Giáo án Ngữ văn 8 hoàn chỉnh

- Hướng dẫn học sinh làm luyện tập theo các câu hỏi: Viết một đoạn văn ghi lại những ấn tượng, cảm nhận ró nhất, nổi bật nhất của bản thân về người mẹ của mình?. - Em đã bao nhiêu lần là[r]

Trang 1

Tuần 1

Tiết 1+2

Văn Bản :

TÔI ĐI HỌC

Thanh Tịnh

Sgk / 5

A - Mục đích yêu cầu: Giúp học sinh.

- Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tơi” ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời

- Thấy được ngịi bút văn xuơi giàu chất thơ, gợi dư vị trữ tình, man mác của Thanh Tịnh

B - Trọng tâm: Tâm trạng bỡ ngỡ, hồi hộp của nhân vật “tơi”.

C - Phương pháp: Tích hợp ngang.

D - Chuẩn bị:

E - Các bước lên lớp:

1) Ổn định lớp:

2) Kiểm tra bài cũ:

3) Bài mới: Giáo viên giới thiệu vào bài

- giáo viên hướng dẫn cách

đọc cho học sinh?

- Giáo viên nhận xét cách đọc

- Hướng dẫn học sinh đọc

thầm phần chú thích

- Nêu vài nét về tác giả Thanh

Tịnh?

- Giáo viên đưa nội dung tác

giả lên đèn chiếu?

- Hướng dẫn học sinh tìm

hiểu từ khĩ, đặc biệt là là từ số

2, 6, 7

- Xét về mặt thể loại văn bản,

bài này thuộc thể loại văn bản

nào?

- Cĩ thể gọi đây là văn bản

nhật dụng, văn bản biểu cảm

được khơng?

- Dựa vào dịng hồi tưởng của

nhân vật, tìm bố cục? nội dung

mỗi đoạn là gì?

- Gọi học sinh đọc 4 câu đầu?

- Nỗi nhớ tựu trường của tác

giả được khơi nguồn từ thời

điểm? vì sao?

- Tâm trạng của nhân vật tơi

khi nhớ lại kỷ niệm cũ như thế

nào? Tác giả sử dụng loại từ

gì? Phân tích giá trị biểu cảm

của 4 từ láy cảm xúc ấy?

- Những cảm xúc đĩ cĩ trái

ngược, khác nhau khơng? Vì

sao?

- học sinh đọc

- học sinh nghe, rút kinh nghiệm

- từng dạy học, viết báo…

sáng tác đậm chất trữ tình

- Học sinh xem và ghi nhớ

- văn bản biểu cảm

- khơng thể gọi là văn bản nhật dụng vì nĩ cĩ giá trị tư tưởng nghệ thuật

- 5 đoạn

- học sinh đọc

- Cuối thu – thời điểm khai trường

- cảnh thiên nhiên: lá rụng nhiều, mây bàng bạc

- cảnh sinh hoạt: em bé rụt tè cùng mẹ đến trường

- Vì sự liên tưởng tương đồng,

tự nhiên

- nao nức, mơn man, tưng bừng, rộn rã

- Cảm giác trong sáng nảy nở trong lịng

- khơng, vì nĩ nhằm diễn tả cụ thể tâm trạng khi nhớ lại và cảm xúc thực của “tơi”

I – Đọc – chú thích:

1 – Đọc:

2 – Tìm hiểu tác giả:

- Thanh Tịnh (1911-1988), tên Trần Văn Ninh

- Dạy học, viết văn, làm thơ

- Sáng tác mang đậm chất trữ tình, đằm thắm, trong trẻo

- “tơi đi học” in trong tập Quê

mẹ - 1941

II – Tìm hiểu văn bản:

1 – nhân vật “tơi”:

a) Khơi nguồn kỷ niệm:

- Thời điểm: cuối thu

- Thiên nhiên: lá rụng nhiều, mây bàng bạc

- sinh hoạt: mấy em rụt rè cùng

mẹ đến trường

- Tâm trạng: nao nức, mơn man, tưng bừng, rộn rã

 Từ láy: cảm giác trong sáng nảy nở trong lịng

b) Khi đi cùng mẹ đến trường:

- Thấy lạ

Trang 2

- Gọi học sinh đọc đoạn 2?

- Tác giả viết “Con đường

này… đi học” Tâm trạng thay

đổi đó cụ thể như thế nào?

Những chi tiết nào trong cử

chỉ, hành động, lời nói của “tôi”

làm em chú ý? Vì sao?

- Nhận xét những từ miêu tả

cử chỉ, hành động, lời nói của

“tôi”

- Tác dụng của việc sử dụng

động từ?

- Giáo viên đọc đoạn văn 3

- Cho biết tâm trạng của “tôi”

- Nhận xét cách tả và kể ở

đây?

- Vậy ý kiến của em như thế

nào về tâm trạng đố của “tôi”

- Tâm trạng nào của “tôi” buồn

cười nhất?

- Gọi học sinh đọc đoạn văn

4?

- Khi nghe ông đốc đọc bản

danh sách học sinh mới, “tôi”

có tâm trạng như thế nào?

- Lúc ấy “tôi” đã làm gì? Vì

sao?

- Có thể nói: chú bé này tinh

thần yếu đuối hay không?

- Gọi học sinh đọc đoạn cuối?

- Tâm trạng của “tôi” khi ngồi

vào chỗ và đón nhận tiết học

đầu tiên như thế nào?

- Hình ảnh con chim con ấy có

phải đơn thuần chỉ có ý nghĩa

thực hay không? Vì sao?

- Dòng chữ “tôi đi học” kết

thúc truyện có ý nghĩa gì?

- Nhận xét cách kết thúc ấy?

- Cho biết cảm nhận của em

về thái độ, cử chỉ của những

người lớn đối với các em bé

lần đầu tiên đi học?

- Tìm và phân tích các hình

ảnh so sánh được tác giả vận

dụng trong truyện?

- Tác dụng của hình ảnh so

sánh ấy đối với tâm trạng nhân

vật “tôi”?

- Truyện sử dụng nét nghệ

thuật đặc sắc nào?

- Nội dung, chủ đề của tác

phẩm là gì?

- học sinh đọc?

- được tập làm người lớn, thấy tâm trạng mình trang trọng đứng đắn

- cầm 2 quyển vở đã thấy nặng, ghì chặt, xóc lên, nắm cẩn thận

- động từ đúng chỗ

- người đọc hình dung dễ dàng

tư thế, cử chỉ ngộ nghĩnh, ngây thơ, đáng yêu

- lo sợ, bỡ ngỡ ước ao thầm vụng, chơ vơ, vụng về, lúng túng

- tinh tế và hay

- Sự cảm biến tâm trạng thích hợp quy luật tâm lý trẻ

- chơ vơ, vụng về… muốn bước nhanh mà sao toàn thân run, chân co chân duỗi, dềnh dàng

- lúng túng càng lúng túng hơn

- giúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở

- không, vì lạ lùng thấy xa mẹ

là một tất yếu

- không, như một sự tình cờ

mà có dụng ý nghệ thuật, có ý nghĩa tượng trưng

- mở ra một không gian – trung gian, một tâm trạng, một giai đoạn mới trong cuộc đời đứa trẻ Dòng chữ thực hiện chủ đề truyện

- phụ huynh chuẩn bị chu đáo, cũng lo lắng hồi hộp; bao dung, giàu tình thương yêu;  quan tâm dặc biệt đến các em

- Cảnh vật đều thay đổi

- Lòng tôi có sự thay đổi lớn

 Trang trọng, đứng đắn

- Cử chỉ, hành động, lời nói: thèm, bặm, ghì, xệch, chúi, muốn,…

 Động từ: Ngộ nghĩnh, ngây thơ, đáng yêu  háo hức, hăm hở

c) Khi đến trường:

- Lo sợ vẫn vơ, vừa bỡ ngỡ, vừa ước ao thầm vụng

- Chơ vơ, vụng về, lúng túng, ngập ngừng, e sợ

 Tả, kể rất tinh tế và hay: Chuyển biến hợp quy luật tâm

lý trẻ

d) Khi nghe gọi tên và rời tay

mẹ vào lớp:

- Lúng túng càng lúng túng hơn

- giúi vào lòng mẹ nức nở khóc

 miêu tả tinh tế, so sánh hấp dẫn: sợ hãi

e) Khi ngồi vào chỗ và đón nhận tiết học đầu tiên:

- Thấy mới lạ, hay hay

- lạm nhận

 hồn nhiên trong sáng

- hình ảnh con chim non: có ý nghĩa thực và dụng ý nghệ thuật, có ý nghĩa tượng trưng

2 – nhân vật những người lớn:

- Phụ huynh: chuẩn bị chu đáo cho con, lo lắng, hồi hộp

- Ông đốc: từ tốn, bao dung, giàu tình thương yêu

 Trách nhiệm, giàu tầm lòng đối với thế hệ tương lai

III – Tổng kết:

(SGK)

IV – luyện tập:

(hướng dẫn học sinh thực hiện)

Trang 3

- Hướng dẫn học sinh làm

luyện tập

- học sinh làm bài tập

4) Củng cố:

- văn bản cĩ sự kết hợp của các loại văn bản nào? - Vai trị của thiên nhiên trong truyện ngắn? 5) Dặn dị: - học bài, làm bài tập - chuẩn bị “Trong lịng mẹ” - Thử ghi nhật ký về buổi tựu trường đầu tiên của em F - Rút kinh nghiệm:

-Tuần 1 Tiết 3 CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ

Sgk / 10

A - Mục đích yêu cầu: Giúp học sinh

- Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa

từ ngữ

- Thơng qua bh, rèn luyện tư duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng

B - Trọng tâm: Nghĩa từ ngữ.

C - Phương pháp: Tích hợp, thảo luận.

D - Chuẩn bị: Bảng phụ.

- Giáo viên cho học sinh quan

sát sơ đồ ở sgk trên máy

chiếu?

- Nghĩa của từ động vật rộng

hay hẹp hơn nghĩa của các từ:

thú, chim, cá? Vì sao?

- Nghĩa của từ thú rộng hay

hẹp hơn nghĩa của các từ Voi,

Hươu

- Nghĩa của từ Chim rộng hay

hẹp hơn nghĩa của từ Tu Hú,

Sáo?

- Nghĩa của từ Cá rộng hay

hẹp hơn nghĩa của từ Cá Rơ,

Cá Thu?

- Vì sao?

- Nghĩa của từ thú, chim, cá

rộng hơn nghĩa của những từ

nào, đồng thời hẹp hơn nghĩa

của từ nào?

- Vậy nghĩa của một từ cĩ thể

là gì?

- học sinh quan sát mẫu

- rộng hơn Vì động vật là nĩi chung, cịn thú chim, cá là nĩi riêng tứng lồi nhỏ

- Rộng hơn

- Rộng hơn từ Voi, Hươu,Tu

Hú, cá Rơ,…nhưng hẹp hơn nghĩa của từ động vật

- Rộng hơn hoặc hẹp hơn nghĩa của từ ngữ khác

I – Bài học:

* Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp:

Nghĩa của một từ ngữ cĩ thể rộng hơn hoặc hẹp hơn nghĩa của từ ngữ khác

1 – từ ngữ nghĩa rộng:

(SGK)

ví dụ: xe

2 – từ ngữ nghĩa hẹp:

ví dụ: xe máy, xe ơ tơ, xe xích

Trang 4

- Giáo viên đưa ra sơ đồ vịng

trịn từ sơ đồ ở SGK để học

sinh thấy được mối quan hệ

bao hàm

- Từ sơ đồ vịng trịn đĩ, em

cho biết:

+ Một từ ngữ được coi là nghĩa

rộng khi nào? Ví dụ?

+ Một từ ngữ được coi là nghĩa

hẹp khi nào? Ví dụ?

+ Một từ ngữ cĩ nghĩa rộng,

đồng thời là nghĩa hẹp khi

nào?

- Giáo viên hướng dẫn học

sinh làm bài tập?

- học sinh quan sát sơ đồ vịng trịn

- Phạm vi nghĩa của nĩ bao hàm phạm vi nghĩa của một số

từ ngữ khác

lơ…

II – luyện tập:

Bài 1

- Y phục: quần (quần đùi, quần dài); áo (áo dài, áo sơ mi)

- Vũ khí: súng (súng trường, đại bác); bom (ba càng, bom bi)

Bài 2:

a) chất đốt; b) nghệ thuật; c) thức ăn; d) nhìn; e) đánh

Bài 3:

a) xe cộ: xe đạp, xe máy, xe hơi…

b) kim loại: sắt, đồng, nhơm…

c) hoa quả: chanh, cam, xồi chuối…

d) họ hàng: họ nội, họ ngoại, bác, chú, cơ, dì…

e) mang: xách, gánh, khiêng…

Bài 4:

a) thuốc lào; b) thủ quỹ; c) bút điện; d) Hoa tai

Bài 5:

- Động từ cĩ nghĩa rộng: Khĩc

- Động từ cĩ nghĩa hẹp: nức nở, sụt sùi

4) Củng cố: gọi học sinh đọc phần ghi nhớ

5) Dặn dị:

- học bài

- viết một đoạn văn chủ đề tự chọn, trong đĩ cĩ sử dụng từ ngữ nghĩa rộng, hẹp và ghi ra từ ngữ đĩ

- chuẩn bị “Trường từ vựng”

F - Rút kinh nghiệm:

-Tuần 1 Tiết 4 TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN

Sgk / 12

- Nắm được chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đối tượng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình

B - Trọng tâm: Chủ đề và tính thống nhất về chủ đề văn bản.

C - Phương pháp: Tích hợp, thảo luận, quy nạp.

D - Chuẩn bị: Đọc lại văn bản “tơi đi học”.

Trang 5

- Giáo viên yêu cầu học sinh

đọc văn bản “tôi đi học” và nêu

câu hỏi thảo luận:

+ Văn bản miêu tả những sự

việc đang xảy ra (hiện tại) hay

đã xảy ra (hồi tưởng, kỷ niệm)?

Đó là kỷ niệm nào?

+ Tác giả viết văn bản này

nhằm mục đích gì?

- Giáo viên gọi đại diện nhóm

lần lượt trả lời câu hỏi trên

- Nội dung các em tìm hiểu

chình là chủ đề của văn bản

vậy chủ đề của văn bản đó là

gì?

- Vậy chủ đề của văn bản là

gì?

- Để biết được văn bản “tôi đi

học” nói lên những kỷ niệm,

tác giả đã bộc lộ ở những nội

dung gì?

- Để tái hiện những kỷ niệm

về ngày đầu tiên đi học, tác giả

đặt nhan đề, văn bản, sử dụng

từ ngữ, câu văn nào?

- Để tô đậm cảm giác bỡ ngỡ,

tâm trạng hồi hộp của nhân vật

tôi trong buổi tựu trường ấy,

tác giả sử dụng các từ ngữ, chi

tiết nghệ thuật nào?

- Từ sự phân tích trên cho

biết:

+ Chủ đề của văn bản là gì?

+ Thế nào là tính thống nhất về

chủ đề văn bản?

+ Tính thống nhất về chủ đề

được thể hiện ở những

phương diện nào trong văn

bản?

+ Làm thế nào để viết một văn

bản bảo đảm tính thống nhất

về chủ đề?

- Hướng dẫn học sinh làm bài

tập luyện tập

- Hồi tưởng, kỷ niệm về ngày đầu tiên đi học

- phát biểu ý kiến, bộc lộ cảm xúc của mình về một kỷ niệm sâu sắc thuở đi học

- học sinh trả lời khái niệm

- nhan đề, từ ngữ, các câu văn

- nhan đề: tôi đi học

- những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường, lần đầu tiên đến trường, đi học, 2 quyển vở…

- các câu: hôm nay tôi đi học…

xuống đất

trên đường đi học: con đường,…

- trên sân trường: Ngôi trường…

- trong lớp học: cảm giác khi xa mẹ

- nhan đề, đề mục, các phần của văn bản, từ ngữ then chốt

- học sinh làm bài tập

I – Bài học:

1 – Chủ đề của văn bản:

Chủ đề là đối tượng, là vấn

đề chính mà văn bản biểu đạt

2 – Tính thống nhất về chủ đề của văn bản:

- văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề

đã xác định, không rời hay lạc sang chủ đề khác

- để viết hoặc hiểu một văn bản, cần xác định chủ đề được thể hiện ở nhan đề, đề mục, trong quan hệ giữa các phần của văn bản và các từ ngữ then chốt thường lặp đi lặp lại

Bài 1:

- Nhan đề văn bản: rừng cọ quê tôi

- Các đoạn: giới thiệu rừng cọ, tả cây cọ, tác dụng của cây cọ, tình cảm gắn bó với cây cọ

- Trật tự sắp xếp ấy không nên thay đổi Vì nó đã hợp lý

- Câu trực tiếp nói về tình cảm giữa người dân sônh Thao với rừng cọ:

Trang 6

Dù ai đi ngược về xuơi Cơm nắm lá cọ là người sơng Thao.

Bài 2: Ý b và d sẽ làm cho bài viết lạc đề

Bài 3: Nên bỏ câu c, h, viết lại câu b: con đường quen thuộc mọi ngày dường như bỗng trở nên

mới lạ

4) Củng cố:

- Chủ đề là gì?

- Để viết hoặc hiểu một văn bản ta cần làm gì?

5) Dặn dị:

- học bài

- Chuẩn bị “bố cục của văn bản”

- Thử viết đoạn văn nĩi lên cảm xúc của mình khi buổi đầu tiên vào học lớp 8?

-Tuần 2

Tiết 1 + 2

Văn Bản :

TRONG LÒNG MẸ

(Trích Những ngày thơ ấu)

Nguyễn Hồng

Sgk / 15

- Hiểu được tình cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng, cảm nhận được tình yêu thương mãnh liệt của chú đối với mẹ

- Bước đầu hiểu được văn hồi ký và đặc sắc của thể văn này qua ngịi bút Nguyên Hồng: thấm đượm chất trữ tình, lời văn tự nguyệ, chân thành giàu sức truyền cảm

B - Trọng tâm: Tâm trạng và tình cảm đáng thương của bé Hồng

C - Phương pháp: Gợi tìm, thảo luận.

D - Chuẩn bị: Tìm đọc tập truyện “những ngày thơ ấu”

2) Kiểm tra bài cũ: Phân tích tâm trạng nhân vật “tơi” trong văn bản tơi đi học?

- Giáo viên hướng dẫn cách

đọc, gọi học sinh đọc văn bản?

từ khĩ

- Nhận xét cách đọc của học

sinh

- Gọi học sinh đọc phần tác

giả, tác phẩm?

- Nêu vài nét về tác giả ?

- Nêu vài nét về tác phẩm?

- Văn bản thuộc thể loại gì?

- So sánh với bố cục, mạch

truyện và cách kể chuyện bài

Trong lịng mẹ cĩ gì giống,

khác bài Tơi đi học?

- Cĩ thể chia đoạn trích thành

2 hay 3 đoạn?

- học sinh đọc văn bản

- học sinh nghe, sữa chữa

- Nguyên Hồng tên Nguyễn Nguyên Hồng Ơng hướng ngịi bút về những người cùng khổ và yêu thương thắm thiết

- tiểu thuyết tự thuật

- học sinh trả lời

- 2 hoặc 3 đoạn đều được

I – Đọc – chú thích, tìm hiểu tác giả và tác phẩm :

1 – Đọc – chú thích:

2 – tác giả, tác phẩm:

(SGK)

Trang 7

- Truyện kể về những nhân

vật nào?

- Gọi học sinh đọc lại đoạn 1?

- Nhân vật bà cô được thể

hiện qua những chi tiết nào?

Tác giả dùng nghệ thuật gì?

- Những chi tiết ấy kết hợp với

nhau như thế nào và nhằm

mục đích gì?

- Trong cuộc gặp gỡ ấy tính

cách và tâm địa bà cô thể hiện

rõ qua phương diện nào?

- Cử chỉ cười hỏi và nội dung

câu hỏi của bà cô có phản ánh

đúng tâm trạng và tình cảm

của bà với mẹ bé Hồng không?

- Vì sao em nhận ra điều đó?

- Từ ngữ nào biểu hiện thực

chất thái độ của bà?

- Rất kịch nghĩa là gì?

- Vì sao bà cô lại có thái độ và

cách cư sử như vậy?

- Bà muốn gì khi nói mẹ đang

“phát tài” và ngân dài tiếng “em

bé”

- Bé Hồng có nhận lời bà cô

không? Sau lời từ chối của bé

Hồng, bà cô lại hỏi gì?

- Nét mặt và thái độ của bà

thay đổi như thế nào? Điều đó

thể hiện việc gì?

- Lúc ấy bé Hồng làm gì?

- Việc bà cô mặc kệ cháu

cười dài trong tiếng khóc, vẫn

cứ tươi cười kể các chuyện về

mẹ Hồng, rồi đổi giọng, vỗ vai

nghiêm nghị, tỏ ra xót thương

anh trai, điều đó càng làm lộ rõ

bản chất gì của bà cô?

- Trong truyện cho thấy hoàn

cảnh sống hiện tại của bé

Hồng như thế nào?

- Diễn biến tâm trạng của bé

Hồng khi lần lượt nghe những

câu hỏi và thái độ cử chỉ của

bà cô như thế nào? Có thể

phân chia để theo dõi và phân

tích diễn biến ấy thành những

bước hoặc đoạn như thế nào?

- Khi thấy bóng người đàn bà,

Hồng gọi thảng thốt và giả thiết

mà tác giả đặt ra: nếu người

đó không phải mẹ ý kiến của

em về tâm trạng bé Hồng lúc

đó? Và hiệu quả nghệ thuật

của phép so sánh ấy là gì?

- bà cô, bé Hồng, người mẹ

- học sinh đọc

- tả và kể

- không gian – thời gian, sự việc xảy ra Bà cô chủ động cho cuộc gặp gỡ  mục đích riêng

- Lời nói, nụ cười, cử chỉ và thái độ

- Không

- ý nghĩa cay độc trong giọng nói và nét mặt của bà

- Rất kịch

- Giả dối, giả vờ

- Ác ý với mẹ bé Hồng

- Trêu chọc bé Hồng

- Mắt long lanh nhìn chằm chặp  sự giả dối, độc ác, nhục mạ

- Im lặng cúi đầu, rưng rưng muốn khóc

- Độc ác, thâm hiểm

- Bố mất sớm, mẹ xa con, sống với bà cô

- Học sinh chia 3 bước:

+ Trước câu hỏi ngọt nhạt đầu tiên của bà cô

+ Trước câu hỏi, lời khuyên

+ Sau câu hỏi lại và câu chuyện về mẹ được kể rất kịch của bà cô

- Mừng, tủi, xót xa, đau đớn, hy vọng, khao khát tình me

- So sánh - giả định  hy vọng tột cùng – thất vọng cũng tột cùng

- Học sinh đọc

II – Tìm hiểu văn bản:

1 – nhân vật bà cô:

* Cử chỉ:

- Cười nói rất kịch

* Lời nói:

- dịu dàng, ngọt ngào, thân mật

* Hành động:

- Mắt long lanh nhìn chằm chặp

- Khuyên bảo, an ủi, khích lệ

 Tả tinh tế: Chỉ là sự giả dối, thâm hiểm, độc ác

2 – Nhân vật bé Hồng:

a) Diến biến tâm trạng của Hồng trong cuộc đối thoại với

bà cô

- Hoàn cảnh:

+ Bố mất sớm

+ Mẹ đi tha hương cầu thực + Sống trong sự ghẻ lạnh, hắt hủi của họ hàng

 Sống thiếu tình thương

 Đáng thương

b) Diễn biến tâm trạng của Hồng:

* Trong cuộc đối thoại với bà cô:

- Im lặng, cúi đầu

- Lòng thắt lại

- Nước mắt ròng ròng, chan hòa đầm dìa

- Cổ nghẹn lại, khóc không ra tiếng

 Miêu tả một cách nồng nhiệt, mạnh mẽ, lời kể sinh động

3 – Tổng kết:

(SGK)

Trang 8

tả cảnh bé Hồng gặp mẹ trèo

lên xe, nằm trong lịng mẹ?

- Cử chỉ, hành động và tâm

trạng của Hồng khi bất ngờ

gặp đúng mẹ mình như thế

nào?

- Cĩ thể nĩi đoạn văn này dễ

dàng chuyển thành phim hay

kịch nĩi Ý kiến em như thế

nào?

- Vậy qua đĩ em thấy bé

Hồng là một người như thế

nào?

- So sánh nét chung và riêng

với tính chất trữ tình trong bài

hồi ký Tơi đi học như thế nào?

- Gọi học sinh đọc ghi nhớ?

- Vì sao xếp Tơi đi học và

Trong lịng mẹ là hồi ký tự

truyện? tìm những từ miêu tả

về tiếng khĩc của bé Hồng?

Các từ đĩ cĩ chung điểm gì, ta

sẽ được học ở tiết sau

- Hướng dẫn học sinh làm

luyện tập theo các câu hỏi: Viết

một đoạn văn ghi lại những ấn

tượng, cảm nhận rĩ nhất, nổi

bật nhất của bản thân về

người mẹ của mình?

- Em đã bao nhiêu lần làm mẹ

khơng vui? Hãy nhớ lại, kể lại

và nĩi rõ tâm trạng của em khi

ấy và bây giờ

- Đồng ý được

- Giàu tình cảm, giàu tự trọng

- Học sinh tự rút ra so sánh

- Học sinh đọc ghi nhớ

- Vì tác giả kể lại thời thơ ấu của mình một cách chân thực

- Học sinh ghi thành một đoạn văn ngắn khoảng 15 dịng

III – Luyện tập:

* Viết đoạn văn ghi lại những

ấn tượng, cảm nhận rõ nhất nổi bật của bản thân về mẹ của mình

4) Củng cố:

- Tâm trạng và tình cảm của bé Hồng đối với mẹ như thế nào?

- Em cĩ suy nghĩ gì về xã hội phong kiến

5) Dặn dị:

- Học bài, làm bài tập luyện tập

- Chuẩn bị “Tức nước vỡ bờ” soạn phần tác giả, tác phẩm

-Tuần 2 Tiết 3 TRƯỜNG TỪ VỰNG

Sgk / 21

- Hiểu được thế nào là trường từ vựng, biết xác lập các trường từ vựng đơn giản

- Bước đầu hiểu được mối quan hệ giữa trường từ vựng với các hiện tượng ngơn ngữ đã học như đồng nghĩa, trái nghĩa, ẩn dụ, hốn dụ,… giúp ích cho việc học văn và làm văn

B - Trọng tâm: Khái niệm trường từ vựng và cách xác lập trường từ vựng.

Trang 9

C - Phương pháp: Gợi tìm.

D - Chuẩn bị: Một vài ví dụ trên bảng phụ về trường từ vựng.

trong SGK?

- Các từ in đậm dùng để chỉ

đối tượng là người, động vật

hay sự vật? tại sao em biết

được điều đó?

- Nét chung về nghĩa của

nhóm từ trên là gì?

- Nếu tập hợp các từ đó thành

một nhóm từ thì ta có một

trường từ vựng Vậy trường từ

vựng là gì? Cho ví dụ?

- Giáo viên cho ví dụ, bài tập

nhanh: nhóm từ: cao, thấp,

gầy, béo, lêu nghêu… Nếu

dùng nhóm từ này miêu tả

người thì trường từ vựng của

nó là gì?

- Trường từ vựng mắt có thể

gồm những trường từ vựng

nhỏ nào? Ví dụ?

- Trong một trường từ vựng

có thể tập hợp những từ có từ

loại khác nhau không? Vì sao?

- Do hiện tượng nhiều nghĩa,

một từ có thể thuộc nhiều

trường từ vựng khác nhau

không? ví dụ?

- Tác dụng của cách chuyển

trường từ vựng trong thơ, văn

và trong cuộc sống hằng

ngày? Cho ví dụ?

- Giáo viên gọi học sinh đọc

lại phần ghi nhớ ở SGK?

- Hướng dẫn học sinh làm bài

tập luyện tập

- Trước hết, học sinh phân

biệt trường từ vựng với cấp độ

khái quát của nghĩa từ ngữ?

- Học sinh đọc đoạn văn

- Chỉ người Vì các từ đó đều nằm trong những câu văn cụ thể và có ý nghĩa xác định

- Chỉ bộ phận của cơ thể con người

- Học sinh nêu khái niệm

- Hình dáng con người

- Bộ phận mắt: lòng đen, con ngươi,…

- Hành động của mắt: ngó, liếc

- Được, vì những từ đó có thể

là danh từ, động từ, tính từ nhưng cùng một trường từ vựng

- Có Thuộc trường mùi vị:

chát, chua…

- Thuộc trường âm thanh: the thé, êm dịu

- Tăng sức gợi cảm

Ví dụ: con Mèo tưởng thịt treo trên trên cửa sổ

- Học sinh đọc

- Học sinh làm bài tập

- Có nét chung về nghĩa; quan

hệ so sánh phạm vi nghĩa

I – Bài học:

1 – Khái niệm:

Trường từ vựng là tập hợp hơn của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa

Ví dụ: hoạt động của tay: nắm, cầm, sờ…

2 – Lưu ý:

(SGK)

Bài 2:

a) Dụng cụ để đựng;

b) Dụng cụ để đánh bắt thủy sản;

c) Hoạt động của chân;

d) Trạng thái tâm lý;

e) Tính cách;

f) Dụng cụ để viết

Bài 3:

Trang 10

Các từ in đậm thuộc trường từ vựng “Thái độ”

Bài 4:

a) Khứu giác: mũi, thơm, điếc, thính

b) Thính giác: Nghe, tai, điếc, rõ, thính

Bài 5:

Từ lưới: a) Trường dụng cụ đánh bắt thủy sản: lưới, nơm, vĩ, câu b) Trường đồ dùng cho chiến sĩ: lưới (b40), võng, bạt… c) Trường các hoạt đọng săn bắt của con người: lưới, bẫy Bài 6:

Tác giả chuyển các từ in đậm từ trường từ vựng n2 sang trường từ vựng quân sự 4) Củng cố: - Gọi học sinh đọc phần lưu ý? - Trường từ vựng là gì? Cho ví dụ? 5) Dặn dị: - Học bài, làm bài tập 1, 7 - Chuẩn bị “Từ tượng hình, từ tượng thanh * Lập trường từ vựng nhỏ về người? F - Rút kinh nghiệm:

-Tuần 2 Tiết 4 BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN

Sgk / 24

- Nắm được bố cục văn bản, đặc biệt là cách sặp xếp các nội dung trong phần thân bài

- Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tượng và nhận thức của người đọc

B - Trọng tâm: Cách sắp xếp các nội dung văn bản trong phần thân bài.

C - Phương pháp: Gợi tìm, tích hợp.

D - Chuẩn bị: Học sinh đọc lại văn bản Trong lịng mẹ, bài trường từ vựng

2) Kiểm tra bài cũ: Văn bản cĩ tính thống nhất về chủ đề khi nào? Chủ đề là gì?

- Gọi học sinh đọc văn bản ở

phần I?

- Văn bản đĩ xhia làm mấy

phần?

- Cho biết nhiệm vụ của từng

phần trong văn bản?

- Mối quan hệ giữa các phần

trong văn bản là gì?

- Từ phân tích trên, cho biết:

bố cục của văn bản? nhiệm vụ

của từng phần là gì?

- Các phần của văn bản quan

hệ với nhau như thế nào?

- Học sinh đọc

- 3 phần: mở, thân, kết

- Học sinh nêu nội dung từng phần

- Gắn bĩ chặt chẽ, các phần tập trung làm rõ cho chủ đề văn bản

- Là sự tổ chức các đoạn văn

để thể hiện chủ đề

- Gắn bĩ, làm rõ cho chủ đề

I – Bài học:

1 – Bố cục của văn bản:

a) Bố cục của văn bản:

Là sự tổ chức các đoạn văn

để thể hiện chủ đề

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	356,29 KB