=> Đánh dấu lời dẫn trực tiếp ( đây không phải là lời của người khác mà là lời của chính người nói (ông giáo) được dùng vào một thời điểm khác (lúc con trai lão Hạc trở về)... Luyện[r]
Trang 1-Chào mừng các thầy, cô giáo về dự giờ thăm lớp !
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
? Em hãy nêu công dụng của dấu ngọăc đơn, dấu hai chấm.
? Giải thích công dụng của dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm
trong ví dụ sau:
a, Nam Cao ( 1915? - 1951) tên khai sinh là Trần Hữu Tri, quê ở
làng Đại Hoàng, phủ Lí Nhân( nay là xã Hòa Hậu, huyện Lí Nhân), tỉnh Hà Nam.
b, Hắn bĩu môi và bảo:
- Lão làm bộ đấy! ( Nam Cao)
Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích( giải thích,thuyết minh, bổ sung thêm)
Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích( giải thích,thuyết minh, bổ sung thêm)
Dấu hai chấm dùng để:
- Đánh dấu ( báo trước) phần giải thích , thuyết minh cho một phần trước đó;
- Đánh dấu ( báo trước) lời dẫn trực tiếp ( dùng với dấu ngoặc kép) hay lời đối thoại ( dùng với dấu gạch ngang)
Dấu hai chấm dùng để:
- Đánh dấu ( báo trước) phần giải thích , thuyết minh cho một phần
trước đó;
- Đánh dấu ( báo trước) lời dẫn trực tiếp ( dùng với dấu ngoặc kép)
hay lời đối thoại ( dùng với dấu gạch ngang)
=> Đánh dấu phần bổ sung thêm
=> Đánh dấu phần bổ sung thêm
=> Đánh dấu ( báo trước ) lời đối thoại
=> Đánh dấu ( báo trước ) lời đối thoại
Trang 3CHỦ ĐỀ 14: DẤU CÂU Tiết 2: DẤU NGOẶC KÉP
I.Công dụng :
1 Ví dụ
1 Ví dụ
Trang 4a Người xưa có câu: “ Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng” Tre là
thẳng thắn, bất khuất! (Cây tre Việt Nam, Thép Mới)
b Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử nhìn tôi như muốn bảo tôi rằng: “A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à?” (Nam Cao,Lão Hạc)
c.Nhìn từ xa, cầu Long Biên như một dải lụa uốn lượn vắt ngang
sông Hồng, nhưng thực ra“dải lụa” “dải lụa”ấy nặng tới 17 nghìn tấn.(Thuý
Lan,Cầu Long Biên-chứng nhân lịch sử)
d.Tre với người như thế đã mấy nghìn năm Một thế kỉ “văn
minh”,“khai hoá” của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người (Thép Mới ,Cây tre Việt Nam)
e Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,“Giác ngộ”,“Bên kia sông Đuống”,…ra đời (Ngữ văn7, tập hai)
=>Đánh dấu lời dẫn trực tiếp ( Thép Mới dẫn lại lời của người xưa)
=>Đánh dấu lời dẫn trực tiếp ( Thép Mới dẫn lại lời của người xưa)
=>Đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp
=>Đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp
=>Đánh dấu từ ngữ hiểu theo nghĩa đặc biệt
=>Đánh dấu từ ngữ hiểu theo nghĩa đặc biệt
=>Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai
=>Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai
=>Đánh dấu tên của các vở kịch được dẫn
=>Đánh dấu tên của các vở kịch được dẫn
,lời dẫn trực tiếp
,lời dẫn trực tiếp
Trang 5*Dấu ngoặc kép dùng để:
- Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp;
- Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt hay có hàm ý mỉa mai;
- Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san được dẫn.
Trang 6CHỦ ĐỀ 14: DẤU CÂU Tiết 2: DẤU NGOẶC KÉP
I.Công dụng :
1 Ví dụ
1 Ví dụ
2 Nhận xét
2 Nhận xét
3.Ghi nhớ( SGK- Tr 142)
3.Ghi nhớ( SGK- Tr 142)
Trang 7Bài tập nhanh:
? Thêm dấu ngoặc kép vào những chỗ cần thiết cho đúng chính tả.
a Hình như tức quá không thể chịu nổi, chị Dậu nghiến chặt hai hàm răng mà thách thức cai lệ Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
b Lê Nin từng khuyên chúng ta Học, học nữa, học mãi!
=>Hình như tức quá không thể chịu nổi, chị Dậu nghiến chặt hai hàm răng mà thách thức cai lệ : “Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem”!
=> Lê Nin từng khuyên chúng ta : “Học, học nữa, học mãi” !
Trang 8
? Vì sao hai câu sau đây có ý nghĩa giống nhau mà dùng những
dấu câu khác nhau
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân
ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
b) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói Người chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai
cũng được học hành
Thảo Luận Thảo Luận
=> Dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép để đánh dấu lời dẫn trực tiếp (dẫn nguyên văn lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh )
=>Không dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép như trên vì câu
nói không được dẫn nguyên văn(lời dẫn gián tiếp ).
Trang 9*Lưu ý
- Lời dẫn trực tiếp được đặt trong ngoặc kép cần chính xác cả về từ ngữ, dấu câu.
- Khi chuyển từ dẫn trực tiếp sang dẫn gián tiếp, không dùng dấu ngoặc kép và có thể thay đổi một số từ ngữ cho phù hợp
Trang 10CHỦ ĐỀ 14: DẤU CÂU Tiết 2: DẤU NGOẶC KÉP
I Công dụng :
1 Ví dụ
1 Ví dụ
2 Nhận xét
2 Nhận xét
3 Ghi nhớ( SGK- Tr 142)
3 Ghi nhớ( SGK- Tr 142)
* Bài tập nhanh
* Bài tập nhanh
II Luyện tập
II Luyện tập
1 Bài 1
1 Bài 1
* Lưu ý
* Lưu ý
Trang 11Bài tập 1: Giải thích công dụng của dấu ngoặc kép.
Dấu ngoặc kép dùng để đánh dấu:
b) Từ ngữ được dùng với hàm ý mỉa mai: một anh chàng được coi
túm tóc lẳng ngã nhào ra thềm.
d) Từ ngữ được dẫn trực tiếp và cũng có hàm ý mỉa mai.
e) Từ ngữ được dẫn trực tiếp “Mặt sắt ”, “ ngây vì tình ” được dẫn ”
lại từ hai câu thơ của Nguyễn Du
Trang 12Bài tập 2:
a Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo
- Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ phải đề biển
là cá tươi ?
Nhà hàng nghe nói, bỏ ngay chữ tươi đi (Theo Treo biển)
b Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê cháu hãy vẽ cái gì thân
thuộc nhất với cháu (Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)
c Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! Lão đừng lo lắng gì cho cái vườn của lão Tôi sẽ cố giữ gìn cho lão Đến khi con trai lão
về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không
chịu bán đi một sào… (Theo Nam Cao, Lão Hạc)
c Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! Lão đừng lo lắng gì cho cái vườn của lão Tôi sẽ cố giữ gìn cho lão Đến khi con trai lão
về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không
chịu bán đi một sào… (Theo Nam Cao, Lão Hạc)
Trang 13Bài tập 2:
a Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo :
- Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ phải đề biển
là “ cá tươi” ?
Nhà hàng nghe nói, bỏ ngay chữ “tươi ”đi (Theo Treo biển)
b Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê : “Cháu hãy vẽ cái gì thân thuộc nhất với cháu ” (Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)
=> Dấu 2 chấm : Đánh dấu(báo trước) lời đối thoại ;Dấu ngoặc kép đánh dấu từ ngữ được dẫn lại.
=>Dấu ngoặc kép đánh dấu câu được dẫn trực tiếp ; Dấu 2 chấm : Báo trước lời dẫn trực tiếp.
c Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! Lão đừng lo lắng gì cho cái vườn của lão Tôi sẽ cố giữ gìn cho lão Đến khi con trai lão
về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn : “Đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ
không chịu bán đi một sào…” (Theo Nam Cao, Lão Hạc)
c Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! Lão đừng lo lắng gì cho cái vườn của lão Tôi sẽ cố giữ gìn cho lão Đến khi con trai lão
về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn : “Đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ
không chịu bán đi một sào…” (Theo Nam Cao, Lão Hạc)
=> Đánh dấu lời dẫn trực tiếp ( đây không phải là lời của người khác
mà là lời của chính người nói (ông giáo) được dùng vào một thời điểm khác (lúc con trai lão Hạc trở về).
Trang 14Bài tập 5:
*Ví dụ: Văn bản: “Ôn dịch thuốc lá” (SGK/118)
+ Ngày trước, Trần Hưng Đạo căn dặn nhà vua: “Nếu giặc đánh như vũ bão thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu”.
+ Có người bảo: Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi !
+ Người ta cấm hút thuốc…(ở Bỉ, từ năm 1987,vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đô la).
14
Trang 15CHỦ ĐỀ 14: DẤU CÂU Tiết 2: DẤU NGOẶC KÉP
I Công dụng :
1 Ví dụ
1 Ví dụ
2 Nhận xét
2 Nhận xét
3 Ghi nhớ( SGK- Tr 142)
3 Ghi nhớ( SGK- Tr 142)
* Bài tập nhanh
* Bài tập nhanh
II Luyện tập
II Luyện tập
1 Bài 1
1 Bài 1
2 Bài 2
2 Bài 2
3 Bài 5
3 Bài 5
Trang 17Hướng dẫn về nhà
- Làm bài tập 4( SGK -Trang 144)
- Học thuộc lòng phần ghi nhớ.
- Chuẩn bị bài : Ôn luyện về dấu câu
Yêu cầu: Ôn lại các dấu câu đã học ở lớp 6,7,8