Bài soạn T39,40

Thí nghiệm C2: Trường hợp sử dụng dòng điện không đổi, nếu lúc đầu cực N của thanh nam châm bị hút thì khi đổi chiều dòng điện nó sẽ bị đổi và ngược lại.. Kết luận: Khi dòng điện chạy

Tiết 39:

Ngày soạn: 8/1/2011 Ngày dạy: 11/1/2011

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Trình bày được các tác dụng của dòng điện xoay chiều.

- Nhận biết được ampe kế và vôn kế dùng cho dòng điện một chiều và xoay chiều qua các kí hiệu ghi trên dụng cụ

- Trình bày được các số chỉ của ampe kế và vôn kế xoay chiều cho biết giá trị hiệu dụng của cường độ hoặc của điện áp xoay chiều.

2 Kĩ năng

- Nhận biết được tác dụng nhiệt, tác dụng quang, tác dụng từ của dòng điện xoay chiều.

II Chuẩn bị

Mỗi nhóm HS:

1 nam châm điện, 1nam châm vĩnh cửu, 1nguồn điện 1 chiều 3V -6V, 1nguồn điện xoay chiều.

III Các hoạt động dạy học trên lớp

1 Kiểm tra bài cũ

Dòng điện xoay chiều có đặc điểm gì khác với dòng điện một chiều? Các cách tạo ra dòng điện xoay chiều?

Dòng điện một chiều có những tác dụng gì? Đo dòng điện một chiều như thế nào?

2 Bài mới

a Đặt vấn đề

Trong các bài trước , đã biết một số tính chất của dòng điện một chiều và dòng điện xoay chiều, hãy nêu lên những tác dụng giống nhau và khác nhau của hai dòng điện đó?

Dòng điện xoay chiều luôn đổi chiều Vậy liệu có tác dụng nào phụ thuộc vào chiều dòng điện hay không? Khi dòng điện đổi chiều thì tác dụng đó có gì thay đổi ? => Bài mới.

b Bài mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu tác dụng của dòng điện xoay chiều

- Lần lượt biểu diễn 3 TN ở

hình 35.1 SGK Yêu cầu

HS quan sát và nêu rõ

mỗi TN chứng tỏ dòng

điện xoay chiều có tác

dụng gì?

- Hỏi : Ngoài 3 tác dụng

trên, ta đã biết dòng điện

- Quan sát GV làm 3 TN

ở hình 35.1 SGK Trả lời câu hỏi của GV và C1.

- Trả lời câu hỏi.

I.Tác dụng của dòng điện xoay chiều

+ TN 1 : Cho dòng điện xoay chiều đi qua bóng đèn dây tóc làm bóng đèn nóng lên, dòng điện có tác dụng nhiệt

+ TN 2: Dòng điện xoay chiều làm bóng đèn bút thử điện sáng lên , dòng điện xoay chiều có tác dụng quang.

+ TN3: Dòng điện xoay chiều qua nam

một chiều còn có thêm

tác dụng sinh lí Vậy

dòng điện xoay chiều có

tác dụng sinh lí không?

Tại sao em biết ?

châm điện , nam châm điện hút đinh sắt, dòng điện xoay chiều có tác dụng từ Ngoài ra dòng điện xoay chiều còn có tác dụng sinh lí vì dòng điện xoay chiều có thể gây giật chết người.

Hoạt động 2: Tìm hiểu tác dụng của dòng điện xoay chiều

- Yêu cầu HS đọc TN

SGK và trình bày về

dụng cụ và các bước

tiến hành thí nghiệm.

- Hướng dẫn HS bố trí

và tiến hành thí

nghiệm, trao đổi nhóm

trả lời câu hỏi C2.

- Hỏi: Tác dụng từ của

dòng điện xoay chiều

có điểm gì khác so với

dòng điện 1 chiều?

- Đọc SGK, trình bày về dụng cụ và các bước tiến hành thí nghiệm.

- Bố trí, tiến hành TN

và trao đổi nhóm trả lời câu C2.

- Trả lời câu hỏi.

II Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều

1 Thí nghiệm

C2: Trường hợp sử dụng dòng điện không đổi, nếu lúc đầu cực N của thanh nam châm bị hút thì khi đổi chiều dòng điện nó

sẽ bị đổi và ngược lại Khi dòng điện dòng điện xoay chiều chạy qua ống dây thì cực N của thanh nam châm lần lượt bị hút đẩy Nguyên nhân là

do dòng điện luân phiên đổi chiều

2 Kết luận:

Khi dòng điện chạy qua ống dây đổi chiều thì lực từ của ống dây có dòng điện tác dụng lên nam châm cũng đổi chiều

Hoạt động 3: Đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế của mạch điện xoay chiều

- Bố trí và tiến hành TN như hình vẽ

35.4, phần a,b SGK.

- Yêu cầu HS trình bày hiện tượng xảy ra

và giải thích.

- Giới thiệu vôn kế và ampe kế dùng để

đo trong mạch xoay chiều.

- Tiến hành TN như hướng dẫn c và hình

vẽ 35.5 SGK.

- Hỏi: Kim của vôn kế chỉ bao nhiêu khi

mắc vôn kế vào 2 chốt lấy điện xoay

chiều 6V?

- Hỏi: Nếu đổi chỗ hai chốt lấy điện thì

kim của vôn kế có quay ngược lại

không? Số chỉ là bao nhiêu?

- Hỏi thêm: cách mắc ampe kế và vôn kế

- Quan sát GV làm thí nghiệm.

- Trình bày hiện tượng xảy ra và giải thích hiện tượng.

- Quan sát để phân biệt các loại Vôn kế và Ampe kế xoay chiều với một chiều.

- Quan sát GV làm thí nghiệm và trả lời câu hỏi.

III Đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế của mạch điện xoay chiều

1 Quan sát GV làm TN

2 Kết luận

Đo hiệu điện thế và cường độ dòng điện xoay chiều bằng vôn kế và ampe kế có kí hiệu là AC (hay ∼)

Kết quả đo không thay đổi khi ta thay đổi chỗ hai chốt của phích cấm vào ổ lấy điện.

xoay chiều vào mạch điện có gì khác

với ampe kế và vôn kế một chiều?

- Nêu vấn đề : Cường độ dòng điện và

hiệu điện thế của dòng điện xoay chiều

luôn biến đổi Vậy các dụng cụ đó cho

ta biết giá trị nào?

- Thông báo về ý nghĩa của cường độ

dòng điện và hiệu điện thế hiệu dụng.

- Đọc SGK và trả lời câu hỏi.

Các số đo này chỉ giá trị hiệu dụng của hiệu điện thế.

Hoạt động 4: Vận dụng

- Yêu cầu HS trả lời

câu C3, C4 - Trả lời C3, C4 Cdòng điện xoay chiều tương đương với hiệu điện 3: Sáng như nhau, vì hiệu điện thế hiệu dụng của

thế của dòng điện một chiều có cùng giá trị.

C 4: Có Vì dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn dây

của nam châm điện tạo ra một từ trường biến đổi, các đường sức từ của từ trường trên xuyên qua tiết diện S của cuộn dây B biến đổi Do đó trong cuộn dây B xuất hiện dòng điện cảm ứng.

Hoạt động 5: Bổ sung kiến thức – môi trường

- Việc sử dụng dòng điện xoay chiều là không thể thiếu trong xã hội hiện đại Sử dụng dòng điện xoay chiều để lấy nhiệt và lấy ánh sáng có ưu điểm là không tạo ra những chất khí gây hiệu ứng nhà kính, góp phần bảo vệ môi trường.

- Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều là cơ sở chế tạo các động cơ điện xoay chiều So với các động cơ điện một chiều, động cơ điện xoay chiều có ưu điểm không có bộ góp điện, nên không xuất hiện các tia lửa điện và các chất khí gây hại cho môi trường.

3 Dặn dò:

 Làm bài tập hết SBT ,

 Đọc phần "Có thể em chưa biết"

 Chuẩn bị bài mới.

IV Rút kinh nghiệm

………

……….………

Tiết 36:

Ngày soạn: 8/1/2011 Ngày dạy: 25/1/2011

I Mục tiêu:

Kiến thức

- Lập được công thức tính năng lượng hao phí do tỏa nhiệt trên đường dây tải điện.

- Trình bày được hai cách làm giảm hao phí điện năng trên đường dây tải điện và lý do vì sao chọn cách tăng hiệu điện thế ở hai đầu đường dây tải điện.

- Trình bày được công suất điện hao phí trên đường dây tải điện tỉ lệ nghịch với bỡnh phương

của điện áp hiệu dụng đặt vào hai đầu đường dây.

Kĩ năng

- Giải thích được vì sao có sự hao phí điện năng trên dây tải điện.

II Chuẩn bị:

HS ôn lại công thức về công suất của dòng điện và công suất tỏa nhiệt của dòng điện.

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Kiểm tra bài cũ

Viết các công thức tính công của dòng điện.

2 Bài mới

a Đặt vấn đề:

Ở các khu dân cư thường có trạm biến thế Trạm biến thế dùng để làm gì?

Vì sao ở trạm biến thế thường ký hiệu nguy hiểm không nên lại gần?

Tại sao đường dây tải điện lại có hiệu điện thế lớn? Làm thế có lợi gì?

b Bài mới

Hoạt động 1: Phát hiện sự hao phí điện năng vì tỏa nhiệt trên đường dây tải điện

- Thông báo: Truyền tải điện

năng từ nơi xản xuất đến nơi

tiêu thụ bằng đường dây tải

điện Dùng dây dẫn có nhiều

thuận lợi hơn so với việc vận

chuyển các dạng năng lượng

như than đá, dầu lửa,… Liệu

truyền tải điện năng đi xa

bằng đường dây tải điện như

thế có hao hụt, mất mát gì trên

đường dây truyền tải không?

- Thảo luận tìm ra công thức liên hệ giữa công suất hao

I Hao phí điện năng trên

đường dây tải điện:

1 Tính điện năng hao phí trên đường dây tải điện:

Công suất truyền tải là P, điện trở đường dây là R, hiệu điện thế hai đầu đường dây là U.

Ta có công suất dòng điện là:

P = UI (1) Công suất hao phí (tỏa nhiệt trên đường dây) là:

P hp = RI 2 (2)

Từ (1) và (2) ta có :

- Yêu cầu HS đọc mục 1 trong

SGK, trao đổi nhóm tìm ra

công thức liên hệ giữa công

suất hao phí và P, U, R.

- Hỏi: Tình bày các cách làm

giảm hao phí trên đường dây

tải điện?

- Hỏi:Cách làm giảm điện trở

đ-ường dây thì phải dùng dây

dẫn có kích thước như thế

nào ? Điều đó có bất lợi gì?

- Hỏi: Cách làm tăng hiệu điện

thế đường dây có lợi gì ? Muốn

vậy, ta phải giải quyết vấn đề

gì?

- Giới thiệu về cách dùng máy

biến thế để làm tăng, giảm

hiệu điện thế.

phí và P, U, R.

- Trình bày các cách làm giảm hao phí trên đường dây tải điện.

- Trả lời câu hỏi của GV.

P hp = 2

2 P

U R

2 Cách làm giảm hao phí:

Từ công thức trên ta thấy P không đổi vậy muốn làm giảm hao phí ta có các cách sau:

- Làm giảm điện trở R.

- Làm tăng hiệu điện thế trên

đ-ường dây tải điện.

Muốn làm giảm R thì cần phải dùng dây có tiết diện lớn, điều này

có bất lợi là khối lượng dây lớn, nặng nề nên cột phải to vững trãi,

do đó khó khăn, tốn kém.

Kết luận:

Để giảm hao phí trên đờng dây tải điện thì tốt nhất là làm tăng hiệu điện thế ở hai đầu đường dây.

Hoạt động 2: Vận dụng

- Yêu cầu HS làm việc

cá nhân trả lời câu

hỏi C4, C5.

- Đọc và trả lời câu hỏi phần vận dụng. Ctăng gấp :4: Do công suất không đổi,hiệu điện thế

500 000 : 100 000 = 5 lần Công suất HP giảm 25 lần.

C 5: Bắt buộc phải dùng máy tăng thế để

làm giảm bớt hao phí, tiết kiệm, bớt khó khăn vì dây to, nặng.

Hoạt động 3: Bổ sung kiến thức – môi trường

- Việc truyền tải điện năng đi xa bằng hệ thống các đường dây cao áp là một giải pháp tối ưu

để giảm hao phí điện năng và đáp ứng yêu cầu truyền đi một lượng điện năng lớn.

Ngoài ưu điểm trên, việc có quá nhiều đường dây cao áp cũng làm phá vỡ cảnh quan môi trường, cản trở giao thông và gây nguy hiểm cho người khi chạm phải đường dây điện.

- Biện pháp GDBVMT: Đưa các đường dây cao áp xuống lòng đất hoặc đáy biển để giảm thiểu tác hại của chúng.

4 Dặn dò:

- Làm bài tập SBT

- Đọc phần "Có thể em chưa biết"

-Chuẩn bị bài mới bài 37.

IV Rút kinh nghiệm

………

……….………

Ký duyệt , ngày 10 Tháng 1 năm 2011

Giáo án tuần 20

Tổ phó

Nguyễn Thị Dung