Giáo án Ngữ văn 8 - Kì II - Tiết 81 đến 84

- Đọc tài liệu, tra cứu, ghi chép những tri thức khách quan về đối tượng để sử dông trong bµi thuyÕt minh vÒ mét danh lam th¾ng c¶nh.. Thái độ: - Vận dụng bài học vào đời sống hàng ngày.[r]

Trang 1

Ngày soạn:………

Tiết 81: Văn bản:

Tức cảnh Pác Bó

Hồ Chí Minh

I Mục tiêu.

1 Kiến thức

- Một đặc điểm của thơ Hồ Chí Minh: Sử dụng thể thơ tứ tuyệt để thể hiện tinh thần hiện đại của người chiến sĩ cách mạng

- Cuộc sống vật chất và tinh thần của Bác trong những năm tháng hoạt động cách mạng khó khăn, gian khổ qua một bài thơ được sáng tác trong những ngày cách mạng chưa thành công

2 Kỹ năng: - Đọc - hiểu thơ tứ tuyệt Hồ Chí Minh Phân tích những chi tiết

nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

3 Thái độ: - GD học sinh lòng kính yêu Bác, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc.

II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục.

III Chuẩn bị:

1 Giáo viên.

- Tài liệu tham khảo: SGV, Thiết kế bài giảng, Tư liệu tham khảo.

- Phương tiện: SGK, Giáo án.

- Phương pháp, kĩ thuật dạy học:

2 Học sinh: SGK, Vở soạn, Vở ghi.

IV Tiến trình dạy học.

1 Kiểm tra.

? Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ “Khi con tu hú”

? Tâm trạng người tù như thế nào?

2 Bài mới.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

* Hoạt động 1 - Đọc và tìm hiểu Chú thích.

- Hướng dẫn HS đọc văn bản

? Em hãy giới thiệu vài

nét về tác giả?

? Nêu hoàn cảnh ra đời

bài thơ?

- Đọc văn bản

- Hình dung, trả lời

- Suy nghĩ, phát biểu

I Đọc và tìm hiểu Chú thích.

1 Đọc.

2 Tìm hiểu Chú thích.

a Tác giả:

b Tác phẩm: Tháng 2

năm 1941, Bác Hồ trở về

Trang 2

? Bài được làm theo thể

thơ nào?

? Kết cấu thông thường

của thơ tứ tuyệt là gì?

Khai, thừa, chuyển, hợp.

? Bài thơ kết hợp những

phương thức biểu đạt

nào? (tự sự với biểu cảm)

? Trong đó phương thức

nào là chú ý? Biểu cảm

? Nội dung bài thơ có thể

chia làm mấy ý?

- GV nhận xét

- Suy nghĩ, trả lời

- Nghe, hiểu

trực tiếp lãnh đạo CM trong nước

3 Thể thơ.

Thất ngôn tứ tuyệt

4 Bố cục

Hai phần:

- Phần 1: Ba câu đầu

=> Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác

- Phần 2: Câu cuối

=> Cảm nghĩ của Bác

* Hoạt động 2 - Đọc hiểu văn bản.

? Bài giới thiệu hoạt

động hằng ngày của Bác

bằng câu thơ nào?

? Cấu tạo câu thơ này có

gì đặc biệt?

? Chỉ ra biện pháp đối đó?

? Diễn tả hoạt động như

thế nào?

? Hãy cắt nghĩa hành động

- Theo dõi, trả lời

- Theo dõi, phát biểu

II Đọc hiểu văn bản.

1 Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở Pác Bó.

“Sáng ra bờ suối tối

vào hang”

- Phép đối

- Đối vế:

Sáng ra bờ suối / Tối vào hang

- Đối thời gian:

Sáng - tối

- Đối không gian:

Suối - hang

- Đối hiện tượng:

Ra - vào

- Hoạt động đều đặn, nhịp nhàng, thường xuyên của con người gắn

Trang 3

ra suối vào hang của Bác?

(ra suối làm việc, vào hang

nghỉ ngơi)

-> Cuộc sống hài hoà thư

thái và có ý nghĩa của

người CM luôn làm chủ

hoàn cảnh.

? Câu thơ thứ hai nói về

điều gì?

? Em hiểu như thế nào về

“Cháo bẹ, rau măng”? -

Cháo ngô - rau măng rừng.

? Giải nghĩa câu thứ hai

(Cháo ngô và măng rừng

là những thứ luôn sẵn có

trong bữa ăn của Bác).

? Nhận xét gì về cuộc

sống vật chất của Người?

? Trạng thái tâm hồn của

nhà thơ như thế nào?

? “Vẫn sẵn sàng” thể hiện

điều gì?

=> Chấp nhận cuộc sống

gian khổ để đạt được mục

tiêu tối cao - Giải phóng

dân tộc.

? Bác đã làm việc trong

hoàn cảnh như thế nào?

? Đối ý và đối thanh được

sử dụng như thế nào?

- Đối ý: Điều kiện làm

việc tạm bợ / Nội dung

công việc quan trọng,

trang nghiêm.

- Đối thanh: Bằng

(chông chênh) / trắc

(dịch sử Đảng).

? Phép đối cho em hiểu gì

về tư tưởng, ý chí của một

người chiến sĩ cách mạng?

- Suy nghĩ, nhận xét

bó với thiên nhiên

“Cháo bẹ rau măng vẫn

sẵn sàng”

- Đạm bạc, kham khổ, thiếu thốn, khó khăn mà vẫn thư thái, vui tươi, say

mê với cuộc sống, hoà hợp với thiên nhiên

“Bàn đá chông chênh

dịch sử Đảng”

- Khó khăn về vật chất không thể cản trở tinh

Trang 4

? Như vậy con người cách

mạng hiện lên trong ba câu

thơ trên như thế nào?

-> Tư thế làm chủ, vượt

khó khăn

? Câu thơ cuối cùng thể

hiện điều gì?

(Sinh hoạt, làm việc đều

đặn trong hang, bên suối

Hoàn cảnh làm việc thiếu

thốn gian khổ nhưng vẫn

hoà hợp với thiên nhiên).

? Từ loại nào được sử

dụng? Tính từ: sang

? Em hiểu cái “sang” của

cuộc đời cách mạng trong

bài thơ này như thế nào?

(Sang: sang trọng, giầu

có về mặt tinh thần, lấy lý

tưởng cứu nước làm lẽ

sống Không hề bị khó

khăn thiếu thốn khuất

phục Cái sang của con

người tự thấy mình hữu

ích cho cách mạng).

? Từ đó trong gian khổ

Bác vẫn thấy sang, cho ta

hiểu thêm vẻ đẹp nào

trong cách sống của Bác?

- GV giảng

- Suy nghĩ – Trả lời

- Nghe, hiểu

thần cách mạng , hoà hợp với thiên nhiên

- Con người cách mạng yêu thiên nhiên, yêu công việc cách mạng , luôn tìm thấy niềm vui, làm chủ cuộc sống, hoà hợp với thiên nhiên trong mọi hoàn cảnh

2 Cảm nghĩ của Bác.

“Cuộc đời cách mạng

thật là sang”

- Lạc quan tin tưởng vào

sự nghiệp cách mạng Hạnh phúc lấy lí tưởng cứu nước làm lẽ sống

* Hoạt động 3 – Tổng kết.

? Bài thơ có đặc điểm gì

mới so với thể thơ thất

ngôn tứ tuyệt em đã học

- Suy nghĩ, trả lời III Tổng kết.

1 Nghệ thuật.

- Lời thơ thuần Việt, giản

dị, dễ hiểu

Trang 5

ở lớp 7?

? Nêu nội dung của bài?

Giáo viên: Ngày xưa

thường ca ngợi thú lâm

tuyền (tức là niềm vui thú

được sống với rừng suối,

hoà hợp với thiên nhiên,

ẩn mình trong thiên

nhiên, tránh xa cõi đời).

? Theo em thú lâm tuyền

ở Bác có gì khác với

người xưa?

(Không phải thú ở ẩn

lánh đời mà là thú được

sống hoà hợp với thiên

nhiên, làm cách mạng

cứu nước, hoà niềm vui

thiên nhiên với niềm vui

được làm cách mạng).

- Nghe, hiểu

- Giọng thơ tự nhiên, nhẹ nhàng

- Tình cảm vui tươi, phấn chấn

2 Nội dung.

- Cảnh sinh hoạt, làm việc đơn sơ chứng tỏ hoàn cảnh thiếu thốn, khó khăn

- Tâm hồn hoà hợp với thiên nhiên Tinh thần cách mạng kiên trì, bền

bỉ, lạc quan, tin tưởng vào sự nghiệp

* Hoạt động 4 – Luyện tập.

- Học sinh đọc diễn cảm

bài thơ

- Đọc diễn cảm IV Luyện tập.

3 Củng cố:

- GV hệ thống bài giảng

4 Dặn dò:

- Về học thuộc lòng bài thơ, nắm được nội dung của bài

- Chuẩn bị bài mới

Trang 6

Ngày soạn:……….

Tiết 82: Tiếng Việt

Câu cầu khiến

I Mục tiêu.

1 Kiến thức: Đặc điểm hình thức, chức năng của câu cầu khiến

2 Kỹ năng:

- Nhận biết câu cầu khiến trong văn bản

- Sử dụng câu cầu khiến phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

3 Thái độ: Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.

1 Ra quyết định: - Nhận ra và biết sử dụng câu cầu theo mục đích giao tiếp

cụ thể

2 Giao tiếp: - Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách sử

dụng câu cầu khiến

III Chuẩn bị.

1 Giáo viên.

- Tài liệu tham khảo: SGV, Thiết kế bài giảng, Tư liệu tham khảo.

- Phương tiện: SGK, Giáo án.

- Phương pháp, kĩ thuật dạy học.

+ Phân tích các tình huống mẫu để hiểu cách dùng câu nghi vấn

+ Động não: - Suy nghĩ, phân tích các ví dụ để rút ra những bài học thiết

thực về giữ gìn sự trong sáng trong sử dụng câu cầu khiến

+ Thực hành có hướng dẫn: - Tạo lập câu cầu khiến trong giao tiếp

+ Học theo nhóm: - Trao đổi, phân tích về những đặc điểm, cách tạo lập câu cầu khiến theo tình huống cụ thể

1 Kiểm tra: ? Nêu các chức năng khác của câu nghi vấn? Cho ví dụ phân tích?

2 Bài mới.

* Hoạt động 1 - Đặc điểm hình thức và chức năng.

I Đặc điểm hình

Trang 7

- Đọc ví dụ a, b trong SGK.

? Câu nào là câu cầu khiến?

? Đặc điểm hình thức

nào cho biết đó là câu

cầu khiến?

- Đọc ví dụ 2

? Câu “Mở cửa” trong (b)

có khác gì trong “Mở

cửa” ở câu (a) không?

? Khác ở chỗ nào?

? Câu “Hãy lấy gạo làm

bánh mà lễ Tiên Vương”

dùng để làm gì?

-> Khuyên bảo

“Ông giáo hút trước đi”

dùng với chức năng gì?

-> Đề nghị

Em lấy cho cô cái bút?

-> Yêu cầu

? Câu cầu khiến thường

được kết thúc bằng dấu

câu nào?

- Gọi hs đọc ghi nhớ

- GVgiảng – Kết luận

- Đọc

- Đọc ghi nhớ SGK

thức và chức năng.

1 Ví dụ 1.

a Thôi đừng lo lắng Cứ

về đi

b Đi thôi con

-> Có những từ cầu khiến: Thôi đừng, đi, đi thôi.

2 Ví dụ 2.

a Thông báo, trả lời câu hỏi

b Ngữ điệu cầu khiến: Dùng để ra lệnh: “Mở cửa”

- Câu cầu khiến hường kết thúc bằng dấu !nhưng khi yêu cầu được nhấn mạnh thì được kết thúc bằng dấu chấm

* Ghi nhớ.

(SGK)

- Đọc bài tập1: Nêu yêu

cầu của bài

? Thêm, bớt hoặc thay

đổi xem ý nghĩa của các

câu thay đổi như thế nào?

- Đọc

- Làm bài tập

- Suy nghĩ – Làm bài tập

II Luyên tập.

1 Bài tập 1.

Có những từ cầu khiến

a Hãy - vắng chủ ngữ Dựa vào văn bản thì chủ ngữ là Lang Liêu

b Đi, chủ ngữ: ông giáo, ngôi thứ 2 số ít

c Đừng: chủ ngữ: chúng

ta , ngôi thứ 1 số nhiều

Trang 8

- Nêu yêu cầu bài tập 2.

- Làm bài tập

a Con hãy… vương (ý nghĩa không đổi, tính chất yêu cầu nhẹ nhàng hơn)

b Hút thuốc đi (ý nghĩa không đổi nhưng yêu cầu mang tính chất ra lệnh,

có vẻ kém lịch sự)

c Các anh đừng làm… không (ý nghĩa của câu bị thay đổi: Chúng ta - Bao gồm tất cả người nói và người nghe; các anh - chỉ

có người nghe)

2 Bài tập 2.

a Thôi, im… đi (vắng chủ ngữ)

b Các em đừng khóc Chủ ngữ: Các em, ngôi thứ 2 số nhiều

c Đưa tay cho tôi mau!

- Cần lấy tay tôi này! -> Dùng dấu chấm than, vắng chủ ngữ, chỉ có ngữ

điệu cầu khiến

3 Củng cố.

- Giáo viên hệ thống lại bài học

4 Dặn dò.

- Về học bài, làm Bài tập 4, 5

- Soạn bài Thuyết minh về một phương pháp (cách làm)

Trang 9

Ngày soạn:……….

Lớp 8A: Tiết (theo TKB):… Ngày dạy: ……… Sĩ số: …… Vắng:

Tiết 83 - Tập làm văn:

Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

I Mục tiêu:

1 Kiến thức.

- Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh

- Đặc diểm, cách làm bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

- Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làn bài giới thiệu danh lam thắng cảnh

2 Kĩ năng.

- Quan sát danh lam thắng cảnh

- Đọc tài liệu, tra cứu, ghi chép những tri thức khách quan về đối tượng để sử dụng trong bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

- Tạo lập một văn bản thuyết minh theo yêu cầu

3 Thái độ: - Vận dụng bài học vào đời sống hàng ngày.

1 Ra quyết định: - Nhận ra và biết sử dụng câu cầu theo mục đích giao tiếp

cụ thể

2 Giao tiếp: - Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách sử

dụng câu cầu khiến

III Chuẩn bị.

1 Giáo viên.

- Tài liệu tham khảo: SGV, Thiết kế bài giảng, Tư liệu tham khảo.

- Phương tiện: SGK, Giáo án.

- Phương pháp, kĩ thuật dạy học.

+ Phân tích các tình huống mẫu để hiểu cách dùng câu nghi vấn

+ Động não: - Suy nghĩ, phân tích các ví dụ để rút ra những bài học thiết

thực về giữ gìn sự trong sáng trong sử dụng câu cầu khiến

+ Thực hành có hướng dẫn: - Tạo lập câu cầu khiến trong giao tiếp

+ Học theo nhóm: - Trao đổi, phân tích về những đặc điểm, cách tạo lập câu cầu khiến theo tình huống cụ thể

1 Kiểm tra: ? Em hiểu thế nào là danh lam thắng cảnh? Lấy một vài ví dụ về

danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử mà em biết

2 Bài mới.

Trang 10

* Hoạt động 1 - Giới thiệu một danh lam thắng cảnh.

? Đọc văn bản “Hồ Hoàn

Kiếm và Đền Ngọc Sơn”

? Bài thuyết minh giới

thiệu mấy đối tượng?

? Các đối tượng ấy có

mối quan hệ với nhau

như thế nào?

-> Hai đối tượng có quan

hệ gần gũi, gắn bó nhau:

đền Ngọc Sơn trụ lạc trên

Hồ Hoàn Kiếm

? Qua bài thuyết minh em

hiểu được kiến thức về

lĩnh vực nào về đối tượng

trên?

? Muốn có những kiến

thức đó người viết phải

làm gì?

? Muốn có kiến thức thì

người viết phải làm như

thế nào?

? Phân tích bố cục của

bài viết?

? Trình tự xắp xếp theo

không gian, vị trí cảnh

- Đọc

I Giới thiệu một danh lam thắng cảnh.

- Có hai đối tượng là

Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn

- Hồ Hoàn Kiếm nguồn gốc hình thành, sự tích những tên hồ

- Đền Ngọc Sơn nguồn gốc và sơ lược quá trình xây dựng, vị trí và cấu trúc đền

-> Cần có những kiến thức sâu rộng về địa lý, lịch sử, văn hoá, văn học, nghệ thuật có liên quan

đến đối tượng

+ Đọc sách báo tài liệu + Xem phim, ảnh, tranh, băng hình… Tốt nhất là

đến trực tiếp nhiều lần để xem xét, quan sát, nghe nhìn, hỏi han, tìm hiểu trực tiếp

+ Bố cục: 3 đoạn

- Giới thiệu Hồ Hoàn Kiếm

- Đền Ngọc Sơn

- Giới thiệu bờ Hồ

- Sắp xếp: Hồ - Đền - Bờ Hồ

Trang 11

vật như thế nào?

? Bố cục bài này còn

thiếu sót gì?

? Cần bổ sung phần nào?

? Phần thân bài cần bổ

sung thêm ý nào?

? Nhan đề của văn bản có

thể đổi lại không?

? Khi chuẩn bị để viết bài

thuyết minh người viết

cần làm gì

? Yêu cầu bố cục bài viết

phải như thế nào?

? Yêu cầu lời văn phải

như thế nào

? Nêu yêu cầu của bài

Lập lại bố cục bài giới

thiệu Hồ Hoàn Kiếm, đền

Ngọc Sơn

Giáo viên nhận xét

? Nếu muốn giới thiệu

trình tự quần thể Hồ

Gươm từ xa đến gần, từ

ngoài vào trong phải giới

thiệu như thế nào?

- Học sinh làm bài

- Đọc

- Nghe – Hiểu

- Có ba phần nhưng lại không phải là Mở bài - Thân bài – Kết bài

* Bổ sung mở bài: Giới thiệu dẫn khách có cái nhìn bao quát về quần thể danh lam thắng cảnh

- Kết bài: ý nghĩa, lịch sử xã hội văn hoá của danh lam thắng cảnh, bàn bạc

về giữ gìn, tôn trọng nó

- Thân bài: Nêu bổ sung, sắp xếp lại một cách khoa học hơn Ví dụ về vị trí, diện tích, độ sâu qua các mùa Cầu Thê Húc nói kĩ hơn về Tháp Rùa, về Hồ Gươm, quang cảnh đường phố quanh hồ

-> Quần thể Hồ Gươm

* Ghi nhớ: (sgk, tr 34).

- Chuẩn bị: Đọc, nghe, xem, thực tế

- Bố cục: Đủ 3 phần: Mở, thân, kết

- Lời văn: Thể văn chính xác, giá trị biểu cảm,sắp xếp khoa học, hợp lý

? Đọc và tìm hiểu văn

bản Phương pháp đọc

nhanh.

(SGK, tr 26)

? Tìm bố cục của văn bản? - Làm bài tập

- Trình bày trước lớp

II Luyện tập.

Bài tập 2 (SGK, tr 26)

- “Ngày nay… được vấn

đề” Yêu cầu thực tiễn cấp thiết buộc phải tìm cách đọc nhanh

- “Có nhiều cách đọc…

có ý chí” Giới thiệu những cách đọc chủ yếu

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	179,9 KB