ sinh học

- Đa ra những so sánh;

+ 380 triệu năm con bớm mới bay đợc

+ 180 triệu năm nữa bông hồng mới nở

? Em có suy nghĩ gì trớc lời cảnh báo của nhà

văn Mac két về nguy cơ huỷ diệt sự sống và nền

văn minh trên trái đất một khi chiến tranh hạt

nhân nổ ra?

( Lời cảnh báo đó hoàn ftoàn ccó thể xảy ra Vì

hiện nay cuộc chạy đua vũ trang đang diễn ra

mạnh mẽ trên khắp thế giới – Giới thiệu chung: Liên hệ với tình

hình ở Triều Tiên, I-ran, Mĩ)

? Vậy chúng ta phải làm gì để chống c/tr hạt

nhân nổ ra?

- Đây là thông điệp mà tác giả muốn gửi đến

ng-ời đọc

? Theo em, thái độ của tác giả sau khi cảnh báo

hiểm hoạ c/tr và chạy đua vũ trang ntn?

(Học sinh thảo luận)

? Nhà văn hoá Mác két đã có sáng kiến gì?

- Lập ngân hàng trí nhớ tồn tại đợc sau thảm hoạ

hạt nhân để các thời đại sau biết đến cuộc sống

của chúng ta đã từng tồn tại và không quên

những kẻ đẩy nhân loại vào hoạ diệt vong

khí hạt nhân

=> Nổi bật sự tốn kém ghê gớm vàtính chất phi lí của cuộc chạy đua

vũ trang

c Chiến tranh hạt nhân đi ng ợc lại lí trí của con ng ời, phản lại sự tiến hoá của tự nhiên.

- Chiến tranh hạt nhân tiêudiệtnhân loại, tiêu huỷ mọi sự sốngtrên trái đất

- Sự sống ngày nay trên trái đất vàcon ngời là kết quả của hàng triệunăm

- Nếu xảy ra, nó sẽ đẩy lùi sự tiếnhoá, trở về điểm xuất phát ban

đầu.=> Phản lại sự tiến hoá của tựnhiên

d Nhiệm vụ đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, cho một thế giới hoà bình:

- Thái độ tích cực phản đối, ngănchặn chạy đua vũ trang, tàng tích

vũ khí hạt nhân

-> Nhiệm vụ thiết thân và cấp báchcủa toàn thể loài ngời

- Lập ngân hàng trí nhớ tồn tại đợcsau thảm hoạ hạt nhân

Nhân loại cần giữ kí ức của mình,lịch sử sẽ lên án những thế lựchiếu chiến… Hồ

Trang 13

? Nên hiểu sáng kiến này của của Mác két ntn?

?Theo em, nhà văn Mac-két đã đấu tranh cho

một thế giới hoà bình ntn?

? Đọc bài viết này, em nhận thức đợc điều gì sâu

sắc về thảm hoạ hạt nhân, về nhiệm vụ cấp thiết

của mỗi ngời

II Tổng kết

? Tính thuyết phục của văn bản nghị luận này là

ở những yếu tố nào?

? Qua hệ thống luận điểm, luận cứ , cách lập

luận, tác giả muốn gửi tới ngời đọc bức thông

điệp gì?

( Học sinh đọc to ghi nhớ tr 21 sgk.)

- Hệ thống luận điểm đúng đắn,luận chứng rành mạch đầy sứcthuyết phục.Cách so sánh với nhiềudẫn chứng toàn diện tập chung Lờivăn đầy nhiệt tình

- (Ghi nhớ sgk )

Suy nghĩ của em sau khi học song văn bản này?

Học sinh viết bài ra vở , trả lời

D

Củng cố- H ớng dẫn:

1 Củng cố:

? Bài văn Đấu tranh cho một thế giới hoà bình đề cập đến vấn đề gì?

? Vì sao văn bản lại đợc đặt tên là: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình?

2 Hớng dẫn:

Học bài, làm tiếp bài tập phần luyện tập

Đọc, soạn bài: Tuyên bố sống còn, quyền đợc bảo vệvà phát triển của trẻ em Tiết sau học bài: Các phơng châm hội thoại (tiếp).

+++++@+++++

- Giúp học sinh nắm đợc nội dung phơng châm quan hệ, phơng châm cách thức, phơngchâm lịch sự

- Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp

- Giáo dục học sinh nói ngắn gọn, mạch lạc, tế nhị,tôn trọng ngời khác và nói đúngvào đề tài giao tiếp

GV: Sgk, Sgv, Stk Soạn giáo án Bảng phụ, phiếu học tập.

Chữa bài tập 4,5 sgk tr 11

3/ Bài mới:

? Tìm hiểu thành ngữ “ Ông nói gà bà nối vịt”

? Thành ngữ này dùng để chỉ tình huống hội thoại

ntn?

? Thử tởng tợng điều gì sẽ xảy ra nếu xuất hiện

những tình huống hội thoại nh vậy?

?Qua đó ,có thể rút ra bài học gì trong giao tiếp?(Cần

nói đúng vào đề tài giao mtiếp, tránh nói lạc đề)

1 Ngữ liệu: sgk tr 11

2 Nhận xét:

- Ông nói gà,bà nói vịt: Mỗingời nói về đề tài khác nhau.-> Ngời nói và ngời nghekhông hiểu nhau

?7

Trang 14

? Những cách nói đó ảnh hởng ntn đến giao tiếp?

(Cách nói đó làm cho ngời nghe khó tiếp nhận hoặc

tiếp nhận không đúng nội dung đợc truyền đạt).->

Không đạt đợc hiệu quả mong muốn trong giao tiếp

? Bài học rút ra từ những cách nói trên là gì?

( Nói ngắn gọn, rành mạch)

? Có thể hiểu câu sâu đây theo mấy cách: Tôi đồng ý

với những nhận định của ông ấy về truyện ngắn”

-Có 2 cách hiểu: (1) Nếu cụm từ của ông ấy BN cho

nhận định ->“ Tôi đồng ý với những nhận định của

ông ấy về truyện ngắn” (2) Cụm từ của ông ấy BN

cho truyện ngắn.-> Tôi đồng ý với những nhận định

(của ai )về truyện ngắn của ông ấy

? Em có thể diễn đạt lại câu nói đó ntn? ( Tôi đồng ý

với những nhận định của ông ấy về truyện ngắn)

? Bài học rút ra từ những ví dụ trên là gì?

- Khi giao tiếp cần nói ngắn gọn, rành mạch,tránh

cách nói mơ hồ khiến ngời nghe không hiểu

rờm rà

- Thành ngữ lúng búng nh ngậm hạt thị chỉ cách nói ấp

úng, không thành lời, khôngrành mạch

=> Ngời nghe không hiểuhoặc hiểu sai lệch ý của ngờinói Cũng có thể ngời nghe bị

ức chế không có thiện cảmvới ngời nói

3 Ghi nhớ

Sgk tr 22

III: Ph ơng châm lịch sự Học sinh đọc truyện ngời ăn xin.

? Tại sao ông lão ăn xin và cậu bé trong truyện đều

cảm thấy nh mình đã nhận đợc từ ngời kia một cái

gì đó?

Tuy cả hai đều không có của cải, tiền bạc nhng

lại cảm nhận đợc tình cảm của nhau,đặc biệt là tình

cảm của cậu bé với ông lão ăn xin Cậu bé không

miệt thị, xa lánh mà còn có thái độ và lời nói hết

sức chân thành thể hiện sự tôn trọng và quan tâm

đến ngời khác

? Em có thể rút ra bài học gì từ truyện này?

- Trong giao tiếp, dù địa vị xã hội và hoàn cảnh của

ngời đối thoại ntn đi chăng nữa thì ngời nói phải

chú ý đến cách nói tôn trọng đối với ngời đó.Không

Cần tế nhị, tôn trọng ngời kháckhi đối thoại

3 Ghi nhớ:

(Sgk tr 23)

IV Luyện tập:

Bài tập 1:

Qua 3 câu tục ngữ ca dao đó , ông cha ta muốn khuyên dạy chúng ta là:

+ Phải suy nghĩ, lựa chọn ngôn ngữ thích hợp khi giao tiếp.-> Vai trò của ngôn ngữ + Có thái độ tôn trọng, lịch sự với ngời đối thoại -> Lời lẽ phải jlịch sự, nhã nhặn

Ví dụ : + Chim khôn kêu tiếng rảnh rang

Ngời khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe

+ Em không đến nỗi đen lắm -> Là đen

+ Chị cũng có duyên -> Là xấu

Bài3

Trang 15

a Nói mát b Nói hớt c Nói móc D Nói leo E Nói ra đầu ra đũa.Các từ ngữ trên chỉ những cách nói liên quan đến phơng châm lịch sự (a,b,c,d) và ph-

ơng châm cách thức (e)

Bài4:

Đôi khi ngời nói dùng cách diễn đạt nh vậy ,vì:

a Khi ngời nói muốn hổi một vấn đề nào đó không thuộc đề tài đang trao đổi

- Nói băm nói bổ: Nói bốp chát, xỉa xói, thô bạo -> p/c lịch sự

- Nói nh đấm vào tai: Nói mạnh, trái ý ngời khác, khó tiếp thu -> p/c lịch sự

- Điều nặng tiếng nhẹ: Nói trách móc,trì triết -> p/c lịch sự

- Nửa úp nửa mở: Nói mập mờ ,ỡm ờ, không hết ý -> p/c cách thức

- Mồm loa mép giải: Lắm lời, đanh đá, nói át ngời khác -> p/c lịch sự

- Đánh trống lảng: Nói lảng ra, né tránh không muốn tham dự vào 1 việc gì đó,khôngmuốn trao đổi dối với vấn đề mà ngời đối thoại đang nói -> p/c quan hệ

- Nói nh dùi đục chấm mắm cáy : Nói không khéo, thô cộc, thiếu tế nhị -> p/c lsự

- Hoàn thiện tất cả các bài tập vào vở bài tập

- Su tầm xung quanh em những câu nói vi phạm các phơng châm hội thoạivàphân loại chúng?

- Chuẩn bị tiếp bài : Các phơng châm hội thoại.

- Tiết sau học bài : Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh (2 tiết)

+++++@+++++

Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Giúp học sinh hiểu đợc văn bản thuyết minh có khi phải kết hợp với yếu tố miêu tả thìvăn bản mới hay

Củng cố kiến thức về văn bản thuyết minh và văn bản miêu tả

Rèn kĩ năng sử dunmgj yếu miêu tả trong văn bản thuết minh

? Sử dụng một số biện pháp nghệ thật trong văn bản thuyết minh có tác dụng gì?

? Yêu cầu của bài văn thuyết minh ntn?

3/ Bài mới:

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh.

Học sinh đọc văn bản trong sgk tr 24+25

? Nhan đề văn bản có ý nghĩa gì?

với đời sống vật chất và tinh thần của

ngời Việt Nam từ xa đến nay

việc nuôi trồng, chăm sóc và sử dụng

có hiệu quả các giá trị của cây chuối

1.Ngữ liệu:

Văn bản : Cây chuối trong đời sống Việt Nam.

2 Nhận xét:

-Làm cho cây chuối cụ thể hơn, sinh

động, hấp dẫn -> gây ấn tợng đối vớingời đọc, ngời nghe

Trang 16

? Em hãy xác định những câu văn trong bài

thuyết minh về đăvj diểm của cây chuối?

? Tác dụng của yếu tố mêu tả trong việc

thuyết minh về cây chuối ntn?

? Theo yêu cầu chung của bài thuyết minh,

bài này có thể thêm hoặc bớt những gì?

- Thuyết minh:

+ Phân loại chuối: chuối tây,chuối hột,

chuối tiêu, chuối ngự … Hồ

+ Thân chuối gồm nhiều lớp bẹ, có thể

dễ dàng bóc ra phơi khô, tớc lấy sợi,

+ Lá,tàu gồm có cuống lá (cọng) và lá

+ Nõn chuối màu xanh non… Hồ

+ Hoa chuối , bắp chuối màu hồng, có

? Em hãy cho biết thêm công dụng của thân

cây chuối, lá chuối(( tơi, khô) , nõn chuối,

thái ghém làm rau sống ăn rất mát, có

tác dụng giải nhiệt Thân cây tơi làm

phao tập bơi, kết nhiều thân chuối lại

lào,và là 1 vị thuốc đông y,… Hồ

nhiều đồ ăn ngon

? Qua việc tìm hiểu văn bản Cây chuối trong

đời sống Việt Nam em rút ra bài học gì?

Trang 17

- Lá chuối tơi xanh rờn ỡn cong cong dới ánh trăng, thỉnh thoảng lại vẫy lên phần phật

nh mời gọi ai đó trong đêm khuya thanh vắng

- Lá chuối khô lót ổ nằm vừa mềm mại, vừa thoang thoảng mùi hơng thơm dân dã cứ

ám ảnh tâm trí những ngời xa quê

- Quả chuối chín vàng vừa bắt mắt, vừa dậy nên một mùi thơm ngọt ngào quyến rũ

? Yêu cầu của văn bản thuyết minh?

? Cách sử dụng yếu tố miêutả trong văn bản thuết minh? Tác dụng?

2 Hớng dẫn:

Học bài, đọc kĩ các văn bản thuyết minh đã học

Hoàn thiện các bài tập vào vở bài tập

Chuẩn bị bài tiếp theo

+++++@+++++

Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả

trong văn bản thuyết minh.

Giúp học sinh rèn luyện kĩ năng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyếtminh

Tiếp tục ôn tập củnh cố về văn bản thuyết minh có kết hợp với miêu tả

? Kiểm tra việc chuỉân bị bài của học sinh

? Đề yêu cầu trình bày vấn đề gì?

? Đối với đề văn này, cần phải trình bày

- Con trâu trong lễ hội, đình đám, truyềnthống

- Con trâu đối với tuổi thơ

- Con trâu với việc cung cấp thực phẩm,chế biến đồ mĩ nghệ

? Em sử dụng đợc ý nào trong biài thuyếtminh khoa học? (Tri thức về sức kéo của

Trang 18

1 Viết đoạn mở bài:

? Nội dung cần thuyết minh trong mở bài này là gì?

? Yếu tố miêu tả nào đợc sử dụng?

Giáo viên yêu cầu học sinh làm bài vào vở

Gọi học sinh trình bày, nhậnn xét

2 Viết các đoạn trong phần thân bài:

Giáo viên yêu cầu học sinh viết đoan theo ý đã lập ở phần dàn bài

Trong khi viết cần lu ý cần giới tyhiệu từng loại việc cụ thể kết hợp với việcmiêutả trong việc đó

Học sinh viết bài

Học sinh đọc bài, nhận xét, sửa chữa

3 Viết đoạn kết bài:

? Kết thúc phần thuyết minh cần nêu ý gì?

Về nhà hoàn thiện bài viết vào vở

Chuẩn bị vở viết tuần sau viết bài 90 phút (Bài viết số 1)

Tiết sau học bài : Tuyên bố thế giơí về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ của trẻem

+++++@+++++

Tuần:3 Tiết 11

Ngày soạn: 17-9-2007

Tuyên bố thế giới về sự sống còn quyền đợc bảo vệ

và phát triển của trẻ em.

Trang 19

Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích văn bản nhật dụng- nghị luận chính trịxã hội.

Giáo dục học sinh ý thức đợc sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đốivới vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em Từ đó có ý thức học tập, rèn luyện cho tốt

B – Mục tiêu Cần đạt: Chuẩn bị :

? Nêu sự gần gũi và khác biệt giữa chiến tranh hạt nhân và động đất sóng thần

? Trẻ em có quyền và nghĩa vụ gì?

3/ Bài mới:

? Tại sao thế giới, cộng đồng quốc tế phải ra tuyên bố về sự sống còn và quyền

đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em?

- Ngày 30/ 9/ 1990 tại hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em họp tại trụ sở Liên hợpquốc

? Văn bản này gồm 17 mục đợc chia thành mấy

phần? Nội dung của từng phần?

4 Phân tích:

Học sinh đọc lại mục 1,2

? Nội dung và ý nghĩa của từng mục vừa đọc?

-Ngắn gọn, những gì đã đợc nêu khá đầy đủ, cụ

thể tình trạng bị rơi vào hiểm hoạ, cuộc sống khổ

cực về nhiều mặt của trẻ em trên thế giới hiện nay

? Từ đó, hãy nêu lên thực tế cuộc sống của trẻ em

trên thế giới hiện nay?( Học sinh thảo luận nhóm)

Giáo viên tổng kết

a Mở đầu:

- Mục 1: mở đầu, nêu vấn đề,giớithiệu mục đích và nhiệm vụ cuaeHội nghị cấp cao thế giới

- Mục 2: Khẳng định quyền đợcsống, đợc phát triển trong hoàbình, hạnh phúc

-> Gọn rõ, có tính chất khẳng

định

b Sự thách thức:

-Trẻ em là nạn nhân của chiếntranh và bạo lực, phân biệt chủng

- Chịu đựng những thảm hoạ của

đói nghèo, khủng hoảng kinh tế,dịch bệnh, mù chữ, môi trờngxuống cấp

- Nhiều trẻ em chết mỗi ngày dosuy dinh dỡng và bệnh tật

Trang 20

D - Củng cố- Hớng dẫn:

1 Củng cố:

? Tại sao cộng đồng quốc tế phải ra tuyên bố về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ

và phát triển của trẻ em?

2 Hớng dẫn:

Học bài, chuẩn bị tiếp các phần còn lại

Soạn tiếp bài; làm bài tập 2,3 sách bài tập

+++++@+++++

Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và phát

triển của trẻ em

Giúp học sinh : Thấy đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên toàn thế giớihiện nay, tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em

Hiểu đợc sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo vệ, chăm sóctrẻ em Về nghệ thuật, văn bản nhật dụng thuộc loại nghị luận chính trị, xã hội mạchlạc rõ ràng, liên kết chặt chẽ, luận chứng đầy đủ và toàn diện

Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích văn bản nhật dụng- nghị luận chính trị xã hội Giáo dục học sinh ý thức đợc sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn

đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em Từ đó có ý thức học tập, rèn luyện cho tốt

? Tại sao bản tuyên bố này lại đợc trình bày dới dạng các mục và số?

3/ Bài mới:

4 Phân tích(tiếp) Theo dõi mục 8,9 của văn bản , cho biết việc bảo

vệ, chăm sóc trẻ em trong bối cảnh thế giới hiện

nay có những điều kiện thuận lợi gì?

gia… Hồ

thiện, kinh tế phát triển… Hồ

? Những cơ hội ấy xuất hiện ở Việt Nam ntn? để

nớc ta có thể tham gia tích cực vào việc thực hiện

tuyên bố về quyền trẻ em?

Học sinh thảo luận nhóm

- Nớc ta có đủ phơng tiện và kiến thức để bảo vệ

sinh mệnh của trẻ ẻm: thông tin, y tế học đờng,

tr-ờng học

- Trẻ em nớc ta đợc chăm sóc và tôn trọng của

- Chính trị ổn định kinh tế tăng đều, hợp tác quốc

- Phong trào giải trừ quân bị đợc

đẩy mạnh, kinh tế phát triển->tăng cờng phúc lợi tẻ em

- Nớc ta có đủ điều kiện thực hiệntuyên bố về quyền trẻ em… Hồ

-Tăng cờng sức khoẻ và chế độdinh dỡng của trẻ em

- Quan tâm nhiều hơn đến trẻ emtàn tật và có hoàn cảnh sống đặcbiệt

- Đảm bảo quyền bình đẳng cho

?7

Trang 21

nhiều điểm mà từng quốc gia và cả cộng đồng

quốc tế cần phải nỗ lực phối hợp hành động

? Em hãy phân tích tính cxhất toàn diệncủa nội

dung phần này?

? Em hãy chỉ rõ nội dung chính của các nhiệm vụ

cụ thể? Nhiệm vụ nào là quan trọng nhất?

? Mục 16,17 nêu ra những biện pháp cụ thể gì?

- Hội nghhị các nơca G7 thế giới họp tại Tô-ki-ô

bàn cách xoá nợ, hoãn nợ, tăng viện trợ nhân

- Đảm bảo an toàn cho các bà mẹkhi mang thai và sinh đẻ

- Tạo cơ hội cho trẻ em tha hơng

đợc biết nguồn gốc , lai lịch của

- Các nớc cần đảm bảo sự tăngtrởng kinh tế đều đặn và ổn định

để có điều kiện vật chất cham lo

đến đời sống trẻem

- Tất cả các nớc cần có những nỗlực liên tục và phối hợp tronghành động vì trẻem

? Tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em, sự quan tâm của cộng

đồng quốc tế hiện nay?- Đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của từng nớc, của cảcộng đồng quốc tế vì nó liên quan đến tơng lai của đất nớc, nhân loại , trẻ em hôm

- Qua vấn đề này còn thể hiện trình độ văn minh của một đất nớc, 1 xh,1 thể chế

2 Hớng dẫn:

Học bài, nắm chắc nội dung

Làm tiếp các bài tập trong sách bài tập Ngữ Văn

Soạn bài : Chuuyện ngời con gái Nam Xơng

Bài sau học : Các phơng châm hội thoại

+++++@+++++

Tuần:3 Tiết 13 .

Các phơng châm hội thoại

Giúp học sinh : Nắm đợc mối quan hệ chặt chẽ giữa phơng châm hội thoại vàtình huống giao tiếp.Hiểu đợc phơng châm hội thoại không phải là những quy định bắtbuộc trong mọi tình huống giao tiếp Vì nhiều lí do khác nhau, các phơng châm hộithoại có khi không đợc tuân thủ.Rèn kĩ năng vận dụng có hiệu quả các phơng châmhội thoại vào thực tế giao tiếp xã hội

HS: Sgk, đọc văn bản, trả lời câu hỏi Sgk

Trang 22

? Trong giao tiếp cần tuân thủ những phơng châm hội thoại nào?

? Su tầm 3 câu nói vi phạm phơng châm hội thoại?

- Sử dụng không đúng chỗ , đúng lúc Vì ngời đợc hỏi đang

tập chung cao độ làm việc trên cành cây cao đã phải vất vả

trèo xuống để trả lời.-> Chàng ngốc đã làm 1 việc quấy rối,

gây phiền hà cho ngời khác

? Em có thể tìm những tình huống mà lời chào hỏi kiểu nh

trên nhng vẫn đảm bảo phơng châm lịch sự

Học sinh tìm và thảo luận

G/v: Yếu tố thuộc về ngữ cảnh, tình huống giao tiếp : nói với

ai, nói khi nào, nói ơe đâu, nói nhằm mục đích gì?

? Từ đó ,em rút ra bài học trong giao tiếp là gì?

3 Ghi nhớ:

Sgk tr 36

II.Những trơng hợp không tuân thủ phơng châm hội thoại

Học sinh đọc lại những ví dụ đã học về các phơng châm

Học sinh đọc các đoạn đối thoại sgk

? Câu trả lời của Ba có đáp ứng đợc yêu cầu của An không ?

? Trong tình huống này, phơng châm hội thoại nào không đợc

tuân thủ?

? Vì sao Ba không tuân thủ phơng châm hội thoại ấy? Vì Ba

không biết chính xá chiếc xác chiếc máy bay đầu tiên trên thế

chung chung: Đâu khoảng đầu thế kỉ XX

? Em có thể tìm những tình huống giao tiếp tơng tự nh trên?

Học sinh đọc ngữ liệu 3 sgk

? Khi bác sĩ nói nh vậy thì phơng châm hội thoại nào không

đợc tuân thủ?

? Vì sao ngời nói không tuân thủ phơng châm hội thoại ấy ?

Bác sĩ trả lời nh vậy là vi phạm phơng châm về chất Nhng đó

là một việc làm cần thiết có tính nhân đạo cao.-> tạo sự lạc

quan cho ngời bệnh… Hồ

? Em hãy lấy dí dụ tơng tự?

Học sinh đọc ngữ liệu 4 sgk

? Khi nói Tiền bạc chỉ là tiền bạc thì có phải ngời nói không

tuân thủ phơng châm về lợng không? Phải hiểu nghĩa của câu

này ntn?

- Hiểu tiền bạc là phơng tiện để sống, chứ không phải là mục

đích cuối cùng của con ngời

1 Ngữ liệu : sgk

2 Nhận xét:

- Không

- Phơng châm về lợngkhông đợc tuân thủ

- Phơng châm về chấtkhông đợc tuân thủ

- Xét nghĩa tờngminh: ->câu nói này

vi phạm p/c về lợng

- Xét nghĩa hàm ý:->Câu nói này có nộidung của nó, tuân thủp/c về lợng

3 Ghi nhớ :Sgk tr 37

Bài 1:

Một cậu bé 5 tuổi không thể nhận biết đợc Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao để màtìm quả bóng Vì vậy câu nói của ông bố khôngt tuân thủ phơng châm cách thức Cách nói của ông bố đối với cậu bé là không rõ Còn đối với những ngời đã đi học thì

đây có thể là câu trả lời đúng, rõ ràng

Bài2

Trang 23

- Thái độ của : Chân, Tay, Tai, Mắt là bất hoà với lão Miệng.

- Lời nói của : Chân, Tay , Tai, Mắt không tuân thủ phơng châm lịch sự

- Việc không tuân thủ đó là không thích hợp với tình huống giao tiếp -> thật vô lí,khách đến nhà phải chào hỏi chủ nhà rồi mới nói chuyện khác ở đây thái độ và lời nóicủa các vị khách thật hồ đồ, không có lí do chính đáng

Chuẩn bị bài sau: Xng hô trong hội thoại

Hai tiết sau viết bài số 1 Tập làm văn

+++++@+++++

Tuần:3 Tiết 14+15 .

Giúp học sinh viết đợc bài văn thuyết minh theo yêu cầu có sử dụng biện phápnghệ thuật và miêu tả một cách hợp lí và có hiệu quả nhng vẫn đảm bảo yêu cầuthuyết minh : khoa học , chính xác, mạch lạc

Rèn kĩ năng thu thập thông tin, tài liệu, hệ thống, chọn lọc tài liệu,viết văn bản thuyếtminh có sử dụng yếu tố miêu tả, gồm đủ ba phần: Mở bài, Thân bài Kết bài

GV: Sgk, Sgv, Stk Ra đề sát với thực tế Làm đáp án , biểu điểm.

HS: Chuẩn bị tài liệu, giấy bút,viết bài.

2/ Kiểm tra bài cũ:.Sự chuẩn bị của học sinh cho việc viết bài

3/ Bài mới:

I.Đề bài: Ngôi trờng của em

II Yêu cầu -biểu điểm

HS thuyết minh về ngôi trờng với bài viết gồm 3phần:

A,Mở bài: giới thiệu đối tợng thuyết minh

Ngôi trờng là ngời bạn thân thiết nhất của mỗi học sinh chúng em

B,Thuyết minh cụ thể về ngôi trờng

Trờng thcs Hồng Phong đợc thành lập vào năm Ban đầu chỉ có lớp với họcsinh ,và thày cô giáo

Cơ sở vật chất đơn sơ:phòng học bằng tranh tre,bàn ghế thô sơ

Từ ngày thành lập đến nay đã có thày cô làm hiệu trởng

Hiện nay trờng có 10 lớp với hơn 300 học sinh,hơn 20 thày cô giáo

Thay cho mái tranh năm xalà ngôi trờng khang trang với 10 phòng học kiên cố Các phòng học đợc trang bị đầy đủ thiết bị

Trờng có đầy đủ các phòng chức năng: phòng th viện đồ dùng ,phòng học bộmôn ,phòng thực hành

Quang cảnh trờng đợc trang trí đẹp mắt:cây bóng mát, cây cảnh ,bồn hoa bốn mùakhoe sắc toả hơng làm đẹp khuôn viên trờng

Về thành tích học tập của học sinh,thành tích giảng dạy của giáo viên:trờng luônđạtthành tích cao,đợc cấp trên và phụ huynh học sinh tin tởng

C.Kết bài:Khẳng định vai trò của nhà trờng đói với bản thân mỗi học sinh

Trang 24

Điểm 5-6:Đúng kiểu bài ,bố cục rõ ràng có thể còn sơ sài

Điểm dới trung bình:Cha đạt các yêu cầu trên

*Cuối giờ :GVthu bài về chấm

D- Hớng dẫn:

1 Củng cố:

G/v thu bài , kiểm tra số bài

Nhận xét giờ viết bài

2 Hớng dẫn:

Xem lại văn thuyết minh

Làm lại bài văn vào vở bài tập

Chuẩn bị văn bản : Chuyện ngời con gái Nam Xơng

+++++@+++++

Tuần: 4 Tiết 16 Soạn ngày :25-9-2007

Chuyện ngời con gái nam xơng

( Nguyễn dữ)

Giúp học sinh : cảm nhận đợc vẻ đẹp truyền thống trong tâm hồn của ngời phụ nữViệt Nam qua nhân vật Vũ Nơng Thấy rõ số phận oan trái, bất hạnh của Vũ Nơng-ngời phụ nữ Việt Nam, nạn nhân của chế độ phụ quyền phong kiến bắt đầu suy vong Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của truyện truyền kì chữ Hán: nghệ thuậtdựng truyện, dựng nhân vật, sự sáng tạo trong việc kết hợp những yếu tố kì ảo vớinhững tình tiết có thực tạo nên vẻ đẹp riêng của thể loại truyền kì

Rèn kĩ năng tóm tắt tác phẩm tự sự và phân tích nhân vvật trong tác phẩm tự sự Giáo dục học sinh biết trân trọng, thơng yêu con ngời, phê phán những gì bất côngngang trái trà đạp hạnh phúc con ngời

? Nhận thức của em về tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em, về

sự quan tâm của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề này

3/ Bài mới:

I – Giới thiệu chung: Giới thiệu chung:

Học sinh theo dõi phần chú thích dấu *

trong sgk tr 48

? Nêu những hiểu biết của em về tác giả

Nguyễn Dữ

( Nguyễn Dữ sống ở xh pk VN tk 16 , xh

b-ớc vào giai đoạn suy vong: vua chúa tranh

giành quyền vị, gây nên loạn lạc liên miên)

- Làm quan 1 năm rồi về ở ẩn tại ThanhHoá, sống ẩn dật và sáng tác

2 Tác phẩm

Chuyện ngời con gái Nam Xơng là thiên

truyện thứ 16 trong 20 truyện của

Truyền kì Mạn lục.

Trang 25

- Truyền kì: những truyện thần kì, tiên phật.

- Mạn lục: Ghi chép tản mạn

=>TKML: Ghi chép những truyện thần kì

vốn có,

( áng thiên cổ hùng văn)

? Nội dung của thể truyền kì là gì? (

? Xuất xứ của văn bản Chuyện ngời con gái

Nam Xơng trong tác phẩm?

? Nguồn gốc của truyện?

? Đề tài mà văn bản đề cập đến? ( Đề tài phụ

nữ Một nhân vật có thật ở huyện Nam

X-ơng- Nam Hà)

- Hiện nay ở Lí Nhân , Hà Nam vẫn còn

miếu thờ Vũ Nơng, và nhiều bài thơ viếng

Vũ Thị rất hay

? Văn bản tự sự này còn đợc kết hợp với

ph-ơng thức biểu đạt nào nữa?

( Thể truyền kì: Viết bằng chữ Hán ởTrung Quốc.Xây dựng trên 1 cốt truyệndân gian có nhiều yếu tố hoang đờng,kì lạ.)

Đọc diễn cảm, phân biệt các đoạn tự sự và lời

thoại thể hiện tâm trạng từng nhân vật trong

? Em hãy nêu đại ý của văn bản ?

? Em hãy tìm bố cục của văn bản

đời của nhân dân là ở hiền gặp lành, dù chỉ là ở 1thế giới huyền bí

(3) Còn lại ( Cuộc gặp gỡ giữa Phan Lang và VNtrong động Linh Phi VN đợc giải oan)

=> Ngời phụ nữ đẹp ngời, đẹp nết

=> Ngời phụ nữ xử sự đúng mực, nhờngnhịn

( Giữ gìn khuôn phếp, không từng để lúcnào vợ chồng phải đến thất hoà)

Trang 26

tuông của TS ?

? Đức hạnh của VN biểu hiện rõ hơn khi

tiễn chồng đi lính Em hãy chỉ rõ?

? Khi TS đi lính VN ở nhà c xử, lo toan

công việc ntn? (Lo toan mọi việc trong

gia đình, chăm sóc mẹ già, nuôi con

- Khi tiễn chồng đi lính:

yêu thơng chồng tha thiết

hiếu thảo

+ Với bà con hàng xóm: -> rất dễ gần,

c xử đúng mực đợc mọi ngời yêu mến

=> VN là ngời phụ nữ đảm đang, hiếunghĩa, trong trắng, thuỷ chung xứng đáng

đợc hởng hạnh phúc

1 Củng cố:

Đọc kĩ lại văn bản

? Em thấy VN là ngời phụ nữ ntn? Vì sao nàng lại đợc trân trọng?

? Nhân vật VN ở vào những hoàn cảnh cụ thể đã bộc lộ những đức tính gì?

2 Hớng dẫn:

Học bài, nắm chắc đại ý, nội dung 1 của văn bản

Chuẩnbị tiếp bài theo câu hỏi sgk tr 51

+++++@+++++

Chuyện ngời con gái nam xơng

( Nguyễn dữ)

Giúp học sinh : cảm nhận đợc vẻ đẹp truyền thống trong tâm hồn của ngời phụ nữViệt Nam qua nhân vật Vũ Nơng Thấy rõ số phận oan trái, bất hạnh của Vũ Nơng-ngời phụ nữ Việt Nam, nạn nhân của chế độ phụ quyền phong kiến bắt đầu suy vong Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của truyuện truyền kì chữ Hán: nghệthuật dựng truyện, dựng nhân vật, sự sáng tạo trong việc kết hợp những yếu tố kì ảovới những tình tiết có thợc tạo nên vẻ đẹp riêng của thể loại truyền kì

HS: Sgk, đọc văn bản, trả lời tiếp câu hỏi Sgk.

? Mở đầu bi kịch gia đình là sự kiện gì?

? Tình huống truyện ntn? – Giới thiệu chung:

? Ngời gây ra oan trái cho VN là đứa trẻ, cái bóng

b Nỗi oan khuất và cái chết bi thảm của Vũ N ơng:

- Trơng Sinh trở về-> sự kiện tốtlành Nhng không khí gia đình lại

đợm buồn

* Vũ Nơng bị chồng nghi oan:Bất ngờ, gay cấn

Trang 27

hay TS? – Giới thiệu chung: Tsinh.

sao? Bài học mà Nguyễn Dữ muốn đa ra là gì?

- Học sinh thảo luận nhóm

? Đa những yếu tố kì ảo vào 1 câu chuyện quen

thuộc, tác giả nhằm thể hiện điều gì? => Làm cho

thế giới kì ảo lung linh, mơ hồ, trở nên gần gũi với

cuộc sống, gây hứng thú cho ngời đọc

+ Nghi ngờ, gạn hỏi -> đinh ninh

là vợ h

+ La um cho hả giận

+ Giấu việc con nói

+ Mắng nhiếc, đánh đuổi vợ đi.( Đa nghi, thất học, ghen tuông

+ Than: xin trời đất dòng sôngchứng giám nỗi oan khuất củamình

=>Trẫm mình tự vẫn

Học sinh trình bày ý kiến cánhân,

GVnhận xét,tổng hợp– Giới thiệu chung: Hành động quyết liệt cuốicùng để bảo toàn danh dự, có nỗituyệt vọng đắng cay, có sự chỉ

đạo của lí trí

- Đầy kịch tính, hấp dẫn ngời đọcvới những tình huống, xung độtgay cấn, nút thắt ngày một chặt

- VN là một ngời phụ nữ xinh

đẹp, nết na, hiền thục, đảm đangtháo vát, thờ kính mẹ chồng rấtmực hiếu thảo, 1 dạ chung thuỷvới chồng, hết lòng vun đắp hạnhphúc gia đình, Đáng ra phải đợchởng hạnh phúc trọn vẹn, vậy màlại phải chết một cách oan uổng,

đau đớn

về có ngày -> Tấm lòng của VN

ngời => Khẳng định phẩm chấttrong sạch Nhân cách cao thợng ,bao dung , lòng vị tha

- Phản ánh ớc mơ của con ngời về

sự chiến thắng của cái thiện, sựkhát khao cuộc sống hạnh phúccông bằng cho ngời tốt Phản ánhbản chất tốt đẹp của con ngờikhôn gthể mất Hoàn thiện tính

Trang 28

cách của VN… Hồ tố cáo hiện thựcxã hội => Niềm thơng cảm củatác giả đối với số phận bi thảmcủa ngời phụ nữ trong xã hộiphong kiến.

III.Tổng kết

? Thành công về mặt nghệ thuật của văn

bản là gì?

? Nội dung chính của văn bản là gì?

Hai học sinh đọc to ghi nhớ sgk tr 51

1 Nghệ thuật xây dựng tâm lí nhân vật đặcsắc, lời kể hấp dẫn, dẫn dắt tình tiết hợp lí,giàu kịch tính, nhiều chi tiết hoang đờng, kì

ảo… Hồ

2 Ghi nhớ sgk tr 51

Hãy kể lại “ Chuyện ngời con gái Nam Xơng” theo cách của em

Học sinh kể theo cách của mình, -> nhận xét

1 Củng cố:

Đọc thêm bài: Lại viếng Vũ Thị – Giới thiệu chung: Lê Thánh Tông

Đọc lại văn bản , nắm chắc nôị dung của văn bản

2 Hớng dẫn:

Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi học song văn bản này

Soạn bài tiếp theo: Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh.

Tiết sau học bài: Xng hô trong hội thoại.

Xng hô trong hội thoại

Giúp học sinh :

Hiểu đợc sự phong phú, tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm của hệ thống các từ ngữ

x-ng hô trox-ng tiếx-ng Việt

Hiểu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xng hô với tình huống giaotiếp

Nắm vững và sử dụng thích hợp từ ngữ xng hô

GV: Sgk, Sgv, Stk Soạn giáo án Chuẩn bị bảng phụ.

? Trong những tình huống giao tiếp ntn thì các phơng châm hội thoại không đợctuân thủ? Cho ví dụ minh hoạ

? Mối quan hệ giữa phơng châm hội thoại và tình huống giao tiếp?

3/ Bài mới:

I Từ ngữ xng hô và việc sử dụng từ ngữ xng hô:

? Em hãy nêu một số từ ngữ dùng để xng hô trong

tiếng Việt và cho biết cách dùng những từ ngữ đó?

* Cách dùng: Theo ngôi :1,2,3 và theo mối quan hệ :

? em hãy lấy ví dụ minh hoạ? (Học sinh )

? Trong giao tiếp đã bao giờ em gạp tình huống

không biết xng hô ntn cha?

* Học sinh đọc đoạn trích a, b và trả lời câu hỏi:

? Xác định các từ ngữ xng hô trong hai đoạn trích

trên?

? Phân tích sự thay đổi về cách xng hô của Dế Mèn

và Dế Choắt trong hai đoạn trích a, b?

1 Ngữ liệu: sgk

2 Nhận xét:

- Hệ thống từ ngữ dùng để xnghô trong tiếng Việt rất phongphú, cách sử dụng rất tinh tế Học sinh trình bày ý kiến

a + Anh- em : Choắt -> Mèn + Ta – Giới thiệu chung: mày : Mèn ->Choắt

b Tôi- anh : Mèn -> Choắt;ngợc lại

Trang 29

a Sự xng hô của hai nhân vật rất khác nhau -> xng

hô bất bình đẳng; kẻ yếu- kẻ mạnh kiêu căng , hách

dịch

b Sự xng hô thay đổi hẳn: bình đẳng

đổi đó là do tình huống giao tiếp thay đổi, vị thế của

hai nhân vật không còn nh trong đoạn a nữa Dế

Choắt không còn coi mình là đàn em cần nhờ vả,

n-ơng tựa Dế Mèn mà nói với Dế Mèn những lời trăng

trối với t cách là một ngời bạn Dế Mèn không còn

+ Không ngang bằng: Trịchthợng, hách dịch

+ Theo vai xã hội

- Trrong tình huống này làm cho ngời ta hiểu nhầm là lễ thành hôn của cô học viên và

vị giáo s Việt Nam

Bài 2:

- Việc dùng “chúng tôi” thay cho “tôi” trong các văn bản khoa học nhằm tăng thêmtính khách quan cho những luận điểm khoa học trong văn bản

- Ngoài ra, việc xng hô này còn thể hiện sự khiêm tốn của tác giả

- Chú ý khi viết bài tranh luận, bình luận khi cần nhấn mạnh ý kiến riêng của cá vnhânthì dùng tôi là thích hợp nhất

? Hệ thống từ ngữ xng hô trong tiếng Việt ntn?

? Trong giao tiếp để xng hô cho thích hợp ngời tham gia giao tiếp cần phải làmgì?

2 Hớng dẫn:

Học bài, nắm chắc hệ thống từ ngữ xng hô trong tiếng Việt

Tập những câu giao tiếp khó ở nhà

Hoàn thiện các bài tập còn lại vào vở bài tập

Chuẩn bị bài : Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

+++++@+++++

Tuần: 4 Tiết 19

Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

Bài này giúp học sinh nắm đợc hai cách dẫn lời nói hoạc ý nghĩ cách dẫn trực tiếp và gián tiếp

Rèn luyện kĩ năng trích dẫn khi viết văn bản

HS: Sgk, đọc, làm bài tập Sgk.

G/v dùng bảng phụ ghi đề bài và yêu cầu

Trang 30

với nhau bằng những dấu gì?

? Em hiểu thế nào là lời dẫn trực tiếp?

3 Ghi nhớ:

II Cách dẫn gián tiếp

? Trong ví dụ a , phần câu in đậm là lời nói hay

? Từ việc phân tích 2 ví dụ trên, em hiểu thế nào

là lời dẫn gián tiếp?

1 Ngữ liệu:

2 Nhận xét:

- Phần câu in đậm là lời nói Đây lànội dung của lời khuyên nh có thểthấy ở từ khuyên trong phần củangời dẫn

- In đậm: là ý nghĩ, trớc đó có từ

hiểu Giữa 2 phần có từ rằng; có thể thay bằng từ là.

3 Ghi nhớSgk tr 54

III luyện tập

Bài 1:

Cách dẫn trong các câu ở a, b đều là dẫn trực tiếp

+ ở a: dẫn lời của con vật thông qua sự tởng tợng của nhân vật

+ ở b: dẫn ý, đó là ý nghĩ của nhân vật

Bài 2:

Học sinh nviết đoạn văn có lời cho trớc sgk tr 54 theo 2 cách:

+ Trực tiếp : Trong báo cáo chính trị tại đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng,Chủ tịch HCM đã nêu rõ: “ Chúng ta ”

+ Gián tiếp: Trong , Chủ tịch HCM khẳng định rằng chúng ta

=> G/v hớng dẫn học sinh viết, đọc , sửa chữa

Hoàn thiện các bài tập vào vở bài tập

Đọc, học bài nắm chắc 2 cách dẫn trực tiếpvà gián tiếp

Chuẩn bị bài: Sự phát triển của từ vựng.

Tiết sau học bài: Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự

+++++@+++++

Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự

Giúp học sinh : - Ôn lại mục đích và cách thức tóm tắt văn bản tự sự

Rèn kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự

?5

?6

Trang 31

I Sự cần thiết của việc tóm tắt văn bản tự sự:

Học sinh tìm hiểu các tình huống trong sgk

? Trong cả ba tình huống trên, ngời ta đều phải tóm

tắt văn bản Hãy nêu nhận xét về sự cần thiết phải

? Hãy tìm hiểu và nêu lên các tình huống khác trong

cuộc sống mà em thấy cần thiết phải vận dụng kĩ

năng tóm tắt văn bản tự sự?

- Tóm tắt văn bản tự sự là 1nhu cầu thiết yếu của cuộcsống hàng ngày

Học sinh trình bày

II Thực hành tóm tắt văn bản tự sự:

Đọc nội dung chính các sự việc và nhân vật chính trong

văn bản trên và cho biết:

? Các sự việc chính đã đợc nêu đầy đủ cha? có thiếu sự

việc quan trọng nào không?

- Sự việc thứ 7 trong sgk là cha hợp lí, cần bổ sung, điều

- Viết văn bản tóm tắt văn bản Lão Hạc của Nam Cao.

- Viết văn bản tóm tắt văn bản Hoàng Lê nhất thống chí.

Bài 2:

Tóm tắt miệng trớc lớp về một câu chuyện xảy ra trong cuộc sống mà em đã đợc nghehoặc chứng kiến

G/v chia lớp thành 4 nhóm: Hoạt động nhóm-> nói trớc lớp :

+ Mỗi tổ: các thành viên tự tốm tắt chuyện của mình trớc tổ Sau chọn văn bảntóm tắt tốt trình bày trớc lớp

+ Thời gian thực hiện: ít nhất mỗi tổ đợc trình bày 1 lợt trớc lớp

Trang 32

- Tóm tắt tiếp tác phẩm Truyện Kiều.

- Học bài, chuẩn bị bài tiếp theo : Bài 5

- Rèn kĩ năng mở rộng vốn từ và giải thích ý nghĩa của từ mới

HS: Sgk, đọc văn bản, trả lời câu hỏi Sgk Làm bài tập

? ở lớp 8 em đã đợc học về từ vựng , hãy cho biết thế nào là từ vựng? Trờng từvựng?

3/ Bài mới:

1.Sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ:

G/v dùng bảng phụ

? Trong bài thơ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác

của Phan Bội Châu (NV8 t1) có câu: Bủa tay ôm chặt

bồ kinh tế , em hãy cho biết từ kinh tế trong câu thơ

trên có nghĩa là gì?

Học sinh trả lời

- Kinh tế trong bài thơ là hình thức nói tắt của kinh

bang tế thế, có nghĩa là trị nớc cứu đời.Cả câu thơ ý

nói con ngời này vẫn ôm ấp hoài bão trông coi việc

nớc, cứu giúp ngời đời.

? Ngày nay , chúng ta có dùng từ này theo nghĩa

Phan Bội Châu đã dùng hay không?

- Ngày nay không còn dùng từ kinh tế theo nghĩa nh

vậy nữa mà theo nghĩa : toàn bộ hoạt động của con

ngời trong lao động sản xuất, trao đổi, phân phối

của cải, vật chất làm ra.

? Nhận xét của em về nghĩa của từ kinh tế?

1 Ngữ liệu: sgk

2 Nhận xét:

a – Giới thiệu chung: Kinh tế: trị nớc , cứu đời

- Kinh tế: hoạt động lao độngsản xuất, trao đổi, phân phốicủa cải vật chất

=> Nghĩa của từ kịnh tế đã đợcchuyển , nghĩa cũ rộng hơn bịmất đi và nghĩa mới đợc hìnhthành và hẹp hơn

=> Nghĩa của từ không phải

Trang 33

? Qua đó, em có nhận xét gì về nghĩa của từ nói

chung.?

Đọc kĩ các câu thơ trong sgk Em hãy xác định

nghĩa của từ xuân, tay và cho biết nghĩa nào là nghĩa

gốc, nghĩa nào là nghĩa chuyển?

- Xuân (1): là mùa chuyển tiếp từ đông sang hạ, đợc

coi là mở đầu của 1 năm -> gốc.

- Xuân (2): có nghĩa là tuổi trẻ -> chuyển.

- Tay (1): bộ phận phía trên của cơ thểdùng để nắm,

Hai học sinh đọc to ghi nhớ sgk tr 56

bất biến Nó có thể thay đổitheo thời gian Có những nghĩa

cũ bị mất đi và có những nghĩamới đợc hình thành

b – Giới thiệu chung: Xuân: (1): nghĩa gốc (2): nghĩa chuyển

b Chân: nghĩa chuyển, theo phơng thức hoán dụ

c Chân: nghĩa chuyển, theo phơng thức ẩn dụ

d Chân: nghĩa chuyển, theo phơng thức ẩn dụ

Bài 2:

- Trong cách dùng từ trà trong các từ : trà a-ti-sô,từ trà đã đợc dùng với nghĩachuyển, không phải là nghĩa gốc nh đợc giải thích ở từ điển tiếng Việt Trà trongnhững cách dùng này có nghĩa là sản phẩm từ thực vật, đợc chế biến thành dạng khô,dùng để pha nớc uống.ở đây từ trà đợc chuyển nghĩa theo phơng thức ẩn dụ

Bài 3:

hồ đợc dùng với nghĩa chuyển theo phơng thức ẩn dụ, chỉ những khí cụ dùng để

đo có bề ngoài giống đồng hồ

Bài 4:

a Hội chứng: (gốc) là tập hợp nhiều triệu chứng cùng xuất hiện của bệnh, (chuyển)

là tập hợp nhiều hiện tợng, sự kiện biểu hiện một tình trạng, một vấn đề xã hội,cùng xuất hiện ở nhiều nơi

b Ngân hàng: (gốc) là tổ chức kinh tế hđ trong lĩnh vực kinh doanh và quản lí cácnghiệp vụ tiền tệ, tín dụng, ( chuyển) là kho lu trữ những thành phần.; và tập hợpcác dữ liệu liên quan tới 1 lĩnh vực

c Sốt: (gốc) tăng nhiệt độ cơ thể lên quá mức bình thờng do bị bệnh, ( chuyển) ởtrạng thái tăng đột ngột về nhu cầu ,khiến hàng trở lên khan hiếm, giá tăng nhanh

d Vua: ( gốc) ngời đứng đầu nhà nớc quân chủ.( chuyển) ngời đợc coi là nhất trongmột lĩnh vực nhất định, thờng là sản xuất, kinh doanh, thể thao, nghệ thuật

? Cho biết sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ ngữ Việt Nam

? Trong trờng hợp nào thì từ nghĩa gốc không phát triển thành từ nhiều nghĩa

mà vẫn đợc sử dụng

2 Hớng dẫn:

Học bài, làm tiếp các bài tập vào vở

Tìm những từ đợc dùng theo cách lâm thời trong 1 văn cảnh chứ không phảitheo một nghĩa mới

Chuẩn bị bài tiếp theo: Sự phát triển của từ vựng

Trang 34

Tiết sau học bài: Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh.

Giúp học sinh : Thấy đợc cuộc sống xa hoa vô độ của bọn vua chúa, sự nhũng nhiễu

của quan lại thời Lê – Giới thiệu chung:Trịnh và thái độ phê phán của tác giả Bớc đầu nhận biết đặc

tr-ng cơ bản của thể loại van tuỳ bút đời xa và đánh giá đợc giá trị tr-nghệ thuật của nhữtr-ngdòng ghi chép đầy tính hiện thực này

Rèn kĩ năng đọc và phân tích thể loại văn bản tuỳ bút Trung đại

Chuẩn bị:

– Mục tiêu Cần đạt:

GV: Sgk, Sgv, Stk Soạn giáo án Su tầm tác phẩm Vũ trung tuỳ bút.

Trang 35

? Kể tóm tắt tác phẩm Chuyện ngời con gái Nam Xơng

? Vì sao VN phải chết, cái chết của VN có ý nghĩa gì?

? Bài học rút ra từ văn bản này là gì?

3/ Bài mới:

I Giới thiệu chung:

Theo dõi chú thích dấu sao sgk

? Hãy nêu những hiểu biết của em về tác giả Phạm

Để lại nhiều công trình biênsoạn, khảo cứu có giá trị thuộc

? Ghi chép những chuyện xảy ra trong phủ chúa

Trịnh tác giả kể theo ngôi nào? Tác dụng của ngôi

kể?

- Thể loại : Tuỳ bút

HS trả lời

3 Bố cục văn bản:

? Em hãy tìm bố cục của văn bản

? Văn bản chia làm mấy phần? Nội dung của từng

phần ntn?

2 phần:

(1) Từ đầu-> triệu bất tờng.- Thói

ăn chơi xa xỉ của chúa Trịnh.(2) Còn lại -> Sự tham lam,nhũng nhiễu của bọn quan lạitrong phủ chúa

4 Phân tích:

Quan sát phần 1 của văn bản

? Thói ăn chơi xa xỉ của chúa Trịnh và các quan

lại hầu cận đợc mtả thông qua những chi tiết nào?

? Cái thú thích chơi dèn đuốc của chúa Trịnh diễn

a Thói ăn chơi xa xỉ của chúa Trịnh:

- Cho xây nhiều cung điện , đình

đài ở các nơi để thoả ý thích chơi

Trang 36

ra ntn? Em hãy tìm chi tiết, phân tích?

? Những cuộc dạo chơi của chúa ở Tây Hồ đc mtả

? Những sự việc trên cho thấy chúa Trịnh đã thoả

mãn thú chơi cây cảnh của mình theo cách nào?

? Em nghĩ gì về cách hởng thụ của chúa? – Giới thiệu chung: cớp

bóc , chiếm đoạt không chính đáng, vô văn hoá,

tham lam vô độ.

? Em có nhận xét gì về nghệ thuật mtả của tgiả ở

đoạn này? (không bộc lộ cảm xúc)

? Cách bố trí cảnh trong phủ chúa ntn?

Đọc câu văn “Mỗi khi đêm thanh cảnh vắng

triệu bất tờng” Em hình dung đó là 1 cảnh tợng

ntn?

? Bọn quan lại hầu cận trong phủ chúa đã nhũng

nhiễu dân bằng những thủ đoạn nào?

? Tác giả đã thuyết minh thủ đoạn nhờ gió bẻ

măng của bọn quan lại trong phủ chúa ntn?

? Từ đó em có nhận xét gì về sự thật trong phủ

chúa Trịnh?

?

Kết thúc đoạn văn tgiả kể lại 1 sự việc từng xảy

ra tại nhà mình điều đó nhằm mục đích gì?

? Theo em, thể văn tuỳ bút trong bài có gì khác

với thể truyện mà em đã học ở bài trớc?

? Cách kể chuyện của tác giả ntn?

? Đọc hiểu văn bản CCTPCT, em hiểu thêm sự

thật nào về đời sống của vua chúa, quan lại phong

kiến thời vua Lê, chúa Trịnh suy tàn?

2 học sinh đọc to ghi nhớ sgk

HS trình bày ý kiến

=> Xa hoa ,tốn kém, xô bồ, thiếuvăn hoá

- Ra sức vơ vét những của quýtrong thiên hạ

- Dùng quyền lực cỡng đoạt

- Không ngại tốn kém công sứccủa mọi ngời

- Các sự việc đa ra đều cụ thể,chân thực khách quan, mtả tỉ mỉ

đề khắc hoạ ấn tợng

- Nh cảnh thực “ bến bể , đầunon”

- Rùng rợn, bí hiểm, ma quái ->gợi sự ghê rợn trớc 1 cái gì đó

đang tan tác, đau thơng

- ồn ào, vỡ tổ, tan đàn -> triệu bấttờng

b Sự tham lam, nhũng nhiễu của bọn quan lại trong phủ chúa:

- Nhờ gió bẻ măng, ra ngoài doạdẫm

- Dò xem nhà nào có chậu hoa,cây cảnh.phá nhà , huỷ tờng đểkhiêng ra Vu oan, tống tiền =>vơ vét của cải, uy hiếp tinh thần

=> Vua nào tôi ấy, tham lam lộnghành, mặc sức vơ vét của dân.Học sinh thảo luận,trình bày ýkiến

Học sinh trả lời

C Ghi nhớ : Sgk tr 63

? Hãy viết 1 đoạn văn ngắn trình bày những điều em nhận thức đợc về tình trạng đất

n-ớc ta vào thời vua Lê- chúa Trịnh cuối thế kỉ XVIII?

Học sinh viết đoạn

1 Củng cố:

Đọc thêm phần văn bản sgk tr 63 Phát biểu suy nghĩ của em về đoạn văn đó

? Nguyên nhân nào khiến chính quyền Lê – Giới thiệu chung: Trịnh suy tàn và sụp đổ không htểcứu vãn nổi?

? Thử so sánh sự giống và khác nhau giữa tuỳ bút, bút kí với truyện

?7

Trang 37

2 Hớng dẫn:

Học bài, nám chắc nội dung văn bản

Soạn bài : Hoàng Lê nhất thống chí

+++++@+++++

Tuần:5

Tiết 23 Hoàng lê nhất thống chí

hồi thứ 14 : đánh ngọc hồi, quân thanh bị thua trận;

bỏ thăng long,chiêu thống trốn ra ngoài.

( Ngô gia văn phái)

Giúp học sinh : Cảm nhận đợc vẻ đẹp hào hùng của ngời anh hùng dân tộc NguyễnHụê trong chiến công đại phá quân Thanh, sự thảm bại của bọn xâm lợc và số phậncủa lũ vua quan phản dân hại nớc Hiểu sơ bộ về thể loại và đánh giá giá trị nghệthuậtcủa thểloại tiểu thuyết lịch sử theo lối văn trần thuật kết hợp mtả chân thực vàsinh động

Rèn kĩ năng đọc ,tìm hiểu và phântích nhân vật trong tiểu thuyết chơng hồi qua việc

kể, mtả lời nói, hành động

Giáo dục học sinh tinh thần yêu nớc, ý chí xả thân vì dân vì nớc

? Tóm tắt văn bản “ Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh’ 1 cách ngắn gọn nhất?

? Tác giả kể chuyện ntn và qua đó em hiểu đợc sự thật gì về đời sống của vua ,chúa; cs của ngời dân thời vua Lê chúa Trịnh.?

? Em hiểu ntn về nhan đề của tác phẩm?

? Em hãy cho biết thể loại của tác phẩm?

? Phơng thức biểu đạt chính của văn bản ? Tsự.

? Nội dung chính của tác phẩm?

Vị trí của hồi thứ 14 trong tác phẩm ntn?

1 Tác giả:

- Các tác giả họ Ngô Thì ( Ngôgia văn phái) sáng tác LàngTả Thanh Oai, Thanh Oai, HàTây

- Hai tác giả chính: Ngô ThìChí, Ngô Thì Du

2 Tác phẩm:

a Nhan đề: Ghi chép việc vua

Lê thu phục đất về một mối

b Thể loại: Kí sự lịch sử, viếtbằng chữ Hán, theo chơng hồi.Viết từ cuối thế kỉ XVIII->giữa thế kỉ XI X gồm 17 hồi

c Nội dung:

- Ghi chép lại sự lục đục trongphủ chúa Trịnh và 3 lần ra Bắccủa NH đánh tan kiêu binh,diệt trừ Vũ Văn Nhậm và đánhtan quân Thanh

- Hồi thứ 14 kể về lần ra bắcthứ 3 của Nh và sự thất bại

Trang 38

? Em hãy nêu đại ý của văn bản này?

thảm hại của bọn xâm lợc, sự

đớn hèn, nhục nhã của bọn vuaquan bán nớc

d Đại ý văn bản : Văn bản mtảchiến thắng lẫy lừng của vua

QT, sự thảm bại của quân tớngnhà Thanh và số phận lũ vuaquan phản nớc, hại dân

1 Đọc:

G/v: chú ý ngữ điệu, lời kể; đoạn tả trận đánh cần

đọc với giọng khẩn trơng, phấn chấn

(2) Tiếp -> rồi kéo vào thành:Cuộc hành quân thần tốc và chiếnthắng lẫy lừng của vua QuangTrung

(3) Còn lại: Sự đại bại của quân ớng nhà Thanh v à soó phận lũvua quan phản nớc hại dân LêChiêu Thống

t-b Tóm tắt: Quân thanh kéo vàoThăng Long, tớng Tây Sơn là NgôVăn Sở lui quân về Tam điệp, đatin vào Phú Xuân NH lên ngôivua- hiệu là QT tự đốc suất đạibinh nhằm ngày 25 tháng chạp/

1788 tiến ra Bắc diệt Thanh Dọc

đờng vua QT cho kén theem lính,

mở duyệt binhlớn, chia quân, chỉ

dụ tớng lĩnh, mở tiệc khao quânngày 30, hẹn ngày 7 vào ThăngLong mở tiệc ăn mừng Đội quâncủa vua QT đánh đâu thắng đó,khiến quân Thanh đại bại Ngày 3tết đã vào Tlong Tớng nhà Thanh

là Tôn Sĩ Nghị vội vã tháo chạy vềnớc, vua cùng tuỳ tùng, gia quyếnchạy theo

Theo em, nguồn cảm hứng nào đã chi phối ngòi

bút tác giả khi tạo dựng hình ảnh ngời anh hùng

dân tộc NH?

a Hình t ợng ng ời anh hùng Nguyễn Huệ:

- Căm giận, họp các tớng sĩ,

định thân chinh cầm quân đingay.->

Ngay thẳng, cơng trực, cămghét bọn xâm lợc

Học sinh thảo luận nhóm

- Ngày 25/12 làm lễ lên ngôi, hạ

Trang 39

? Khi nhận đợc tin cấp báo của Nguyễn Văn Tuyết

về việc quân Thanh xâm lợc và vua Lê thụ phong

ngày 22/11, NH đã có thái độ và quyết định gì?

Cho thấy Bắc Bình Vơng là ngời ntn?

? Nêu nhận xét của em về vua Qt trong lời chỉ dụ

quân sĩ?

? Em hãy tìm câu nói khẳng định chủ quyền dân

tộc của NH?

“ đất nào sao ấy-> k/đ chủ quyền, vạh rõ tội ác

của giặc; nhác lại truyền thống chống giặc ngoại

xâm của dân tộc ta từ xa đến nay; kêu gọi quân

Ngô Thì Nhậm chủ mu rút quân khỏi Thăng Long,

tha tội cho Sở, Lân cho thấy ông là ngời có mu

l-ợc, sáng suốt nhạy bén trong việc xét đoán và

dùng ngời Bình công, luận tội rất rõ ràng, đúng

ngời đúng tội, đúng việc.

lệnh xuất quân

- Ngày 29/12 đến Nghệ An.Yên ủi quân lính> nêu bật chínhnghĩa, quyết tâm đánh giặc

=> Nguyễn Huệ là ngời yêu nớc,

có tinh thần trách nhiệm với nonsông đất nớc

N.H là ngời hành động mạnh

mẽ, quyết đoán vô cùng

QT- NH là ngời sáng suốt, nhạybén trong việc phân tích tìnhhình thời cuộc và thế ta và địch

-> Nhận định tình hình , xét

đoán bề tôi một cách xác đáng

1 Củng cố:

? Tóm tắt văn bản HLNTC – Giới thiệu chung: Hồi thứ 14 cách ngắn gọn nhất

? Tiểu sử của tác giả HLNTC có gì đặc biệt? Điều gì dẫn đến thành công nổi bậtnào của tác phẩm

2 Hớng dẫn:

Đọc văn bản , nám chắc nội dung chính của văn bản

Trả lời tiếp câu hỏi sgk, tiết sau học tiếp

+++++@+++++

?7

Trang 40

( Ngô gia văn phái)

Giúp học sinh : Cảm nhận đợc vẻ đẹp hào hùng của ngời anh hùng dân tộc NguyễnHụê trong chiến công đại phá quân Thanh, sự thảm bại của bọn xâm lợc và số phận

thuậtcủa thểloại tiểu thuyết lịch sử theo lối văn trần thuật kết hợp mtả chân thực vàsinh động

Rèn kĩ năng đọc ,tìm hiểu và phântích nhân vật trong tiểu thuyết chơng hồi qua việc

kể, mtả lời nói, hành động

Giáo dục học sinh tinh thần yêu nớc, ý chí xả thân vì dân vì nớc

? Kiểm tra vở soạn

? Tài mu lợc của Nguyễn Huệ đợc miêu tả ntn?

=>Nguyễn huệ là ngời mu lợc,văn võ song toàn Bậc kì tàitrong việc nhận định, phán đoántình hình; và có tầm nhìn chiến

Tiêu đề	Phong Cách Hồ Chí Minh
Tác giả	Lê Anh Trà
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2007
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	105
Dung lượng	229,11 KB