Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 22, 23

- Đối tượng TM: cách làm một thứ đồ chơi Trong bài văn người ta thuyết minh - NDTM: nh÷ng néi dung g×.. + Nguyªn vËt liÖu PhÇn nguyªn liÖu ®­îc thuyÕt minh nh»m + C¸ch lµm mục đích gì.[r]

Tuần 22

Ngày soạn: …./…./2011

Ngày dạy: …./…./2011

Tiết 79: Câu nghi vấn (tiếp)

I Mục tiêu cần đạt

Giúp học sinh:

- HIểu rõ câu nghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn có những chức năng khác: biểu cảm, phủ định, khẳng định, đe doạ

- Biết sử dụng câu nghi vấn

II Chuẩn bị

- Giáo viên: Soạn bài

- Học sinh: Soạn bài

III Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ: Cho biết đặc điểm về hình thức và chức năng của câu nghi vấn? Lấy

VD minh hoạ?

2 Bài mới

HS đọc VD

Xác định câu nghi vấn trong đoạn trích

trên?

Cho biết các câu nghi vấn trên có dùng

để hỏi không hay dùng để làm gì?

Nhận xét về dấu kết thúc câu nghi vấn

trong những VD trên?

Ngoài chức năng để hỏi câu nghi vấn

còn những chức năng gì khác? Hình

thức của những câu nghi vấn này có gì

cần 2B& ý?

chữa

III Các chức năng khác

1 Ví dụ

Hồn ở đâu bây giờ”

-> Bộc lộ tình cảm, cảm xúc (sự hoài niệm, tiếc nuối)

b “Mày định nói cho cha mày nghe đấy

à?”

-> đe doạ

c “Có biết không?”, “Lính đâu?”; “Sao

bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây như vậy?”; “Không còn phép tắc gì nữa à?”

- > đe doạ

d Cả đoạn trích này là một câu nghi vấn -> khẳng định

e “Con gái tôi vẽ đây ư?”; “Chả lẽ lại

đúng là nó, cái con moè hay lục lọi ấy!”

-> Bộc lô cảm xúc(sự ngạc nhiên)

=> Có những câu nghi vấn không kết thức bằng dấu ? mà kết thức bằng dấu !, dấu chấm lửng, dấu chấm

2 Kết luận (ghi nhớ SGK tr 22)

IV Luyện tập

Bài 1

-> Bộc lộ cảm xúc (sự ngạc nhiên)

-> GV nhận xét

GV gợi ý cho hs sinh cách thay thế để HS

tự làm

GV làm mẫu 1,2 câu để HS làm theo

Yêu cầu HS dựa vào gtình huống giao tiếp

trong thực tế để rút ra nhận xét

b Cả khổ thơ là câu nghi vấn(trừ câu Than

ôi!)

-> Bộc lộ cảm xúc (sự nuối tiếc)

c “Sao ta nhẹ nhàng rơi?”

-> Bộc lộ cảm xúc, thái độ cầu khiến

d Ôi, nếu bóng bay?”

-> Phủ định, bộc lộ cảm xúc

Bài 2

* ý 1:

a Sao cụ thế?”; “Tội gì để lại?”; “Ăn mãi lo liệu?” -> phủ định

b “Cả đàn làm sao?” -> bộc lộ cảm xúc(sự băn khoăn, ngần ngại)

c Ai dám mẫu tử?” -> Khẳng định

d “Thằng bé việc gì?”; “Sao lại mà khóc?” -> để hỏi

* ý 3: Những câu có thể thay thế bằng những câu không phải câu nghi vấn mà vân

a “Cụ không phải lo xa quá thế.”; “Không nên nhịn đói mà để tiền lại.”; “ăn hết thì lúc chết không có tiền để mà lo liệu.”

b “Không chắc là thằng bé có thể chăn dắt

D[ đàn bò hay không.”

c “Thảo mộc tự nhiên có tình mẫu tử.”

Bài 3

Mẫu: - Bạn có thể kể cho mình nghe nội dung của bộ phim “Cánh đồng hoang” D[ không?

-Lão hạc ơi! Sao đời lão khốn cùng

đến thế?

Bài 4

không nhất thiết phải trả lời mà có thể đáp lại bằng một lời chào khác(có thể cũng là câu nghi vấn)

IV Củng cố và hướng dẫn về nhà

1 Củng cố:

- Nắm D[ những chức năng khác của câu nghi vấn

- Nhận biết và biết đặt câu nghi vấn

2 Huớng dẫn về nhà:

- Học thuộc phần ghi nhớ

- BTVN: 3,4 SGK tr.24

* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………

………

………

………

******************* Ngày soạn: …./…./2011 Ngày dạy: …./…./2011 Tiết 80: THuyết minh về một phương pháp (Cách làm) I Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: II Chuẩn bị - Giáo viên: Soạn bài - Học sinh: Soạn bài III Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ: TRình bày đặc điểm của đoạn văn thuýet minh?

2 Bài mới

HS đọc

VD1 thuyết minh về đối tuợng nào?

Trong bài văn

những nội dung gì?

Phần nguyên liệu "BN thuyết minh nhằm

mục đích gì?

Không thể thiếu

Phần cách làm "BN trình bày theo trình

tự nào?

Quan trọng nhất: giới thiệu tỉ mỉ, cụ thể

từng )DE

Vì sao phải "B ra yêu cầu thành phẩm?

phẩm của mình

VD 2 thuyết minh về đối tuợng nào?

Trong bài văn

những nội dung gì?

Phần nguyên liệu, cách làm và yêu cầu

thành phẩm có gì khác so với phần VD1?

Nhận xét về lời văn của hai VD trên?

Lời văn ngắn gọn, chuẩn xác

Khi cần thuyết minh cách làm một đồ vật

I Giới thiệu một phương pháp(cách làm)

1 Ví dụ

* VD 1

- NDTM:

+ Nguyên vật liệu + Cách làm

+ Yêu cầu thành phẩm

* VD 2

- NDTM:

+ Cách làm: chú ý trình tự 5DE sau, thời

+ Yêu cầu thành phẩm: chú ý trạng thái, màu sắc, mùi vị

1 Kết luận (ghi nhớ SGK tr.26)

hay cách nấu một món ăn

những nội dung gì? Theo trình tự nào?

Ngôn ngữ ra sao?

a Cách đặt vấn đề: Nêu yêu cầu thực tiễn

b Nội dung TM:

Cách đọc: đọc thành tiếng, đọc thầm -> chứng tỏ đọc nhanh có hiệu quả cao so

IV Củng cố và hướng dẫn về nhà

1 Củng cố:

2 Huớng dẫn về nhà:

- Học thuộc phần ghi nhớ

- BTVN: 1 SGk tr 26

Gợi ý:

+ Mở bài: Giới thiệu khái quát đồ chơi

+ Thân bài: TM về nguyên liệu, cách làm, yêu cầu thành phẩm

* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ……… ………

………

………

………

******************* Ngày soạn: …./…./2011 Ngày dạy: …./…./2011 Tiết 81: Văn bản Tức cảnh Pác Bó Hồ Chí Minh -I Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: - Cảm nhận D[ niềm thích thú thật sự của Hồ Chủ Tịch trong những ngày gian khổ ở Pác Bó; qua đó, thấy D[ vẻ đẹp tâm hồn của bác, vừa là một chiến sĩ say mê cách II Chuẩn bị - Giáo viên: Soạn bài - Học sinh: Soạn bài III Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng baìo thơ “Khi con tu hú” và co biết giá trị ND- NT của bài?

2 Bài mới

Bình sinh, Bác rất yêu thiên nhiên và đặc biệt thích thú khi được sống giữa thiên nhiên Bác từng phát biểu với các nhà báo: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là

làm sao cho nước ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng

được học hành Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc

để câu cá, trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì tới danh lợi”

Nhắc lại một vài nét chính về cuộc đời, sự

nghiệp của Bác?

Cho biết hoàn cảnh ra đời của bài thơ?

Hang Pác Bó đúng tên là Cốc Bó, nghĩa là

đầu nguồn

Võ Nguyên Giáp kể lại rằng:

- Những khi trời !D> to, rắn rết chui vào cả

chỗ nằm Có buổi sáng thức dậy, thấy một

- Bác sốt rét luôn

-Thức ăn cũng thiếu

- Có thời gian cơ quan chuyển vào vùng núi

đá trên khu đồng bào Mán trắng, gạo cũng

ăn toàn cháo bẹ hàng tháng

- ở bất kì hoàn cảnh nào tôi cũng thấy Bác

thích nghi một cách rất tự nhiên Chẳng

hiểu Bác D[ rèn luyện từ bao giờ, ntn mà

mọi biến cố đều không mảy may lay

chuyển D[

Bài thơ "BN viết theo thể thơ nào?

Hãy kể tên một số bài thơ cùng thể thơ mà

em biết?

HS đọc

Xác định bố cục của bài thơ?

Giọng ung dung, thoải mái, thể hiện tâm

trạng vui, sảng khoái của Bác

- GV đọc-> HS đọc

Câu thơ đầu tiên cho ta biết điều gì?

Chỉ ra cách ngắt nhịp của câu tơ và tác

dụng của cách ngắt nhịp đó?

Câu thơ ngắt nhịp 4/3, tạo thành hai vế

sóng đôi, toát lên sự nhịp nhàng, nền nếp

I Giới thiệu chung

1 Tác giả- Tác phẩm

* Tác giả (Xem lại SGK lớp 7)

* Tác phẩm

- Hoàn cảnh ra đời của bài thơ: Sau hơn ngoài, 2/1941 Nguyễn ái Quốc đã trở về

gian này DW sống và làm việc tại hang Pác Bó Tại đây Bác đã sáng tác bài thơ

“Tức cảnh Pác Bó”

- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đuờng luật

2 Chú thích

3 Bố cục

Theo kết cấu: khai, thừa, chuyển, hợp

II Đọc - hiểu văn bản

1 Đọc

2 Tìm hiểu văn bản

* Câu 1:

- Nơi ở: hang tối chật hẹp

- Nếp sinh hoạt hàng ngày đều đặn của Bác: sáng ra bờ suối, tối vào hang -> Câu thơ ngắt nhịp 4/3, tạo thành hai vế sóng đôi, toát lên sự nhịp nhàng, nền nếp của một cuộc sống gian khổ, bí mật

vẫn quy củ, nề nếp

Câu thơ thứ hai nói về việc gì trong sinh

hoạt của Bác?

Em hiểu

trong câu thơ?

Câu thơ này có nhiều cách hiểu:

cách mạng vẫn luôn sẵn sàng

lúc nào cũng sẵn sàng và trở thành món ăn

ở đây chúng ta hiểu kết hợp cả hai cách

trên: câu thơ vừa nói lên hiện thực gian khổ

vừa nói lên tinh thần, tâm hồn 5D` vui,

Hai câu này gợi nhớ đến bài Cảnh rừng

Việt Bắc(1947):

Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay

Vượt hót chim kêu suốt cả ngày

Khách đến thì mời ngô nếp nướng

Săn về thường chén thịt rừng quay

Non xanh nước biếc tha hồ dạo

Rượu ngọt chè tươi mặc sức say

Khi D[ sống giữa núi rừng là vô cùng thú

vị, đó chính là “thú lâm tuyền”, một nét

đẹp truyền thống từ KD>2 Vui “thú lâm

tuyền”cũng là vui với cái nghèo, đó cũng

là một chủ đề, một cảm hứng của thơ ca

truyền thống Nguyễn Trãi Viết:

Muôn chung chín vạc để làm gì?

Nước lã cơm rau hãy tri túc

Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng viết:

Khó thì mặc khó có nài bao

Càng khó bao nhiêu chí mới hào

Qua câu 1,2 ta nhận thấy nét đẹp nào

trong đời sống tinh thần của Bác?

Thích D[ hoà hợp với TN

Ngoài thú lâm tuyền Bác còn niềm vui

nào khác?

Câu thơ này cho ta biết điều gì?

Câu thơ nói về công việc hàng ngày của

Bác: dịch cuốn lịch sử Đảng cộng sản LX

ra TV để làm tài liệu học tập, tuyên truyền

CM cho cán bộ, chiến sĩ

Phân tích những nét NT đặc sắc trong

* Câu 2: “Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn

sàng”

Bác lúc nào cũng vui vẻ, tinh thần cách mạng luôn sẵn sàng

* Câu 3: “Bàn đá chông chênh dịch sử

đảng”

-> Nơi làm việc của Bác chỉ là một phiến miệt mài làm việc

câu này?

Chông chênh là từ láy miêu tả duy nhất

của bài thơ, rất tạo hình và rất gợi cảm Nó

không chỉ MT cái bàn mà còn phần nào gợi

ta còn đang trong thời kì khó khă

Ba chữ dịch sử đảng toàn vần trắc, toát lên

sự khoẻ khoắn, mạnh mẽ

 D vậy trung tâm của bức tranh Pác Bó là

Câu thơ cuối khẳng định điều gì?

Theo em từ nào có ý nghĩa nhất trọng

nhất trong câu thơ và toàn bộ bài thơ?

“Sang”: là cảm giác hài lòng vui thích của

HCM khi tự đánh giá về cuộc sống, cuộc

đời CM của mình

Đọc diễn cảm bài thơ

-> từ láy, ba tiếng cuối câu đều là vần trắc vừa gợi tả nơi làm việc của Bác vừa toát lên

sự khoẻ khoắn, mạnh mẽ

* Câu 4: “Cuộc đời cách mạng thật là

sang”

-> Khẳng định một quan niệm nhân sinh mới mẻ: cuộc đời CM tuy khó khăn, gian

=> Chữ “Sang”: có thể coi là chữ “thần”, kết tinh, toả sáng tinh thần toàn bài

III Tổng kết và luyện tập

1 Tổng kết

Toàn bộ bài thơ toát lên giọng điệu nhẹ nhàng, vui đùa hóm hỉnh nổi bật lên là hình

thực, sinh động vừa có một tầm vóc lớn lao,

uy nghi vừa hoà hợp với TN vừa vui với công việc CM

2 Luyện tập

IV Củng cố và hướng dẫn về nhà

1 Củng cố:

- Nắm D[ những nét chính về ND- NT của bài thơ

2 Huớng dẫn về nhà:

- Học thuộc phần ghi nhớ, học thuộc lòng bài thơ

- Chuẩn bị bài: Câu cầu khiến

* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………

………

………

………

*******************

Tuần 23

Ngày soạn: …./…./2011

Ngày dạy: …./…./2011

Tiết 82: Câu cầu khiến

I Mục tiêu cần đạt

Giúp HS :

- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu cầu khiến, phân biệt các câu cầu khiến với các câu kiểu khác

- Nắm vững chức năng của câu cầu khiến Biết cách sử dụng câu cầu khiến phù hợp với tình huống giao tiếp

II Chuẩn bị

- Giáo viên: Soạn giáo án, bảng phụ

- Học sinh: Chuẩn bị bài

III Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ: NGoài chức năng để hỏi câu nghi vấn còn những chức năng gì khác? Khi dùng với các chức năng đó câu nghi vấn có đặc điểm gì?

2 Bài mới

HS đọc

Trong đoạn trích trên những câu nào

dùng để yêu cầu, đề nghị hay khuyên bảo

?

Căn cứ vào đâu em xác định "BN chức

năng của từng cầu?

Các từ dùng để yêu cầu, đề nghị: đừng, đi

GV đọc đúng ngữ điệu

Cách đọc câu “ Mở cửa” trong VD b có

gì khác với đọc “ Mở cửa” câu a?

Câu b phát âm với giọng nhấn mạnh hơn

Câu “ Mở cửa! ”trong b dùng để làm

gì?, khác với câu ‘mở cửa” trong (a) ở

chỗ nào?

Quan sát VD

Nhận xét về cách kết thúc các câu cầu

khiến trên?

Thế nào là câu câu khiến? Câu cầu

khiến có đặc điểm gì?

- Y/c làm việc cá nhân trong vở BT

- Chữa bài, nhận xét, Bổ sung

I Đặc diểm hình thức và chức năng

1 Ví dụ

* VD 1

- Thôi đừng lo lắng: Khuyên bảo

- Cứ về đi : Yêu cầu

- Đi thôi con: y/c

=> câu cầu khiến

* VD 2

- Khi đọc:

+ Câu a: Dùng để trả lời câu hỏi-> đọc

+ Câu b: Dùng để đề nghị, ra lệnh -> giọng nhấn mạnh hơn

- Khi viết:

chấm than + Khi ý cầu khiến không cần nhấn mạnh thì kết thúc bằng dấu chấm

2 Kết luận (ghi nhớ SGK tr.31)

II Luyện tập

Bài 1

- ý 1: Hình thức:

Câu a: hãy; b: đi; c: đừng

- ý 2: Nhận xét chủ ngữ : Câu a : vắng CN;

Câu b: CN là ông giáo;

Câu c: CN là chúng ta

- > có thể thêm bớt hoặc thay đổi CN

a: Thêm CN: Con hãy lấy gạo làm bánh mà

-Thảo luận nhóm 4 bạn

- Các nhóm khác nhận xét bố sung

Câu hỏi bổ sung:

truyện và hình thức vắng mặt CN trong

hai câu cầu khiến có gì liên quan với

nhau không?

-> Có trong tình huống gấp gáp, đồi những

thời,

nghịch vói sự nhấn mạnh ý nghĩa cầu

khiến, câu càng ngắn thì ý nghĩa cầu khiến

càng mạnh

- Y/c làm việc cá nhân trong vở BT

- Chữa bài, nhận xét, Bổ sung

lễ Tiên Vương

tiếp nhận D[ rõ hơn, lời y/c nhẹ nhàng, tình cảm hơn

b: Bớt CN: Hút trước đi -> ý nghĩa cầu

khiến mạnh hơn, câu nói kém lịch sự hơn

c: Thay đổi CN: Nay các anh đừng

-> ý nghĩa của câu bị thay đổi: Chúng ta

Bài 2

- Các câu cầu khiến:

a: Thôi…ấy đi.

b: Các em đừng khóc.

c: Đưa tay cho tôi mau! Cầm lấy tay tôi này!

- Sự khác nhau về hình thức:

Câu a: Vắng CN, có từ cầu khiến đi Câu b: Có CN, từ cầu khiến đừng

Câu c: Vắng CN, không có từ cầu khiến chỉ

có ngữ điệu cầu khiến

Bài 3

Câu a: vắng CN Câu b: có CN nên ý cầu khiến nhẹ hơn, tình cảm rõ hơn

Bài 4

- Dế Choắt nói với Dế mèn nhằm mục đích cầu khiến

DC tự coi mình là vai DE so với DM(ngôn

Bài 5

Hai câu này không thể thay thế cho nhau

D[ vì ý nghĩa khác nhau:

- Câu Đi thôi con: cả hai mẹ con cùng đi

IV Củng cố và hướng dẫn về nhà

1 Củng cố:

- Nắm D[ đặc điểm của câu cầu khiến

- Nhận biết và tự đặt D[ câu cầu khiến

2 Huớng dẫn về nhà:

- Học thuộc phần ghi nhớ

- Chuẩn bị bài: Thuyết minh một danh lam thắng cảnh

* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………

………

………

………

*******************

Ngày soạn: …./…./2011

Ngày dạy: …./…./2011

Tiết 83

THuyết minh về một danh lam thắng cảnh

I Mục tiêu cần đạt

Giúp học sinh biết cách viết bài giới thiệu một danh lam thắng cảnh

II Chuẩn bị

- Giáo viên : soạn giáo án, bảng phụ

- Giáo viên: Chuẩn bị bài

III Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ

2 Bài mới:

Em hiểu thế nào là danh lam thắng cảnh? Cho một vài ví dụvề danh lam thắng cảnh,

di tích lịch sử mà em biết?

Danh lam thăng cảnh là những cảnh đẹp núi sông,rừng biển ,thiên nhiên hoặc do con

… Nhiều danh lam cũng chính là di tích lịch sử: Cổ Loa, Đền Sóc, Hồ Hoàn Kiếm…

Thuyết minh danh lam thắng cảnh là công việc của ai? Nhằm mục đích gì

Học sinh đọc bài văn mẫu

Qua bài thuyết minh, em biết gì về Hồ

Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn?

I Giới thiệu một danh lam thắng cảnh

1 Ví dụ

Kiếm và Đền Ngọc Sơn

nhau, gắn bó với nhau(đền Ngọc Sơn D[ toạ lạc trên Hồ Hoàn Kiếm)

- Tri thức TM:

+ Hồ Hoàn Kiếm : Nguồn gốc hình thành,

sự tích tên hồ + Đền Ngọc Sơn : Nguồn gốc sơ GD[+ quá

làm gì?

Bài viết sắp xêp bố cục ntn?

Theo em bài này có thiếu sót gì về bố cục?

Bài này thiếu phần mở bài : dẫn khách có

cái nhìn bao quát về quần thể danh lam

thắng cảnh hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc

Sơn

Theo em nội dung bài thuyết minh còn

thiếu những gì?

Miêu tả vị trí độ rộng hẹp của hồ, vị trí của

Tháp Rùa, của đền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc,

miêu tả quang cảnh xung quanh, cây cối,

…bài viết còn khô

Muốn làm một bài văn thuyết minh

Yêu cầu : Học sinh thảo luận nhóm

Chữa bài nhận xét bổ sung

Học sinh làm bài trong vở bài tập

Giáo viên chốt lại: Giới thiệu danh lam

thắng cảnh phải chú ý điều gì?

Vị trí địa lí, thắng cảnh gồm có những

bộ phận nào?

lần GD[5 giới thiệu, mô tả từng phần vị trí

của thắng cảnh trong đời sống tình cảm

khơi gợi

trình xây dựng đền Ngọc Sơn, vị trí và cấu trúc của đền

-> tri thức có D[ là nhờ đọc sách, tra cứu tài liệu, hỏi han thăm thú quan sát

- Bố cục gồm ba phần:

+ Đoạn1: Nếu tính từ…thuỷ quân -> Giới thiệu Hồ Hoàn Kiếm

- Đoạn 2: Theo truyền thuyết…D`! Hà Nội -> giới thiệu đền Ngọc Sơn

- Đoạn 3: Còn lại : Giới thiệu Bờ Hồ

- Hạn chế:

+ Thiếu phần mở bài

+ Phần thân bài thiếu nội dung

+ Dùng số liệu + Phân tích, phân loại

2 Kết luận (ghi nhớ SGK tr.34)

II Luyện tập

Bài 1 : Lập lại bố cục

* MB: Giới thiệu quần thể danh lam thắng cảnh hồ D`! ĐNS

* Thân bài:

- Giới thiệu hồ Hoàn Kiếm: vị trí, diện tích, độ sâu nông qua các mùa, sự tích trả

D`!+ nói kỹ hơn về Tháp Rùa, về rùa Hồ

* KB:

- ý nghĩa lịch sử, văn hoá của thắng cảnh

- Bài học về giữ gìn tôn tạo thắng cảnh

Bài 2 Trình tự giới thiệu :

* Từ trên gác nhà 3D điện nhìn bao quát cảnh Hồ - Đền