Có thể cần và cũng có thể không.Điều đó phụ thuộc vào việc em có nắm được hay không vấn đề em sẽ viết trong bài văn tự sự.. Hướng dẫn về nhà 2’ - Tìm chủ đề truyện Thánh Gióng,Bánh chưn[r]
Trang 1Tiết 14
chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự
a mục tiêu cần đạt
Qua bài học GV giúp HS :
- Nắm được thế nào là chủ đề của bài văn tự sự,bố cục và yêu cầu của các phần trong bài văn tự sự,mối quan hệ giữa sự việc và chủ đề
- Rèn kĩ năng tìm chủ đề,làm dàn bài trước khi viết bài
- Tập viết mở bài cho bài văn tự sự
b chuẩn bị
- GV : Bảng phụ
- HS : Đọc trước bài
c tiến trình dạy – học
I ổn định tổ chức ( 1’)
II Kiểm tra bài cũ ( 4’)
1 Em hiểu gì về sự việc trong văn tự sự ?
2 Em hiểu gì về nhân vật trong văn tự sự ?
III Bài mới ( 35’)
* GV giới thiệu bài.
HS đọc văn bản trong SGK và trả lời câu
hỏi
? Trong văn bản ,thầy Tuệ Tĩnh có việc
làm gì đáng lưu ý
HS nêu
? Việc làm đó đã nói lên phẩm chất gì
của thầy thuốc
? Vấn đề chính ( ý chính) thể hiện trong
câu chuyện là gì
HS nêu GV chốt
? Em hãy tìm xem câu văn nào trực tiếp
nêu chủ đề của văn bản ? Gạch dưới câu
văn đó
HS tìm -> gạch chân ( câu 2)
HS đọc 3 nhan đề trong SGK
? Nhan đề nào thể hiện rõ chủ đề văn
bản
HS xác định
GV kết luận : Cả 3 đều thể hiện rõ chủ
đề vì đều nhấn mạnh lòng thương người
của thầy Tuệ Tĩnh
? Em có thể đặt cho văn bản này một
I Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự ( 20’)
1 Ví dụ ( SGK)
2 Nhận xét
- Con nông dân nhưng bệnh nặng
=> Chữa trước
- Nhà quí tộc bệnh nhẹ => Chữa sau
-> Thương yêu, hết lòng chữa trị cho người bệnh.
- ý chính ( Vấn đề chính) : ca ngợi lòng thương người của thầy Tuệ Tĩnh
Chủ đề
Trang 2nhan đề khác được không
HS thử đặt tên
HS theo dõi bài văn -> trả lời câu hỏi
? Bài văn gồm mấy phần ? Là những
phần nào
HS xác định
? Em hãy đọc và nêu nhiệm vụ của từng
phần
Hs nêu
GV đưa bảng phụ ghi dàn bài
GV chốt : Trước khi viết bài văn bắt
buộc phải xây dựng dàn bài
? Qua phân tích VD, em hiểu thế nào là
chủ đề của bài văn tự sự
? Dàn bài bài văn tự sự gồm mấy phần
? Nhiệm vụ của từng phần
HS nêu
HS đọc truyện -> trả lời các câu hỏi
? Chủ đề câu chuyện nhằm biểu dương
và chế giễu điều gì
? Sự việc nào thể hiện tập trung cho chủ
đề
GV yêu cầu HS ghi lại câu văn thể hiện
chủ đề
? Hãy chỉ ra các phần trong văn bản :
MB,TB,KB
HS chỉ ra
? Truyện này có gì giống về bố cục và
khác về chủ đề với truyện Tuệ Tĩnh
HS so sánh
? Sự việc trong thân bài thú vị ở điểm
nào
Dàn bài
a Mở bài
Giới thiệu chung về thầy Tuệ Tĩnh chữa bệnh giúp người
b Thân bài
Kể diễn biến sự việc: thầy Tuệ Tĩnh
chữa cho con người nông dân bị gẫy chân rồi mới đến nhà quí tộc xem bệnh đau lưng
c Kết bài
Kết thúc sự việc
3 Ghi nhớ
- Chủ đề :Là vấn đề chủ yếu mà người viết đặt ra trong văn bản
- Dàn bài : 3 phần + Mở bài : Giới thiệu chung về nhân vật,sự việc
+ Thân bài : Kể diễn biến sự việc
+ Kết bài : Kết thúc sự việc
II Luyện tập ( 15’)
Bài tập 1: Truyện Phần thưởng
a Biểu dương : Trí thông minh,tính chân thật,dũng cảm của người nông dân
- Chế giễu : Kẻ tham lam.lũ quan lại tham nhũng dốt nát
- Sự việc : tập trung thể hiện chủ đề: người nông dân xin vua thưởng roi : “ xin
bệ hạ cho thần 50 roi mỗi người 25 roi”
b Dàn bài
MB : “Một người nhà vua”
TB : “ Ông ta hai mươi nhăm rúp”
KB : “ Nhà vua nghìn rup”
c So sánh với văn bản Tuệ Tĩnh
- Giống : bố cục 3 phần
- Khác : chủ đề:
+ VB Tuệ Tĩnh: ca ngợi y đức,lòng thương người của Tuệ Tĩnh
+ VB phần thưởng : biểu dương người nông dân,chế giễu quan lại
d Điều thú vị ở thân bài.
- Nói tới thưởng người ta không thể nghĩ
là dùng hình phạt để ban ơn
- Tên quan không ngờ người nông dân lại
Trang 3HS nêu -> phân tích.
GV chốt
HS nêu yêu cầu bài 2
HS đọc lại STTT và STHG
? Cách mở bài đã giới thiệu rõ câu
chuyện sắp xảy ra chưa
? Kết bài đã kết thúc câu chuyện như thế
nào
HS nêu.GV kết luận
? Có mấy cách kết bài
HS nêu
xin ban ơn oái oăm như vậy để trừng trị hắn
=> Đó là trí thông minh,lòng tự tin,hóm hỉnh của người nông dân
Bài tập 2
- Mở bài : ST- TT => Nêu tình huống
STHG => Nêu tình huống nhưng dẫn giải dài
- Kết bài : ST – TT => Nêu sự việc tiếp diễn
STHG => Nêu sự việc kết thúc
-> Có nhiều cách mở bài : + Kể tình huống nảy sinh câu chuyện
+Chỉ một thời gian sôi nổi
+ Giới thiệu hành động của nhân vật
+ Tả cảnh + Bằng một ý nghĩ
-> Cách kết bài : + Sự việc còn tiếp diễn + Sự việc kết thúc
IV Củng cố ( 3’)
1 Phần thân bài của bài văn tự sự có chức năng gì ?
A Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc;
B Kể diễn biến của sự việc;
C Kể kết cục của sự việc;
D Nêu ý nghĩa bài học
2 Trước khi chính thức viết bài văn tự sự,có cần lập dàn bài không ? Vì sao ?
A Không cần thiết,vì thầy ( cô) giáo không chấm dàn bài của bài viết tự sự;
B Không cần thiết nếu đã làm quen với bài văn tự sự.Như vậy đỡ mất thời gian,sức lực
C Rất cần vì dàn bài sẽ giúp em viết bài văn tự sự đầy đủ ý,có trình tự chặt chẽ,hợp lí
D Có thể cần và cũng có thể không.Điều đó phụ thuộc vào việc em có nắm được hay không vấn đề em sẽ viết trong bài văn tự sự
V Hướng dẫn về nhà ( 2’)
- Tìm chủ đề truyện Thánh Gióng,Bánh chưng,bánh giầy nói rõ cách thể hiện chủ đề truyện,lập dàn ý
- Chuẩn bị : Tìm hiều đề và cách làm bài văn tự sự
-